III SA/PO 1081/22

III SA/Po 1081/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Ruch drogowy
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1, art. 140m
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 31ia pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Dnia 29 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 6 maja 2022 r., nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 207,- zł (słownie: dwieście siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. w P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub organ) z 30 sierpnia 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 6 maja 2022 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącą karę pieniężną w wys. 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...] o nr rej. [...]
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Skarżąca 16 czerwca 2021 r. zbyła pojazd marki [...] o nr rej. [...], o czym zawiadomiła organ 3 sierpnia 2021 r.
Prezydent Miasta P. ww. decyzją z 6 maja 2022 r. podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 78 ust. 2 pkt 1, art.140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: P.r.d.), nałożył na spółkę karę pieniężną w wys. 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia organu, w przewidzianym terminie, o zbyciu przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu o 18 dni, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem organu, nie zostały spełnione przesłanki z art. 189f § 1 K.p.a. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Waga naruszenia nie jest bowiem znikoma, zważywszy na czas jego trwania (18 dni), powtarzalność naruszeń (kolejne naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu w danym roku kalendarzowym), a także z uwagi na fakt, że naruszenia prawa dopuścił się profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w przedmiocie hurtowej i detalicznej sprzedaży samochodów. Organ uwzględnił, że strona jest spółką prawa handlowego, prowadzi działalność gospodarczą, a zatem jako przedsiębiorca powinna być świadoma obowiązków wynikających z powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności przepisów dotyczących jej przeważającej działalności. W ocenie organu 30-dniowy termin, przy dochowaniu wymaganej staranności, pozwala na wywiązanie się z nałożonego obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu. Nadto omawiana kara pieniężna ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Zasadne było więc jej nałożenie na stronę w kwocie 300 zł.
W skardze wniesionej do Sądu spółka wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, zarzucając naruszenie następujących przepisów, które miało istotny wpływa na wynik sprawy tj:
- art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało niewyznaczeniem spółce 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, co pozbawiło skarżącą możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu;
- art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 189a § 1 K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez uchybienie regułom procedury przez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej,
- art. 189a K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w ww. przepisie pomimo, że w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd uwzględniwszy wnioski obu stron rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.) sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skoro obie strony postępowania zawnioskowały o rozpoznanie sprawy w omawianym trybie ziściły się przesłanki przewidziane w powołanym przepisie.
Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. nakładającej na stronę karę pieniężną w kwocie 300 zł.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.
Ustalony stan faktyczny w sprawie był bezsporny. Skarżąca w dniu 16 czerwca 2021 r. zbyła pojazd marki [...] o nr rej. [...], o czym zawiadomiła organ I instancji 3 sierpnia 2021 r.
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy orzekające pominęły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej: ustawa COVID-19), zwłaszcza jej art. 31ia. Ów przepis określa, że w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw tj. od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:
1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Zgodnie z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, ww. ustawa z 24 czerwca 2021 r. weszła w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia z wyjątkiem m.in. przepisu art. 1 pkt 29, wydłużającego termin na zawiadomienie o zbyciu/nabyciu pojazdu do 60 dni, który wszedł w życie z dniem ogłoszenia ustawy tj. z dniem 1 lipca 2022 r.
Skoro w niniejszej sprawie skarżąca dokonała zbycia ww. pojazdu 16 czerwca 2021 r. to 30-dniowy termin przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. na zgłoszenie zbycia pojazdu uległ, zgodnie z art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, wydłużeniu do 60 dni. Organ powinien zatem przyjąć, że skarżąca zobowiązana była do zachowania 60-dniowego (a nie jak wskazały organy – terminu 30-dniowego) do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu. W związku z pandemią COVID-19 i nowymi regulacjami na podstawie ustawy COVID-19 należy bowiem wyróżnić trzy okresy, w których termin do zrealizowania obowiązku zgłoszenia staroście nabycia bądź zbycia pojazdu kształtował się odmiennie, tj.:
1) w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. obowiązywał 180-dniowy termin;
2) w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. obowiązywał 30-dniowy termin;
3) w okresie od 1 lipca 2021 r. obowiązuje 60-dniowy termin.
W niniejszej sprawie nie doszło więc do uchybienia przez skarżącą 60-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 16 czerwca 2021 r. Termin ten, uwzględniwszy dni wolne od pracy, upływał w poniedziałek 16 sierpnia 2021 r. (tj. ostatni dzień terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu). Skarżąca zawiadomiła zaś organ o zbyciu przedmiotowego pojazdu przed upływem 60-dniowego terminu - 3 sierpnia 2021 r.
Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 31ia pkt 2 ustawy COVID-19, przepis art. 140mb u. P.r.d. (przewidujący karę pieniężną za niezawiadomienie organu o zbyciu/nabyciu pojazdu), stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Doszło zatem do istotnego naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 140mb u.P.r.d. w zw. z art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zasadą dotyczącą każdego postępowania administracyjnego jest legalizm działań podejmowanych przez organy rozstrzygające daną sprawę. Zasada ta ma swoje umocowanie zarówno w art. 6 K.p.a., jak i w art. 7 Konstytucji RP - organy władzy publicznej mają nakaz działania jedynie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Uznając jednocześnie, że z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. Sąd postępowanie to umorzył. Zgodnie z ww. przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ błędnie nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 300 zł w sytuacji, gdy zgodnie z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19, zawiadomiła ona organ w terminie 60-dniowym o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Brak było więc normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu przedmiotowej kary. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 90 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800).