III SA/Po 107/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia 6 maja 2025 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 19 lutego 2025 r. PINB odmówił uchylenia decyzji rozbiórkowej z dnia 5 czerwca 2024 r., mimo wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie nastąpiło z urzędu na wniosek inwestora, Ł. K., który powołał się na wyrok WSA z dnia 23 maja 2024 r. (sygn. akt II SA/Po 170/24) stwierdzający nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej jego nieruchomości. Sąd uznał, że decyzja WWINB jest wadliwa, ponieważ nie rozpoznała ona łącznie wszystkich wniesionych odwołań – w szczególności odwołania skarżącego M. W. Ponadto, Sąd stwierdził, że samo wznowienie postępowania przez PINB było bezpodstawne. Powodem było uchybienie przez inwestora miesięcznemu terminowi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania od dnia dowiedzenia się o nowej okoliczności (prawomocności wyroku WSA), który upłynął najpóźniej 9 września 2024 r., podczas gdy wniosek złożono 3 grudnia 2024 r. Sąd podkreślił również, że nawet gdyby termin nie został przekroczony, fakt stwierdzenia nieważności planu miejscowego nie był istotną nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zwłaszcza że decyzja rozbiórkowa została wydana na innej podstawie prawnej i nie odnosiła się do planu miejscowego. W konsekwencji, WSA stwierdził nieważność decyzji WWINB, uchylił decyzję PINB i umorzył wznowione postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie od WWINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy, skutki nierozpoznania wszystkich odwołań, zasady wznowienia postępowania administracyjnego, terminowość wniosków o wznowienie, istotność nowych okoliczności w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, ale ogólne zasady dotyczące dwuinstancyjności i wznowienia postępowania mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, jeśli nie rozpoznał wszystkich wniesionych odwołań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności i przepisy postępowania, wydając decyzję po rozpoznaniu tylko jednego z dwóch odwołań.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie wniesione odwołania łącznie w jednym akcie, co zapewnia realizację zasady dwuinstancyjności. Nierozpoznanie odwołania jednej ze stron stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, mogące skutkować nieważnością decyzji.
Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez WSA stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją rozbiórkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie stanowiło to podstawy do wznowienia postępowania, głównie z powodu przekroczenia terminu na złożenie wniosku oraz braku istotności tej okoliczności dla rozstrzygnięcia o rozbiórce.
Uzasadnienie
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga, aby nowa okoliczność była istotna dla sprawy i nieznana organowi. W tej sprawie Inwestor spóźnił się z wnioskiem o wznowienie, a ponadto fakt stwierdzenia nieważności planu miejscowego nie miał istotnego wpływu na pierwotną decyzję rozbiórkową, która opierała się na innych przesłankach.
Czy organ administracji może wznowić postępowanie z urzędu, jeśli wniosek strony o wznowienie został złożony po terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wznowienie postępowania z urzędu nie może być stosowane jako sposób obejścia przepisów o terminach na złożenie wniosku o wznowienie przez stronę, zwłaszcza gdy brak jest ku temu obiektywnych podstaw.
Uzasadnienie
Choć organ może wznowić postępowanie z urzędu, musi istnieć ku temu uzasadniona podstawa prawna i faktyczna. W tej sprawie próba wznowienia z urzędu była próbą obejścia przepisów o terminach i braku istotności nowej okoliczności.
Przepisy (29)
Główne
p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 147
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 15 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez nierozpoznanie wszystkich odwołań przez organ II instancji. • Uchybienie przez Inwestora terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. • Brak istotnych nowych okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania. • Wznowienie postępowania z naruszeniem przepisów k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
już to sprawia, że zaskarżona decyzja WWINB nie może się ostać w obrocie prawnym – jako dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) • Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań traktowane jest w orzecznictwie sądowym jako istotne naruszenie przepisów postępowania [...] mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy [...] a według niektórych poglądów – które podziela Sąd w niniejszym składzie – jako skutkujące wręcz nieważnością wydanej w takich warunkach decyzji organu odwoławczego • do kontrolowanego przez Sąd wznowienia postępowania w sprawie zakończonej Decyzją rozbiórkową doszło z obejściem przepisu art. 148 § 1 k.p.a., a także z istotnym naruszeniem art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (przez ich niewłaściwe zastosowanie) oraz art. 105 § 1 k.p.a. (przez jego niezastosowanie, pomimo bezpodstawności wznowienia, skutkującej bezprzedmiotowością postępowania wznowionego).
Skład orzekający
Tomasz Grossmann
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Busz
sędzia
Sebastian Michalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy, skutki nierozpoznania wszystkich odwołań, zasady wznowienia postępowania administracyjnego, terminowość wniosków o wznowienie, istotność nowych okoliczności w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, ale ogólne zasady dotyczące dwuinstancyjności i wznowienia postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność proceduralną w prawie administracyjnym i budowlanym, gdzie błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli pierwotne rozstrzygnięcie wydawało się uzasadnione. Podkreśla znaczenie formalnych aspektów postępowania.
“Błąd organu II instancji doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji. Poznaj kluczowe zasady postępowania administracyjnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.