III SA/Po 107/26

III SA/Po 107/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 6 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości; 2. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z 19 lutego 2025 r. znak [...]; 3. umarza postępowanie administracyjne (wznowione); 4. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") ostateczną decyzją z 5 czerwca 2024 r. (znak: [...]; zwaną też dalej "Decyzją rozbiórkową") – wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; w skrócie "p.b.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.; w skrócie "k.p.a.") – nakazał inwestorowi, Ł. K. (zwanemu też dalej "Inwestorem"), rozbiórkę rozbudowanej części budynku biurowo-produkcyjno-magazynowo-usługowego zlokalizowanego w D. przy ul. [...], nr ewid. geod. [...], gm. [...] o budynek hali magazynowo-warsztatowej oraz o część magazynową.
Wnioskiem z 3 grudnia 2024 r. Inwestor, reprezentowany przez adw. D. K., wskazując na art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 147 k.p.a., wystąpił do PINB o wznowienie "z urzędu" postępowania w sprawie zakończonej Decyzją rozbiórkową. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w tej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi wydającemu decyzję, wynikające z tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 23 maja 2024 r. o sygn. akt II SA/Po 170/24 – wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi Inwestora na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości D. w rejonie ulicy [...] i [...], gmina [...] (zwaną też dalej "Uchwałą nr [...]" lub "Planem miejscowym"), która obowiązywała w czasie trwania postępowania zakończonego wydaniem Decyzji rozbiórkowej – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej teren oznaczony symbolem 2MN, czyli w granicach nieruchomości Inwestora (dz. nr [...]), w przedmiocie której PINB zakończył postępowanie wydaniem Decyzji rozbiórkowej.
Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. ([...]) – wydanym z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 149 § 1 i 2 oraz art. 123 k.p.a. – PINB wznowił "z urzędu" postępowanie administracyjne zakończone ostateczną Decyzją rozbiórkową. W uzasadnieniu wskazał na fakt wpływu do organu I instancji ww. wniosku Inwestora oraz wyjaśnił, że uznał, iż zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego oparta na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wydając bowiem w dniu 5 czerwca 2024 r. Decyzję rozbiórkową PINB "nie posiadał wiedzy", że wyrokiem z 23 maja 2024 r. o sygn. akt II SA/Po 170/24 WSA w Poznaniu stwierdził nieważność Uchwały nr [...] w granicach nieruchomości Inwestora (dz. [...]). Ponadto uzyskanie prawomocności przez ww. wyrok powoduje, iż na terenie nieruchomości Inwestora nie obowiązuje Plan miejscowy. Oznacza to, że wskazane w Decyzji rozbiórkowej okoliczności odnoszące się do obowiązywania na terenie działki nr [...] Planu miejscowego okazały się być niezgodne ze stanem faktycznym. Jednocześnie PINB wyjaśnił, że postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym, nierozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a.
Decyzją z 19 lutego 2025 r. ([...]) – wydaną z powołaniem się na art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – PINB odmówił uchylenia Decyzji rozbiórkowej, wyjaśniając w uzasadnieniu, że choć materiał dowodowy zebrany w sprawie pokazuje, iż informacja o stwierdzeniu nieważności Uchwały Nr [...] w części obejmującej teren przedmiotowej nieruchomości Inwestora stanowi nową okoliczność faktyczną, to w dniu wydania decyzji rozbiórkowej nie miało to większego znaczenia dla organu wydającego Decyzję rozbiórkową, gdyż decyzja ta była konsekwencją braku złożenia przez Inwestora, w odpowiednim terminie, wniosku o przeprowadzenie legalizacji samowoli budowlanej.
Odwołania od opisanej decyzji PINB wnieśli, odrębnymi pismami z 11 marca 2025 r., Inwestor oraz M. W. (dalej też jako "Sąsiad" lub "Skarżący").
Inwestor w swym odwołaniu wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji PINB w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji – wyjaśniając w uzasadnieniu, że skutkiem prawomocnego wyroku WSA o sygn. akt II SA/Po 170/24 jest możliwość uzyskania dla jego nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji usługowej, co prowadziłoby do usankcjonowania istniejącej tam zabudowy, oraz że zwrócił się już wnioskiem z 18 lutego 2035 r. do Wójta [...] o wydanie takich warunków zabudowy. Natomiast wydana 19 lutego 2025 r. decyzja PINB powoduje, że starania Inwestora okazałyby się bezcelowe, pomimo iż Decyzja rozbiórkowa oraz poprzedzające ją postępowanie uległo wznowieniu.
Z kolei w odwołaniu Sąsiada, sporządzonym przez jego pełnomocnika, r. K., wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji PINB oraz umorzenie postępowania organu I instancji w całości – a to z powołaniem się na zarzuty naruszenia:
1) art. 7 k.p.a. – przez wznowienie postępowania, gdy brak było ku temu podstaw;
2) art. 107 § 3 k.p.a. – przez brak wskazania w postanowieniu o wznowieniu postępowania z 10 stycznia 2025 r. oraz w zaskarżonej decyzji PINB konkretnej daty wpłynięcia wniosku pełnomocnika Inwestora o wznowienie postępowania;
3) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – przez wznowienie postępowania opierając się o wyrok WSA, który nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, co słusznie zauważył PINB;
4) art. 148 § 1 k.p.a. – przez wznowienie postępowania po możliwym uchybieniu miesięcznego terminu.
Decyzją z 6 maja 2025 r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu, jak zaznaczono w tej decyzji, odwołania Ł. K. [o wniesieniu odwołania także przez M. W. nie ma w decyzji WWINB jakiejkolwiek wzmianki – uw. Sądu] – utrzymał zaskarżone "postanowienie" [sic!] w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że "[j]ak ustalił to organ odwoławczy (a pominął te ustalenia organ powiatowy) ww. wyrok [o sygn. akt II SA/Po 170/24 – uw. Sądu] zapadł w dniu 23.05.2024r. ale stał się prawomocny dopiero z dniem 18.11.2024r., zatem decyzja PINB z dnia 05.06.2024r. znak: [...], została wydana w sytuacji gdy wyrok był nieprawomocny". Niemniej jednak – jak dalej podkreślił WWINB – Decyzja rozbiórkowa została wydana w dniu 5 czerwca 2024 r. na podstawie art. 49e pkt 1 p.b., z uwagi na niezłożenie przez Inwestora wniosku o legalizację spornego obiektu w wymaganym terminie. Oznacza to, że w niniejszej sprawie, z uwagi na brak złożenia ww. wniosku, nie doszło do wydania przez PINB postanowienia z art. 48b p.b. o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, wśród których jest zaświadczenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem wskazana przez organ wznawiający postępowanie, przesłanka istnienia nowej okoliczność faktycznej nieznanej organowi, który wydał decyzję – istnienie wyroku WSA z 23 maja 2024 r. o sygn. II SA/Po 170/24 – nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji rozbiórkowej.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB wnieśli: M. W. (pismem z 13 czerwca 2025 r.) oraz Ł. K. (pismem z 17 czerwca 2025 r.).
W pierwszej kolejności WWINB przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę Ł. K.. Sądowi w niniejszym składzie wiadomym jest z urzędu (z akt sprawy o sygn. akt II SA/Po 516/25), że skarga ta wpłynęła do WSA w Poznaniu, za pośrednictwem WWINB, w dniu 10 lipca 2025 r., została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 516/25, a rozstrzygnięta wyrokiem z 20 listopada 2025 r. oddalającym skargę. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 12 lutego 2026 r.
Natomiast rozpatrywana w niniejszym postępowaniu sądowym skarga M. W. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dopiero po wydaniu ww. wyroku WSA z 20 listopada 2025 r. o sygn. akt II SA/Po 516/25, bo w dniu 27 listopada 2025 r. (k. 7 akt sądowych), i została zarejestrowana pierwotnie pod sygn. akt IV SA/Po 989/25, a następnie, w związku z reorganizacją jego wydziałów orzeczniczych, opatrzona nową (niniejszą) sygn. akt III SA/Po 107/26.
M. W. w swej skardze, sporządzonej przez jego pełnomocnika, r. K. – zarzuciwszy zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 138 § 1 k.p.a. – przez brak łącznego rozpoznania wszystkich odwołań wniesionych w sprawie oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek odniesienia do odwołania wniesionego przez Skarżącego, mimo że zostało ono złożone w terminie, co skutkowało nierozpoznaniem jego zarzutów oraz naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a.;
2) art. 107 § 3 k.p.a. – przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie odwołania zostały rozpoznane, brak odniesienia się do zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu Skarżącego oraz brak wskazania powodów nieuwzględnienia tego odwołania;
3) art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie stronie (Skarżącemu) czynnego udziału w postępowaniu i nieuwzględnienie jej stanowiska w zaskarżonej decyzji
– wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od WWINB na rzecz Skarżącego [zwrotu] kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty, wychodząc od spostrzeżenia, że od decyzji organu I instancji odwołania wniosły co najmniej dwie strony – w tym Skarżący – a mimo to zaskarżona decyzja WWINB odnosi się wyłącznie do odwołania Ł. K..
W odpowiedzi na skargę M. W. organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wyjaśnił, że niezwłocznie przekazuje skargę, która "wpłynęła na skrzynkę ePuap WWINB w dniu 13.06.2025 r., nadto w dniu 23.06.2025 r. wpłynęła za pośrednictwem poczty polskiej skarga pana Ł. K., reprezentowanego przez ad. K. z dnia 17.06.2025 r. na ww. decyzję. Omyłkowo, na skutek niedopatrzenia, do WSA w Poznaniu przekazaliśmy jedynie, wraz z aktami sprawy, skargę, która wpłynęła jako druga. Uchybienie to zostało zauważone na skutek rozmowy z osobą z Kancelarii Prawnej [...] w dniu 27.11.2025r."
Na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. stawił się pełnomocnik uczestnika postępowania – Gminy [...] – który stwierdził, że pozostawia rozstrzygnięcie do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wypada zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wyłącznie skarga M. W. na decyzję WWINB z 6 maja 2025 r. ([...]). Temu na przeszkodzie nie stanął fakt, że na skutek wadliwego działania organu II instancji skarga Ł. K. na tę samą decyzję została już odrębnie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez tut. Sąd wyrokiem z 20 listopada 2025 r. o sygn. akt II SA/Po 516/25 – a to z następujących względów:
- po pierwsze – w dniu wydania niniejszego wyroku (11 lutego 2026 r.), ww. wyrok WSA o sygn. akt II SA/Po 516/25 nie był jeszcze prawomocny:
- po drugie – przepis art. 111 § 1 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu, obowiązującym od 5 listopada 2025 r. [cyt.: "Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie" – podkr. Sądu], odstępując od dotychczasowej zasady obligatoryjnego, bezwyjątkowego łączenia ww. spraw [cyt.: "Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą"], sankcjonuje prawną możliwość, wyjątkowo, sukcesywnego rozpatrywania przez sąd administracyjny dwóch lub więcej skarg na tę samą decyzję.
Dalej należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z 6.5.2025 r. ([...]) oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z 19.2.2025 r. ([...]) – o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, Decyzji rozbiórkowej (tj. decyzji PINB z 5.6.2024 r. nakazującej Inwestorowi rozbiórkę rozbudowanej części budynku biurowo-produkcyjno-magazynowo-usługowego zlokalizowanego w D. przy ul. [...], nr ewid. geod. [...], gm. [...] o budynek hali magazynowo-warsztatowej oraz o część magazynową) – Sąd doszedł do przekonania, że obie kontrolowane decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Jeśli idzie o zaskarżoną decyzję WWINB, to, pomijając oczywistą omyłkę w jej sentencji ("postanowienie"), w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w skardze trafnie wytknięto, że zapadła ona po rozpoznaniu wyłącznie jednego z dwóch odwołań wniesionych przez strony postępowania administracyjnego od decyzji PINB.
Analiza przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy pokazuje bez żadnych wątpliwości, że odrębnymi pismami z 11 marca 2025 r. odwołania wnieśli zarówno Ł. K. (k. 24-25 akt adm. II inst.), jak i M. W. (k. 15-18 akt adm. II inst.).
Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji WWINB jasno wynika, że została ona wydana po rozpatrzeniu wyłącznie odwołania Ł. K. – zostało to expressis verbis stwierdzone w rubrum tej decyzji oraz znajduje potwierdzenie w jej uzasadnieniu, które nie zawiera jakiejkolwiek wzmianki o wniesieniu odwołania przez M. W. ani żadnych odniesień do podniesionych w tym odwołaniu zarzutów.
W ocenie Sądu już to sprawia, że zaskarżona decyzja WWINB nie może się ostać w obrocie prawnym – jako dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Jak bowiem trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w sytuacji wniesienia odwołania przez dwie lub więcej stron, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpoznania ich łącznie w jednym terminie i jednym aktem, bo dotyczą tej samej (jednej) sprawy. Co do zasady organ winien zatem wydać w sprawie jedną decyzję kończącą postępowanie odwoławcze w stosunku do wszystkich odwołujących się stron. Organ odwoławczy może przy tym zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się, jednak warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności (por. wyroki NSA: z 22.12.2008 r., II OSK 1109/07; z 8.4.2014 r., II OSK 2638/12; te wyroki oraz, o ile inaczej nie zastrzeżono, pozostałe orzeczenia NSA i WSA przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", dostępnej ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopuszczalne jest natomiast, po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie, podejmowanie kolejnego rozstrzygnięcia merytorycznego w tej samej sprawie. W sytuacji wydania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, mimo nierozpatrzenia wszystkich odwołań, orzeczenie to kończy postępowanie odwoławcze. Wyłączona jest wówczas możliwość rozpoznania innych, dotychczas nierozpoznanych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki NSA: z 2.10.2003 r., IV SA 3643/02; z 25.1.2022 r., II OSK 1203/19; z 29.10.2025 r., III OSK 2854/22). Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje daleko idące, nieakceptowalne skutki prawne. Z jednej strony wykluczyć należy bowiem stan, w którym odwołanie jednej lub więcej stron postępowania pozostaje nierozpoznane po zakończeniu postępowania – oznaczałoby to pogwałcenie konstytucyjnego prawa tej strony do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP) oraz, w efekcie, także prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z drugiej strony, wykluczone jest wydanie kolejnych decyzji w celu rozpoznania dotychczas nierozpatrzonych odwołań, bowiem nie może istnieć w obrocie wiele decyzji ostatecznych w tej samej sprawie (por. wyroki NSA: z 17.1.2012 r., II OSK 2146/11; z 8.4.2014 r., II OSK 2638/12; z 14.6.2017 r., II OSK 638/17). Z tych względów niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań traktowane jest w orzecznictwie sądowym jako istotne naruszenie przepisów postępowania – art. 15, art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 i 2 k.p.a. – mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z 22.12.2008 r., II OSK 1109/07; z 18.5.2012 r., I OSK 736/11; z 14.5.2013 r., II OSK 2005/12; z 8.4.2014 r., II OSK 2638/12; z 21.8.2014 r., II OSK 1613/13; z 25.3.2021 r., II OSK 3025/20), a według niektórych poglądów – które podziela Sąd w niniejszym składzie – jako skutkujące wręcz nieważnością wydanej w takich warunkach decyzji organu odwoławczego, w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 1.4.2005 r., OSK 1230/04; z 17.1.2012 r., II OSK 2146/11; z 8.4.2014 r., II OSK 2638/12; z 25.3.2021 r., II OSK 3025/20).
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja dotknięta jest jeszcze inną istotną, acz już niekwalifikowaną, wadą – niewykluczone, że stanowiącą swoisty "skutek uboczny" nierozpoznania przez WWINB drugiego z odwołań (wniesionego przez M. W.) i nierozważenia podniesionych w nim zarzutów – polegającą na niedostrzeżeniu braku w ogóle podstaw do wznowienia przez PINB, na skutek wniosku Inwestora, postępowania w sprawie zakończonej Decyzją rozbiórkową oraz do prowadzenia tak wznowionego postępowania.
Konsekwentnie, taką samą wadą dotknięta jest decyzja organu I instancji – jako wydana pomimo braku podstaw do wznowienia postępowania w ww. sprawie.
Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie nie mogło skutecznie dojść do wznowienia postępowania w trybie "na wniosek" złożony przez Inwestora w dniu 3 grudnia 2024 r. We wniosku tym zawodowy pełnomocnik Inwestora jako ustawową przesłankę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję" – przy czym ową nową, nieznaną organowi, a istotną dla sprawy, okolicznością miał być fakt zapadnięcia w dniu 23 maja 2024 r. wyroku WSA o sygn. akt II SA/Po 170/24 stwierdzającego nieważność planistycznej Uchwały nr [...] w części obejmującej teren oznaczony 2MN, czyli w granicach nieruchomości Inwestora (dz. [...]), którego to Planu miejscowego obowiązywanie na ww. działce uniemożliwiało, w ocenie Inwestora, legalizację spornej inwestycji.
W związku z tym wypada od razu doprecyzować, że przesłanki wznowienia postępowania nie mógł stanowić, nawet choćby tylko potencjalnie, sam fakt wydania ww. wyroku stwierdzającego nieważność (w części) Planu miejscowego, lecz dopiero okoliczność jego uprawomocnienia się. Dopiero bowiem z tą chwilą wyrok sądu administracyjnego wywiera skutek prawny wynikający z jego sentencji – w tym przypadku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego części postanowień Planu miejscowego ze skutkiem ex tunc.
Wobec tego należy wskazać, że Sądowi wiadomym jest z urzędu (z akt sprawy o sygn. II SA/Po 170/24), że skargę na Uchwałę nr [...] wniósł Ł. K., reprezentowany przez ad. K., pismem z 2 stycznia 2024 r. Wyrok w tej sprawie – stwierdzający nieważność zaskarżonej uchwały w odnośnej części ("obejmującej teren oznaczony symbolem 2MN") – zapadł w dniu 23 maja 2024 r. po przeprowadzeniu rozprawy, na którą stawili się Inwestor wraz ze swym ww. pełnomocnikiem. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 18 lipca 2024 r. (a nie, jak błędnie podał WWINB w zaskarżonej decyzji, "dopiero z dniem 18.11.2024r."), co zostało stwierdzone postanowieniem WSA z 30 lipca 2024 r. o sygn. akt II SA/Po 170/24. Wyrok ten (jego sentencja) został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 8 sierpnia 2024 r. (poz. [...]).
W związku z tym nie ulega wątpliwości, że Inwestor niezwłocznie powziął wiadomość (jeszcze tego samego dnia) o zapadnięciu w dniu 23 maja 2024 r. wyroku o sygn. akt II SA/Po 170/24 stwierdzającego nieważność istotnej dla niego (jego nieruchomości) części Planu miejscowego, a następnie – o uprawomocnieniu się tego wyroku, przy czym o tym ostatnim fakcie nie później niż w dniu opublikowania wyroku w dzienniku urzędowym. Oznacza to, że zakreślony w art. 148 § 1 k.p.a. termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (cyt.: "jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania") upłynął dla Inwestora bezskutecznie najpóźniej z dniem 9 września 2024 r. (poniedziałek). Tymczasem Inwestor, działając przez zawodowego pełnomocnika, złożył swój wniosek o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją rozbiórkową dopiero w dniu 3 grudnia 2024 r., a więc z niemal 3-miesięcznym opóźnieniem.
Zapewne mając świadomość tego opóźnienia, pełnomocnik Inwestora wniósł w treści ww. pisma z 3 grudnia 2024 r. o wznowienie postępowania "z urzędu".
W takim też trybie wznowił postępowanie PINB (vide: postanowienie tego organu z 10 stycznia 2025 r., [...]; k. 185 akt adm. I inst.).
Jednakże – po drugie – w ocenie Sądu już wówczas było oczywiste, że w tej sprawie brak jest również jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać wznowienie postępowania w trybie "z urzędu", na określonej przez organ I instancji podstawie faktycznej i prawnej.
Albowiem, jak to już wyżej wyjaśniono, okolicznością, o jakiej mowa w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., która mogłaby ewentualnie (przynamniej hipotetycznie) uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie zakończonej Decyzją rozbiórkową, nie mógł być sam fakt wydania ww. wyroku WSA (w dniu 23 maja 2024 r.), ale dopiero jego uprawomocnienia się (od dnia 18 lipca 2024 r.). To zaś oznacza, że w dniu wydania Decyzji rozbiórkowej (5 czerwca 2024 r.) nie "istniała" jeszcze, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., okoliczność, która w ocenie organu I instancji (błędnej) miała wstępnie uzasadniać sięgnięcie po ten przepis i wznowienie postępowania na jego podstawie.
Niezależnie od tego godzi się zauważyć, że w realiach kontrolowanej sprawy już od początku (od momentu wpływu wniosku Inwestora) musiało być jasne, że fakt zapadnięcia (a nawet uprawomocnienia) się ww. wyroku o sygn. akt II SA/Po 170/24 nie stanowił okoliczności "istotnej" dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. I to nawet abstrahując od tego, że do takiej oceny finalnie doszły organy obu instancji, zważywszy na podstawę prawną (art. 49e pkt 1, a nie pkt 2 Prawa budowlanego), na jakiej doszło do wydania Decyzji rozbiórkowej. Już bowiem pobieżna lektura uzasadnienia tej decyzji pokazywała brak jakiegokolwiek wpływu faktu ówczesnego obowiązywania Planu miejscowego (w odnośnej części) na rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki. Dość powiedzieć, że w uzasadnieniu tej decyzji – w jego części poświęconej ponownie prowadzonemu postępowaniu (po kasacyjnej decyzji WWINB z 15.2.2023 r.) na nowej podstawie prawnej (art. 48 Prawa budowlanego) – wzmianka o obowiązywaniu przedmiotowego Planu miejscowego pojawia się tylko raz, i to w następującym, całkowicie "neutralnym" fragmencie: "Dodatkowo należy wspomnieć, iż dla nieruchomości zlokalizowanej w D. przy ul. [...], gm. [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 19 grudnia 2016 r., teren przedmiotowej nieruchomości oznaczony jest jako 2MN-zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wolnostojąca."
Wszystko to prowadzi do wniosku, że do kontrolowanego przez Sąd wznowienia postępowania w sprawie zakończonej Decyzją rozbiórkową doszło z obejściem przepisu art. 148 § 1 k.p.a., a także z istotnym naruszeniem art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (przez ich niewłaściwe zastosowanie) oraz art. 105 § 1 k.p.a. (przez jego niezastosowanie, pomimo bezpodstawności wznowienia, skutkującej bezprzedmiotowością postępowania wznowienionego).
W tym stanie rzeczy Sąd:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji WWINB w całości (pkt 1 sentencji wyroku);
2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. – uchylił poprzedzającą ją decyzję PINB w całości (pkt 2 sentencji wyroku);
3) na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. – umorzył wznowione postępowanie administracyjne w całości (pkt 3 sentencji wyroku);
4) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. – zasądził od WWINB na rzecz Skarżącego kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 500 zł, należne jego pełnomocnikowi wynagrodzenie ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) w wysokości 480 zł, a także koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt pełnomocnictwa w wysokości 17 zł – łącznie 997 zł.