III SA/Po 1066/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca M. P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu jej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Skarżąca podnosiła, że przepisy stanowiące podstawę decyzji zostały uchylone, a praktyka organów narusza Konstytucję RP, w tym zasadę domniemania niewinności i zakaz ponownego karania. Kwestionowała również sposób naliczania punktów karnych, wskazując na rozbieżność między datą popełnienia wykroczenia a datą prawomocnego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że mimo uchylenia niektórych przepisów, w dacie wydania decyzji obowiązywały przepisy przejściowe, które pozwalały na stosowanie przepisów dotyczących punktów karnych i skierowania na egzamin. Podkreślono, że organy administracji nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości naliczania punktów karnych przez Policję, a ewentualne zastrzeżenia w tym zakresie powinny być kierowane do organów Policji. Sąd odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że nie dotyczy on bezpośrednio sytuacji skarżącej, która odmawiała przyjęcia mandatów i której sprawy były rozstrzygane przez sądy powszechne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących punktów karnych i kontroli kwalifikacji kierowców, kompetencje organów administracji w zakresie weryfikacji punktów karnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym między uchyleniem a wdrożeniem nowych przepisów dotyczących ewidencji kierowców.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy dotyczące skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i naliczania punktów karnych mogą być stosowane po ich uchyleniu, jeśli postępowanie zostało wszczęte w okresie obowiązywania przepisów przejściowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ze względu na przepisy przejściowe, które odraczały wejście w życie przepisów uchylających, a także brak wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających pełne funkcjonowanie nowego systemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowelizacja przepisów dotyczących punktów karnych i kontroli kwalifikacji kierowców zawierała przepisy przejściowe, które pozwalały na stosowanie dotychczasowych regulacji do czasu wdrożenia nowych rozwiązań technicznych. W niniejszej sprawie, postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów uchylających, a nowe rozwiązania techniczne nie zostały wdrożone.
Czy organy administracji publicznej (Starosta, SKO) mają kompetencje do weryfikacji prawidłowości naliczania punktów karnych przez Policję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy te są związane danymi zawartymi w ewidencji Policji i nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów ani weryfikowania ich wyliczenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 p.r.d. należy do organów Policji. Organy administracji orzekające o uprawnieniach do kierowania pojazdami nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości naliczenia punktów. Ewentualna weryfikacja powinna odbywać się w postępowaniu przed organami Policji.
Czy stosowanie punktów karnych obok grzywny orzeczonej przez sąd za wykroczenie drogowe stanowi naruszenie zakazu ponownego karania za ten sam czyn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie limitu punktów karnych ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez kontrolę kwalifikacji kierowców, a nie stanowi kary w rozumieniu prawa karnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że celem systemu punktów karnych jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez weryfikację kwalifikacji kierowców, którzy wielokrotnie naruszają przepisy. Nie jest to kara w rozumieniu prawa karnego, a dodatkowa sankcja mająca na celu eliminację z ruchu osób stwarzających zagrożenie.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 4/21, dotyczący podstaw wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ma zastosowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie obejmuje sytuacji skarżącej, ponieważ dotyczył on zatrzymania prawa jazdy na podstawie informacji o ujawnieniu czynu, a nie prawomocnego rozstrzygnięcia, a ponadto przedmiotem niniejszej sprawy nie jest zatrzymanie prawa jazdy, lecz skierowanie na egzamin.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyrok TK K 4/21 dotyczył sytuacji, w której decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy była wydawana wyłącznie na podstawie informacji o ujawnieniu naruszenia, a nie prawomocnego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżąca odmawiała przyjęcia mandatów, a jej sprawy były rozstrzygane przez sądy powszechne, a ponadto przedmiotem sprawy było skierowanie na egzamin, a nie zatrzymanie prawa jazdy.
Przepisy (7)
Główne
p.r.d. art. 114 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Podstawa do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia 24 punktów.
p.r.d. art. 130 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Podstawa prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania punktów.
u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Podstawa wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku uzasadnionych zastrzeżeń co do jego kwalifikacji.
u.k.p. art. 136 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Reguluje stosowanie trybu postępowania i skutków przekroczenia dopuszczalnej liczby punktów według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia, w przypadku naruszeń popełnionych przed dniem wdrożenia nowych rozwiązań technicznych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14 § ust. 1 i 2
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów uchylających art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. i art. 130 p.r.d. do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych.
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14
Zmiany wprowadzające uchylenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. i art. 130 p.r.d. z dniem 17 września 2022 r., ale z przepisami intertemporalnymi stosującymi dotychczasowe przepisy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed tym dniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie przepisów dotyczących punktów karnych i skierowania na egzamin, mimo ich późniejszego uchylenia, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów uchylających. • Organy administracji nie mają kompetencji do weryfikacji prawidłowości naliczania punktów karnych przez Policję. • System punktów karnych ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego i nie stanowi kary w rozumieniu prawa karnego, więc jego stosowanie obok grzywny nie narusza zakazu ponownego karania. • Wyrok TK K 4/21 nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczył zatrzymania prawa jazdy na innej podstawie prawnej i w innym stanie faktycznym.
Odrzucone argumenty
Uchylenie przepisów dotyczących punktów karnych i skierowania na egzamin czyni decyzje organów wydanymi bez podstawy prawnej. • Praktyka organów polegająca na wydawaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji Policji, bez możliwości weryfikacji, narusza art. 2 Konstytucji RP. • Stosowanie punktów karnych obok grzywny orzeczonej przez sąd za wykroczenie drogowe stanowi naruszenie zakazu ponownego karania za ten sam czyn. • Wyrok TK K 4/21 stwierdza niezgodność z Konstytucją praktyki organów w zakresie wydawania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji, wydając decyzję o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. • Decydujące znaczenie ma data dopuszczenia się naruszenia, a nie to, kiedy w rzeczywistości wprowadzono dane do ewidencji, czy też kiedy ostatecznie zapadło orzeczenie skazujące za popełnione naruszenie przepisów ruchu drogowego. • Próba kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów może być podejmowana tylko w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących punktów karnych i kontroli kwalifikacji kierowców, kompetencje organów administracji w zakresie weryfikacji punktów karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym między uchyleniem a wdrożeniem nowych przepisów dotyczących ewidencji kierowców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia punktów karnych i prawa jazdy, a jej rozstrzygnięcie opiera się na złożonej interpretacji przepisów przejściowych i kompetencji organów, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem wykroczeń i administracyjnym.
“Punkty karne po uchyleniu przepisów? Sąd wyjaśnia, kiedy można skierować kierowcę na egzamin.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.