III SA/Po 1038/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-05-23
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolnedotacje unijneARiMRobszary z ograniczeniami naturalnymipowierzchnia gruntówkontrolaLPISortofotomapaPROW

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na decyzję o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi, uznając prawidłowość ustaleń organu dotyczących powierzchni gruntów rolnych i zastosowanych zmniejszeń.

Rolnik zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi, pomniejszoną o kwotę ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w powierzchni gruntów. Skarżący zarzucał błędne ustalenie stanu faktycznego, braki w uzasadnieniu, nieprawidłowe wyliczenie zmniejszeń oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były zgodne z prawem, a ustalenia dotyczące powierzchni gruntów oparte na systemie LPIS i ortofotomapie były prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w P., która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2021. Płatność została pomniejszona ze względu na stwierdzone niezgodności w powierzchni zadeklarowanych gruntów rolnych w stosunku do powierzchni faktycznie użytkowanych, ustalonej na podstawie systemu LPIS i ortofotomapy. Rolnik zarzucał błędy w ustaleniu stanu faktycznego, nieprawidłowe wyliczenie zmniejszeń oraz naruszenie procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie i decyzje organów były zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że system LPIS i ortofotomapa stanowią podstawę prawną do weryfikacji powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, przekraczająca dopuszczalne limity, skutkuje pomniejszeniem płatności zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi. Sąd uznał również, że strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, system LPIS i ortofotomapa stanowią prawnie dostępne narzędzie do weryfikacji zadeklarowanych powierzchni, a dane z ewidencji gruntów i budynków mają charakter pomocniczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że system LPIS i ortofotomapa są podstawowym narzędziem do weryfikacji powierzchni gruntów rolnych do płatności, zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi. Dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą stanowić alternatywnej podstawy weryfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa PROW 2014-2020 art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW PROW 2014-2020 art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW PROW 2014-2020 art. 2 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW PROW 2014-2020 art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW PROW 2014-2020 art. 3 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie nr 640/2014 art. 5 § ust. 2 lit. b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 640/2014 z dnia 13 maja 2014 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków stosowania środków kontroli krzyżowej i kontroli na miejscu

rozporządzenie nr 640/2014 art. 19a § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 640/2014 z dnia 13 maja 2014 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków stosowania środków kontroli krzyżowej i kontroli na miejscu

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 134

ustawa PROW 2014-2020 art. 27 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności art. 9a § ust. 1

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności art. 9a § ust. 2

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 67 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia Rady (WE) nr 352/2008 i rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) nr 65/2011 i nr 1121/2009

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 67 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia Rady (WE) nr 352/2008 i rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) nr 65/2011 i nr 1121/2009

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 58 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia Rady (WE) nr 352/2008 i rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) nr 65/2011 i nr 1121/2009

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 59 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia Rady (WE) nr 352/2008 i rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) nr 65/2011 i nr 1121/2009

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia Rady (WE) nr 352/2008 i rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) nr 65/2011 i nr 1121/2009

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

rozporządzenie nr 1305/2013 art. 31 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

rozporządzenie nr 1305/2013 art. 2 § ust. 1 akapit drugi lit. f

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 12

Argumenty

Skuteczne argumenty

System LPIS i ortofotomapa są podstawą prawną do weryfikacji powierzchni gruntów rolnych do płatności. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną uzasadniała zastosowanie zmniejszenia płatności zgodnie z przepisami UE. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty o błędnym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie powierzchni działek. Zarzuty o braki w uzasadnieniu decyzji. Zarzuty o nieprawidłowe wyliczenie i zastosowanie zmniejszenia płatności. Zarzuty o naruszenie zasady czynnego udziału strony.

Godne uwagi sformułowania

System LPIS stanowi prawnie dostępne narzędzie, na podstawie którego dokonuje się weryfikacji, czy zadeklarowane powierzchnie we wniosku o płatności mogą zostać uwzględnione do płatności w danym roku. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni i interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów. Powierzchnia kwalifikowana do płatności nie musi być tożsama z powierzchnią wynikającą z danych EGiB. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

przewodniczący

Walentyna Długaszewska

sprawozdawca

Arkadiusz Skomra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności ONW, weryfikacji powierzchni gruntów rolnych za pomocą systemu LPIS i ortofotomapy, oraz zasad stosowania zmniejszeń płatności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW w ramach PROW 2014-2020 i systemu LPIS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych dla rolników kwestii związanych z płatnościami obszarowymi i weryfikacją powierzchni gruntów, co jest istotne dla praktyków prawa rolnego i samych rolników.

Rolnik stracił część dopłat przez różnicę w powierzchni gruntów. Sąd wyjaśnia, dlaczego system LPIS jest kluczowy.

Dane finansowe

WPS: 4084,45 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 1038/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 364
par. 2 ust. 1
Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 5 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 września 2022 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy - wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 2138 ze zm., dalej: "ustawa PROW 2014-2020") oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm., dalej: "rozporządzenie ONW PROW 2014-2020") - decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z 27 kwietnia 2022 r. o przyznaniu na rok 2021 płatności ONW w wysokości 4 084,45 zł, w tym płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 4 084,45 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 389,52 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
W dniu 7 czerwca 2021 r. R. G. za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2021.
Wnioskodawca zadeklarował do płatności w roku 2021 działki ew. nr:
- [...] położoną w woj. [...], pow. [...], gm. B., obr. [...];
- [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. [...], obr. [...];
- [...], [...] i [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. [...], obr. [...];
- [...], [...] i [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. [...], obr. [...];
- [...], [...] i [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. [...], obr. [...]
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do udzielenia płatności w 2021 r. wynosiła 27,89 ha.
W dniu 3 stycznia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ONW. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 26,83 ha.
Decyzją z 28 lutego 2022 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 10 marca 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wniósł do Biura Kontroli na Miejscu W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. o wykonanie oględzin działek ew. nr [...] i [...] w celu zweryfikowania i ustalenia powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo przez stronę.
W dniu 30 marca 2022 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wykonali oględziny działek ew. W sporządzonym przez nich protokole stwierdzono na działce ew.:
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 0,82 ha, pow. zmierzona wynosiła 0,81 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,92 ha, pow. zmierzona wynosiła 1,42 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,40 ha, pow. zmierzona wynosiła 1,29 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 0,75 ha, pow. zmierzona wynosiła 0,68 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 2,57 ha, pow. zmierzona wynosiła 2,25 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,04 ha, pow. zmierzona wynosiła 0,71 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,53 ha, pow. zmierzona wynosiła 1,31 ha.
W dniu 27 kwietnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ONW. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 26,36 ha.
Odwołując się do powyższej decyzji strona podniosła, że oparto ją na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych co do powierzchni działek, wyliczonych pomniejszeń i nałożonych kar oraz przywołano nieprawidłowe przepisy prawne. Odwołujący się wniósł o udzielanie w toku postępowania niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, zapewnienie w toku całego postępowania czynnego udziału oraz umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
Decyzją z 5 września 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podnosząc, co następuje.
Do płatności uwzględnia się powierzchnie wyznaczone i zapisane w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli. Stanowi on prawnie dostępne narzędzie, na podstawie którego dokonuje się weryfikacji, czy zadeklarowane powierzchnie we wniosku o płatności mogą zostać uwzględnione do płatności w danym roku. Agencja jest zobowiązana do weryfikacji czy zadeklarowane powierzchnie, są faktycznie użytkowane rolniczo, jak to wskazano we wniosku o płatność. Jeśli w wyniku analizy obrazów ortofotomapy zostanie ustalone, że faktyczna powierzchnia wykorzystywana rolniczo nie odpowiada deklaracji, to fakt ten znajdzie odwzorowanie w rozstrzygnięciu decyzji przyznającej płatność. Dane LPIS są wyznaczone na podstawie powierzchni faktycznie stwierdzanych w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Ortofotomapa cyfrowa (zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej) jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne po wykonaniu prac podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni i interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, stanowiąc podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Wyznaczona powierzchnia MKO to nie tylko deklaracja producenta rolnego, ale powierzchnia ustalana na postawie przepisów o systemie identyfikacji działek rolnych.
Wyżej wskazane wyniki oględzin z 30 marca 2022 r. działek ew. nr [...] i [...] nie potwierdzają ich użytkowania zgodnie z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku.
Ponadto, podczas kontroli administracyjnej dokonanej przez organ pierwszej instancji ustalono, że stosunek pow. zadeklarowanej do stwierdzonej odnośnie do działek ew. nr [...], [...], [...], [...] i [...] wynosi w hektarach odpowiednio: 0,04 do 0,00; 1,53 do 1,31; 1,29 do 1,27; 7,42 do 7,17 i 5,69 do 5,53. Ortofotomapa z 6 września 2021 r. dla działki ew. nr [...] i ortofotomapa z 25 sierpnia 2021 r. dla działek ew. nr [...] i [...] nie potwierdzają rolniczego użytkowania na części ich powierzchni.
Płatność jest przyznawana w oparciu o ustalony maksymalny kwalifikowany obszar określony w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej, który stanowią grunty rolne spełniające kryteria kwalifikowalności do płatności. Kontrole administracyjne prowadzone są zatem tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy i materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Z tych względów ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności, a rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393) nie stanowi alternatywnej dla ortofotomapy podstawy ich weryfikacji.
Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności obszarowych wynikająca z przepisów wspólnotowych nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Z tego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej. Wspomniane dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być jedynie w takiej sytuacji traktowane jako materiał pomocniczy. W ramach płatności bezpośrednich powierzchnia kwalifikowana do płatności nie musi być tożsama z powierzchnią wynikającą z danych EGiB. Dane dotyczące działek rolnych gromadzone są w oparciu o art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., zgodnie z którym system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych.
Prowadzony przez ARiMR i wykorzystywany głównie w zakresie przyznawania i wypłaty płatności krajowy system ewidencyjny, zawierając dane dotyczące powierzchni całego gospodarstwa rolnego i powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, zawiera przede wszystkim dane umożliwiające istotną dla celów płatności identyfikację działek rolnych tego gospodarstwa - ich powierzchni, lokalizacji i sposobu wykorzystania.
Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności ONW wynosiła 27,89 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 26,36 ha. Różnica między tymi wartościami wynosi 5,80%, czyli 1,53 ha. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. W związku z powyższym, po zastosowaniu tego zmniejszenia, powierzchnia zatwierdzona do płatności wynosi 22,82 ha.
R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 4-6 i § 3, art. 136 § 1 K.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 przez:
- błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie działek uprawnionych do płatności;
- braki w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, z których nie wynika w jaki sposób rozpoznano wnioski skarżącego co do zgłoszonych rozbieżności dotyczących przedmiotowych działek;
- nieprawidłowe wyliczenie i zastosowanie zmniejszenia płatności;
- brak zawiadomienia strony o zakończeniu gromadzenia dowodów i możliwości odniesienia się do nich przed wydaniem decyzji, co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Skarżący wniósł o:
- zobowiązanie organu do przedłożenia wniosku w pełnej wersji elektronicznej, tak jak został on złożony w e-wniosku plus, zawierającym wszystkie oświadczenia, wnioski i żądania skarżącego, w tym w szczególności w zakresie rozbieżności co do powierzchni działek;
- uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę i dodatkowym piśmie procesowym (k. 30-31) organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z prawem.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";
2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność.
Jednocześnie § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 określa, że płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:
1) na których jest:
a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;
2) położonych na obszarach ONW.
W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zasady i tryb przyznawania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami zostały uregulowane m. in. w ustawie PROW 2014-2020, która w art. 27 ust. 1 określa, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Sytuacja procesowa stron w zakresie dowodzenia zasadności wniosków o przyznanie płatności została zatem istotnie zmodyfikowana. Odstąpiono bowiem od modelu przyjętego w K.p.a., według którego obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. Stosownie do art. 59 ust. 1 powyższego rozporządzenia system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe przeprowadzane w oparciu o dane zawarte w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli przewidzianego w rozdziale drugim rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 67 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1). Jednym z elementów zintegrowanego systemu, jest system identyfikacji działek rolnych ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000.
Obowiązkiem producenta rolnego jest deklarować powierzchnie zgodne z rzeczywistością. O powierzchniach i uprawach decyduje wnioskodawca. Z kolei obowiązkiem organu jest coroczna weryfikacja czy wszystkie zadeklarowane powierzchnie spełniają warunki kwalifikowalności w danym roku. W tym celu zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli (system zintegrowany). Obejmuje on:
a) skomputeryzowaną bazę danych,
b) system identyfikacji działek rolnych,
c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności,
d) wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność,
e) zintegrowany system kontroli,
f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego beneficjenta wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, który składa wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność.
Obowiązkiem organu jest sprawdzenie, czy zadeklarowane przez rolnika powierzchnie działek rolnych nie przekraczają maksymalnego kwalifikowanego obszaru działek ewidencyjnych, na których położone są deklarowane działki rolne. Mając na uwadze przepisy wspólnotowe, systemem referencyjnym w zakresie płatności bezpośrednich jest system GIS (system informacji geograficznej), który oznacza techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, o których mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013.
Kontrolowana sprawa dotyczy przyznania płatności ONW na rok 2021. Decyzją organu pierwszej instancji przyznano mu ją w wysokości 4 084,45 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 389,52 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, że w uchylonej decyzji organu pierwszej instancji z 3 stycznia 2022 r., z uwagi na przyjęcie większego obszaru uprawnionego do płatności (26,83 ha zamiast 26,36 ha w decyzji z 27 kwietnia 2022 r.), przyznano stronie jednolitą płatność obszarową w innej wysokości (4 283,88 zł zamiast 4 084,45 zł) i przyczyna takiego rozstrzygnięcia.
Z kolei, zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę prawidłowo wykonał zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji z 28 lutego 2022 r. polegające na ponownej weryfikacji czy powierzchnie działek ew. nr [...] i [...] potwierdzają ich użytkowanie zgodnie z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku. W tym celu 30 marca 2022 r. dokonano oględzin tych działek ew. stwierdzając, że na działce ew.:
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,40 ha, pow. zmierzona wynosiła 1,29 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 0,75 ha, pow. zmierzona wynosiła 0,68 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 2,57 ha, pow. zmierzona wynosiła 2,25 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,04 ha, pow. zmierzona wynosiła 0,71 ha;
- nr [...], na której pow. zadeklarowana wynosiła 1,53 ha, pow. zmierzona wynosiła 1,31 ha.
Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, system identyfikacji działek rolnych zawiera:
1) wektorowe granice oraz powierzchnię:
a) maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 640/2014,
b) obszarów, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 640/2014;
1a) informacje, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 640/2014;
2) identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Zgodnie z art. 9a ust. 2 powyższej ustawy do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności:
1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
3) dane z wniosków o przyznanie płatności;
4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 640/2014 i rozporządzeniu nr 809/2014.
Kontrole na miejscu są zatem jedną z podstaw do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych zawierającego wektorowe granice i powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do celów systemów wsparcia. Stosowny protokół z oględzin i pomiaru działek znajduje się w aktach administracyjnych, nie potwierdzając użytkowania na wskazanych przez organ powierzchniach.
Z kolei podczas kontroli administracyjnej dokonanej przez organ pierwszej instancji ustalono, że stosunek pow. zadeklarowanej do stwierdzonej odnośnie do działek ew. nr [...], [...], [...] i [...] wynosi w hektarach odpowiednio: 0,04 do 0,00; 1,29 do 1,27; 7,42 do 7,17 i 5,69 do 5,53. Ortofotomapa z 6 września 2021 r. dla działki ew. nr [...] i ortofotomapa z 25 sierpnia 2021 r. dla działek ew. nr [...] i [...] nie potwierdzają rolniczego użytkowania na części ich powierzchni.
Nie jest zasadny zarzut braku zawiadomienia strony o zakończeniu gromadzenia dowodów i możliwości odniesienia się do nich przed wydaniem zaskarżonej decyzji, gdyż przed jej wydaniem stosowne zawiadomienie z 5 sierpnia 2022 r. doręczono stronie.
W tym stanie rzeczy nie są zasadne są podniesione skardze zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. i ustawy PROW 2014-2020.
W związku z tym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI