I FSK 738/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że czasowa rejestracja samochodu w celu wywozu lub przejazdu nie wyklucza zwrotu akcyzy.
Organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego decyzję o odmowie zwrotu akcyzy. Zarzucono błędną wykładnię przepisów dotyczących rejestracji czasowej i zwrotu akcyzy. NSA, podzielając stanowisko WSA i powołując się na orzecznictwo TSUE, oddalił skargę, uznając, że czasowa rejestracja samochodu w celu jego wywozu lub przejazdu nie jest przeszkodą do zwrotu akcyzy, gdyż nie stanowi konsumpcji na terytorium kraju.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie zwrotu podatku akcyzowego od samochodu osobowego. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że czasowa rejestracja samochodu (w celu wywozu lub przejazdu) nie jest przeszkodą do zwrotu akcyzy. Zdaniem organu, każda rejestracja, nawet czasowa, otwiera możliwość konsumpcji pojazdu na terenie kraju. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i argumentację opartą na orzecznictwie TSUE. Sąd podkreślił, że podatek akcyzowy ma charakter konsumpcyjny, a czasowa rejestracja w celu wywozu lub przejazdu nie jest równoznaczna z konsumpcją na terytorium Polski. NSA odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając je za niezasadne, i potwierdził, że organ odwoławczy niezasadnie zakwestionował przesłanki zwrotu akcyzy bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanka ta nie obejmuje rejestracji czasowej dokonanej na wniosek właściciela w celu wywozu pojazdu za granicę lub przejazdu z miejsca zakupu/odbioru.
Uzasadnienie
Rejestracja czasowa w celu wywozu lub przejazdu nie jest równoznaczna z konsumpcją pojazdu na terytorium kraju i nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy, w przeciwieństwie do rejestracji stałej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.a. art. 107 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Przesłanka "niezarejestrowanie samochodu osobowego na terytorium kraju" nie obejmuje rejestracji czasowej dokonanej na wniosek właściciela w celu wywozu pojazdu za granicę lub przejazdu z miejsca zakupu/odbioru. Taka rejestracja nie jest wyrazem konsumpcji na terytorium kraju i nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy.
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 73 § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 74 § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Rejestracja czasowa z urzędu po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu.
u.p.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 2 lit. a
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Rejestracja czasowa na wniosek właściciela w celu wywozu pojazdu za granicę.
u.p.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Rejestracja czasowa na wniosek właściciela w celu przejazdu pojazdu z miejsca zakupu lub odbioru na terytorium RP.
u.p.r.d. art. 74 § ust. 3
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa maksymalny czas trwania rejestracji czasowej (30 dni).
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy materialnej.
Ordynacja podatkowa art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czasowa rejestracja samochodu w celu wywozu lub przejazdu nie jest konsumpcją na terytorium kraju. Czasowa rejestracja nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy. Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania, kwestionując przesłanki zwrotu akcyzy bez postępowania wyjaśniającego.
Odrzucone argumenty
Każda rejestracja, nawet czasowa, otwiera możliwość konsumpcji pojazdu na terenie kraju. Wywoz pojazdu po upływie terminu czasowej rejestracji wyklucza zwrot akcyzy. Organ odwoławczy miał uzasadnione podstawy do zakwestionowania spełnienia przesłanek zwrotu akcyzy.
Godne uwagi sformułowania
podatek akcyzowy od samochodów osobowych [...] ma charakter podatku związanego z ich konsumpcją, która materializuje się poprzez rejestrację danego samochodu osobowego na terytorium kraju rejestrację czasową pojazdu z urzędu należy odróżnić w szczególności od rejestracji czasowej dokonanej w celu umożliwienia wywozu tego pojazdu za granicę nie jest i nie będzie miejscem jego konsumpcji nie stanowi przeszkody do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego
Skład orzekający
Dominik Mączyński
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Marek Olejnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 107 ust. 1 u.p.a. w kontekście czasowej rejestracji pojazdów i zwrotu akcyzy, potwierdzenie zasady konsumpcyjności podatku akcyzowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czasowej rejestracji w celu wywozu lub przejazdu, a nie rejestracji stałej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku akcyzowego i jego zwrotu, z praktycznym znaczeniem dla firm importujących samochody. Wykładnia przepisów przez NSA i odniesienie do TSUE czynią ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców.
“Czasowa rejestracja auta nie blokuje zwrotu akcyzy – NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 738/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dominik Mączyński /sprawozdawca/ Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/ Marek Olejnik Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane III SA/Wa 498/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-15 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 864 art. 107 ust. 1 Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - t.j. Dz.U. 2018 poz 1990 art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a i b Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia del. WSA Dominik Mączyński (sprawozdawca), Protokolant Adam Goliasz, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 498/21 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 grudnia 2020 r. nr 1401-IOA1.4105.182.2020.MR w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Skarga kasacyjna. 1.1. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 7 lutego 2024 r., wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r., III SA/Wa 498/21. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego. 1.2. Wyrokowi Sądu pierwszej instancji zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 107 ust. 1 ustawy z 26 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 864 ze zm.; dalej: u.p.a.) w związku z art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 i art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.; dalej: u.p.r.d.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że w przypadku rejestracji samochodu osobowego na wniosek czasowo (w celu jego wywozu poza granicę lub przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium kraju) samochód nie był i nie jest przeznaczony do konsumpcji na terenie Polski, a tym samym nie ma podstaw do obciążenia tego pojazdu akcyzą w Polsce, która nie jest i nie będzie miejscem jego konsumpcji, podczas gdy dopuszczenie samochodu osobowego do ruchu otwiera prawną możliwość konsumpcji pojazdu na terytorium kraju polegającą na użyciu samochodu zgodnie z jego przeznaczeniem, i to właśnie ten skutek wszystkich rodzajów rejestracji jest istotny z punktu widzenia ustawodawcy regulującego możliwość zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 u.p.a., co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego uznania, że czasowa rejestracja samochodu na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (wywóz pojazdu) o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt. 2 lit. a) u.p.r.d. lub w celu przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt. 2 lit. b) u.p.r.d. jak też czasowa rejestracja z urzędu, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nie stanowi przeszkody do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, o których mowa w art. 107 ust. 1 u.p.a., 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd, że zawarta w tym przepisie przesłanka "zarejestrowanie samochodu osobowego" nie obejmuje rejestracji czasowej, o której stanowi art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b) u.p.r.d. i jedynie stała rejestracja samochodu osobowego w rozumieniu u.p.r.d. jest materialnym wyrazem konsumpcji w rozumieniu ustawy akcyzowej gdyż dopiero wówczas możliwe jest trwałe użytkowanie pojazdu a nie jedynie czasowe, podczas gdy warunek ten należy interpretować w ten sposób, że dla zwrotu podatku akcyzowego istotne jest jedynie to, czy pojazd był wcześniej niezarejestrowany na terytorium kraju (czyli przed dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem), gdyż po uzyskaniu rejestracji samochód osobowy przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu, a obrót takim samochodem odbywa się poza zakresem zastosowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym, a w konsekwencji do takiego samochodu nie może powstać na nowo prawo do zwrotu podatku akcyzowego, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd, że zawarta w tym przepisie przesłanka "zarejestrowanie samochodu osobowego" nie obejmuje rejestracji czasowej, o której stanowi art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b) u.p.r.d., podczas gdy z jednoznacznego brzmienia art. 107 ust. 1 u.p.a. wynika, że ustawodawca nie uzależnił prawa do zwrotu akcyzy od niezarejestrowania samochodu osobowego na bliżej określonej podstawie lub w bliżej określonym trybie, a tym samym prawo do zwrotu akcyzy przysługuje jedynie, jeżeli dokonana została dostawa wewnątrzwspólnotową lub eksport samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a więc niezależnie od rodzaju rejestracji, trybu tej rejestracji lub celu rejestracji, 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że jedynym zdarzeniem wykluczającym zwrot podatku akcyzowego byłaby rejestracja stała, podczas gdy każda rejestracja samochodu w kraju, niezależnie od jej ostatecznego celu i od ostatecznej realizacji tego celu ma skutek taki, że samochód jest dopuszczony do ruchu, co otwiera możliwość jego wykorzystywania zgodnie z przeznaczeniem na terytorium kraju, a tym samym stanowi konsumpcję towaru na terytorium kraju, co wyklucza zwrot podatku akcyzowego, 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.p.r.d. w zw. z art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że dokonanie wywozu pojazdu po upływie terminu przewidzianego dla czasowej rejestracji znajduje się poza obszarem konsumpcji, co umożliwia realizację zwrotu podatku akcyzowego, podczas gdy w przypadku, gdy wywóz samochodu nastąpił po upływie terminu dla czasowej rejestracji samochodu (30 dni), nie ma podstaw do uznania że został spełniony warunek rejestracji czasowej w celu wywozu pojazdu poza granicę, a tym samym, brak jest podstaw do uznania, wbrew twierdzeniu Sądu, że nie doszło do konsumpcji tego samochodu w kraju, co w konsekwencji uniemożliwia realizację zwrotu podatku akcyzowego w rozumieniu art. 107 ust. 1 u.p.a., II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1, art. 122 i art. 127 Ordynacji podatkowej w zw. z art. art. 107 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że organ odwoławczy z naruszeniem zasady zupełności materiału dowodowego, zasady prawdy materialnej i realnej dwuinstancyjności niesłusznie stwierdził brak spełnienia przez Spółkę przesłanek zwrotu podatku akcyzowego, tj. przesłanki dysponowania prawem do rozporządzania pojazdami jak właściciel i dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej (WDT) w sytuacji gdy organ odwoławczy, bez naruszenia ww. przepisów postępowania i w oparciu o przedłożone przez Spółkę dokumenty miał uzasadnione podstawy do zakwestionowania spełnienia przez Spółkę przesłanek do zwrotu podatku akcyzowego. 1.3. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o rozważnie przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego, budzącego poważne wątpliwości, które wyłoniło się w niniejszej sprawie, tj.: "Czy przesłanka "niezarejestrowanie na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym", zawarta w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, obejmuje swym zakresem rejestrację czasową zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b), c) ustawy Prawo o ruchu drogowym?". 2. Odpowiedź na skargę kasacyjną. E. Sp. z o.o., pismem z dnia 29 marca 2024 r., noszącym nazwę odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Przede wszystkim na uwzględnienie nie zasługują zarzuty podniesione w punktach I. 1-4 skargi kasacyjnej. Podniesione tam zarzuty koncentrują się na wykazaniu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 107 ust. 1 u.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 i art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b) u.p.r.d. W ocenie Autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji naruszył te przepisy przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że w przypadku rejestracji samochodu osobowego na wniosek czasowo (w celu jego wywozu poza granicę lub przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium kraju) samochód nie był i nie jest przeznaczony do konsumpcji na terenie Polski, a tym samym nie ma podstaw do obciążenia tego pojazdu akcyzą w Polsce, która nie jest i nie będzie miejscem jego konsumpcji. Dodano także, że błędna wykładnia art. 107 ust. 1 u.p.a. polegała na przyjęciu przez Sąd, że zawarta w tym przepisie przesłanka "zarejestrowanie samochodu osobowego" nie obejmuje rejestracji czasowej, o której stanowi art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b) u.p.r.d., i jedynie stała rejestracja samochodu osobowego w rozumieniu u.p.r.d. jest materialnym wyrazem konsumpcji w rozumieniu ustawy akcyzowej, gdyż dopiero wówczas możliwe jest trwałe użytkowanie pojazdu, a nie jedynie czasowe. W rezultacie Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że jedynym zdarzeniem wykluczającym zwrot podatku akcyzowego byłaby rejestracja stała. 4.2. Odnosząc się do przytoczonych zarzutów, podkreślić należy, że kwestia wykładni art. 107 ust. 1 u.p.a. była już przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. wyroki: z 26 października 2023 r. I FSK 299/21, z dnia 27 października 2024 r. I FSK 1586/21, I FSK 1699/21, I FSK 2488/21, z dnia 10 listopada 2023 r., I FSK 300/21 oraz z dnia 11 września 2024 r., I FSK 66/21, I FSK 1010/21, I FSK 1050/51, I FSK 1051/21, I FSK 1074/21). W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zawartą tam argumentację, a ocenę prawną wyrażoną w powołanych orzeczeniach w pełni aprobuje, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została przedstawiona w tych wyrokach. 5.1. Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.a. podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. 5.2. Na podstawie art. 74 ust. 1 u.p.r.d. czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Stosownie zaś do ust. 2 tego artykułu czasowej rejestracji dokonuje się: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy. 5.3. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rejestracja czasowa samochodu osobowego w celu dopuszczenia do ruchu drogowego tymczasowo, na określony czas, niezbędny do dokonania czynności rejestracyjnych (rejestracja czasowa z urzędu - ust. 2 pkt 1) nie jest tożsama z czasową rejestracją samochodu na wniosek właściciela, o której mowa w ust. 2 pkt 2. W pierwszym przypadku czasowa rejestracja jest częścią procesu rejestracji pojazdu, którego celem jest trwałe dopuszczenie do ruchu samochodu na terytorium kraju. Natomiast w drugim przypadku - czasowa rejestracja nie jest częścią ww. procesu rejestracji, wobec powyższego celem rzeczonej rejestracji nie jest trwałe dopuszczenie do ruchu drogowego pojazdu. 5.4. Potwierdzenie powyższej wykładni można znaleźć w wyroku TSUE z dnia 17 maja 2023 r. w sprawie C-105/22, w którym Trybunał stwierdził, że podatek akcyzowy od samochodów osobowych, o którym mowa w ustawie o podatku akcyzowym, ma charakter podatku związanego z ich konsumpcją, która materializuje się poprzez rejestrację danego samochodu osobowego na terytorium kraju (pkt 42), lecz w tym zakresie rejestrację czasową pojazdu z urzędu należy odróżnić w szczególności od rejestracji czasowej dokonanej w celu umożliwienia wywozu tego pojazdu za granicę (pkt 43). To stwierdzenie TSUE jednoznaczne wskazuje na konieczność zróżnicowania skutków, przy stosowaniu art. 107 u.p.a., rejestracji samochodów w celu ich trwałego dopuszczenia do ruchu na terytorium kraju, od czasowej rejestracji dokonywanej w celu umożliwienia przemieszczenia samochodu poza granice kraju. 5.5. Z powyższego wynika, że czasowa rejestracja samochodu na wniosek właściciela czy to w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju (wywóz pojazdu poza granicę), o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.r.d. czy to w celu przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. b) tej ustawy nie stanowi przeszkody do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, o którym mowa w art. 107 u.p.a. Tego rodzaju rejestracji nie można bowiem w świetle istoty podatku akcyzowego traktować jako zarejestrowania pojazdu uniemożliwiającego zwrot akcyzy na podstawie art. 107 u.p.a. Przepis ten należy bowiem interpretować, jak wskazał TSUE, zgodnie z zasadą konsumpcyjności podatku akcyzowego, skoro celem podatku akcyzowego, co do samej zasady, jest opodatkowanie konsumpcji określonego rodzaju towarów na terenie kraju (ciężar tego podatku powinien ponieść ostateczny nabywca danego dobra, czyli konsument). W sytuacji zatem, gdy dany pojazd samochodowy rejestrowany jest (na wniosek) jedynie czasowo (w celu jego wywozu poza granicę lub przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium kraju), wskazuje to, że nie był on i nie jest przeznaczony do konsumpcji na terenie Polski, nie ma podstaw do obciążenia tego pojazdu akcyzą w Polsce, która nie jest i nie będzie miejscem jego konsumpcji. 5.6. Powyższa wykładnia jest wynikiem połączenia wykładni językowej z systemem prawa, do którego przynależy art. 107 ust. 1 u.p.a. oraz celem jego unormowania, który nie jest celem fiskalnym, skoro przewiduje zwrot akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które nie są i nie będą przedmiotem konsumpcji na terytorium kraju. 5.7. Powyższe prowadzi do konkluzji, że przepis art. 107 ust. 1 u.p.a. należy interpretować w ten sposób, że rejestracja czasowa samochodu osobowego na wniosek właściciela, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.r.d., nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy na podstawie tego przepisu. 5.8. W rezultacie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 i art. 74 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a), b) u.p.r.d., gdyż dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów. 6.1. Wbrew twierdzeniom Autora skargi kasacyjnej nie doszło także do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.p.r.d. w zw. z art. 107 ust. 1 u.p.a. W ocenie Autora skargi kasacyjnej przepisy te naruszono, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że dokonanie wywozu pojazdu po upływie terminu przewidzianego dla czasowej rejestracji znajduje się poza obszarem konsumpcji, co umożliwia realizację zwrotu podatku akcyzowego. 6.2. Skład orzekający w tej sprawie podziela jednak stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zasadnie bowiem podniesiono, że zwrotowi akcyzy nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że samochód zarejestrowany czasowo, czyli - zgodnie z art. 74 ust. 3 u.p.r.d. - na okres nieprzekraczający 30 dni, został wywieziony z kraju po upływie tych 30 dni. Skoro czasowa rejestracja pojazdu, zgodnie z wcześniejszymi wyjaśnieniami, nie stanowi przeszkody w zwrocie akcyzy, to dokonanie WDT lub eksportu po upływie terminu przewidzianego dla czasowej rejestracji w niczym nie zmienia aktualności oceny podjętej przez TSUE, iż rejestracja czasowa nie może być uznana za wyraz konsumpcji pojazdu w kraju. Upływ terminu 30 dni oznacza przecież tylko to, że samochód po tym terminie nie może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem (poruszanie się po drogach publicznych). Zatem zarówno rejestracja czasowa, jak też jakiekolwiek zdarzenia, które nastąpiły po upływie wspomnianych 30 dni, a nie stanowią przejawu konsumpcji samochodu w kraju, nie przekreślają tego uprawnienia. Samochód nie był bowiem "skonsumowany" ani w trakcie rejestracji czasowej, ani po upływie czasu przewidzianego dla tej rejestracji (prawny zakaz "konsumowania" samochodu po upływie terminu 30 dni przeznaczonego dla czasowej rejestracji). Jedynym zdarzeniem wykluczającym zwrot akcyzy byłaby rejestracja stała, która jednak – co jest bezsporne – w niniejszej sprawie nie nastąpiła. 7.1. Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej, w oparciu o art. 187 § 1, art. 122 i art. 127 Ordynacji podatkowej w zw. z art. art. 107 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.a., zarzucono Sądowi pierwszej instancji wadliwe uznanie, że organ odwoławczy z naruszeniem zasady zupełności materiału dowodowego, zasady prawdy materialnej i realnej dwuinstancyjności niesłusznie stwierdził brak spełnienia przez Spółkę przesłanek zwrotu podatku akcyzowego, tj. przesłanki dysponowania prawem do rozporządzania pojazdami jak właściciel i dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej (WDT) w sytuacji gdy organ odwoławczy, bez naruszenia ww. przepisów postępowania i w oparciu o przedłożone przez Spółkę dokumenty miał uzasadnione podstawy do zakwestionowania spełnienia przez Spółkę przesłanek do zwrotu podatku akcyzowego. 7.2. W świetle przytoczonego zarzutu, należy odnotować, że w sprawie poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu organ pierwszej instancji nie kwestionował dysponowania przez Spółkę prawem do rozporządzania pojazdami, jak właściciel, nie podważał nadto dokonania przez Skarżącą wewnątrzwspólnotowej ich dostawy. Dowody zgromadzone przed tym organem uznano za wystarczające dla stwierdzenia tych dwóch okoliczności, toteż organ wprost potwierdził te wymogi zwrotu podatku. 7.3. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że zakwestionowanie prawa skarżącej do rozporządzaniem samochodami, jak właściciel, a także zakwestionowanie dokonania WDT, nastąpiło dopiero na etapie postępowania odwoławczego, mimo że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w tej materii. Skarżąca nie mogła zatem w żaden sposób odnieść się do twierdzeń organu, że nie dysponowała pojazdami jak właściciel oraz że nie dokonała WDT. W tej sytuacji w pełni uzasadniona była konkluzja Sądu pierwszej instancji, że taki sposób prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy stanowił naruszenie zasady zupełności materiału dowodowego, prawdy materialnej oraz zasady dwuinstancyjności postępowania, wynikających w szczególności z art. 122 oraz art. 127 Ordynacji podatkowej. 7.4. Niezależnie od tego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że dokumenty zaprezentowane przez Skarżącą wskazywały, że dysponowała ona prawem do rozporządzania samochodami jak właściciel, skoro niewątpliwie nabyła je od poprzednika, na co wskazują faktury. 7.5. W zakresie dokonania WDT Sąd pierwszej instancji dostrzegł jednak niejasność w zebranym materialne dowodowym oraz w stanowisku Spółki, co zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym, prawidłowo Sąd pierwszej instancji nakazał organowi sprzeczności te wyjaśnić. 8. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – orzekł, jak w sentencji wyroku. Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Dominik Mączyński Małgorzata Niezgódka-Medek Marek Olejnik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI