III SA/Po 1/07

III SA/Po 1/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Bejgerowska
Małgorzata Górecka /przewodniczący/
Tadeusz Geremek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) . As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty w opłacie za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Górecka /-/ T. M. Geremek
Uzasadnienie
Dnia [...]r. Rada Gminy . W. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 120 poz. 1299) w związku z art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty w opłacie za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele mieszkaniowe położonych na terenie gminy W. oraz ustalenia oprocentowania niespłaconej części. Rada Gminy wyraziła zgodę na udzielenie 50% bonifikaty od zapłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych lub przeznaczonych na cele mieszkaniowe, położonych na terenie gminy.
Prokurator Rejonowy w W. wniósł dnia [...]r. skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Skarżący zarzucił, iż przedmiotowa uchwała naruszyła przepisy art. 4a ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, polegającym na wyrażeniu zgody na udzielenie bonifikaty w opłacie za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele mieszkaniowe położonych na terenie gminy W., podczas gdy zdaniem Prokuratora Rejonowego przepisy te nie dają kompetencji do wydawania aktu o charakterze generalnym odnoszącym się ogólnie do określonego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w tej ustawie.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy W. wskazała, iż stanowisko Prokuratora Rejonowego w W. jest nie trafne, bowiem zdaniem Rady Gminy przepisy art. 4a ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, nie odbierają radzie kompetencji do wydawania aktu o charakterze generalnym, bowiem nie wyklucza możliwości udzielenia zgody na zastosowanie bonifikaty w sposób ogólny zważywszy, że krąg osób ewentualnie zainteresowanych przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest nieznany. Rada Gminy podnosi również, że gdyby stosować interpretację przepisów taką jak skarżący, to rada wkraczałaby w kompetencje wójta gminy jako organu administracji publicznej wydającego decyzje w sprawach indywidualnych.
Rada Gminy W. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,
poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145§1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 145 §1 pkt 2 sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest charakter jaki winna mieć uchwała rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność samorządu.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej a ust. 2 pkt 9 lit.a wskazanego przepisu, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Wyżej wskazaną zasadę konkretyzuje przepis art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), który upoważnia właściwy organ, za zgodą wojewody albo rady lub sejmiku, do udzielenia bonifikaty od ceny ustalonej w art. 67 ust. 3 wskazanej ustawy, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana na cele określone w tym przepisie.
Sąd stoi na stanowisku, iż mając na względzie literalne brzmienie wskazanych przepisów, rację ma Prokurator Rejonowy w W., że art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do wydawania aktu o charakterze generalnym, odnoszącym się do ogólnie określonego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie. Tylko i wyłącznie ziszczenie się enumeratywnie wyliczonych przesłanek w przepisie art. 68 a nadto ustalenie ceny w sposób określony w art. 67 ust.3 powołanej wyżej ustawy daje możliwość uzyskania zgody na zastosowanie bonifikaty.
Ponadto należy mieć na uwadze, że organ udzielający zgody na zastosowanie bonifikaty musi mieć zapewnioną każdorazowo możliwość oceny nieruchomości przeznaczonej na sprzedaż, czy została wyceniona zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami a także czy jej sprzedaż następuje na wskazany w ustawie cel oraz na rzecz wskazanych osób (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2002r., sygn. I SA 413/02).
Skoro przepisy art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) stanowią, iż do opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosuje się odpowiednio przepisy art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to rozważania powyższe mają zastosowanie również w niniejszej sprawie.
Sąd wyraża pogląd, iż rada gminy może podjąć uchwałę w sprawie zasad sprzedaży lokali stanowiących własność gminy, w której w sposób zróżnicowany określi wysokość bonifikat, uzależniając je jednak od szczegółowych warunków dotyczących zbywanych nieruchomości, jak np. powierzchnia lokalu, jego stan techniczny, data budowy, liczba lokali w budynku itp. (patrz wyrok NSA z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt I OSK 193/05, niepublikowany).
Zaprezentowana powyżej przez niniejszy skład sędziowski linia orzecznictwa jest zgodna z poglądem doktryny, z którego wynika, że udzielenie bonifikaty zgodnie ze sformułowaniem art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter indywidualny, tzn. zgoda wojewody lub rady (sejmiku) powinna być uzyskana w każdym przypadku zbycia nieruchomości na rzecz konkretnego nabywcy. Zgoda taka obejmuje nie tylko sam fakt udzielenia bonifikaty, lecz także jej zakres w stosunku do określonej co do tożsamości nieruchomości i jej nabywcy (Gerard Bieniek, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, 2005, str. 286).
Zawsze nabywcą nieruchomości jest indywidualnie określony podmiot, któremu bonifikata może być udzielona lub od którego można żądać jej zwrotu.
Innymi słowy działania organów gminy skierowane są nie do wszystkich osób, lecz do konkretnie oznaczonego nabywcy. Udzielenie bonifikaty bądź żądanie zwrotu może być adresowane tylko i wyłącznie do takiej osoby i tylko i wówczas, gdy spełnione zostaną warunki przewidziane w art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami (z zastrzeżeniami z niego wynikającymi). Z przepisu tego wynika, iż nie daje on podstaw do wydawania przez radę gminy aktu o charakterze generalnym, donoszącym się do wszystkich czy też tylko do grupy mieszkańców gminy, bowiem nie oni są adresatami udzielonej bonifikaty lub żądania jej zwrotu lecz nabywca nieruchomości. Przepis art. 68 zawiera kompletną regulację w zakresie udzielania i żądania zwrotu bonifikaty nie zostawiając miejsca żadnemu organowi do uszczegółowiania zapisów a tym samym do podejmowania aktów skierowanych do ogółu mieszkańców danej jednostki terytorialnej.
Reasumując niemożliwym jest zastosowanie przepisu art. 68 wskazanej ustawy wobec ogólnie określonego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości, przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie. Mając na uwadze zarówno wykładnię językową i celowościową wskazanego powyżej przepisu, zdaniem Sądu, organ udzielający zgody musi mieć zapewnioną każdorazowo możliwość oceny, czy konkretna nieruchomość przeznaczona do sprzedaży została wyceniona zgodnie z przepisami (uwzględniając np. powierzchnię lokalu, jego stan techniczny, datę budowy, czy liczbę lokali w budynku), czy jej sprzedaż następuje na wskazany w ustawie cel oraz na rzecz wskazanych osób. Tymczasem przedmiotowa uchwała nie spełnia powyższych warunków, stąd też wniesienie skargi przez Prokuratora Rejonowego w W. okazało się zasadne.
Sąd także nie podziela argumentacji Rady Gminy W. wyrażonej w odpowiedzi na skargę a ponadto wskazuje, że dopiero uchwały indywidualne dają rękojmię, że organy gminy prowadzą gospodarkę nieruchomościami mają wiedzę na ich temat, tj. położenia i ceny sprzedaży nieruchomości oznaczonych co do tożsamości oraz na temat podmiotu uprawnionego itp.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270).
/-/ M. Bejgerowska /-/ M. Górecka /-/ T.M. Geremek