III SA/Lu 989/20

III SA/Lu 989/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 2103/21 - Wyrok NSA z 2025-04-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 40 § 1, art. 42 § 1, art. 58 § 1 , § 2, art. 59 § 1, § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt III SA/Lu [...]
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) odmówiono skarżącemu W. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy:
W dniu 13 września 2017 r. na ul. G. w W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Opel o nr rej. [...], którym kierował W. P.. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem z kontroli, w którym stwierdzono m.in. wykonywanie transportu drogowego taksówką, pojazdem niewpisanym do licencji z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję.
M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Po przeprowadzeniu tego postępowania decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. organ ten orzekł o nałożeniu na skarżącego W. P. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie:
1) lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (8.000 zł);
2) lp. 2.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 (8.000 zł);
3) lp. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b (8.000 zł).
Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła 24.000 zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę w maksymalnej ustawowej wysokości (w kwocie 10.000 zł).
W piśmie z dnia 3 lutego 2020 r. skarżący wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i jednocześnie dokonał czynności, której terminowi uchybił.
W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wyjaśnił, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały doręczone na adres, pod którym nie zamieszkuje od kilku lat, to jest na ul. M. , [...] W. . Powyższe potwierdziła informacja z Komendy Powiatowej Policji w W., którą organ otrzymał w trakcie postępowania. Podniósł, że decyzja została doręczona na prawidłowy adres – ul. D. , [...] L. – dopiero w dniu 28 stycznia 2020 r. Dopiero od tego dnia skarżący miał możliwość sporządzenia odwołania od decyzji i w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 stycznia 2019 r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2019 r. w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a.") Termin do wniesienia odwołania biegł zaś od dnia następującego po dniu doręczenia stronie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, a więc od dnia 26 stycznia 2019 r. i upłynął w dniu 8 lutego 2019 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w dniu 4 lutego 2020 r.
Organ odwoławczy uznał, ze skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Nie poinformował bowiem organów administracji o adresie, pod którym aktualnie przebywa. Organ zwrócił uwagę, że sam skarżący w toku kontroli drogowej podał adres swojego zamieszkania jako: ul. M. , [...] W. Z danych zawartych w aplikacji "Źródło", która gromadzi dane z Systemu Rejestrów Państwowych wynikało zaś, że adresem zameldowania strony jest właśnie wyżej wymieniony adres (ul. M. , [...] W. ). Zaniechanie przez skarżącego obowiązku meldunkowego, poprzez brak aktualizacji danych dotyczących zameldowania nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy powziął również wątpliwości odnośnie tego, od kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ skarżący twierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji została mu doręczona w dniu 28 stycznia 2020 r., natomiast z akt sprawy wynika, że dnia 27 grudnia 2019 r. strona przesłała do M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wiadomość e-mail, w którym prosiła o akta sprawy, a w dniu 2 stycznia 2020 r. przesłała wniosek o wydanie dokumentacji, w tym decyzji, czyli już wówczas wiedziała o tym, że względem niej toczyło się postępowanie administracyjne i zapadła decyzja administracyjna.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący W. P. zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 58 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy;
2) art. 7 k.p.a. w związku art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i niepodjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jego adres zameldowania przy ul. M. , [...] W. , został spisany w trakcie kontroli drogowej przez funkcjonariuszy z jego dowodu osobistego. Wyjaśnił, że pod powyższym adresem zamieszkiwał z przerwami do 2017 roku, a na pobyt stały był tam zameldowany do dnia 26 października 2015 r., a w okresie od 10 kwietnia 2017 r. do 13 lipca 2017 r. na pobyt czasowy. Od czasu wymeldowania nie przebywa pod wskazanym adresem. Podkreślił również, że nie był zameldowany pod powyższym adresem, gdy wszczęto postępowanie administracyjne i nie mieszkał tam w czasie doręczenia decyzji. Zwrócił również uwagę, że jego matka jako dorosły domownik nie odbierała skierowanej do niego korespondencji. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, że powinien spodziewać się, iż w związku z kontrola drogową, która miała miejsce w dniu 13 września 2017 r., zostanie wszczęte wobec niego postępowanie administracyjne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.
Skarga w tej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 stycznia 2021 r. (k. 43 akt sądowych). Nie zmienia to jednak tego, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega to, czy zaskarżony akt organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami prawnymi uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności takiego aktu.
Przedmiotem skargi w tej sprawie to proceduralna kwestia postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, który zakwestionował prawidłowość doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji, ze względu na skierowanie jej pod niewłaściwy adres, a w konsekwencji negował prawidłowość stanowiska organu co do odmowy przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Według zaś art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej (art. 59 § 1 k.p.a.). Z art. 59 § 2 k.p.a. wynika zaś, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.
Z powyższych przepisów jasno wynika, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i postanowienie o przywróceniu terminu może nastąpić w sytuacji, kiedy spełnione zostaną trzy przesłanki:
1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak zawinienia zostanie uprawdopodobniony;
2) zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi;
3) zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Pierwsze z przesłanek należy do podstawowych. Całkowicie prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił tego, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa zawsze na stronie postępowania, która występuje z wnioskiem o jego przywrócenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nie stosuje się zaś subiektywnego miernika osoby, która na skutek własnych nieprawidłowych działań albo zaniechań doprowadziła do sytuacji, w której zaistniały trudności w dokonaniu jej doręczenia do rąk własnych rozstrzygnięcia organu administracji wydanego w danej instancji.
Wymaga zwrócenia uwagi, że podstawowym argumentem użytym przez skarżącego na poparcie wniosku o przywrócenie terminu było to, że jego zdaniem decyzja administracyjna organu pierwszej instancji o wymierzeniu mu administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym została doręczona mu na adres, pod którym od wielu lat nie zamieszkuje.
Otóż rzeczywiście, w rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2019 r. została doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2019 r., w trybie zastępczym na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Stosownie zaś do § 4 cytowanego przepisu, w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została skierowana do skarżącego na adres: ul. M. , [...] W.
Ogólne zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w przepisach art. 39-49 k.p.a. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Natomiast jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., w przypadku strony, która jest osobą fizyczną, miejscem doręczenia jest jej mieszkanie lub miejsce pracy. P. mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).
Jak wynika z administracyjnych akt sprawy, adres przy ul. M. , [...] W. był podany pierwotnie przez samego skarżącego jako jego adres zamieszkania. Wynika to z protokołu kontroli drogowej z dnia 13 września 2017 r., w którym jako adres podlegającego kontroli kierującego pojazdem wskazano właśnie ul. [...] w W., co ustalono również w trakcie kontroli drogowej na podstawie okazanego przez skarżącego jego dowodu osobistego. Jednocześnie w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na to, aby skarżący w ogóle informował organ o zmianie adresu swojego zamieszkania, czy też by wskazywał inny adres zamieszkania lub adres do korespondencji, niż ten ustalony. Skoro zatem skarżący świadomie nie ujawnił w toku kontroli swojego rzeczywistego adresu zamieszkania, o ile już wówczas był on inny od tego, który wskazał, to ponosi on wszystkie związane z tym konsekwencje, także proceduralne, dotyczące oceny skuteczności dokonanych doręczeń zastępczych i zawinienia w dokonywaniu czynności procesowych po terminie w postępowaniu administracyjnym.
Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, że skarżący – co ustalono już po przeprowadzonej kontroli – był zameldowany na pobyt stały pod adresem przy ul. [...] w W. w okresie od dnia 10 stycznia 2005 r. do dnia 26 października 2015 r. oraz na pobyt czasowy od dnia 10 kwietnia 2017 r. do dnia 13 lipca 2017 r. oraz informacja Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w W. z dnia [...] lutego 2018 r., z której wynikało, że matka skarżącego E. P. (zamieszkująca pod wskazanym wyżej adresem) oświadczyła, że W. P. nie przebywa pod wyżej wymienionym adresem w W. od około 5 lat. Skarżący zarzucił organowi, że kierował do niego korespondencję na adres, pod którym skarżący nie był zameldowany i nie przebywał, ale jednocześnie sam przyznał, że nie dopełnił obowiązku meldunkowego w innym miejscu. Oznacza to w konsekwencji, że organ nie posiadał narzędzi, aby ustalić inne miejsce zamieszkania i pobytu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Poza tym, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił również, aby w czasie gdy toczyło się przeciwko niemu postępowanie administracyjne rzeczywiście przebywał pod innym adresem zamieszkania. Co więcej, z wyjaśnień skarżącego zawartych w skardze wynika, że po wymeldowaniu się z miejsca zamieszkania w W. faktycznie przebywał jednak okresowo pod tym adresem.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie argument skarżącego, że brak było podstaw do uznania adresu wskazanego przez niego w protokole kontroli drogowej za jego adres zamieszkania, pod który należało kierować korespondencję, ponieważ adres ten został spisany przez funkcjonariuszy z dowodu osobistego skarżącego, a skarżący po zakończeniu kontroli nie podpisał protokołu. Otóż, protokół kontroli z powodu braku podpisu kontrolowanego kierowcy nie stracił waloru dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. Dokument ten opatrzono adnotacją poczynioną przez kontrolerów, że kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny. Skarżący nie przedstawił dowodów przemawiających przeciwko treści tego dokumentu i wynikających z niego ustaleń, a to oznacza, że zaniechał jako strona postępowania ujawnienia istotnych danych, które umożliwiałyby z nim niezakłóconą korespondencję organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Okoliczność ta świadczy o zawinieniu strony we wniesieniu odwołania od decyzji organu po upływie ustawowego terminu, co najmniej z powodu lekkomyślności, albo niedbalstwa.
W związku z powyższym należało uznać, że organ prawidłowo skierował decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. na adres: ul. M. , [...] W. Był to jedyny znany adres skarżącego, jakim organ dysponował w dacie wydania decyzji, a innego adresu skarżący nie ujawnił, do czego jako strona w podnoszonych przez siebie okolicznościach był zobowiązany. Trzeba również zauważyć, że dokonywane na ujawniony adres doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego nie zawierają żadnych adnotacji, jakby adresat tam w ogóle nie zamieszkiwał, co oznaczało, że nie było też danych do zakwestionowania prawidłowości dokonanego doręczania zastępczego. Na marginesie zaś zauważyć można, że skarżący w dalszym ciągu posługuje się adresem: ul. M. , [...] W. Adres ten widnieje bowiem na dowodzie uiszczenia opłaty za kserokopie akt administracyjnych sprawy (k. 108 akt adm.), w rubryce "dane wpłacającego" oraz na poleceniu przelewu wpisu od skargi na zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (k. 22 akt sądowych).
W konsekwencji organ prawidłowo zatem ocenił poprawność doręczenia stronie przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. Doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 25 stycznia 2019 r., natomiast odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu 4 lutego 2020 r., a więc przekroczenie terminu na dokonanie tej czynności jest oczywiste i zawinione przez stronę. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący nie wykazał żadnych okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu. Prawidłowo zatem organ odwoławczy przyjął, że nie została spełniona kluczowa przesłanka przywrócenia terminu i zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 stycznia 2019 r.
Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.