III SA/GL 58/23

III SA/Gl 58/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 5  ust. 1  pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 listopada 2022 r. nr 2401-IOA.48.79.2022.KA w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 listopada 20212r., nr 2401-IOA.48.79.2022.KA, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) oraz przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1857, dalej: ustawa SENT), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. (dalej: organ I instancji) z 9 sierpnia 2022 r., nr [...] ,nakładającą na P Sp. z o.o. w W. (dalej: strona skarżąca) karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł z tytułu niedopełnienia obowiązku przewoźnika uzupełnienia przed rozpoczęciem przewozu zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane wymagane przepisem art. 5 ust. 4 ustawy SENT .
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
26 kwietnia 2021 roku w godz. 14:30 do 16:01, w trakcie działań operacyjnych wykonywanych na autostradzie A1 w C. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki Mercedes Benz (numer rejestracyjny [...]) oraz naczepy FBB Feldbinder (numer rejestracyjny [...]). Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT.
W trakcie kontroli kierujący przedstawił następujące dokumenty;
1) formularz zgłoszenia przewozu numer [...];
2) wypis z licencji numer [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy;
3) dowód rejestracyjny ciągnika Mercedes Benz;
4) dowód rejestracyjny naczepy FBB Feldbinder;
5) list przewozowy CMR numer [...] z 26 kwietnia 2021 r;
6) atest jakościowy tłuszczu cukierniczego numer [...] z 26 kwietnia 2021 r. Według informacji zawartej w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...] obejmowało ono tłuszcz cukierniczy do kremów TF klasyfikowany do pozycji CN 1511 w ilości 25000 kg - podlegającą obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej określanego jako system SENT).
Podmiotem wysyłającym ww. towar była sp. z o.o. spółka komandytowa R. z siedzibą w G.. Podmiotem odbierającym był M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. M. Z. z siedzibą w M.. Przewoźnikiem była strona skarżąca.
W ramach prowadzonych czynności kontrolnych polegających na sprawdzeniu zgodności danych zawartych w zgłoszeniu referencyjnym SENT ze stanem faktycznym oraz po zweryfikowaniu danych w systemie SENT GEO monitorującym lokalizację pojazdów, kontrolujący stwierdzili niesprawność lokalizatora trwającą ponad godzinę tj. od godz. 12:44 26 kwietnia 2021 r. do godz. 14:22 tego dnia. Dodatkowe dane z geolokalizatora wskazały brak sygnału GPS oraz trasy przewozu od miejsca załadunku w G. przy ul. [...] do miejsca znajdującego się około 5 km przed miejscem kontroli. Kontrolujący odnotowali także, że w zgłoszeniu podano numer rejestracyjny naczepy [...], natomiast faktyczny numer kontrolowanej naczepy to [...].
Szczegółowe ustalenia z kontroli zawarto w protokole kontroli numer [...] z 26 kwietnia 2021 r., którego integralną część stanowił m.in. wydruk trasy GPS dla zgłoszenia [...] i urządzenia [...]. Protokół z kontroli został podpisany przez kontrolujących i kierowcę.
W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji, postanowieniem z 6 września 2021 r., wszczął z urzędu wobec strony skarżącej postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT. Pismem z tego samego dnia poinformował stronę skarżącą o przepisach art. 22 ust. 3 oraz 24 ust. 3 ustawy SENT wzywając jednocześnie do wskazania czy występują okoliczności potwierdzające ważny interes przewoźnika, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Organ wezwał stronę skarżącą do przedłożenia kopii bilansu oraz rachunku zysków i strat za lata 2018 - 2020 oraz według stanu na 30 sierpnia 2021 r.
Odpowiadając na wezwanie, pismem z 28 września 2021 roku strona skarżąca wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, wskazując na znikomą wagę naruszenia przepisów ustawy SENT, które to naruszenie nie miało żadnego wpływu na przebieg transportu. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe Spółki tj. rachunek zysków i strat oraz bilans za lata 2018 - 2020 oraz według stanu na 30 sierpnia 2021 roku, kserokopię decyzji nr [...], w której Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. odstąpił od nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej oraz formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.
Pismem z 15 października 2021 roku organ I instancji wystąpił do spółki z o.o. R tj. podmiotu wysyłającego z zapytaniem o której godzinie 26 kwietnia 2021 r. zespół pojazdów objęty zgłoszeniem [...] opuścił po załadunku teren zakładu. W odpowiedzi wskazana wyżej spółka poinformowała, że ciągnik o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...] objęty zgłoszeniem [...] opuścił po załadunku teren zakładu spółki o godzinie 13:20, na dowód czego dołączono skan książki wjazdów i wyjazdów.
Pismem z 17 listopada 2021 roku organ I instancji wystąpił do strony skarżącej o nadesłanie wydruku dziennej aktywności kierowcy z karty kierowcy realizującego przewóz towarów objętych zgłoszeniem [...]. Dokument przekazano za pismem z 25 listopada 2022 roku.
W oparciu o powyższe dokumenty organ I instancji ustalił, że przewóz towaru, objętego zgłoszeniem [...], po załadunku w siedzibie podmiotu wysyłającego w G. przy ul. [...] rozpoczął się o godzinie 13:23. Tak więc czas przewozu realizowanego podczas niesprawności geolokalizatora nie przekroczył godziny - od godziny 13:23 (rozpoczęcie przewozu) do godziny 14:22 (koniec niesprawności geolokalizatora). Tym samym nie potwierdziły się ustalenia dokonane w trakcie kontroli w tym zakresie. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że przedmiotowe zgłoszenie zostało przesłane do rejestru 26 kwietnia 2021 roku o godzinie 11:49, gdzie uzyskało status "zarejestrowane" i numer referencyjny [...]. Uzupełnienie zgłoszenia o dane wymagane przepisem art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a) do i) ustawy SENT (tj. m.in. dane przewoźnika, numery rejestracyjne środka transportu, numer lokalizatora albo urządzenia, dane adresowe miejsca dostarczenia towaru) nastąpiło 26 kwietnia 2021 roku o godzinie 14:20, co pozwoliło na zmianę statusu zgłoszenia na "kompletne". Z kolei przewóz towaru objęty zgłoszeniem [...] rozpoczął się, jak dowiedziono powyżej, tego dnia o godzinie 13:23
Biorąc pod uwagę ustalenia w trakcie kontroli. organ I instancji wskazał, że odrębną kwestią jest wskazanie danych dotyczących numeru rejestracyjnego środka transportu w tym przypadku numeru rejestracyjnego naczepy, gdzie strona skarżąca wpisała [...], podczas gdy przewóz realizowany był przy użyciu naczepy o numerze rejestracyjnym [...]. Zauważył, że ustawodawca objął sankcją obie nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę wszystkie ustalenia oraz charakter ujawnionych naruszeń organ I instancji uznał, że karanie równocześnie za nieuzupełnienia zgłoszenia i zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym tego samego podmiotu (przewoźnika) w ramach jednego postępowania, będącego wynikiem przeprowadzonej kontroli drogowej naruszałoby zasadę sprawiedliwości społecznej i proporcjonalności, nie pogłębiałoby tym samym zaufania obywateli do organów podatkowych. Dlatego też zaskarżoną decyzją z 9 sierpnia 2022 roku nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w kwocie 10.000,00 złotych z tytułu niedopełnienia przez nią jako przewoźnika, obowiązku uzupełnienia przed rozpoczęciem przewozu zgłoszenia o numerze referencyjnym [...], o dane wymagane przepisem art. 5 ust. 4 ustawy SENT.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, pismem z 29 sierpnia 2022 roku, strona skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę następujących faktów:
- zgłoszenie [...] zostało uzupełnione przez przewoźnika przed kontrolą;
- Polska jest państwem prawa, które realizuje podstawowe zasady i wartości demokratyczne oraz zasady sprawiedliwości społecznej;
- strona skarżąca jest podmiotem działającym legalnie, płacącym podatki i inne daniny na rzecz Skarbu Państwa;
- celem wprowadzenia ustawy SENT była walka z szarą strefą, a nie karanie legalnie działających przewoźników karami administracyjnymi, których wysokość jest nieproporcjonalna do naruszenia.
Zdaniem strony skarżącej organ I instancji nie wziął pod uwagę, że waga naruszenia prawa była znikoma. Organ kontrolny nie stwierdził wyrządzenie szkody, nie ucierpiało chronione dobro prawne, strona nie osiągnęła żadnej korzyści. W tym konkretnym przypadku, wymierzenie kary za znikome naruszenia, które nie miało żadnego wpływu na przebieg transportu mija się z odczuciem sprawiedliwości społecznej oraz zaufaniem obywateli do władzy publicznej, tym bardziej, że do uzupełnienia zgłoszenia [...] doszło przed wszczęciem kontroli.
Do odwołania została dołączona korespondencja mailowa, stanowiąca potwierdzenie, iż kierowca rozpoczął przewóz, pomimo zakazu, przed wypełnieniem zgłoszenia oraz listę posiadanych przez stronę skarżącą 208 ciągników.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu materiału zgromadzonego w sprawie oraz po przeanalizowaniu zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał je za niezasadne.
Podkreślił, że przewóz towaru objęty zgłoszeniem [...] rozpoczął się 26 kwietnia 2022 roku od godzinie 13:23. Wobec czego strona skarżąca była zobowiązana, jako przewoźnik, uzupełnić je o dane wskazane w art. 5 ust. 4 ustawy SENT przed tą godziną. Natomiast zgłoszenie [...] zostało wypełnione o godzinie 14:20, czyli już po rozpoczęciu przewozu.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie brak uzupełnienia w zgłoszeniu [...] danych przewoźnika wymaganych przepisami prawa, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a) do i) ustawy SENT spowodowało, że w trakcie trasy przewozu objętego niniejszym zgłoszeniem, do momentu jego prawidłowego uzupełnienia tj. godziny 14:20 przewoźnik nie zapewnił również przekazania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, zgodnie z wymogiem art. 10 a ust. 1 tej ustawy. Powyższa nieprawidłowość uzasadniała więc w ocenie organu odwoławczego nałożenie na przewoźnika także kary pieniężnej z art. 22 ust.2a ustawy, zgodnie z którym niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10 a ust.1 tejże regulacji, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Tej sytuacji nie można mówić o niesprawności geolokalizatora, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli, a do czego następnie odniósł się organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy przypomniał także, że dodatkowo wypełniając zgłoszenie o godzinie 14:20 strona skarżąca wpisała numer rejestracyjny naczepy [...], podczas gdy przewóz realizowany był przy użyciu naczepy o numerze rejestracyjnym [...]. Podkreślił że przywołane przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Przypomniał, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, pomyłek, niedopatrzenia czy też nieznajomości regulacji wynikających z ustawy SENT.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia W oparciu o złożony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis przyjął, że strona skarżąca nie odnotowuje rosnących strat, nie maleją obroty podmiotu, nie ulegają zwiększeniu zapasy spółki lub niewykorzystany potencjał do świadczenia usług, podmiot nie ma nadwyżki produkcji, nie zmniejsza się przepływ środków finansowych, nie zwiększa się zadłużenie podmiotu, nie rosną kwoty odsetek od zobowiązań podmiotu, wartość aktywów netto podmiotu nie zmniejsza się, jak również, że nie zaistniały inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej. Analiza sprawozdań z działalności strony skarżącej za ww. okres, wskazuje, że sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa jest dobra, nie wskazuje na symptomy zagrożenia zdolności przedsiębiorstwa do kontynuowania przez nie dalszej działalności. Przedłożone dokumenty finansowe dotyczą laa 2018-2020 oraz do 31 sierpnia 2021r. i nie wskazują aby sytuacja ekonomiczna uległa pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym uregulowanie kary pieniężnej nałożonej za niewykonanie ustawowych obowiązków. Organ odwoławczy przyznał, że w 2020r. przedsiębiorstwo zanotowało stratę netto w wysokości 6 606 99,68 zł, jednakże zauważył także, że już w 2021r. sytuacja ta uległa poprawie i na dzień 31 sierpnia 2021r, przedsiębiorstwo osiągnęło zysk netto w wysokości 2 495 758,20 zł. W poprzednich latach działalność spółki także nie przynosiła strat. Sama strata nie może stanowić okoliczności wyróżniających sytuację spółki od sytuacji innych podmiotów. Za takie okoliczności nie może bowiem uchodzić sama strata, która oznacza tylko nadwyżkę kosztów nad przychodami. Sama w sobie nie przesądza jeszcze o tym, że podmiot, który ją poniósł nie posiada środków finansowych. Deklarowana nadwyżka kosztów uzyskania przychodów nad przychodami w działalności gospodarczej nie zawsze dowodzi złej sytuacji materialnej przedsiębiorstwa. Przejściowe trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów, bądź też z wykazywaniem straty z prowadzonej działalności gospodarczej, nie są podstawą do automatycznego udzielenia ulgi. Organ odwoławczy powołał się także na udzielone na zapytanie organu I instancji odpowiedzi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z 12 maja 2022 roku oraz Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. z 14 lutego 2022 roku znak [...] z których wynika, że spółka nie posiada zaległości w należnościach publicznoprawnych.
Organ odwoławczy uznał także, że w sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Uznał, że w sprawie nie występują przesłanki "interesu publicznego" na płaszczyźnie ekonomicznej, gdyż wskutek nałożenia kary pieniężnej nie zachodzi ryzyko sięgania przez stronę do środków publicznych ze względu na brak możliwości zaspokajania swoich potrzeb. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, że strona skarżąca nie jest w stanie uiścić kary pieniężnej nałożonej na nią za niewypełnienie ustawowych obowiązków. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić, pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, który wymaga by przypadające budżetowi należności były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Poza tym, w takich okolicznościach, gdy sytuacja ekonomiczna nie wskazuje na brak możliwości zapłaty kary pieniężnej, odstąpienie od jej nałożenia stawiałoby przewoźnika w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w obrocie towarami objętymi systemem monitorowania przewozu, które rzetelnie wypełniają swoje obowiązki, albo w razie naruszenia przepisów uiszczają nałożone kary pieniężne.
Dokonując w przedmiotowej sprawie oceny przesłanek "interesu publicznego" na gruncie pozaekonomicznym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów materialnych ustawy SENT ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących przewóz towarów wrażliwych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Drugorzędne znaczenie ma przyczyna powstania stwierdzonych naruszeń, gdyż nawet w przypadku popełnienia oczywistej omyłki, niezamierzonego ludzkiego błędu, okoliczności te same w sobie nie zwalniają z określonych w ustawie SENT sankcji. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że z treści przepisów ustawy SENT nie wynika również, aby nakładanie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli przewozu towarów, wykonywanej w oparciu o przepisy art. 13 ustawy SENT, uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Nie można tym samym uzależniać istnienia interesu publicznego, jako potencjalnej możliwości odstąpienia od wymierzenia takich kar, od kwestii zapłaty lub nie należnych podatków.
Organ odwoławczy podkreślił także, że ustawodawca pomimo zliberalizowania nakładania sankcji w przypadku braku uszczuplenia budżetu państwa, wyłączył z tej liberalizacji przewoźników. W skardze do WSA w Gliwicach, strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ;
naruszenie art. 121 § 1 ustawy O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych przez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie,
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT,
naruszenie przepisów prawa materialnego art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 i art. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pomocy de minimis w związku z art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122 O.p..
W uzasadnieniu skargi jej autor przyznał, że doszło do naruszenia ustawy SENT ale nie doszło do żadnych negatywnych skutków dla Skarbu Państwa. Karanie uczciwego przewoźnika karą w wysokości 10 tys. zł za tak niewielkie naruszenia jest sprzeczne z zasadą zaufaniem obywateli do organów administracji. Strona skarżąca podkreśliła również, że ustawa SENT została wprowadzona po to aby zapobiegać nieuczciwemu wprowadzaniu do Polski towarów akcyzowych. Taki duch przyświecał wprowadzeniu w/w ustawy. Natomiast ustawa nie miała na celu karać uczciwych przewoźników za drobne błędy, które nie mają żadnego znaczenia dla prawidłowej realizacji transportu.
Strona skarżąca podniosła również, powołując się na treść decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G., że w okresie od 18 kwietnia 2017 r. do 11 października 2021 r. dokonała 15 977 zarejestrowanych zgłoszeń w systemie SENT. Do dnia 16 grudnia 2022 r. do strony skarżącej wpłynęło 45 protokołów ze stwierdzonymi naruszeniami, a w 22 sprawach wszczęto postępowanie. W ocenie strony skarżącej już ten fakt powinien stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na "ważny interes przewoźnika" łub "interes publiczny". Uchybienia, których dopuściła się strona skarżąca mają charakter incydentalny, stanowią śladowe ilości (liczone w promilach) realizowanych przewozów w systemie SENT, wynikają z błędu ludzkiego, a nie systemowych działań Skarżącego.
Strona skarżąca zauważyła także, że należy rozważyć ocenę "interesu publicznego" z uwzględnieniem takich wartości jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie do organów Państwa, nałożenie dotkliwej kary za uchybienia - bez oceny uchybienia w niespornych okolicznościach faktycznych sprawy stanowiło realne zagrożenie interesów Skarbu Państwa, czy uchybienie ma charakter incydentalny i nie nosi znamion działania celowego.
Dalej autor skargi zarzucił organom obu instancji, że nie rozpatrywały niniejszej sprawy w kontekście zastosowania art. 2a O.p w kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze uznał za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były powołane przez organy przepisy ustawy SENT t.j. art. 22 ust. 2, art. 26 ust.1, 2 i 5, art. 27 ust. 1.
Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca była przewoźnikiem towaru, a przewóz miał charakter przewozu krajowego. Zgodnie z ustaleniami kontroli drogowej z 26 kwietnia 2021 r. przewóz towaru rozpoczął się tego dnia o godzinie 13.23, a uzupełnienie danych wynikających z treści art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a do i ustawy SENT nastąpiło po niespełna godzinie, tj. o 14.20. Okolicznością bezsporną jest zatem fakt wypełnienia przez stronę skarżącą, jako przewoźnika znamion art. 22 ust. 2 ustawy SENT, także w świetle faktu że wskazany powyżej art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT zobowiązuje przewoźnika do uzupełnienia zgłoszenia o wskazane w tym przepisie dane, czego strona skarżąca nie uczyniła.
Bezsporne jest także błędne podanie przez stronę skarżącą numeru rejestracyjnego naczepy, ale ta kwestia nie stała się przedmiotem odrębnej kary z uwagi na ocenę organów obu instancji na sprzeczność takiego rozwiązania z zasadą sprawiedliwości społecznej i proporcjonalności. Dlatego też ta kwestia nie podlegała kontroli sądu w tym postępowaniu.
Kluczowy dla rozstrzygnięcia w sprawie jest natomiast art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Aby jednak można było zbadać przesłanki z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, muszą najpierw wystąpić przesłanki z art. 22 ust. 3 tej ustawy.
W zakresie oceny wystąpienia ważnego interesu prywatnego przewoźnika Sąd podziela pogląd wyrażony przez organy obu instancji. Należy zauważyć, że organ pierwszej instancji dokładnie zbadał sytuację finansowo - ekonomiczną strony skarżącej stwierdzając, że jest stabilna, a ewentualna zapłata kary nie spowoduje zagrożenia zdolności do kontynuacji dalszej działalności. Ponadto strona skarżąca nie wskazała żadnych dotyczących jej okoliczności, które świadczyłyby o jej szczególnej sytuacji faktycznej bądź prawnej, nie jest nią z cała pewnością fakt wielokrotnego wykonywania przewozów w zgodzie z przepisami prawa.
Sąd podziela także pogląd organów obu instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. W szczególności nie podziela poglądu autora skargi, że w sprawie organy kierowały się wyłącznie potrzebą podniesienia dochodów budżetu państwa. Wskazały bowiem dokładnie, że niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 4 ustawy SENT ma istotny charakter z punktu widzenia skuteczności systemu monitorowania przewozu i obrotu. Zadaniem przewoźnika jest bowiem stworzenie warunków umożliwiających efektywną i realną kontrolę przewozu. W sprawie wskutek zaniedbania strony skarżącej przez prawie godzinę od rozpoczęcia przewozu jego monitorowanie było niemożliwe. Należy podkreślić w tym miejscu, że w sprawie wyłączono niezależną od strony awarię geolokoalizatora. Błąd strony skarżącej nie miał charakteru działania celowego, ale – co należy podkreślić -strona skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem, system zgłaszania danych geelokalizacyjnych winien być jej znany, jak również powinna być świadoma jego znaczenia. Wprawdzie stopień zawinienia strony nie ma wpływu na ocenę celowości i wysokości nałożonej kary z uwagi na jej obligatoryjny i sztywny charakter, ale i tak analizowany stan sprawy pozwala przyjąć, że w sprawie doszło do zaniedbania, co sprawia, że ewentualne odstąpienie od wymierzenia kary z powodu ważnego interesu publicznego oznaczałoby nieuzasadnione preferencyjne traktowanie tego podmiotu.
Należy podkreślić w tym miejscu, że art. 22 ust. 2 ustawy SENT nakłada na organ administracji publicznej obowiązek nałożenia kary w ściśle określonej wysokości 10.000 zł, podczas gdy art. 22 ust 3 ustawy SENT daje temuż organowi jedynie możliwość odstąpienia od jej wymierzenia z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny Oznacza to zatem, że instytucja odstąpienia od wymierzenia kary ma charakter wyjątkowy a zatem nie sposób przyjąć – jak chce strona skarżąca – by wszelkie wątpliwości rozstrzygane były na jej korzyść. W ocenie Sądu uchybienie, jakiego dopuściła się strona skarżąca jest oczywiste a jej sytuacja faktyczna w żaden sposób nie wyróżnia jej spośród innych podmiotów zajmujących się przewozem.
Organy nie naruszyły także art. 121 § 1 O.p.. Wynikająca z tego przepisu zasada prowadzenia postępowania w sposób budujący zaufanie obywateli do organów podatkowych, na którą powołano się w skardze, ma charakter posiłkowy względem bezwzględnie obowiązujących norm prawnych. Z całą pewnością nie może oznaczać, że wydana decyzja zawsze musi być akceptowalna dla jej adresata. Jak wskazano powyżej sytuacja strony skarżącej nie jest wyjątkowa na tle innych przewoźników a zatem to raczej odstąpienie od kary w jej przypadku mogłoby zachwiać powszechnym zaufaniem do administracji podatkowej z uwagi na stosowanie różnych kryteriów dla innych podmiotów. Co więcej, godzi się podnieść, że pomimo dwóch, niezależnych od siebie naruszeń przepisów ustawy SENT organ pierwszej instancji ograniczył się tylko do jednej kary uznając błąd w zakresie numeru rejestracyjnego naczepy za nieistotny. Godzi się podnieść, że takie rozstrzygnięcie akurat pozostaje w zgodzie z wytycznymi wynikającymi z art. 121 § 1 O.p..
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 i art. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w związku z art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122 O.p.. Przepisy te miałyby zastosowanie wówczas, gdyby strona skarżąca spełniała ustawową przesłankę do odstąpienia od naruszenia kary. Ponieważ organy obu instancji uznały inaczej, dlatego nie miały powodu by stosować powyższe przepisy związane z oceną dopuszczalności ulgi w należności z punktu widzenia otrzymywanej pomocy de minimis.
Wbrew zarzutom skargi, należy stwierdzić, że wydana decyzja nie narusza zasad postępowania jak i prawa materialnego. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.
Podsumowując, należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 22 ust. 2 ww. ustawy. W stanie faktycznym sprawy, przepis ten miał zastosowanie w sprawie, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Jak już podkreślono, przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma natomiast charakter fakultatywny i uznaniowy, organy obu instancji w sposób wyczerpujący i przekonujący przedstawiły dlaczego brak jest podstaw do zastosowania tej instytucji wobec strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.