III SA/Lu 97/19

III SA/Lu 97/19 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 341
art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 12 ust. 3 pkt 1 i 2; art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 231
§ 17 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
Dz.U. 2019 poz 676
art. 182 § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant: Specjalista Beata Skubis-Kawczyńska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. kwotę [...]zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy zwrotu J. P. prawa jazdy kategorii: A, C1, C, T i C+E.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. (sygn. akt [...]) Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ś. zatrzymał skarżącemu J. P. prawo jazdy kategorii A, B, B+E, C+E oraz T, które zostało mu wydane w dniu [...] maja 2014 r. przez Starostę L. oraz zarzucił mu popełnienie występku określonego w art. 178a § 1 k.k. polegającego na kierowaniu samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości.
Prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia [...] 2018 r. (sygn. akt II K [...]) Sąd Rejonowy L.-W. w L. z siedzibą w Ś. uznał skarżącego J. P. winnym zarzuconego mu czynu i skazał go na karę roku ograniczenia wolności oraz orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy kat. B na okres 4 lat. Na poczet orzeczonego zakazu Sąd zaliczył również skarżącemu okres zatrzymania prawa jazdy od 13 marca 2018 r. do 6 lipca 2018 r.
Na skutek tego wyroku decyzją Starosty L. z dnia [...] 2018 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B oraz zawiadomiono go o wykonaniu środka karnego. Natomiast innymi decyzjami z dnia [...] 2018 r. skarżącego skierowano na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.
W dniu 23 listopada 2018 r. skarżący J. P. złożył w Filii Wydziału Komunikacji, Transportu i Drogownictwa w B., Starostwa Powiatowego w L. wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii: A, C1, C, T i C+E. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2018 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczenie psychologiczne z dnia 12 października 2018 r. stwierdzające brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E.
Decyzją z dnia [...] 2018 r. Starosta L. – wydaną m.in. na podstawie art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 i art. 12 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U z 2017. poz. 978, z późn. zm.) oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231, z późn. zm.) – odmówił J. P. zwrotu prawa jazdy kategorii: A, C1, C, T oraz C+E. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwołując się do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wskazał, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i w zakresie obowiązywania tego zakazu. Zwrócił też uwagę, że z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy wynika, iż przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się wydanie lub zwrot prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B oraz B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1, D.
Od tej decyzji organu pierwszej instancji skarżący J. P. wniósł odwołanie wskazując, że utrzymuje się z wykonywania usług transportowych i jest jedynym żywicielem rodziny. Natomiast zatrzymanie prawa jazdy spowodowało, że pozostał bez środków do życia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] 2019 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że zasadnie odmówiono wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii: A, C1, C, T i C+E.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z brzmienia art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika natomiast, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Ponadto stosownie do regulacji zawartej w art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Tym samym organy administracji nie mogły uwzględnić wniosku strony. Organ zauważył również, że celem ustawy o kierujących pojazdami wynikającym z art. 12 ust. 2, jest zapobieganie sytuacjom zagrażającym bezpieczeństwu na drodze. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, kierujący pojazdem musi posiadać umiejętność kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, nieutrudniający ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Skoro wobec strony orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów kat. B, to nie można uznać, że może mieć wydany dokument stwierdzający uprawnienia do prowadzenia innych pojazdów, których prowadzenie także może zagrażać bezpieczeństwu na drodze. Organ podkreślił także, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami. Natomiast okoliczność, że strona utrzymuje się z wykonywania usług transportowych i jest jedynym żywicielem rodziny nie ma znaczenia z punktu widzenia powołanych przepisów prawa.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący J. P. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił jej:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 7 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr [...] wydanej z upoważnienia Starosty L. w przedmiocie odmowy zwrotu na jego rzecz prawa jazdy kategorii A, C1, C, T i C+E, co narusza słuszny interes skarżącego;
2) art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez organ odwoławczy, iż zasadnym było odmówić mu zwrotu dokumentu potwierdzającego nabycie uprawnień tylko i wyłącznie z powodu prawomocnego orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, bez rozważenia jego sytuacji materialnej i życiowej oraz związku posiadanych uprawnień innych kategorii z uprawnieniami, co do których orzeczono sądowy zakaz;
3) art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego przejawiające się w pominięciu, iż na skutek wydania zaskarżonych decyzji, skarżący został pozbawiony środków do życia, nie ma możliwości utrzymania rodziny, dla której jest głównym żywicielem, przez co narażono jego rodzinę na ubóstwo.
II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 12 ust. 1 i 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zastosowanie wobec skarżącego sankcji podwójnej, pomimo wydania wobec niego prawomocnego wyroku skazującego zastosowano wobec niego dodatkową sankcję – nieznaną przepisom ustawy karnej, co doprowadziło do złamania podstawowych zasad konstytucyjnych zakazu skazania i wymierzenia kary bez podstawy prawnej w ustawie karnej oraz ponownego karania za ten sam czyn.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał przede wszystkim, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami stanowi jedynie o odmowie wydania (zwrotu) danej osobie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez nią uprawnień do kierowania pojazdami, dla kierowania którymi wymagana jest określona kategoria prawa jazdy, jednak faktycznie ustanawia swoistą sankcję administracyjną polegającą na uniemożliwieniu osobie, w stosunku do której sąd powszechny orzekł zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi określonej kategorii, kierowania w ruchu na drogach publicznych oraz położonych w strefach zamieszkania i w strefach ruchu także pojazdami mechanicznymi innymi niż te, które objęte były orzeczonym przez sąd środkiem karnym, a w rzeczywistości wszelkimi pojazdami mechanicznymi za wyjątkiem tych, dla których wymagana jest kategoria prawa jazdy T. Podniósł również, że sankcja o jakiej mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy w stosunku do osoby, która posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy określonych kategorii i w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienie w zakresie innej kategorii – narusza podstawowe regulacje konstytucyjne. Podkreślił, że to do sądu powszechnego należy decyzja, w jakim zakresie i co do jakich uprawnień orzec karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Po dokonaniu – według opisanych wyżej zasad – kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2019 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] 2018 r. w przedmiocie odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii A, C1, C, T i C+E, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a miało to bezpośredni wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 676) wynika, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Powyższy przepis koreluje z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 341), który przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W niniejszej sprawie bezspornym było to, że wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2018 r., wydanym w sprawie sygn. akt II K [...], orzeczono wobec skarżącego m.in. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy kat. B na okres 4 lat – na podstawie art. 42 § 2 k.k. Na podstawie art. 63 § 4 k.k. Sąd Rejonowy na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów zaliczył skarżącemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 13 marca 2018 r. do dnia 6 lipca 2018 r. (odpis wskazanego wyroku – k. 6 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 42 § 2 k.k., Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 k.k. Natomiast według § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231), w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok, organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji.
W okolicznościach niniejszej sprawy wyrok Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2018 r., sygn. akt II K [...], którym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy kat. B na okres 4 lat, nie zawierał przewidzianego w art. 43 § 3 k.k. rozstrzygnięcia o nałożeniu obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, bowiem skarżącemu odebrano prawo jazdy już w dniu 13 marca 2018 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 21 lipca 2018 r. i został przesłany Staroście L. do wykonania w dniu 17 sierpnia 2018 r. W wykonaniu tego wyroku decyzją tego organu z dnia 6 września 2018 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B.
W związku z faktem, że w dniu 13 marca 2018 r. skarżącemu zostało zatrzymane posiadane przez niego prawo jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E i T, złożył on w dniu 23 listopada 2018 r. wniosek o zwrot prawa jazdy w zakresie kategorii nieobjętych zakazem wskazanych w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś., to jest kat.: A, C1, C, T i C+E. We wniosku skarżący wyjaśnił wskazał, że prowadzi działalność transportową i pozostaje jedynym żywicielem rodziny.
Organ pierwszej instancji na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 12 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami – odmówił skarżącemu zwrotu prawa jazdy wszystkich wnioskowanych przez niego kategorii (kat.: A, C1, C, T, C+E), a organ drugiej instancji decyzję tę utrzymał w całości mocy.
Tego rodzaju stanowisko na przywołanej przez organy podstawie prawnej jest wadliwe.
Wymaga zwrócenia uwagi, że w art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie (zwrot) prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wskazany w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że niewłaściwie zastosowano wobec niego art. 12 ust. 1 i 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 wskazanej ustawy, co doprowadziło do zastosowania wobec niego podwójnej sankcji, wskazać należy, że wykonując wyrok Sądu Rejonowego organ pierwszej instancji nie orzekał o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, C1, C, T i C+E, ponieważ sąd karny nie pozbawił go tych uprawnień. Dlatego nie można skutecznie zarzucić Staroście, że nie respektował wyroku sądu karnego. Zauważyć bowiem należy, że to samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego), może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych niż prawo karne gałęzi prawa. Sam przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej – sankcji administracyjnej, poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii, wskazanych w tym przepisie i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.
Stanowisko Sądu orzekającego w sprawie niniejszej odpowiada dominującym poglądom prawnym prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (przykł. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14; z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 603/14 i z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14). W konsekwencji orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B skutkuje odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami. Przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno przyjąć, by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kat. B, zezwolił pomimo tego na dalszą możliwość prowadzenia pojazdów ciężarowych, ciężarowych z przyczepą, czy autobusów. Omówione powyżej przepisy służą bowiem zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie. Tym samym Sąd nie podziela odmiennego stanowiska wojewódzkich sądów administracyjnych, które przywołane zostało przez skarżącego w skardze.
W konsekwencji, odebranie skarżącemu prawomocnym wyrokiem karnym tylko części posiadanych przez niego uprawnień nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu może on żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami co do wszystkich pozostałych posiadanych kategorii. Wyraźnie zakazał tego ustawodawca w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Adresatem tego przepisu jest organ administracji, nie zaś sąd karny. Tym samym, rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu prawa jazdy w sytuacji objętej przepisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, nie jest objęte uznaniem administracyjnym, lecz obliguje organ do zastosowania wynikających z niego sankcji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego wskazującego na niekonstytucyjność przepisów art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w stosunku do osoby, która posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy określonych kategorii i w stosunku do której orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmujących uprawnienie w zakresie innej kategorii, wskazać należy, iż sądowa kontrola sprawowana jest przez sądy administracyjne jedynie pod względem legalności, a konstytucyjność tych uregulowań nie została dotychczas zakwestionowana przez Sąd konstytucyjny.
Należy z urzędu jednak zwrócić uwagę, że organy rozstrzygając negatywnie w całości wniosek skarżącego o zwrot prawa jazdy dotyczący tych kategorii, które nie zostały odjęte prawomocnie orzeczonym w postępowaniu karnym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych, częściowo wadliwe zastosowały przepisy stanowiące podstawę prawną orzekania.
Według bowiem art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, zaś według
Stosowanie zaś do art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Organy rozstrzygając wniosek skarżącego wadliwie zastosowały powołane przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierującymi pojazdami. Uszło bowiem uwadze organów to, że w swoim wniosku skarżący domagał się zwrotu prawa jazdy kategorii: A, B, B+E, C+E oraz T. Tymczasem z powołanych przepisów wynika, że przy prawomocnym orzeczeniu wobec kierującego w postępowaniu karnym zakazu prowadzenia pojazdów kat. B, zakaz ten wprawdzie odnosi się do pozostałych kategorii wymienionych w tych przepisach, ale nie obejmuje on w ogóle kategorii T, gdyż ustawa tego nie przewiduje. Z tej przyczyny, wprawdzie wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony w całości, jednak możliwe było jego uwzględnienie w tej części, która dotyczyła żądania zwrotu prawa jazdy kat. T. Z przepisów tych wynika bowiem, że prawo jazdy istotnie nie może być zwrócone osobie, wobec której orzeczono zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi określonej kategorii, a w rzeczywistości wszelkimi pojazdami mechanicznymi, z wyjątkiem jednak tych, dla których wymagana jest kategoria prawa jazdy T. Tym samym powołane przepisy nie przewidują możliwości odmowy zwrotu prawa jazdy kat. T, pomimo orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kat. B.
W tym zakresie organy obu instancji dokonały zatem nieprawidłowej wykładni i w konsekwencji niewłaściwie zastosowały wskazane przepisy prawa materialnego. Z powyższych uregulowań wynika bowiem, że gdy wobec określonej osoby został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B, to w zakresie obowiązywania tego zakazu osobie tej nie może być wydane lub zwrócone uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii: C1, C, D1, D, B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E. Ewidentnie więc wyłączono z tego przepisu uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. T.
Tym samym utrzymanie w całości w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy nie znajdowało prawnego uzasadnienia, skoro na podstawie wniosku skarżącego możliwy był zwrot na jego rzecz prawa jazdy kat. T. Wyrażony przez organy pogląd, że zakaz wymieniony w art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, dotyczy bezwzględnie wszystkich kategorii prawa jazdy, był więc nieuprawniony w oparciu o te przepisy, jakie znajdowały w sprawie zastosowanie.
Dlatego rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni przedstawione wyżej uwagi i dokona możliwej w postępowaniu odwoławczym korekty rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zgodnie z powołanymi uregulowaniami. Wobec zaś braku konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego, nie zachodziła podstawa do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, które może zostać w okolicznościach tej sprawy skorygowane w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnione jest przepisami art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.