III SA/Lu 96/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-04-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
edukacjadzieci niepełnosprawnekształcenie specjalneindywidualne nauczanieupośledzenie umysłoweprawo oświatoweorzecznictwo administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rodzica na decyzję odmawiającą przyznania indywidualnego nauczania dla dziecka z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, wskazując na potrzebę kształcenia specjalnego.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę E. P. na decyzję Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy orzeczenie odmawiające przyznania indywidualnego nauczania dla syna M. P. z powodu umiarkowanego upośledzenia umysłowego i zaburzeń mowy. Sąd uznał, że stan zdrowia dziecka nie uniemożliwia ani nie utrudnia znacząco uczęszczania do szkoły, co jest warunkiem koniecznym do przyznania indywidualnego nauczania. Stwierdzono, że właściwą formą edukacji dla dziecka jest kształcenie specjalne, a nie indywidualne nauczanie, które mogłoby negatywnie wpłynąć na jego rozwój społeczny i emocjonalny. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę E. P. na decyzję Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy orzeczenie zespołu orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej odmawiające przyznania indywidualnego nauczania dla syna skarżącej, M. P. Powodem odmowy było stwierdzenie, że stan zdrowia dziecka, charakteryzujący się umiarkowanym upośledzeniem umysłowym i znacznym opóźnieniem rozwoju mowy, nie spełnia kryteriów do indywidualnego nauczania, które wymaga, aby stan zdrowia uniemożliwiał lub znacznie utrudniał uczęszczanie do szkoły. Zamiast tego, zespół orzekający wskazał na potrzebę kształcenia specjalnego jako formy edukacji najlepiej odpowiadającej potrzebom rozwojowym dziecka. Sąd administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, stwierdził, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania. Sąd podkreślił, że indywidualne nauczanie nie jest właściwą formą dla dziecka z upośledzeniem umysłowym, a jego izolacja od środowiska rówieśniczego mogłaby negatywnie wpłynąć na jego rozwój. W związku z tym sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając decyzję Kuratora Oświaty za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stan zdrowia dziecka nie spełnia kryteriów do przyznania indywidualnego nauczania, które wymaga, aby stan zdrowia uniemożliwiał lub znacznie utrudniał uczęszczanie do szkoły. Właściwą formą jest kształcenie specjalne.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia MEN jasno określają, że indywidualne nauczanie jest przeznaczone dla dzieci, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. W przypadku dziecka z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, które jest sprawne ruchowo, nie zachodzi taka przesłanka. Kształcenie specjalne jest formą bardziej odpowiednią dla jego potrzeb rozwojowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MEN art. 1 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. MEN art. 4

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania

rozp. MEN art. 5 § ust. 1 – 5

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania

rozp. MEN art. 7

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania

rozp. MEN art. 8 § ust. 1 – 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania

u.s.o. art. 71 b § ust. 4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia dziecka nie spełnia kryteriów do indywidualnego nauczania. Kształcenie specjalne jest formą bardziej odpowiednią dla dziecka z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym. Indywidualne nauczanie może negatywnie wpłynąć na rozwój społeczny i emocjonalny dziecka.

Odrzucone argumenty

Potrzeba przyznania indywidualnego nauczania w celu integracji syna ze środowiskiem rówieśniczym przy jednoczesnym prowadzeniu nauczania indywidualnego.

Godne uwagi sformułowania

indywidualne nauczanie i związana z tym izolacja dziecka od środowiska rówieśniczego będzie miała negatywny wpływ na dalszy rozwój chłopca nie będzie sprzyjać ani rozwojowi mowy ani dojrzałości emocjonalno – społecznej, a wręcz pogłębi występujące obecnie zaburzenia emocji i zachowania sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący

Małgorzata Fita

sprawozdawca

Maria Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących indywidualnego nauczania i kształcenia specjalnego, kryteria przyznawania tych form edukacji dla dzieci z niepełnosprawnościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym i zaburzeniami mowy; ogólne zasady dotyczące rozróżnienia między indywidualnym nauczaniem a kształceniem specjalnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu edukacji dzieci z niepełnosprawnościami i rozróżnienia między dwoma formami wsparcia. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w kontekście indywidualnych potrzeb dziecka.

Czy indywidualne nauczanie to zawsze najlepsze rozwiązanie dla dziecka z niepełnosprawnością? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 96/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Małgorzata Fita /sprawozdawca/
Marek Zalewski /przewodniczący/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie indywidualnego nauczania oddala skargę.
Uzasadnienie
Kurator Oświaty decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 b ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. P. od orzeczenia zespołu orzekającego Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], stwierdzającego, że nie zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania M. P., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż E. P. złożyła w dniu 1 czerwca 2004 r. do Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania dla syna M. P. Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie stwierdzające opóźnienie rozwoju umysłowego ze znacznym opóźnieniem rozwoju mowy, a także zaświadczenie z badania psychologicznego, w którym stwierdzone zostało upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, ze wskazaniem na potrzebę zakwalifikowania do kształcenia specjalnego.
Zespół orzekający rozpatrzył wniosek E. P. z dnia [...] czerwca oraz z dnia [...] sierpnia 2004 r., po czym wydał decyzję odmowną w sprawie indywidualnego nauczania M.. W uzasadnieniu zespół podał, że załączona dokumentacja lekarska nie uzasadnia potrzeby indywidualnego nauczania. Z dokumentacji tej nie wynika, żeby schorzenie chłopca uniemożliwiało mu lub znacznie utrudniało uczęszczanie do szkoły, co jest warunkiem koniecznym przy orzekaniu tej formy kształcenia, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia. Podstawowym problemem zdrowotnym M. jest upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym oraz brak komunikacji słownej. Stwierdzona niepełnosprawność nie kwalifikuje go do indywidualnego nauczania, lecz do kształcenia specjalnego. Z tej racji, zespół orzekający wydał na wniosek matki orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z datą 30 sierpnia 2004 r., odmawiając jednocześnie wydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania chłopca.
Od orzeczenia odmownego w sprawie indywidualnego nauczania E. P. złożyła odwołanie do Kuratora Oświaty. Organ II instancji uchylił na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2004 r. zaskarżone orzeczenie ze względu na uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Zespół orzekający w przeprowadzonym następnie postępowaniu uzupełniającym usunął wady wcześniejszego postępowania, tj. opracowane zostały szczegółowe diagnozy przez członków zespołu orzekającego: lekarza, psychologa, pedagoga oraz logopedę. Dyrektor na mocy zarządzenia Nr 75/04 wyznaczył termin nowego posiedzenia zespołu na dzień [...] listopada 2004 r., o czym powiadomił wnioskodawczynię. Na posiedzeniu zespół podjął jednogłośnie decyzję w sprawie odmowy wydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania oraz decyzję tą uzasadnił. Wydane orzeczenie spełnia wymogi formalne. Decyzję odmowną uzasadnił faktem, że zarówno dokumentacja medyczna przedstawiona przez wnioskodawczynię na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2004 r., jak i dokumentacja uzupełniająca dostarczona w dniu 26 sierpnia 2004 r. nie wskazuje, aby chłopiec nie był w stanie lub miał znacznie ograniczone możliwości uczęszczania do szkoły. Z dokumentacji tej wynika, ze M. jest upośledzony umysłowo w stopniu umiarkowanym, nie jest w stanie mówić, ma mieszane zaburzenia emocji i zachowania, natomiast w badaniu tomografem komputerowym głowy nie stwierdzono uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. Chłopiec jest sprawny ruchowo, może bez przeszkód się poruszać. Zespół uznał, że najbardziej korzystną dla niego formą edukacji będzie pobyt w placówce wychowania przedszkolnego (połączony z odroczeniem obowiązku szkolnego) lub w ośrodku specjalnym. Zespół podkreśli ponadto, że indywidualne nauczanie i związana z tym izolacja dziecka od środowiska rówieśniczego będzie miała negatywny wpływ na dalszy rozwój chłopca, nie będzie sprzyjać ani rozwojowi mowy ani dojrzałości emocjonalno – społecznej, a wręcz pogłębi występujące obecnie zaburzenia emocji i zachowania.
Od orzeczenia Nr 6/04 wnioskodawczyni złożyła odwołanie do Kuratora Oświaty. Do odwołania dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdzające po raz kolejny opóźnienie rozwoju umysłowego i rozwoju mowy oraz brak cech ogniskowego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego w badaniu neurologicznym. Przed przekazaniem akt do Kuratora Oświaty, zespół orzekający jeszcze raz rozpatrzył sprawę dnia [...] grudnia 2004 r. i utrzymał w mocy swoje stanowisko z dnia [...] listopada 2004 r. , stwierdzając, ze zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2004 r. nie wnosi nic nowego do sprawy.
Rozpatrując powyższe, Kurator Oświaty stwierdził, że orzeczenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., wydane przez Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną dotyczące odmowy przyznania indywidualnego nauczania dla M. P. jest prawidłowe. Przedstawiona przez wnioskodawczynię dokumentacja medyczna nie uzasadnia w żaden sposób potrzeby indywidualnego nauczania, natomiast wskazuję na potrzebę kształcenia specjalnego. Zespół orzekający wydał stosowne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i wskazał najkorzystniejsze z punktu widzenia dalszego rozwoju chłopca miejsce realizacji tego kształcenia, tj. znajdującą się w miejscu zamieszkania dziecka placówkę wychowania przedszkolnego lub ośrodek specjalny.
Na powyższą decyzję organu II instancji E. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zwracając się w niej z wnioskiem o przyznanie, że w odpowiednio określonych warunkach przy współudziale szkoły stworzyć można warunki do integracji jej syna ze środowiskiem rówieśniczym, a równocześnie prowadzić nauczanie indywidualne w celu późniejszego zaspokojenia potrzeb życiowych jej syna.
W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy podnieść, iż mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że jego kompetencje obejmują jedynie ocenę pod względem zgodności z przepisami prawa skarżonych aktów administracyjnych, nie rozstrzyga zaś spraw merytorycznie.
W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114 ze zm.).
Zgodnie z tymi przepisami w publicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych, w tym publicznych poradniach specjalistycznych, są organizowane i działają na zasadach określonych w rozporządzeniu zespoły orzekające, które wydają: 1) orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci i młodzieży z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w tym o potrzebie zajęć rewalidacyjno – wychowawczych dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim; 2) orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły; 3) opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole (§ 1 rozp.).
Zgodnie z § 4 i § 5 ust. 1 – 5 rozporządzenia, zespoły wydają orzeczenia oraz opinie na wniosek rodziców (opiekunów prawnych), którzy do złożonego wniosku obowiązani są dołączyć dodatkowo dokumentację uzasadniającą wniosek, a jeżeli dotyczy on wydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania, wnioskodawca powinien przedstawić zaświadczenie o stanie zdrowia ucznia, wydane przez lekarza, określające czas – nie krótszy niż 21 dni – w którym stan zdrowia dziecka uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczania do szkoły.
Następnie właściwy (określony w § 2) zespół orzekający przeprowadza postępowanie w sposób określony w § 5 ust. 6 – 9, które wygląda w ten sposób, że wniosek wraz z dokumentacją przewodniczący zespołu kieruje do członków zespołu w celu przygotowania przez nich diagnozy oraz ustala termin posiedzenia zespołu, Wnioskodawca może wziąć udział w posiedzeniu zespoł i w tym celu przewodniczący zespołu zawiadamia wnioskodawcę o terminie posiedzenia. W skład zespołu wchodzą osoby wymienione w § 3 rozporządzenia.
W przypadku uwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia zespół wydaje odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim – orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno – wychowawczych albo orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania (§ 7).
W powyższym przepisie nie ma mowy o wydaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z elementami indywidualnego, czy też odwrotnie.
W przypadku nieuwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje orzeczenia odmowne, stwierdzające, że nie zachodzi odpowiednio potrzeba kształcenia specjalnego, potrzeba zajęć rewalidacyjno – wychowawczych albo potrzeba indywidualnego nauczania (§ 8 ust. 1 – 3).
Mając na uwadze powyższe przepisy oraz analizując postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie, a także treść zebranych dokumentów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Postępowanie wyjaśniające (dowodowe) przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania.
Decyzję w I instancji wydał zespół orzekający w składzie zgodnym z wyżej wymienionymi przepisami, składający się z osób o odpowiednich kwalifikacjach, których wiedza pozwala na prawidłową ocenę potrzeb związanych z kształceniem dzieci, i które decydując w niniejszej sprawie uzasadniły swoje stanowisko w sposób zrozumiały i wyczerpujący.
W uzasadnieniu wyjaśniły między innymi, że zgodnie z diagnozą lekarską oraz psychologiczno – pedagogiczną u M. P., o którego indywidualne nauczanie wnosiła jego matka, zasadniczym odchyleniem rozwojowym jest opóźnienie rozwoju intelektualnego (w stopniu umiarkowanym) i związane z tym opóźnienie rozwoju mowy. Dlatego też właściwą formą pomocy dla M.nie jest nauczanie indywidualne, ale kształcenie specjalne.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że również w konsekwencji zaskarżona decyzja Kuratora Oświaty, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydana została zgodnie z przepisami prawa.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.