III SA/Lu 95/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-05-09
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowarolnictwozbożanasiona oleistestraty gospodarczeprzywóz zbóżARiMRśrodki unijneśrodki krajowepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na zboża, uznając, że środki przeznaczone na ten cel zostały wyczerpane.

Rolnik W. W. zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania mu pomocy finansowej dla rolników dotkniętych stratami spowodowanymi importem zbóż. Skarżący argumentował, że nie został poinformowany o dodatkowym naborze wniosków, co uniemożliwiło mu skorzystanie ze środków krajowych. Sąd uznał jednak, że sprawa dotyczy pomocy przyznawanej na podstawie innego rozporządzenia, a środki z pierwotnego programu zostały wyczerpane, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika W. W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej dla rolników z sektora zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty w związku z importem zbóż z Ukrainy. Rolnik argumentował, że nie został prawidłowo poinformowany o możliwości złożenia wniosku w ramach dodatkowego naboru finansowanego ze środków krajowych, co uniemożliwiło mu uzyskanie wsparcia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że rozpatrywana sprawa dotyczy pomocy przyznawanej na podstawie rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., a środki przewidziane w tym programie zostały wyczerpane. Sąd podkreślił, że pomoc finansowa w ramach drugiego naboru, o którym mowa w rozporządzeniu z dnia 19 września 2023 r., stanowiła odrębną procedurę i wymagała złożenia nowego wniosku z oświadczeniem o zrzeczeniu się prawa do pomocy z pierwszego naboru. W związku z wyczerpaniem środków w pierwotnym programie, odmowa przyznania pomocy była zgodna z prawem, a zarzuty dotyczące braku informacji o drugim naborze nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w tej konkretnej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zasadna, jeśli środki zostały wyczerpane zgodnie z przepisami rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyczerpanie kwoty środków przeznaczonych na pomoc finansową, zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia, stanowiło prawną podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych § § 6 ust. 4

Pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków do wysokości sumy kwoty środków.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych § § 7

Termin wydania decyzji w sprawie pomocy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 września 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa § § 13zzg

Dodano przepis dotyczący pomocy dla producentów rolnych, którzy spełnili warunki pierwotnego rozporządzenia, ale nie otrzymali pomocy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa § § 13zzg

u.ARiMR art. 6c

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ewidencji art. 12

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

ustawa o ewidencji art. 10c § ust. 3

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

u.ARiMR art. 10a § ust. 1 i 1a

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Regulacje dotyczące stosowania k.p.a. w postępowaniach ARiMR.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na pomoc zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez przedłużenie terminu wydania decyzji. Brak poinformowania skarżącego o możliwości złożenia wniosku w ramach drugiego naboru. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, do wysokości sumy kwoty środków w związku z wyczerpaniem kwoty środków [...] zachodziły podstawy do odmowy przyznania stronie wnioskowanej pomocy przyznanie pomocy [...] następowało w ramach innej sprawy, odrębnej od sprawy dotyczącej przyznania pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, która uwzględnia stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy.

Skład orzekający

Anna Strzelec

przewodniczący

Agnieszka Kosowska

członek

Iwona Tchórzewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy finansowej rolnikom w sytuacjach nadzwyczajnych, w szczególności w kontekście wyczerpania środków i odrębności postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń wykonawczych do ustawy o ARiMR i konkretnego stanu faktycznego wyczerpania środków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy dla rolników w trudnych sytuacjach rynkowych, ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym.

Rolnik bez pomocy mimo strat: Sąd wyjaśnia, dlaczego wyczerpanie środków blokuje wsparcie.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 95/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 762
§ 7; § 6;
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] 2023 r. nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu W. W. pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
W dniu 13 lipca 2023 r. W. W. złożył za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych do Biura Powiatowego ARiMR w L. wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...]. Do wniosku skarżący dołączył fakturę RR nr [...]/[...] z dnia 13 maja 2023 r. dokumentującą sprzedaż żyta w ilości [...] t.
Pismem z dnia 14 września 2023 r., doręczonym w dniu 19 września 2023 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie. W treści pisma organ pierwszej instancji poinformował, że wydanie decyzji w sprawie przyznania pomocy nie nastąpi w terminie do dnia 15 września 2023 r., to jest zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 762 z późn. zm., dalej także jako "rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2023 r." lub "rozporządzenie").
Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia pomoc jest naliczana według kolejności złożenia wniosków, do wysokości sumy kwoty określonych środków. Z uwagi na to, że naliczona kwota pomocy, wynikająca ze złożonych przez rolników wniosków, przekracza sumę kwoty środków, o których mowa w:
1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz
2) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania zmierzające do przyznania przez Komisję Europejską zwiększonej części pomocy krajowej, to jest zmiany art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343, co umożliwi realizację pomocy dla wszystkich wnioskujących spełniających warunki do jej przyznania.
Wskazując na powyższe oraz na dyspozycję art. 36 k.p.a., organ pierwszej instancji poinformował, że wydanie decyzji w sprawie przyznania pomocy nastąpi do dnia [...] 2023 r.
W dniu [...] 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w: 1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/7391, wyrażonej w złotych oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz 2) art. 2 ust. I lit. c rozporządzenia 2023/13432, wyrażonej w złotych oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa. Złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy oraz wyczerpanie kwoty środków, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia uzasadnia odmowę przyznania pomocy.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący W. W. zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1320). Skarżący podniósł, że zgodnie z § 7 rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika wydaje decyzję w sprawie pomocy w terminie do dnia 15 września 2023 r. W związku z tym zawiadomienie z dnia 14 września 2023 r. i wydłużenie terminu wydania decyzji ostatecznej w sprawie przyznania pomocy do dnia 30 listopada 2023 r. stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r.: pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w: 1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz 2) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa. Z uwagi na wyczerpanie kwoty środków, o których mowa w § 6 ust. 4 w rozporządzenia, w ocenie organu odwoławczego zachodziły podstawy do odmowy przyznania stronie wnioskowanej pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.
Odnosząc się do treści odwołania organ drugiej instancji podniósł, że strona we wniosku, w sekcji "Oświadczenia i Zobowiązania" oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.
Organ podkreślił jednocześnie, że rozpatrując merytorycznie sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania przepisów, powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony możliwe jest w sytuacji, gdy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Organ wskazał ponadto, że wystąpienie o płatności nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem rolnika, zaś przyznawane środki mają charakter publiczny i służą wsparciu określonej działalności rolniczej. Beneficjent tychże środków winien zatem dołożyć należytej staranności, by ubiegając się o środki publiczne, spełniać przesłanki określone w przepisach prawa.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że ustalenia poczynione przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie są prawidłowe, a decyzja organu pierwszej instancji uwzględnia okoliczności faktyczne sprawy i jest zgodna z przepisami prawa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił brak nadzoru oraz kontroli administracyjnej ze strony Dyrektora Lubelskiego Oddziału ARiMR w Lublinie jako organu drugiej instancji w zakresie przestrzegania prawa nad podległym Biurem Powiatowym ARiMR, co doprowadziło do:
1) naruszenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. oraz z dnia 7 lipca 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i roślin oleistych;
2) naruszenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 września 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1965) zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla rolników, którzy spełnili warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. jako środka wsparcia dla producentów zbóż i mimo tego nie otrzymali tej pomocy;
Skarżący zarzucił również naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, pomimo ciążącego obowiązku w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie obszernego, ale lakonicznego uzasadnienia wydanej decyzji, w tym podjęcie próby przypisania skarżącemu jako producentowi rolnemu, a tym samym wnioskodawcy, niespełnienia przesłanek warunkujących dołożenie należytej staranności jako warunków określonych w przepisach prawa.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaledwie 4 dni po skierowaniu do strony zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie, zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 września 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na podstawie tego rozporządzenia Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uruchomiła dodatkowy nabór wniosków dla rolników, którzy spełnili warunki przyznania pomocy, o jakiej mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. i mimo tego nie otrzymali tej pomocy. Ten nabór wniosków odbył się w okresie od 6 do 31 października 2023 r. Z uwagi na krótki okres naboru dodatkowych wniosków Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zastosowała pilny tryb powiadamiania rolników z tzw. pierwszego naboru, dla których zabrakło pieniędzy i którzy otrzymali powiadomienia o przydłużeniu terminu załatwienia wniosku do dnia 30 listopada 2023 r., poprzez przekazywanie informacji telefonicznych lub sms o konieczności złożenia w trybie pilnym drugiego wniosku, którego wzór wraz z dodatkowymi oświadczeniami należało pobrać ze strony internetowej ARiMR lub wypełnić osobiście w biurze Agencji. Dodatkowo rolnicy składający ponownie nowy wniosek musieli złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do dopłat do zbóż, o które wystąpili w pierwszym naborze i dla których zabrakło środków. Pomimo bieżącego kontaktu poprzez e-mail, sms lub Platformę Usług Elektronicznych z Biurem Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie, skarżący nie został powiadomiony przez Agencję o drugim naborze wniosków w październiku 2023 r. Skarżący oczekiwał dalej na załatwienie wcześniejszego wniosku, który zgodnie z zawiadomieniem z dnia 14 września 2023 r. miał zostać załatwiony do dnia 30 listopada 2023 r. Natomiast zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego każdą rozpoczętą sprawę administracyjną należy załatwiać do końca z rzetelnością i zachowaniem należytej staranności.
Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji nie dołożył należytej staranności aby w ramach pozyskanych dodatkowych środków załatwić wnioski z pierwszego naboru. Organ pierwszej instancji wyznaczył termin załatwienia wniosku do dnia 30 listopada 2023 r., aby wydać decyzję odmowną w tym samym dniu, nie informując skarżącego o dodatkowym naborze w październiku 2023 r. Sporządzenie drugiej listy naboru bez załatwienia pierwszej stanowi złamanie zasady załatwienia wniosków według kolejności wpływu. Pozyskane środki z dodatkowej puli krajowej przeznaczone były na załatwienie wniosków z pierwszego naboru, dla których zabrakło środków finansowych. Jak wyjaśniło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rolnicy składali wnioski o przyznanie pomocy do zbóż i roślin oleistych od 1 czerwca do 31 lipca 2023 r. Pula środków na ten cel wynosiła 799 mln zł, ale oczekiwania rolników znacznie przekroczyły ustalony limit kwoty na wypłaty. Aby z dopłat mogli skorzystać wszyscy chętni, uruchomiony został dodatkowy nabór wniosków od 6 do 31 października 2023 r. - w całości finansowany ze środków krajowych. Aby rolnicy mogli otrzymać pomoc w ramach drugiego naboru, musieli wcześniej otrzymać decyzje odmawiające przyznania im pomocy współfinansowanej ze środków unijnych. Dopiero na podstawie tej decyzji rolnicy mogli wziąć udział w drugim naborze, musieli jednak poczekać, aż w budżecie krajowym znajdą się środki finansowe. Gdyby wniosek skarżącego o przyznanie pomocy był procedowany zgodnie z obowiązującymi przepisami, umożliwiłoby to skarżącemu udział w dodatkowym naborze z dodatkowych środków krajowych. Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak odniesienia do możliwości załatwienia sprawy w drugim naborze. Skarżący podniósł, że brak działania jest wyrazem bezczynności Agencji w załatwieniu wniosku skarżącego, co doprowadziło do znacznych strat finansowych w jego gospodarstwie rolnym w porównaniu do innych gospodarstw.
W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
W pismach z dnia 6 marca 2024 r. oraz z dnia 22 kwietnia 2024 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, przez zobowiązanie organu do wskazania, w jaki sposób rolnicy, którzy złożyli wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu pomocy dla rolników uprawiających zboża i rośliny oleiste w związku ze stratami rynkowymi spowodowanymi przywozem zbóż Ukrainy, zostali poinformowani o możliwości złożenia drugiego wniosku w ramach tzw. drugiego naboru, który miał miejsce w dniach od 6 do 31 października 2023 r.
Skarżący podniósł, że z zawiadomienia z dnia 14 września 2023 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie nie wynikało w żaden sposób, że wobec wyczerpania pierwotnej puli środków należy złożyć drugi wniosek, a pierwszy wycofać. Natomiast z doniesień prasowych, a przede wszystkim bezpośrednio od pracownika organu skarżący uzyskał informację, że pracownicy Agencji dzwonili do zainteresowanych rolników, aby poinformować o konieczności złożenia drugiego wniosku. Rolnicy, którzy uzyskali informację o możliwości złożenia drugiego wniosku, otrzymali środki. Skarżący nie otrzymał zaś takiego zawiadomienia w żadnej formie, wskutek czego nie uzyskał płatności. Agencja nie potraktowała zatem równo wszystkich rolników, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się do kwestii zawiadomień o konieczności złożenia drugiego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). W świetle przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 762 z późn. zm.). Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199).
Jak wynika z § 3 rozporządzenia, pomoc przyznaje się rolnikowi:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
2) który dokonał sprzedaży:
a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub
b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
– podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;
3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343;
4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku (ust. 1).
Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia pomoc przyznaje się:
1) na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6;
3) danemu rolnikowi tylko raz.
Na mocy § 4 ust. 2 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera:
1) imię i nazwisko albo nazwę rolnika;
2) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2a) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy wymienionej w pkt 2, małżonka rolnika, jeżeli małżonek ten złożył wniosek, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, lub została mu przyznana pomoc, o której mowa w § 13zt ust. 1 lub § 13zw ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR", i ten numer jest odrębny od numeru identyfikacyjnego rolnika;
2b) numer identyfikacji podatkowej (NIP) - w przypadku gdy rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy jest jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą, jeżeli posiada taki numer;
3) oświadczenie rolnika, że:
a) poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343,
b) ten rolnik lub jego małżonek dokonał sprzedaży:
- żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub
- kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
- podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika:
1) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub
2) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
- podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.
W § 5 ust. 1 rozporządzenia określono termin składania wniosku, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 – od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).
Jednocześnie w § 6 ust. 4 rozporządzenia przewidziano, że pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w:
1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz
2) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa.
Wydając zaskarżoną decyzję, odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy, organ powołał się na okoliczność wyczerpania kwoty środków, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia.
Skarżący nie kwestionował powyższej okoliczności. Natomiast podnosił, że wskutek wskazania w zawiadomieniu z dnia 14 września 2023 r., iż sprawa zostanie załatwiona w terminie do dnia 30 listopada 2023 r. oraz wskutek braku dodatkowej informacji o uruchomieniu drugiego naboru wniosków, skarżący nie złożył wniosku w ramach drugiego naboru i nie uzyskał pomocy.
W związku z tym wyjaśnić należy, że w dniu 19 września 2023 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1965, dalej także jako "rozporządzenie zmieniające"). Na mocy § 1 pkt 5 rozporządzenia zmieniającego do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, z późn. zm., dalej także jako "rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r.") dodano przepis § 13zzg.
Zgodnie z ust. 1 § 13zzg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
2) który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320), i mimo tego nie otrzymał tej pomocy.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony do dnia 31 października na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (ust. 2 § 13 zzg).
Stosownie do ust. 3 § 13zzg, wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:
a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz niewypłaceniu mu pomocy, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych,
b) o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.
Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (ust. 4 § 13zzg).
Na mocy § 2 rozporządzenia zmieniającego pomoc publiczna określona w § 13zzg ust. 1 rozporządzenia zmienianego w § 1 może być udzielana od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności ze wspólnym rynkiem pomocy publicznej określonej w tym przepisie.
Stosowna decyzja Komisji Europejskiej nr SA 109486 (2023/N) została podjęta w dniu 6 października 2023 r.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że pomoc finansowa wprowadzona na podstawie § 1 pkt 5 rozporządzenia zmieniającego z dnia 19 września 2023 r., została adresowana do producentów rolnych, którzy spełnili warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych, i mimo tego nie otrzymali tej pomocy. Jednakże podstawa prawna tej nowej pomocy była odrębna, stanowił ją bowiem § 13zzg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Odrębne były też środki, z których pomoc była realizowana. Dla uzyskania pomocy konieczne też było złożenie odrębnego wniosku, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej, stosownie do ust. 2 § 13zzg ostatnio wymienionego rozporządzenia, a elementem wniosku było oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. (§ 13zzg ust. 3 pkt 4 lit. b. rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.). W konsekwencji uznać należy, że przyznanie pomocy, o jakiej mowa w § 13zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., następowało w ramach innej sprawy, odrębnej od sprawy dotyczącej przyznania pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. Dodatkowo można zauważyć, że w świetle § 13zzg ust. 3 pkt 4 lit. b. rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. koniecznym warunkiem złożenia wniosku na podstawie § 13zzg nie było wcześniejsze wydanie decyzji o odmowie przyznania pomocy na podstawie rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., a jedynie wniosek składany w trybie § 13zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. miał zawierać oświadczenie rolnika o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r.
Niniejsza sprawa dotyczy zaś decyzji odmawiającej przyznania pomocy przewidzianej w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych. W związku z tym Sąd administracyjny, kierując się przywołanym wyżej przepisem art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach tej właśnie sprawy.
Wymaga podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem okoliczność wyczerpania środków, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. W takiej zaś sytuacji, w świetle ostatnio wymienionego przepisu nie było możliwe wydanie decyzji innej, niż decyzja odmawiająca przyznania pomocy finansowej przewidzianej w przepisach rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. Nie zachodzą zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, która uwzględnia stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy.
Bez wpływu dla takiej oceny pozostaje okoliczność, że w zawiadomieniu z dnia 14 września 2023 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie określono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2023 r., a zatem niezgodnie z § 7 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1320).
Jak wskazano wyżej, podstawę uchylenia decyzji mogą stanowić tylko takie naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast, wobec bezsprzecznego wyczerpania środków, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., wydanie decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej przewidzianej w tym rozporządzeniu znajdowało podstawę prawną.
Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje też akcentowana przez skarżącego okoliczność, iż oczekując na załatwienie wniosku w niniejszej sprawie w terminie określonym w zawiadomieniu z dnia 14 września 2023 r. i nie będąc powiadomionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o drugim naborze wniosków, nie złożył wniosku o przyznanie pomocy finansowej na podstawie § 13zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. Wbrew zarzutom skarżącego nie oznacza to także, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył określoną w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. zasadę przyznawania środków według kolejności zgłoszeń.
Jak wskazano już wyżej, sprawa niniejsza jest sprawą dotyczącą pomocy finansowej przewidzianej w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. i wobec wyczerpania sumy kwoty środków, do wysokości której pomoc ta miała być udzielana zgodnie z § 6 ust. 4 powołanego rozporządzenia, odmowa przyznania tej pomocy była uzasadniona. Podnoszony w skardze brak czynności organu po skierowaniu do skarżącego zawiadomienia z dnia 14 września 2023 r., a przed wydaniem decyzji z dnia [...] 2023 r. nie ma wpływu na prawidłowość tego rozstrzygnięcia.
Jednocześnie trzeba zauważyć, że nawet hipotetyczne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, ku czemu z przyczyn wskazanych wyżej nie ma podstaw, nie miałoby wpływu na kwestię przyznania skarżącemu odrębnej pomocy finansowej w oparciu o przepis § 13zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. W świetle bowiem ostatnio wymienionego przepisu pomoc na tej podstawie prawnej jest przyznawana w odrębnej sprawie, na wniosek rolnika odrębny od wniosku o przyznanie pomocy przewidzianej w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r.
Z omówionych wyżej względów zagadnienie, w jaki sposób rolnicy byli informowani o możliwości złożenia drugiego wniosku w ramach naboru, który miał miejsce w dniach od 6 do 31 października 2023 r., to jest wniosku, o jakim mowa w § 13zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., a także kwestia oceny działania pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którzy, jak podnosi skarżący, kierowali tylko do części producentów rolnych zawiadomienia telefoniczne, nie były istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednocześnie organ nie kwestionował powoływanej przez skarżącego okoliczności, że nie został on poinformowany o możliwości złożenia wniosku w trybie § 13zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.
W konsekwencji nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie w postępowaniu przez Sądem administracyjnym uzupełniającego postępowania dowodowego, przez zobowiązanie organu do wskazania, w jaki sposób rolnicy, którzy złożyli wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu pomocy dla rolników uprawiających zboża i rośliny oleiste w związku ze stratami rynkowymi spowodowanymi przywozem zbóż Ukrainy, zostali poinformowani o możliwości złożenia drugiego wniosku w ramach tzw. drugiego naboru, który miał miejsce w dniach od 6 do 31 października 2023 r. W świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosek ten podlegał oddaleniu. Zgodnie bowiem z wymienionym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast decydująca dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie okoliczność wyczerpania środków, z których pomoc była przyznawana zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., nie budziła wątpliwości.
W odniesieniu do argumentów skarżącego Sąd zważył jednocześnie, że na mocy art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Jednocześnie art. 10a ust. 1a tej ustawy przewiduje, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przytoczony przepis wskazuje na istotną modyfikację zasad postępowania w sprawach o przyznanie pomocy. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., ograniczono do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. Organy w sprawach przyznania pomocy nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzyć przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności spełnia warunki do ich otrzymania. Organy są zatem zobowiązane jedynie do stania na straży praworządności i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym do dokonania weryfikacji treści żądania zawartego we wniosku o płatność. Za treść wniosku, a przede wszystkim jego złożenie, odpowiedzialny jest zaś beneficjent pomocy. Jednocześnie organ tylko na żądanie stron udziela im niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie zwracał się o udzielenie tego rodzaju pouczeń. Skarżący nie powołuje się też na taką okoliczność.
Zarazem trzeba zauważyć, że w zawiadomieniu z dnia 14 września 2023 r. zawarto informację, iż naliczona kwota pomocy, wynikająca ze złożonych przez rolników wniosków, przekracza sumę kwoty środków, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. oraz, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania zmierzające do przyznania przez Komisję Europejską zwiększonej części pomocy krajowej, co umożliwi realizację pomocy dla wszystkich wnioskujących spełniających warunki do jej przyznania. Rolnik został zatem poinformowany o braku środków oraz o możliwym, ale nie pewnym udzieleniu pomocy we wskazanym trybie.
Trzeba też wskazać, że na stronie internetowej Agencji w dniu 6 października 2023 r. ukazała się informacja o naborze wniosków o udzielenie pomocy producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320), i mimo tego nie otrzymał tej pomocy. Wraz z informacją opublikowany został druk wniosku o przyznanie pomocy wraz z klauzulą informacyjną do wniosku oraz instrukcją wypełniania wniosku.
Ponadto informacje o wskazanym naborze wniosków, w okresie przewidzianym do ich składania, były także publikowane na innych portalach internetowych, np. na portalu dla rolników agropolska.pl.
Możliwe było zatem powzięcie przez producentów rolnych informacji o prowadzonym naborze.
W związku z argumentacją skarżącego, iż wobec treści zawiadomienia z dnia 14 września 2023 r. pozostawał w przekonaniu, że wniosek z dnia 13 lipca 2023 r. zostanie pozytywnie załatwiony oraz, że na skutek braku powiadomienia o kolejnym naborze wniosków poniósł straty finansowe, trzeba jeszcze raz wyjaśnić, że te argumenty nie mogą odnieść skutku w niniejszej sprawie. Sprawa ta dotyczy bowiem odmowy przyznania pomocy finansowej określonej w przepisach rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., a jej podstawę stanowi bezsprzeczny fakt wyczerpania środków przeznaczonych na tę pomoc zgodnie z § 6 ust. 4 powołanego rozporządzenia. Z przyczyn wyjaśnionych szczegółowo już wyżej zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego, to jest przepisami rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., które zostały właściwie zastosowane w niespornym w sprawie stanie faktycznym polegającym na wyczerpaniu środków, z których pomoc miała być realizowana. W sprawie tej nie znajdowały zaś zastosowania powołane w zarzutach skarżącego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 września 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1965).
Wbrew też zarzutom skarżącego, materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie był pełny i pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia.
W związku z zarzutem dotyczącym uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazać należy, że nie pozostaje ono w sprzeczności z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. elementy i pozwala na odtworzenie motywów, którymi kierował się organ podejmując decyzję.
Kierując się powyższym względami i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI