III SA/LU 90/25

III SA/Lu 90/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 68; art. 69 ust. 1; art. 66 pkt 1; art. 8 ust. 1 pkt 2; art. 73 ust. 8 pkt 2; art. 43, art., 45 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1;
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18;
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Dz.U.UE.L 2021 nr 231 poz 60 art. 7 ust. 1 lit. d);
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. L. na informację Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] 2025 r., nr [...] Zarząd Województwa Lubelskiego - Instytucja Zarządzająca Programem Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (dalej także: "Instytucja Zarządzająca" lub "organ"), działając na podstawie art. 68 i art. 69 ust. 1 oraz art. 66 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 z późn. zm., dalej jako "ustawa wdrożeniowa", lub "u.z.r.z.") nie uwzględnił protestu wniesionego przez P. C. Z. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w O. L. w związku z negatywną oceną wniosku o dofinansowanie projektu "Dostosowanie budynku POZ znajdującego się przy ulicy [...] w P. dla osób ze szczególnymi potrzebami".
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
P. C. Z. Spółka z o.o. w dniu [...] 2024 r., w ramach naboru nr [...] ogłoszonego dla Działania 7.8 Infrastruktura ochrony zdrowia (typ projektu 1,2,3) Priorytetu VII Lepsza dostępność do usług społecznych i zdrowotnych programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Dostosowanie budynku POZ znajdującego się przy ulicy [...] w P. dla osób ze szczególnymi potrzebami"
Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. Instytucja Organizująca Nabór poinformowała wnioskodawcę, że w wyniku oceny merytorycznej dokonanej przez Komisję Oceny Projektów wniosek został oceniony negatywnie i nie został wybrany do dofinansowania z uwagi na niespełnienie kryterium merytorycznego technicznego określonego jako finansowo-ekonomiczne nr 3 Trwałość finansowa inwestycji. Negatywna ocena spełniania wskazanego kryterium wynikała z negatywnej odpowiedzi na pytanie pomocnicze nr 8 "Czy pomoc nie jest udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?". W wyniku rozpatrzenia protestu skarżącej, Zarząd Województwa Lubelskiego w dniu 8 października 2024 r. uwzględnił protest i skierował wniosek do etapu oceny merytorycznej.
Następnie w odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 października 2024 r. do uzupełnienia/poprawy wniosku, wnioskodawca w dniu 24 października 2024 r. złożył uzupełniony wniosek wraz z załącznikami i pismem przewodnim.
Pismem z dnia 20 listopada 2024 r. Instytucja Organizująca Nabór poinformowała wnioskodawcę, że w wyniku oceny merytorycznej dokonanej przez Komisję Oceny Projektów wniosek został oceniony negatywnie i nie został wybrany do dofinansowania z uwagi na niespełnienie kryterium merytorycznego technicznego określonego jako finansowo-ekonomiczne nr 3 Trwałość finansowa inwestycji. Negatywna ocena w zakresie wskazanego kryterium wynikała z negatywnej odpowiedzi na pytanie pomocnicze nr 8 "Czy pomoc nie jest udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?". Kryterium to jest zerojedynkowe i brak jego spełnienia wyklucza wniosek z dofinansowania.
Instytucja Organizująca Nabór wyjaśniła, że w wyniku analizy statusu prawnego wnioskodawcy stwierdzono, iż wnioskodawca jest przedsiębiorcą i podlega ocenie w ramach wskazanego kryterium. Jednocześnie ze sprawozdań finansowych oraz oświadczeń wnioskodawcy dotyczących przepływów finansowych pomiędzy P. C. Z. Spółką z o.o. a właścicielem spółki i Narodowym Funduszem Zdrowia wynika, że przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 187, str. 1 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 651/2014"). Stwierdzono, że w przypadku wnioskodawcy spełnione są przesłanki określone w art. 2 pkt 18 lit. a) oraz lit. e) rozporządzenia nr 651/2014.
We wniesionym proteście wnioskodawca nie zgodził się z oceną w zakresie braku spełnienia kryterium merytorycznego technicznego nr 3. Zdaniem wnioskodawcy nie powinien on być oceniany w oparciu o kryterium związane z trudną sytuacją finansową, ponieważ nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu unijnych przepisów o konkurencji. O tym czy dany podmiot powinien zostać uznany za przedsiębiorcę, nie decyduje forma prawna, ale to czy oferuje na rynku towary i usługi. Działalność podmiotu funkcjonującego w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia (kontrakt z NFZ) nie stanowi działalności gospodarczej, a podmiot taki nie może być uznany za przedsiębiorcę i pomimo tego, że jest nim na gruncie prawa polskiego, to nie dotyczą go postanowienia art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 oraz art. 7 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 231, str. 60 z późn. zm., dalej "rozporządzenia nr 2021/1058"). Ponadto zdaniem wnioskodawcy, nawet gdyby uznać, że jest on przedsiębiorcą, to przez powiązanie z Powiatem O. nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Do protestu wnioskodawca załączył szczegółowe obliczenia dotyczące sytuacji finansowej P. C. Z. Spółki z o.o. oraz Powiatu O..
Zarząd Województwa Lubelskiego nie uwzględnił protestu, o czym poinformował pismem z dnia [...] 2025 r.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że wobec pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, należało ustalić status wnioskodawcy z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia nr 651/2014. Zgodnie z art. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą. Jeżeli zaś chodzi o kwalifikację wnioskodawcy jako MŚP, zgodnie z art. 3 ust. 4 wskazanego załącznika przedsiębiorstwa nie można uznać za małe lub średnie jeżeli 25% lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny.
Z przytoczonymi przepisami korespondują przepisy prawa krajowego, tj. przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 799). W ustawie tej wskazano, że jedynie podmioty lecznicze wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 2, 3, i 7 są podmiotami leczniczymi niebędącymi przedsiębiorcami. Wnioskodawca zaś jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, podlegającą wpisowi do rejestru przedsiębiorców, wymienioną w 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej, zgodnie z którym podmiotami leczniczymi są przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Taki status prawny wnioskodawcy (kapitałowa spółka prawa handlowego) wiążąco determinuje jego status jako przedsiębiorcy, niezależnie od tego, czy chodzi tu o działalność leczniczą w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej, czy też poza nim. Biorąc pod uwagę, że 100% udziałów w spółce wnioskodawcy należy do jednostki samorządu terytorialnego, a mianowicie Powiatu O., wnioskodawcę należy traktować jak duże przedsiębiorstwo.
Jednocześnie organ podkreślił, że zważywszy na fakt posiadania przez Powiat O. 100% udziałów w spółce wnioskodawcy, nie jest możliwe traktowanie wnioskodawcy jako podmiotu samodzielnego. Wnioskodawca jest podmiotem powiązanym z Powiatem O. w rozumieniu art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014. Z uwagi na powyższe, ocena sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy powinna być dokonana z uwzględnieniem faktu istnienia tego powiązania. Organ zauważył, że co do zasady spełnienie określonych w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 przesłanek trudnej sytuacji przedsiębiorcy w stosunku do samego wnioskodawcy wyklucza możliwość udzielenia wsparcia także wówczas, gdy grupa podmiotów powiązanych (jako całość) nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, ponieważ dobra sytuacja innych podmiotów powiązanych nie oddziałuje automatycznie na przedsiębiorcę ubiegającego się o wsparcie. Nie można jednak wykluczyć, że podmiot dominujący podejmie działania w celu wsparcia podmiotu zależnego.
Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że z analizy dokumentów zawartych w załączniku nr 17 do wniosku o dofinansowanie z dnia 24 października 2024 r. – Bilans za ostatni rok (potwierdzony przez głównego księgowego lub biegłego rewidenta) zgodnie z przepisami o rachunkowości, w przypadku jst - opinia składu orzekającego RIO o sprawozdaniu z wykonania budżetu za rok poprzedni/dokumenty finansowe przedsiębiorcy, jednoznacznie wynika, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca spełnia przesłankę z art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia 651/2014, ponieważ w bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2023 r. (ostatni pełny rok obrotowy przed dniem złożenia wniosku):
- wartość skumulowanych strat w latach ubiegłych z uwzględnieniem 2023 roku wynosi [...] zł;
- wartość subskrybowanego kapitału wynosi [...] zł;
- połowa subskrybowanego kapitału wynosi [...] zł.
Zatem przekroczono limit połowy kapitału subskrybowanego o kwotę [...]zł, co oznacza, że ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. W związku z tym organ stwierdził, że przesłanka trudnej sytuacji określona w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia 651/2014, o której mowa w pytaniu pomocniczym nr 8 jest w stosunku do wnioskodawcy spełniona.
Ponadto, mając na względzie przesłankę trudnej sytuacji określoną w art. 2 pkt 18 lit. e) rozporządzenia nr 651/2014 organ wskazał, że według dokumentów finansowych przedstawionych przez wnioskodawcę wskaźniki ekonomiczne określone w omawianej przesłance kształtują się w sposób następujący: w 2022 r. kapitał własny wynosił -[...] zł, a w roku 2023 wynosił -10.637.890,79 zł; zobowiązania (dług) w 2022 r. wynosiły [...] zł; zobowiązania (dług) w 2023 r. wynosiły [...] zł; minimalna wartość kapitału własnego (dług/7,5) w 2022 r. wynosiła: [...] zł; minimalna wartość kapitału własnego (dług/7,5) w 2023 r. wynosiła [...] zł. Organ podkreślił, że warunek trudnej sytuacji finansowej jest spełniony, jeżeli wartość kapitału własnego jest poniżej wartości minimalnych. Warunek ten był spełniony w 2022 r. oraz 2023 r.
Ponadto organ stwierdził, że: EBITDA w 2022 r. wynosiła - [...] zł; EBITDA w 2023 r. wynosiła [...] zł, odsetki w 2022 r. wynosiły [...] zł; odsetki w 2023 r. wynosiły [...] zł; wskaźnik pokrycia odsetek do EBITDA wynosił: -3,79 w 2022 r. [...] zł); wskaźnik pokrycia odsetek do EBITDA wynosił: 0,08 w 2023 r. ([...] zł). Wobec tego warunek trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy był spełniony w 2022 r. oraz 2023 r., ponieważ wyżej wskazane wskaźniki opiewają na wartość poniżej 1,0.
W konsekwencji Zarząd Województwa uznał, że przesłanka określona w art. 2 pkt 18 lit. e) rozporządzenia nr 651/2014 jest również spełniona w stosunku do wnioskodawcy.
Organ podkreślił, że spełnienie przynajmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 jest wystarczające do uznania, że przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej.
Ustosunkowując się do zarzutów wnioskodawcy organ wyjaśnił, że w świetle przepisów rozporządzenia nr 2021/1058 wymóg znajdowania się w trudnej sytuacji finansowej odnosić należy do przedsiębiorstwa, któremu udzielane jest wsparcie. Wobec powyższego należy przyjąć, że każdy wnioskodawca, w stosunku do którego spełnione zostają przesłanki z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, jest wykluczony z możliwości uzyskania wsparcia. Niemniej w przypadku podmiotów powiązanych ocena warunku dotyczącego trudnej sytuacji ekonomicznej powinna dotyczyć zarówno wnioskodawcy, jak i podmiotów z nim powiązanych. Wobec powyższego w przypadku, gdy podmiot niebędący wnioskodawcą znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, wsparcie może być udzielone, o ile grupa podmiotów powiązanych jako całość znajduje się w dobrej sytuacji ekonomicznej. Jednakże w przypadku gdy podmiot będący wnioskodawcą znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, wsparcie nie może zostać udzielone, chyba, że trudności nie występują na poziomie całej grupy i przedsiębiorstwa powiązane z wnioskodawcą podejmą działania, w wyniku których sytuacja gospodarcza wnioskodawcy poprawi się w taki sposób, aby przestał on spełniać przesłanki z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014.
Rozpatrując protest organ dokonał analizy dokumentów, na które powoływał się wnioskodawca w piśmie przewodnim z dnia 24 października 2024 r., to jest wskazanych w piśmie uchwał podjętych przez Radę Powiatu w O. L. w latach 2017-2023 w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w P. C. Z. Spółce z o.o. oraz czynności w postaci poręczenia kredytu krótkoterminowego (uchwała z dnia 28 grudnia 2023 r.). W wyniku analizy wskazanych dokumentów oraz sprawozdań finansowych, które zostały załączone do wniosku o dofinansowanie w ramach załącznika nr 17, organ stwierdził, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, to jest dzień [...] 2024 r., pomimo podjęcia przez Powiat wymienionych działań, znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Wszak pomimo ich podjęcia, w bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2023 r. wartość skumulowanych strat wyniosła [...] zł, natomiast wartość zasubskrybowanego kapitału wyniosła [...] zł. W związku z tym wartość skumulowanych strat stanowi 137,97% zasubskrybowanego kapitału. Zatem, pomimo odnotowania w sprawozdaniu z 2023 r. korzystnych tendencji dotyczących zwiększania przychodów, dokumenty załączone do wniosku nie dają podstawy do stwierdzenia, że Powiat O. jako podmiot dominujący podjął czynności, wskutek których wnioskodawca nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 do dnia złożenia pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie tj. do dnia [...] 2024 r. Na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wnioskodawca znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej ze względu na spełnianie dwóch przesłanek z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Natomiast wsparcie dla wnioskodawcy mogło być udzielone wyłącznie w przypadku stwierdzenia podjęcia przez Powiat O., do dnia złożenia przez wnioskodawcę pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie, działań, w wyniku których sytuacja gospodarcza wnioskodawcy poprawiłaby się w taki sposób, aby przestał spełniać przesłanki z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr [...]. Organ nie stwierdził podjęcia przez Powiat O. (jednostkę dominującą) takich działań. Wobec powyższego, w ocenie organu analiza sytuacji ekonomicznej podmiotu dominującego, tj. Powiatu O. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie protestu.
Organ podniósł również, że powołana w piśmie przewodnim wnioskodawcy z dnia 24 października 2024 r. uchwała nr [...] Rady Powiatu w O. L. w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w P. C. Z. Spółce z o.o. została podjęta w dniu 30 września 2024 r., natomiast pierwsza wersja wniosku o dofinansowanie została złożona w dniu [...] 2024 r. W konsekwencji, ze względu na zasadę równego traktowania wnioskodawców, w myśl której należy rozpatrywać działania podjęte do złożenia pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie, zarówno wskazana uchwała, jak i czynność poręczenia kredytu długoterminowego, czego dotyczyła uchwała z dnia 8 sierpnia 2024 r., nie mogą być brane pod uwagę przy analizie sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy.
P. C. Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na informację o nieuwzględnieniu protestu, zarzucając naruszenie:
1. art. 43, art. 45 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny projektu, a nadto ocenę dowolną, polegającą na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie spełnia kryteriów do przyznania dofinansowania z uwagi na status przedsiębiorcy, który znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej na dzień składania wniosku, tj. kryterium merytorycznego technicznego, określonego jako finansowo-ekonomiczne nr 3. Trwałość finansowa inwestycji, ujętego w załączniku nr 5 do Regulaminu wyboru projektów, co w konsekwencji doprowadziło do negatywnej oceny projektu, w sytuacji gdy skarżąca na gruncie prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego nie ma statusu przedsiębiorcy, a prawidłowo dokonana ocena wniosku doprowadziłaby do sytuacji, w której wniosek skarżącej zostałby zakwalifikowany do przyznania dofinansowania;
2. art. 43, art. 45 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku, a nadto ocenę dowolną, polegającą na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie spełnia kryterium merytorycznego technicznego, określonego jako finansowo-ekonomiczne nr 3. Trwałość finansowa inwestycji, ujętego w załączniku nr 5 do Regulaminu wyboru projektów, poprzez rozpatrzenie protestu z naruszeniem zasad równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu, w tym brak konkretnego odniesienia się przez organ do zarzutów protestu, a jedynie powielenie stanowiska wyrażonego w informacji z dnia 20 listopada 2024 r. o wynikach oceny wniosku o dofinansowanie a konsekwencji nieuwzględnienie protestu;
3. art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 2021/1058 w zw. z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, poprzez dokonanie negatywnej oceny projektu, w sytuacji gdy na gruncie przepisów prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego skarżąca nie ma statusu przedsiębiorcy, gdyż podmiot leczniczy jest bezpośrednio finansowany ze składek na ubezpieczenie społeczne i z innych zasobów państwa oraz świadczy usługi nieodpłatnie na rzecz osób należących do systemu na zasadzie powszechnego objęcia ubezpieczeniem;
4. art. 68 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez niestaranne i nieprzejrzyste rozpatrzenie protestu oraz brak przeprowadzenia ponownej oceny wniosku o dofinansowanie, w związku z brakiem wszechstronnego rozpatrzenia podniesionych zarzutów, brakiem samodzielnej oceny projektu oraz istotnymi brakami w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, co utrudnia, a nawet uniemożliwia weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia protestu;
5. art. 45 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 1 oraz art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, poprzez brak rzetelnej oceny wniosku skarżącej, oparcie rozstrzygnięcia protestu na argumentacji przedstawionej w informacji o wynikach oceny wniosku o dofinansowanie z dnia 20 listopada 2024 r., a w konsekwencji nieuwzględnienie protestu skarżącej;
6. art. 4 ust. 1 pkt 2, 3, 7 ustawy o działalności leczniczej oraz art. 1 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014, poprzez dokonanie oceny statusu skarżącej jako przedsiębiorcy wyłącznie w oparciu o formę prawną (sp. z o.o.) i błędne uznanie na tej podstawie, że skarżąca jest przedsiębiorcą w rozumieniu przywołanych przepisów, a w konsekwencji nieuwzględnienie protestu i nie przyznanie skarżącej dofinansowania;
7. art. 2 pkt 18 rozporządzania nr 651/2014, poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej na dzień złożenia wniosku, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji skutkowało nieuwzględnieniem protestu;
8. art. 3 ust. 3 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014 w zw. z art. 6 ust. 2 i 3 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014, poprzez:
a) błędne przyjęcie, że ocena sytuacji finansowej musi dotyczyć zarówno skarżącej, jak i podmiotów powiązanych, pomimo że taki wniosek nie ma oparcia w wymienionych przepisach, a ocena w zakresie trudnej sytuacji finansowej dotyczyć musi podmiotów powiązanych (jednostki gospodarczej) jako całości;
b) nieuprawnione przyjęcie, że trudna sytuacja finansowa podmiotu aplikującego o środki unijne (skarżącej) wyklucza możliwość przyznania dofinansowania nawet, jeżeli grupa podmiotów powiązanych jako całość (tj. skarżąca oraz Powiat O.) znajduje się w dobrej sytuacji ekonomicznej i trudności nie występują na poziomie całej grupy (co ustalił organ), co nie ma oparcia w przepisach prawa materialnego;
c) nieuprawnione przyjęcie, że podmiot powiązany (Powiat O.) powinien wykazać, że podjął wobec wnioskodawcy (skarżącej) działania, w wyniku których sytuacja gospodarcza skarżącej ulegnie poprawie w taki sposób, aby przestała ona spełniać przesłanki z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, co nie ma oparcia w przepisach prawa materialnego, a wystarczające jest, aby trudności ekonomiczne (nawet jeżeli dotyczą skarżącej) nie występowały u podmiotu powiązanego (Powiatu O.) oraz grupy jako całości (co organ ustalił, że takie trudności w tym zakresie nie występują)
- i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej na dzień składania wniosku oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia przedstawionych przez skarżącą w proteście danych finansowych oraz ich dowolną i niewłaściwą ocenę w sytuacji, gdy przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji skutkowało nieuwzględnieniem protestu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Instytucji Zarządzającej, a także o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie protestu nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Ustawą szczególną, która przewiduje kontrolę sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, jest ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Stosownie do art. 73 ust. 1 u.z.r.z., w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 73 ust.8 pkt 1-3 tej u.z.r.z., w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego od negatywnej oceny wniosku o dofinasowanie projektu, na etapie jego oceny merytorycznej. Wniosek dotyczył dofinansowania projektu "Dostosowanie budynku POZ znajdującego się przy ulicy [...] w P. dla osób ze szczególnymi potrzebami" w ramach Działania 7.8 Infrastruktura ochrony zdrowia (typ projektu 1, 2, 3) Priorytetu VII Lepsza dostępność do usług społecznych i zdrowotnych programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, zgłoszonego w odpowiedzi na nabór nr FELU.07.08-IZ.00-002/24.
Sądowa kontrola spraw o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy wdrożeniowej jest dokonywana w oparciu o kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa.
W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z podstawową zasadą zawartą w art. 45 ust. 1 u.z.r.z., właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy). Wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów (art. 43 u.z.r.z.).
Stosownie do art. 50 ust. 1 u.z.r.z., w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom (art. 50 ust. 2 u.z.r.z.).
Według art. 51 ust. 1 u.z.r.z., regulamin wyboru projektów określa między innymi: kryteria wyboru projektów, wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, o ile wymagane jest ich złożenie, oraz sposób, formę i termin ich przedłożenia, zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu.
Stosownie do art. 53 ust. 1 u.z.r.z., w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. Na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców (art. 55 ust. 1 u.z.r.z.).
Zgodnie z przepisami art. 42 i art. 43 u.z.r.z., objęty dofinansowaniem może być wyłącznie projekt wybrany do dofinansowania, a wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowiło stwierdzenie przez Instytucję Zarządzającą, że na etapie oceny merytorycznej projekt skarżącej podlegał ocenie negatywnej z uwagi na niespełnienie kryterium merytorycznego technicznego, określonego jako kryterium finansowo-ekonomiczne nr 3 Trwałość finansowa inwestycji.
Zgodnie z załącznikiem nr 5 do Regulaminu wyboru projektów, wymienione kryterium to kryterium zerojedynkowe, którego ocena spełnienia polegała na przyznaniu wartości logicznych "TAK", "NIE". Spełnienie tego kryterium jest obligatoryjne – spełnienie kryterium jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium jest zdefiniowane poprzez zestaw pytań pomocniczych. Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie (adekwatne) cząstkowe pytania będzie pozytywna (wartość logiczna: "TAK" lub "TAK" i "NIE DOTYCZY"). Przyznanie wartości "NIE" przynajmniej w jednym pytaniu cząstkowym (po jednokrotnym złożeniu uzupełnień i/lub wyjaśnień) oznacza, iż kryterium nie jest spełnione. Niespełnienie kryterium dyskwalifikuje projekt ze wsparcia.
Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli analiza trwałości finansowej inwestycji wykaże, iż wnioskodawca dysponuje niezbędnymi zasobami, aby pokryć koszty eksploatacji i utrzymania inwestycji realizowanej w ramach projektu zarówno na etapie inwestycyjnym, jak i operacyjnym (odpowiedź na wszystkie pytania cząstkowe "TAK" lub "TAK" i "NIE DOTYCZY"). Kryterium jest weryfikowane na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie, kosztorysów, bilansu, rachunków zysków i strat oraz analizy finansowo-ekonomicznej.
W wyniku oceny merytorycznej wniosku skarżącej Komisja Oceny Projektów stwierdziła, że powyższe kryterium nie zostało spełnione z uwagi na negatywną odpowiedź w zakresie pytania pomocniczego nr 8 "Czy pomoc nie jest udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?". Taka ocena została podtrzymana w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu. Zarząd Województwa stwierdził, że skarżąca spółka jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji.
Wskazane pytanie pomocnicze pozostaje w związku z art. 7 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 2021/1058, zgodnie z którym wsparcia z EFRR i Funduszu Spójności nie udziela się przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji zdefiniowanym w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, chyba że jest to dozwolone w ramach pomocy de minimis lub tymczasowych zasad pomocy państwa ustanowionych w celu odpowiedzi na wystąpienie wyjątkowych okoliczności.
Z kolei w punkcie 14 preambuły do rozporządzenia nr 651/2014 stwierdzono, że pomoc przyznawaną przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, ponieważ taka pomoc powinna być oceniana na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r., których okres ważności został przedłużony komunikatem Komisji dotyczącym przedłużenia okresu ważności Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r., lub ich kolejnej wersji, w celu uniknięcia przypadków obchodzenia wspomnianych wytycznych, z wyjątkiem programów pomocy na naprawę szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi. Aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzania oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia.
Realizację wymienionych założeń rozporządzenia nr 651/2014 stanowi między innymi art. 2 pkt 18 rozporządzenia, według którego "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z okoliczności opisanych pod literami od a) do e).
Pod literą a) przewidziano, że w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat, lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP spełniające warunek, o którym mowa w art. 21 ust. 3 lit. b), które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego) ma to miejsce w przypadku, gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Ma to miejsce w przypadku, gdy odliczenie poniesionych strat z kapitałów rezerwowych (i z wszystkich innych elementów ogólnie uznawanych za część funduszy własnych spółki) prowadzi do ujemnego wyniku przekraczającego połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne.
Z kolei pod lit e) art. 2 pkt 18 przewidziano, że w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, ma to miejsce, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.
W niniejszej sprawie, w oparciu o analizę danych finansowych zawartych w przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentach organ stwierdził, że w przypadku skarżącej na datę złożenia wniosku o dofinansowanie zaistniały okoliczności wymienione w art. 2 pkt 18 lit. a), jak również lit. e) rozporządzenia nr 651/2014.
W tym miejscu trzeba zauważyć, że z zapisu widniejącego na ostatniej stronie wersji wniosku złożonej w dniu 24 października 2024 r., jak również z dołączonej na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pierwotnej treści wniosku wynika, że pierwotny wniosek został złożony w dniu [...] 2024 r. Tymczasem w zaskarżonej informacji o rozstrzygnięciu protestu jako datę złożenia pierwotnego wniosku o dofinansowanie wskazano [...] 2024 r., co należy uznać za oczywistą omyłkę, która nie ma wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarżąca nie kwestionuje samych obliczeń organu i ich wyników, które zostały przytoczone we wstępnej części uzasadnienia. Natomiast zdaniem strony, zawarte w kryterium finansowo-ekonomicznym nr 3 pytanie pomocnicze nr 8, odnoszące się do udzielenia pomocy przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji, nie dotyczy skarżącej, ponieważ strona na gruncie prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego nie ma statusu przedsiębiorcy i nie dotyczą jej przepisy art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 oraz art. 7 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 2021/1058. Skarżąca powołała się na stanowisko, zgodnie z którym działalność szpitali w ramach umów z Narodowym Funduszem Zdrowia nie powinna być traktowana jako działalność gospodarcza, bowiem jest ona finansowana w całości przez państwo w ramach systemu solidarnościowego, a same usługi są świadczone nieodpłatnie. W związku z tym, zdaniem skarżącej, nie jest ona przedsiębiorcą, gdyż podmiot leczniczy jest bezpośrednio finansowany ze składek na ubezpieczenie społeczne i z innych zasobów państwa oraz świadczy usługi nieodpłatnie na rzecz osób należących do systemu na zasadzie powszechnego objęcia ubezpieczeniem.
Ponadto, zdaniem skarżącej, nawet gdyby uznać, że jest ona przedsiębiorcą, to przez powiązanie z Powiatem O. nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżąca kwestionuje przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia sposób oceny trudnej sytuacji. Zdaniem strony ocena winna obejmować sytuację finansową łącznie P. C. Z. Spółki z o.o. oraz Powiatu O., zgodnie z obliczeniem przedstawionym w załączniku 1 do protestu od negatywnej oceny i łączna sytuacja podmiotów powiązanych winna przesądzać o spełnieniu kryterium.
Stanowisko skarżącej nie jest prawidłowe. Należało natomiast podzielić stanowisko organu, że skarżąca jest przedsiębiorcą, do której znajduje zastosowanie pytanie nr 8 kryterium finansowo-ekonomicznego nr 3 Trwałość finansowa inwestycji.
W pierwszym rzędzie trzeba zauważyć, że zgodnie z pkt 4.1. Regulaminu wyboru projektów, określającego podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie w ramach naboru nr FELU.07.08-IZ.00-002/24, do naboru mogą przystąpić podmioty wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej działające w publicznym systemie ochrony zdrowia. Jednocześnie w pkt 4.5.5. Regulaminu zastrzeżono, że wsparcie w ramach Działania nie może być udzielone w zakresie, w jakim jest wykluczone w art. 1 ust. 2 - 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, co dotyczy między innymi przedsiębiorstw w trudnej sytuacji (art. 1 ust. 4 lit. c). Także w ramach spornego kryterium zdefiniowanego w załączniku nr 5 do Regulaminu przewidziane zostało pytanie "Czy pomoc nie jest udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?". Oznacza to, że zgodnie z zasadami obowiązującymi w ramach naboru okoliczność wykonywania działalności leczniczej w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia nie wyklucza, że określony podmiot jest przedsiębiorcą, w stosunku do którego należy badać kwestię trudnej sytuacji, o jakiej mowa w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Już z tej przyczyny nie jest zasadna przytoczona wyżej argumentacja skarżącej, że niezależnie od swojego statusu prawnego w niniejszym naborze winna być traktowana jako podmiot, który nie jest przedsiębiorcą.
Taka ocena pozostaje w związku z przepisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, dalej: "ustawa o działalności leczniczej"), Zgodnie z art. 4 tej ustawy podmiotami leczniczymi są:
1) przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, 1222 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 222) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
2) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,
3) jednostki budżetowe, w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej lub położną podstawowej opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2527 oraz z 2024 r. poz. 1897),
4) instytuty badawcze, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534),
5) fundacje i stowarzyszenia, których celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie ochrony zdrowia i których statut dopuszcza prowadzenie działalności leczniczej,
5a) posiadające osobowość prawną jednostki organizacyjne stowarzyszeń, o których mowa w pkt 5,
6) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,
7) jednostki wojskowe
- w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą.
Jednocześnie art. 2 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej stanowi, że podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą to podmiot leczniczy wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2, 3 i 7.
Skarżąca nie jest żadnym z ostatnio wymienionych podmiotów. Nie ma zatem podstaw do uznania, że wykonując działalność leczniczą nie jest ona przedsiębiorcą.
Trzeba też zauważyć, że ustawa o działalności leczniczej nie różnicuje podmiotów leczniczych na będące i niebędące przedsiębiorcami, biorąc pod uwagę wykonywanie działalności leczniczej w ramach kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu nie jest uzasadnione stanowisko strony, że obowiązujące przepisy zrównują wszystkie podmioty działające w publicznym systemie zdrowotnym – w oparciu o kontrakt z NFZ. Zauważyć przy tym należy, że sama skarżąca w treści skargi wskazuje, iż świadczy usługi zdrowotne finansowane głównie, a zatem nie jedynie, ze środków publicznych.
Z powołanych wyżej przepisów ustawy o działalności leczniczej wynika, że w ramach systemu opieki zdrowotnej w Polsce istnieje możliwość prowadzenia działalności leczniczej w różnych formach, w tym na zasadach ryzyka gospodarczego.
Wbrew zatem zarzutom podniesionym w skardze, trafnie w rozstrzygnięciu protestu zwrócono uwagę na status prawny strony. Skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, to jest spółką kapitałową działającą na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm., dalej "k.s.h."). Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest wpisana do rejestru przedsiębiorców (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 979 z późn. zm.) pod numerem 0000487468. Nie została natomiast wpisana do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS).
Ustawa Prawo przedsiębiorców w art. 4 ust. 1 stanowi, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.
Stosownie zaś do art. 3 powołanej ustawy, działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.
Działalność gospodarcza to stałe, powtarzalne uczestnictwo w obrocie gospodarczym, z podporządkowaniem regułom gospodarki rynkowej, racjonalnego finansowania, przy tym bez konieczności nastawienia na uzyskiwanie zysku, zysk nie jest koniecznym wyznacznikiem dla prowadzenia działalności gospodarczej.
W orzecznictwie i doktrynie było rozważane zagadnienie działalności leczniczej, jako działalności gospodarczej, w tym podmiotów leczniczych działających w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w których jedynym wspólnikiem jest powiat (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1952/23, z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 439/23 oraz powołane tam piśmiennictwo, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r, sygn. akt V SA/Wa 2072/22 i z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1677/24). W tym zakresie wskazuje się, że działalność leczniczą można nazwać działalnością gospodarczą, gdyż spełnia wszystkie wymogi stawiane przez prawodawcę – tzn. ma ona charakter zawodowy, usługowy, ciągły, zorganizowany oraz zarobkowy. Jest to działalność polegająca na świadczeniu usług niematerialnych, tj. takich, które zaspokajają określone potrzeby w sposób bezpośredni, co oznacza, że czynność usługi występuje tutaj łącznie z jej rezultatem. Wspomniany rezultat jest owocem działalności intelektualnej lekarza lub pielęgniarki, których umiejętności z założenia gwarantują, że usługi świadczone są przez nich profesjonalnie. Działalność wykonywana przez podmioty lecznicze jest zawodowa. Działalność lecznicza nie jest wyłącznie pracą przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym. Składniki materialne przedsiębiorstwa tworzą wyłącznie infrastrukturę techniczną, która musi zostać uzupełniona o składniki niematerialne, tj. odpowiednio wykwalifikowany personel medyczny. Zarobkowość działalności leczniczej wynika nie tylko z jej istoty i zasad prowadzenia, lecz także ma swój wydźwięk normatywny, gdyż ustawodawca w ustawie o działalności leczniczej stwierdził wprost, że świadczenia zdrowotne są udzielane nieodpłatnie tylko w określonym w ustawie zakresie. Bez wątpienia działalność lecznicza odznacza się również cechą ciągłości i zorganizowania, które to wpisują się w definicję legalną pojęcia działalności gospodarczej – nie jest ona jednorazowa oraz jest zorganizowana w aspekcie materialnym i formalnym (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1952/23, z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 439/23 oraz powołana tam publikacja Wiktora Trybki "Działalność lecznicza jako działalność gospodarcza (wybrane zagadnienia)". pub. Studia i Prace, Kolegium Zarządzania i Finansów, SGH (2019 r., nr 167, str. 111-125). Zgodzić się należy z oceną, że wybór formy prawnej przez dany podmiot decyduje o sposobie weryfikowania prowadzonej przez niego działalności. Jeśli podmiot leczniczy wybrał formę prawną spółki kapitałowej, to prowadząc swoją działalność leczniczą opiera się na instrumentach finansowych charakterystycznych dla spółki kapitałowej i nie można traktować takiego podmiotu jak samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który działając w zakresie swojej formy prawnej nie posiada tych instrumentów finansowych (lub posiada je w ograniczonym zakresie). Podmiotu działającego w formie spółki kapitałowej nie można traktować jako podmiotu nieprowadzącego działalności gospodarczej, gdyż dzięki wybranej formie prawnej, jaką jest spółka kapitałowa, posiada on instrumenty finansowe do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie opisanym w KRS stosownymi kodami PKD. Przyjęta przez skarżącą forma spółki prawa handlowego obliguje do pełnego podporządkowania rygorom wynikającym zarówno z prawa publicznego, jak i prywatnego w kontekście optymalizacji działań pod kątem unikania strat, uzyskiwania maksymalnie korzystnych wyników finansowych, zaspokajania długów spółki, egzekwowania jej wierzytelności. Powyższe determinuje uznanie, że skarżąca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, mimo świadczenia usług w zakresie ochrony zdrowia na podstawie umów z NFZ.
W okolicznościach sprawy wymaga podkreślenia, że zgodnie z informacjami znajdującymi się w rejestrze przedsiębiorców KRS, przedmiotem przeważającej działalności skarżącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest "działalność szpitali". Natomiast pośród innych przedmiotów działalności skarżącej, obok takich przedmiotów jak "praktyka lekarska ogólna" czy "praktyka lekarska specjalistyczna" – związane z szeroko rozumianą działalnością leczniczą i opieką zdrowotną, znajduje się również: "sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych" oraz "sprzedaż detaliczna wyrobów medycznych, włączając ortopedyczne, prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach" (pkt 7 i 8). Trzeba też wskazać, że w postanowieniach zawartych w akcie założycielskim skarżącej spółki, stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Rady Nadzorczej Spółki z dnia [...] 2017 r., mowa jest o zysku, którego część może być przeznczona na dywidendę dla wspólników, pozostałe kapitały i fundusze oraz inne cele (§ 46 ust. 3 aktu założycielskiego).
Powyższe niewątpliwie przemawia za stwierdzeniem, że strona skarżąca, wbrew treści skargi, jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność ukierunkowaną na osiągnięcie zysku. Nie ma możliwości uznania jej w określonym zakresie za podmiot, który przedsiębiorca nie jest.
Chybiona jest argumentacja skarżącej odwołująca się do sytuacji podmiotów leczniczych działających w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, gdyż zgodnie z jednoznaczną regulacją ustawy o działalności leczniczej, takie podmioty są podmiotami leczniczymi niebędącymi przedsiębiorcami. Brak natomiast takiej regulacji w przypadku podmiotu leczniczego działającego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Słusznie zauważa skarżąca, że prawu wspólnotowemu przysługuje pierwszeństwo stosowania przed prawem krajowym.
Jak wyjaśniono jednak wyżej, rozporządzenie nr 2021/1058 jednoznacznie wyłącza możliwość przyznania wsparcia z europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji. Mowa o tym również w preambule do rozporządzenia. W pkt 41 preambuły wskazano, że istotne jest doprecyzowanie, które działania nie wchodzą w zakres EFRR i Funduszu Spójności, w tym (...) inwestycje w przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji, zdefiniowane w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014, chyba że jest to dozwolone w ramach pomocy de minimis lub tymczasowych zasad pomocy państwa ustanowionych w celu uwzględnienia wyjątkowych okoliczności.
Niewątpliwie, jak podnosi również organ w odpowiedzi na skargę, celem omawianego wyłączenia jest uniknięcie udzielenia wsparcia podmiotowi, którego sytuacja finansowa może potencjalnie spowodować jego utracenie i w następstwie nieosiągnięcie zamierzonego skutku społeczno-gospodarczego.
W tym kontekście trzeba zauważyć, że ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 794 z późn. zm.) w art. 6 pkt 3 jednoznacznie wyłącza możliwość ogłoszenia upadłości publicznych samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej. Natomiast spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma zdolność upadłościową. W myśl art. 270 pkt 3 k.s.h. ogłoszenie upadłości spółki powoduje jej rozwiązanie.
W okolicznościach sprawy prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Zarządu Województwa nie podważa skutecznie argumentacja skarżącej powołująca się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skarżąca podnosi, że w odniesieniu do systemów opieki zdrowotnej ich gospodarczy charakter nie został przesądzony jednoznacznie dla całej UE, ponieważ organizacja tych systemów w poszczególnych państwach członkowskich jest zróżnicowana. W niektórych państwach placówki zdrowotne stanowią część krajowej służby zdrowia i są prawie w całości oparte na zasadzie solidarności. Działalność takich placówek jest bezpośrednio finansowana ze składek na ubezpieczenie społeczne i z innych zasobów państwowych, a świadczenie usług odbywa się nieodpłatnie na zasadzie powszechnego objęcia ubezpieczeniem. Zgodnie z orzecznictwem sądów unijnych w takich przypadkach działalność służby zdrowia ma charakter niegospodarczy.
Skarżąca jednak sama przyznała, że świadczone przez nią usługi zdrowotne nie są finansowane jedynie ze środków publicznych. Jednocześnie przyjęta przez skarżącą forma prawna spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zakłada prowadzenie działalności gospodarczej, której rodzaje zostały wprost ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym. W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o działalności leczniczej, podmioty lecznicze mogą nie być przedsiębiorcami. Jednakże skarżąca wybrała formę prawną właściwą dla przedsiębiorcy i nie może być inaczej traktowana w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na prowadzenie działalności w obszarze służby zdrowia, w tym na podstawie umowy z NFZ.
Skarżąca powołała się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 czerwca 2020 r., w sprawach połączonych C-262/18 P i C-271/18 P. Skarżąca podniosła, że Trybunał przyjął wykładnię, zgodnie z którą należy zbadać, czy funkcjonujący w państwach członkowskich system ubezpieczeń emerytalnych i zdrowotnych wdraża zasadę solidarności i obligatoryjnego uczestnictwa ubezpieczonych, czy też system ten oparty jest na zasadzie członkostwa fakultatywnego. W pierwszym przypadku nie mamy do czynienia z "przedsiębiorstwami" w rozumieniu art. 101-102 i 107 TFUE, a zatem nie mają zastosowania reguły konkurencji, podczas gdy w drugim przypadku w pełni należy je stosować.
Trzeba jednak zwrócić uwagę, że powołany wyrok dotyczył działających w Republice Słowackiej zakładów ubezpieczeń zdrowotnych, a nie podmiotów realizujących działalność leczniczą. Ponadto w wyroku tym wskazano, że zgodnie z ustawodawstwem słowackim, które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2005 r., zakłady te, zarówno publiczne, jak i prywatne, muszą mieć formę prawną spółki akcyjnej prawa prywatnego o celu zarobkowym. Stan faktyczny sprawy rozpoznawanej przez Trybunał był zatem odmienny od okoliczności niniejszej sprawy, w której skarżąca jest podmiotem leczniczym, a jednocześnie mając możliwość wyboru spośród różnych form podmiotów leczniczych, o jakich mowa w ustawie o działalności leczniczej, wybrała formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i tym samym jest podmiotem leczniczym będącym przedsiębiorcą. Jak wynika bowiem z wpisu do KRS oraz dokumentów dołączonych do wniosku, skarżąca powstała w 2013 r. z przekształcenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w O. L.. Przekształcenie z samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową wywołuje określone skutki związane ze stosowaniem do skarżącej przepisów kodeksu spółek handlowych, uzyskaniem zdolności upadłościowej, jak i w zakresie przepisów normujących wybór projektów do dofinansowania. Skarżąca w ostatnio wymienionym zakresie nie może być traktowana inaczej, jako podmiot, który nie jest przedsiębiorcą.
Zgodnie z art. 1 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą.
Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 2, 3, 7 ustawy o działalności leczniczej i art. 1 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014 oraz art. 7 ust. 1 lit d rozporządzenia nr 2021/1058 w zw. z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 należało ocenić jako nieuzasadnione. Z powołanych wyżej przepisów wynika bowiem, że skarżąca, mimo świadczenia w ramach umowy z NFZ nieodpłatnych usług na rzecz osób należących do systemu ubezpieczeń społecznych na zasadzie powszechnego objęcia ubezpieczeniem, jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów zarówno prawa wspólnotowego, jak i krajowego. Słusznie wskazał organ w informacji o wyniku rozpatrzenia protestu, że forma prawna skarżącej wiążąco determinuje jej status jako przedsiębiorcy, niezależnie od tego, czy chodzi o działalność leczniczą w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej, czy też poza nim.
Z omówionych względów Sąd uznał, że kwestionowane przez stronę w ramach kryterium finansowo-ekonomicznego nr 3 pytanie pomocnicze "Czy pomoc nie jest udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?", dotyczyło skarżącej. W związku z tym organ był zobligowany do dokonania oceny w tym zakresie.
Sąd podziela również ocenę organu co do wystąpienia po stronie skarżącej przesłanek trudnej sytuacji i prawidłowości zastosowanego sposobu oceny w tym zakresie.
W myśl art. 3 ust. 1 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014, normującego rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu liczby personelu i kwot finansowych, przedsiębiorstwo samodzielne oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2, ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.
Stosownie do art. 3 ust. 3 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014 "przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.
Jednocześnie w art. 3 ust. 4 omawianego załącznika nr I przewidziano, że poza przypadkami określonymi w ust. 2 akapit drugi przedsiębiorstwa nie można uznać za małe lub średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25 % lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny.
Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, skarżąca jest kapitałową spółką prawa handlowego (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością), której jedynym wspólnikiem jest jednostka samorządu terytorialnego – Powiat O..
Skarżąca nie jest zatem podmiotem samodzielnym w rozumieniu art. 3 ust. 1 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014, ale dużym przedsiębiorstwem, podmiotem powiązanym z Powiatem O..
W świetle przepisów rozporządzenia nr 651/2014 nie budzi wątpliwości, że ocena czy w odniesieniu do podmiotu, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu (art. 2 pkt 28 u.z.r.z.), nie zachodzi trudna sytuacja, o jakiej mowa w art. 2 pkt 18 rozporządzenia, wymaga uwzględnienia stanu powiązania z innymi podmiotami i wpływu sytuacji grupy na sytuację wnioskodawcy.
Za nieprawidłowe należy jednak uznać stanowisko skarżącej, która wywodzi niewystępowanie trudnej sytuacji wnioskodawcy w przypadku zsumowania stosownych danych finansowych skarżącej oraz podmiotu powiązanego – Powiatu O.. Skarżąca w załączniku nr 1 do protestu przedstawiła stosowne wyliczenia, wskazując, że sytuacja skarżącej jest trudna w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, jednakże sytuacja taka nie ma miejsca w przypadku uwzględnienia sumy danych skarżącej i Powiatu O..
Tego rodzaju sposób oceny trudnej sytuacji jest zdaniem Sądu błędny, natomiast prawidłowe w tym zakresie jest stanowisko organu. Zgodzić się należy, że w przypadku trudnej sytuacji przedsiębiorcy, wsparcie może być udzielone tylko wówczas, gdy trudności nie występują na poziomie całej grupy i gdy przedsiębiorstwa powiązane z wnioskodawcą podejmą działania, w wyniku których sytuacja wnioskodawcy poprawi się w taki sposób, aby nie spełniał on przesłanki z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014.
W ocenie Sądu w każdym przypadku chodzi o wykluczenie trudnej sytuacji wnioskodawcy i ocenę tej kwestii z uwzględnieniem wpływu całej grupy. Dlatego też wsparcie może być udzielone, gdy trudności nie występują w odniesieniu do wnioskodawcy, jak i na poziomie całej grupy. Natomiast w przypadku trudnej sytuacji samego wnioskodawcy, ale dobrej sytuacji grupy, wsparcie mogłoby być udzielone dopiero po poprawie sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy przez podmioty powiązane. Zawsze bowiem konieczne jest, aby wnioskodawca, to jest podmiot, któremu udzielane jest wsparcie, nie znajdował się w trudnej sytuacji. Wynika to jednoznacznie z przytoczonych wyżej norm rozporządzenia nr 2021/1058.
Takie stanowisko zostało również wyrażone w przywołanym na stronie internetowej UOKiK (https://www.uokik.gov.pl/wyjasnienia2.php#faq3030) piśmie z dnia 26 października 2016 r. (znak: COMP 03/HT.4335*2016/102167), w którym służby Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej wyjaśniły, iż:
1) badając sytuację ekonomiczną, należy wziąć pod uwagę jednostkę gospodarczą (z ang. single economic unit), tj. grupa przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy w rozumieniu orzecznictwa europejskiego z zakresu prawa konkurencji;
2) gdy wnioskodawca jest w dobrej sytuacji ekonomicznej, musi być to potwierdzone na poziomie grupy przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy. Jeżeli nie zachodzą żadne szczególne przesłanki do uznania, że trudności występują na poziomie grupy przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy, pomoc może być udzielona;
3) gdy wnioskodawca jest w trudnej sytuacji ekonomicznej, ocena sytuacji powinna zostać przeprowadzona na poziomie grupy przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy;
4) gdy wnioskodawca jest w trudnej sytuacji i trudna sytuacja zostanie potwierdzona również na poziomie grupy przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy, pomoc nie może zostać udzielona;
5) gdy wnioskodawca jest w trudnej sytuacji, ale trudności nie występują na poziomie grupy przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy, przedsiębiorstwa powiązane w stosunku do wnioskodawcy mogą na przykład dokapitalizować wnioskodawcę celem restrukturyzacji, w wyniku czego jego sytuacja gospodarcza ulegnie poprawie i pomoc będzie mogła być udzielona.
Zatem badanie warunku odnoszącego się do zakazu udzielania pomocy przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji dotyczy każdorazowo wnioskodawcy, to jest wnioskodawca nie może być w trudnej sytuacji. Jednocześnie w przypadku relacji powiązań weryfikacji pod kątem trudnej sytuacji podlega również grupa podmiotów, w skład której wchodzi wnioskodawca, ale dopiero pozytywny wpływ sytuacji grupy na sytuację samego wnioskodawcy umożliwia udzielenie dofinansowania.
Wymaga też podkreślenia, że zgodnie z treścią spornego kryterium finansowo-ekonomicznego nr 3, kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli analiza trwałości finansowej inwestycji wykaże, iż wnioskodawca dysponuje niezbędnymi zasobami, aby pokryć koszty eksploatacji i utrzymania inwestycji realizowanej w ramach projektu zarówno na etapie inwestycyjnym, jak i operacyjnym (odpowiedź na wszystkie pytania cząstkowe "TAK" lub "TAK" i "NIE DOTYCZY"). Zgodnie z pkt 28 art. 2 u.z.r.z. wnioskodawcą jest podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Takim podmiotem w okolicznościach sprawy jest P. C. Z. Spółka z o.o., a nie Powiat O.. Jednocześnie w sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu, że skarżąca jest podmiotem w trudnej sytuacji.
Jeszcze raz wyjaśnić należy, że prowadzenie przez skarżącą działalności w formie spółki kapitałowej pociąga za sobą określone konsekwencje. Szczegółowe regulacje dotyczące funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością uregulowane zostały w Tytule I Dziale III "Spółki Kapitałowe" oraz w Tytule III Spółki Kapitałowe, Dziale I "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" kodeksu spółek handlowych. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada własne prawa i obowiązki, oddzielne od majątku swoich wspólników i jest właścicielem własnego majątku. Majątek spółki jest całkowicie oddzielony od majątku jej wspólników, co oznacza, że na podstawie kodeksu spółek handlowych odpowiedzialność finansowa wspólników, czyli w okolicznościach sprawy - Powiatu O., ogranicza się do wniesionego kapitału. W obrocie prawnym spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działa jako jednostka posiadająca własne prawa i obowiązki.
Odmiennie natomiast, w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, które faktycznie wykonywały uprawnienia i obowiązki podmiotu tworzącego samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, odpowiedzialność za jego zobowiązania ponoszą te jednostki w częściach ułamkowych odpowiadających wysokości zobowiązań powstałych w okresach, w których wykonywały one uprawnienia i obowiązki podmiotu tworzącego (art. 68 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej).
Ocena przesłanek wystąpienia trudnej sytuacji wnioskodawcy jest dokonywana na podstawie dokumentów określonych w Regulaminie wyboru projektów według stanu na dzień złożenia wniosku. Trafnie organ wskazał w tym zakresie na zasadę równości wnioskodawców. Wszyscy wnioskodawcy w danym naborze muszą bowiem być oceniani na podstawie identycznych kryteriów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 747/20). Jak wskazano już wyżej, pkt 4.5.5. Regulaminu wprost wyłącza możliwość udzielenia wsparcia przedsiębiorstwu w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Przywołane postanowienie Regulaminu oznacza, że o dofinansowanie nie mogły ubiegać się przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji, a zatem, że sytuacja tego rodzaju nie mogła mieć miejsca w momencie składania wniosku. Przyjęcie odmiennego poglądu i uznanie za wystarczającą i miarodajną ewentualną późniejszą poprawę kondycji finansowej danego wnioskodawcy stałoby w sprzeczności z gwarancją równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów, którzy zgłosili udział w konkursie.
W okolicznościach sprawy organy obu instancji przeanalizowały przesłanki trudnej sytuacji przedsiębiorstwa i trafnie stwierdziły, że będąca wnioskodawcą skarżąca spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Trzeba przy tym wskazać, że dla zaistnienia trudnej sytuacji przedsiębiorstwa w rozumieniu omawianego przepisu wystarczy zaistnienie jednej ze wymienionych w nim przesłanek.
Odnosząc się do przesłanki z art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014, Zarząd Województwa prawidłowo ustalił na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów, w tym bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2023 r. tj. za ostatni pełny rok obrotowy przed dniem złożenia wniosku, że wartość skumulowanych strat w latach ubiegłych z uwzględnieniem 2023 r., na który składała się strata z lat ubiegłych ([...] zł) oraz strata z 2023 r. ([...] zł) wyniósł [...] zł, wartość subskrybowanego kapitału na który składały się kapitał podstawowy ([...] zł) i kapitał zapasowy ([...] zł) wyniosła [...] zł. Połowa subskrybowanego kapitału wyniosła zaś [...] zł. Zatem limit połowy kapitału subskrybowanego został przekroczony.
W nawiązaniu do przesłanki wskazanej w art. 2 pkt 18 lit. e) rozporządzenia nr 651/2014 ustalono, że zarówno w 2022 r. jak i w 2023 r. stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego skarżącej przekroczył 7,5 jak również jej wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA wyniósł poniżej 1,0.
Z powyższego wynika, że na dzień [...] 2024 r., tj. na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, wnioskodawca znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej z uwagi na spełnienie dwóch przesłanek wskazanych w art. 2 pkt 18 lit. a) i lit. e) rozporządzenia nr 651/2014.
Zarząd Województwa miał przy tym na względzie dokumenty, na które powoływała się skarżąca w piśmie przewodnim z dnia 24 października 2024 r., to jest uchwały podjęte przez Radę Powiatu w O. L. w latach 2017-2023 w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w P. C. Z. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz czynności w postaci poręczenia kredytu krótkoterminowego. Słuszna jest jednak ocena organu, że pomimo odnotowania w sprawozdaniu z 2023 r. korzystnych tendencji dotyczących zwiększania przychodów, dokumentacja załączona do wniosku o dofinansowanie nie pozwala wywnioskować, aby podmiot dominujący (Powiat O.) podjął czynności wystarczające do uznania, iż w stosunku do wnioskodawcy nie występują przesłanki nakazujące kwalifikować go jako podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014, do dnia złożenia pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie tj. do dnia [...] 2024 r.
Trzeba zauważyć, że skarżąca nie kwestionowała ustaleń organu w tym zakresie. Sąd również nie znalazł podstaw do zakwestionowania wniosków, jakie organy wyciągnęły z analizy dokumentów finansowych skarżącej, a także dokonanych przez nie obliczeń.
Przedstawionej oceny nie zmienia uchwała Rady Powiatu w O. L. z dnia 30 września 2024 r., nr [...], w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w P. C. Z. sp. z o.o. oraz uchwała z dnia 8 sierpnia 2024 r. dotycząca czynności poręczenia kredytu długoterminowego. Wskazane uchwały zostały podjęte po złożeniu pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie tj. po dniu [...] 2024 r. Prawidłowe jest zaś stanowisko organu, że ze względu na zasadę równego traktowania wnioskodawców, należy rozpatrywać działania podjęte do dnia złożenia pierwszej wersji wniosku. Z akt sprawy wynika, że Powiat O. do dnia złożenia pierwszej wersji wniosku o dofinansowanie nie podjął działań, które spowodowałyby poprawę sytuacji ekonomicznej skarżącej w taki sposób, że w dacie złożenia wniosku nie znajdowałaby się ona w trudnej sytuacji.
Zgodnie z przywołanym już wyżej art. 7 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 2021/1058, wsparcia nie udziela się przedsiębiorstwu znajdującemu się w trudnej sytuacji zdefiniowanemu w art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) nr 651/2014. W przepisie tym wyraźnie wskazano, że przesłanka trudnej sytuacji ekonomicznej dotyczy wnioskodawcy.
Z omówionych względów Sąd doszedł do przekonania, że organy dokonały właściwej oceny kryterium merytorycznego technicznego Trwałość finansowa inwestycji w zakresie spornego pytania cząstkowego nr 8 "Czy pomoc nie jest udzielana przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?" Na skutek protestu Zarząd Województwa ponownie szczegółowo przeanalizował dokumentację wnioskodawcy i wyprowadził z tej analizy trafne wnioski, przedstawiając szeroko uzasadnienie swojego stanowiska. Zarząd Województwa w następstwie wniesionego protestu dokonał weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie, o którym mowa w art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej i trafnie uznał, że protest nie zasługuje na uwzględnienie. Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 68 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez niestaranne i nieprzejrzyste rozpatrzenie protestu oraz brak przeprowadzenia ponownej oceny wniosku o dofinansowanie. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje, że Zarząd Województwa dokonał ponownie samodzielnej oceny wniosku, jak również odniósł się szczegółowo do podniesionych w proteście zarzutów, w sposób umożliwiający weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia protestu.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących niezachowania reguł zawartych w ustawie wdrożeniowej, a w szczególności art. 43, art., 45 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny projektu. Organ stosował bowiem narzędzia przewidziane w obowiązującym prawie i Regulaminie wyboru projektów. Wnioskodawca był traktowany zgodnie z tymi regułami. Zauważyć należy, że złożenie wniosku o dofinansowanie oznacza akceptację reguł ustanowionych dla określonego naboru.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że negatywna ocena projektu skarżącej o dofinansowanie z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego technicznego Trwałość finansowa inwestycji, została dokonana w sposób, który nie narusza prawa, a podniesione przez skarżącą zarzuty nie opierają się na usprawiedliwionych podstawach.
Z tych przyczyn i na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 u.z.r.z. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.