III SA/Lu 871/24

III SA/Lu 871/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1218
art. 21 ust 2d; art. 7c; art. 2 pkt 5; art. 5 ust 1; art. 26 ust. 3;
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 121; art. 122; art. 187 § 1; art. 191; art. 127; art. 124; art. 210 § 4;
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. we F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi I. uchyla zaskarżona decyzję w zakresie dotyczącym nałożenia na W. we F. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy o SENT w zgłoszeniu [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz W. we F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 400 zł (czterysta złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] 2024 r. o nałożeniu na skarżącą [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w B. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
W dniu [...] 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę celno-skarbową w siedzibie spółki [...] Spółki z o.o. w B.. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie obowiązku uzupełniania danych określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. poz. 1259, dalej jako "rozporządzenie"). Kontrolą objęto między innymi zgłoszenia: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]
Zakres i przebieg kontroli został utrwalony w protokole z czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] 2023 r.
Kontrolujący ustalili, że w przypadku wszystkich wymienionych zgłoszeń przewożony był gaz propan butan - kod CM: 2711. W wyniku kontroli stwierdzono również, że zgłoszenia [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] posiadają status 5, tj. zostały automatycznie zamknięte przez system SENT, ponieważ podmiot odbierający nie zamknął zgłoszeń manualnie w określonym terminie (po upływie 10 dni). W toku kontroli nie stwierdzono zapisów wymaganych powołanym wyżej rozporządzeniem, to jest stanów liczników ze wszystkich dystrybutorów, numerów fabrycznych dystrybutorów, objętości towaru.
Według oświadczenia strony, w przedmiotowych zgłoszeniach nie podano powyższych danych, gdyż nie doszło do fizycznego rozładunku towaru w miejscu wskazanym jako miejsce dostarczenia towaru.
Postanowieniem z dnia 8 września 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej wszczął z urzędu wobec skarżącej, jako podmiotu odbierającego, postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 z późn. zm., dalej jako "ustawa SENT").
Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2024 r.:
- nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniu [...]
- odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniach S[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]
Organ pierwszej instancji ustalił, że w przypadku każdego ze zgłoszeń towar dojechał do miejsca dostarczenia, a następnie na podstawie kolejnych zgłoszeń SENT towar został rozwieziony do odbiorców końcowych, gdzie dopiero nastąpił rozładunek towaru. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że dostawa gazu LPG na podstawie przedmiotowych zgłoszeń SENT nastąpiła do innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, że w stosunku do strony, jako podmiotu odbierającego, zaktualizował się obowiązek uzupełnienia wskazanych zgłoszeń o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach, a to zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia. Strona nie zrealizowała powyższego obowiązku, co skutkowało nałożeniem na nią kary pieniężnej w kwocie 10000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniu [...], zgodnie z art. 21 ust 2d ustawy SENT. Jednocześnie organ pierwszej instancji uznał, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna i w konsekwencji odstąpił od nałożenia na podmiot odbierający kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Organ wyjaśnił, że nałożenie kary pieniężnej za uchybienia występujące w ośmiu zgłoszeniach SENT w wysokości [...] zł naruszyłoby zasadę proporcjonalności określoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu. Zdaniem organu nałożenie kary pieniężnej za jedno naruszenie jest wystarczające do zdyscyplinowania strony do przestrzegania przepisów zawartych w ustawie o SENT.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując że odwołanie dotyczy części decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną w kwocie 10000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniu [...] W uzasadnieniu odwołania strona podkreśliła, że karanie przedsiębiorców tak dotkliwą karą, w sytuacji jedynie formalnych uchybień, gdy podmiot kontrolowany czyni zadość swoim obowiązkom, a jego działanie nie naraziło ani nie mogło narazić na uszczuplenie jakiejkolwiek należności publiczno-prawnej, jest nieproporcjonalne do uchybienia, a co za tym idzie - sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, tj. zasadą współmierności, zasadą państwa prawa, a także z zasadą zaufania obywatela do organu administracji publicznej. Skarżąca podkreśliła, że zgłoszenie [...] objęło transport towaru na bazę transportową, gdzie następnie na podstawie zgłoszenia zbiorczego [...] towar został rozwieziony do odbiorców końcowych, którzy zamknęli jednostkowe zgłoszenia SENT. Skarżąca wskazała również, że uzupełnia rocznie przeszło 100000 zgłoszeń SENT. Jednostkowe pomyłki mogą się zatem zdarzać, ze względu na ilość zgłoszeń i presję czasu, pod jaką pracują pracownicy w biurze handlowym. Pomyłki te nie są działaniem zamierzonym, a jedynie błędami ludzkimi i stanowią zaledwie ilości promilowe w całkowitej liczbie zgłoszeń SENT, w których skarżąca występuje jako nadawca, przewoźnik lub podmiot odbierający towar.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia [...] 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów, w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny pro[?]panu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do: 1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o: a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika, b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a, c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach; 2) innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach.
Organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonej przez organ analizy oraz kontroli celno-skarbowej wynika, że zgłoszenia w okolicznościach sprawy posiadają status 5, tj. zostały zamknięte przez system automatycznie pomimo niewypełnienia pól wymaganych przepisami prawa. Konsekwencją stwierdzenia powyższego naruszenia była sankcja administracyjna przewidziana w art. 21 ust. 2d ustawy SENT, zgodnie z którą w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik nie wykona obowiązku określonego w art. 7c, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. W przedmiotowej sprawie podmiotem odbierającym była [...] Sp. z o.o., na której w związku z tym ciążył obowiązek uzupełnienia zgłoszeń przewozu o dane, o których mowa wyżej.
Organ drugiej instancji podkreślił, że w sprawie zostały prawidłowo zgromadzone dowody, które dały podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższe dowody zostały ponownie ocenione przez organ odwoławczy i potwierdzają, że decyzja wydana przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Białej Podlaskiej została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jak również, że jest prawidłowa.
Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie naruszył zasady współmierności, ponieważ nałożył tylko jedną karę pieniężną w wysokości 10000 zł z tytułu niewykonania obowiązku polegającego na nieuzupełnieniu zgłoszenia nr [...] w wymagane dane. W przypadku zaś siedmiu pozostałych odstąpił od nałożenia kary w łącznej wysokości 70000 zł. Zdaniem organu odwoławczego dokonane przez organ pierwszej instancji nie uprawniały do odstąpienia od całkowitego wymierzenia kary w oparciu o interes publiczny przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności, jak również ze względu na ważny interes strony.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że podejmując decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za jedno naruszenie i odstępując od nałożenia kary za pozostałe siedem naruszeń, organy wzięły pod uwagę fakt, że strona prowadzi legalną działalność gospodarczą, nie zalega w zapłacie podatków i innych należności publicznoprawnych. Nakładając karę pieniężną organ wziął pod uwagę proporcję między karą a przewinieniem, w wyniku czego podjął decyzję o nałożeniu kary tylko w jednym przypadku zgłoszenia SENT. W niniejszej sprawie organ wziął także pod uwagę krótki termin wystąpienia naruszeń, jak również uwzględnił interes publiczny. W ocenie organu nie można też uznać, że stwierdzone naruszenia nie były poważne i stanowiły jedynie formalne uchybienia, jak twierdzi strona, ponieważ cała istota monitorowania przewozu towarów wrażliwych opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT oraz aktualizacji zarejestrowanych danych.
Organ podkreślił jednocześnie, że strona nie wykazała wystąpienia ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. Ze zgromadzonych dokumentów finansowych wynika, że kara w kwocie 10000 zł leży w możliwościach finansowych strony i nie zagrozi płynności finansowej, ani nie spowoduje konieczności ograniczenia działalności, czy redukcji zatrudnienia, które to przesłanki wskazywałyby na istnienie interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary. Dobrą kondycję finansową firmy potwierdza osiągany przez nią wynik finansów w kolejnych latach. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, odstępując w części od nałożenia kary pieniężnej organ buduje zaufanie obywateli do organów władzy i przeświadczenie, że reakcja za naruszenie przepisów będzie adekwatna do przewinienia.
Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, że wymierzenie jednej kary (w tym przypadku tylko w odniesieniu do zgłoszenia [...]), będzie wystarczające dla spełnienia celów wynikających z ustawy SENT, w szczególności jej dyscyplinującej roli w zakresie ochrony legalnego handlu towarami wrażliwymi.
Organ podkreślił, że wskazanie stanu liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika, stanowi istoty element systemu monitorowania przewozu i obrotu, nie tylko wspierając analizę ryzyka realizowaną wobec tych zgłoszeń, lecz także możliwość powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towarów. Ustawodawca uznał ten obszar za istotny nałożeniem kary. Z tych względów organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w całości, pamiętając, że kara pieniężna wiąże się z niewypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego, a jej uiszczenie ma spełniać funkcję represyjno-prewencyjną.
Organ wskazał również, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek. Podkreślił, że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Ponadto o nieistotnym naruszeniu można byłoby ewentualnie mówić w sytuacji, w której zaistniały pewne błędy i nieścisłości we wskazanych w zgłoszeniu SENT danych, co jednak stanowiłoby sytuację wyraźnie odmienną od takiej, w której nie podano jakichkolwiek danych w przewidzianym ku temu czasie, w przypadku zgłoszeń zamkniętych automatycznie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie zgodził się z twierdzeniem strony, że przedmiotowe naruszenie miało charakter incydentalny. Organ zauważył, że zgodnie z poczynionymi ustaleniami, w okresie od [...] r. strona występowała jako podmiot odbierający w [...] przypadkach, jako przewoźnik w [...] zgłoszeniach oraz w [...] zgłoszeniach jako podmiot wysyłający. Z powyższego wynika, że nieuzupełnienie dodatkowych danych, tj. stanów liczników dystrybutorów, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz objętości towaru, nastąpiło z winy spółki i nie miało charakteru jednorazowego, gdyż wobec spółki były prowadzone podobne postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewypełnieniem przez podmiot odbierający obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniach SENT za rok: 2019, 2020 i 2021. Wydane rozstrzygnięcia nie odniosły właściwego skutku prewencyjnego, gdyż spółka nadal lekceważy wypełnianie przepisów ustawy SENT, które są w tym zakresie jasne. Powyższe nie pozwala na całkowite odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie. Kara nałożona w stosunku do zgłoszenia [...] niewątpliwie będzie miała charakter prewencyjny oraz dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych zgłoszeń SENT obsługiwanych przez firmę. Jednocześnie kondycja finansowa strony jest taka, że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie będzie skutkowała doprowadzeniem do upadłości, czy innych niepożądanych społecznie skutków.
Organ zauważył ponadto, że stanowisko, zgodnie z którym nieuzupełnienie zgłoszeń o obowiązkowe dane (numery fabryczne dystrybutorów, stany liczników, objętość towarów w litrach) jest sankcjonowane karą na podstawie art. 21 ust.2d ustawy SENT, znajduje potwierdzenie w przywołanych orzeczeniach sądów administracyjnych.
Z tych względów organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] Spółka z ograniczona odpowiedzialnością zaskarżyła decyzję organu odwoławczego z dnia [...] 2024 r. w części nakładającej na skarżącą karę pieniężną. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. art. 30 ust. 4 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy SENT, poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i wymierzenie spółce kary pieniężnej pomimo tego, że w analizowanym przypadku nie doszło do uszczuplenia należności Skarbu Państwa w zakresie podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego;
II. art. 21 ust. 3 w zw. z art. 7c oraz art. 21 ust. 2d ustawy SENT, poprzez uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia ważnego interesu spółki oraz interesu publicznego, wskutek czego organ nie odstąpił od nałożenia na spółkę kary pieniężnej;
III. art. 121 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, z późn. zm.; dalej jako "o.p."), poprzez odstąpienie przez organ od podjęcia działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wybiórcze oparcie się na poszczególnych zdarzeniach statuujących stan faktyczny sprawy.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie uwzględnił wyjaśnień spółki, z których wynikało, że nałożenie na skarżącą kary pieniężnej dotyczyło sytuacji, w których autocysterna dojeżdżała z gazem płynnym LPG do lokalizacji stacji paliw eksploatowanej przez spółkę, lecz miejsce to było traktowane wyłącznie jako parking/baza logistyczna - wskutek czego nie dochodziło w nim do przyjęcia/przeładunku paliwa do zbiorników stacji paliw ani do przeładunku na inny środek transportu. W opisanej sytuacji nie może być mowy o dostarczeniu towaru, skoro stacja paliw była traktowana wyłącznie jako miejsce postoju - parking czy baza logistyczna, z której ten sam towar tym samym środkiem transportu był dalej przemieszczany.
W analizowanym przypadku utworzone zostało zgłoszenie SENT przez podmiot wysyłający (dostawcę wyrobu do spółki), na podstawie którego paliwo zostało przetransportowane na wskazane w nim miejsce, tj. stację paliw eksploatowaną przez spółkę, która była traktowana jako parking czy też baza logistyczna, ale nie miejsce dostarczenia towaru (miejsce docelowe). W tej lokalizacji tworzone były nowe zgłoszenia SENT zbiorcze, na podstawie których towar był przewożony na "miejsce dostarczenia", a więc do końcowego, ostatecznego miejsca dostawy paliwa - do klientów spółki. Owe kolejne zgłoszenia SENT, dotyczące transportu LPG do ostatecznego "miejsca przeznaczenia" tego towaru, były zamykane z podaniem wszystkich wymaganych danych, w tym wynikających z § 5 rozporządzenia.
Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w art. 30 ust. 4 ustawy SENT, pozwalające na niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przede wszystkim nie wystąpiło jakiekolwiek uszczuplenie VAT lub akcyzy od gazu płynnego (LPG). Dodatkowo naruszenia ustawy SENT zostały ujawnione w jednym z odpowiednich trybów wymienionych w art. 30 ust. 1 ustawy SENT.
Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że nawet w przypadku wszczęcia przez organy postępowania w sprawie nałożenia na spółkę kary pieniężnej, postępowanie powinno zakończyć się odstąpieniem od nałożenia takiej kary z uwagi na ważny interes spółki oraz interes publiczny. Organ oceniając naruszenie ważnego interesu skarżącej odstąpił od analizy i oceny wskazywanych przez spółkę na wcześniejszych etapach postępowania okoliczności faktycznych, tj.: braku wpływu omyłki na możliwość dokonania kontroli przewożonych towarów oraz na ryzyko wystąpienia jakichkolwiek uszczupleń należności podatkowych Skarbu Państwa, nieproporcjonalności kary do wielkości przewinienia oraz brak powstania jakiejkolwiek szkody w wyniku powstałych naruszeń ani choćby ryzyka jej zaistnienia. Zdaniem skarżącej, powstałe nieprawidłowości nie były wynikiem celowego działania, nie można więc mówić o winie spółki, nie doszło do powstania szkody, a przewinienie miało bardzo błahy charakter. W tej sytuacji organ powinien był odstąpić od wymierzenia kary, bowiem nie spełnia ona swoich założeń i narusza ważny interes spółki, jak również interes publiczny. Kwota 10000 zł nie jest kwotą małą i nic nieznaczącą w bieżącym funkcjonowaniu spółki. System rozliczeń stosowany przez skarżącą opiera się bowiem na odroczonych terminach płatności, a część działalności finansowana jest zewnętrznie, co powoduje, że nie zawsze skarżąca dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi. Co więcej, rynek paliw płynnych zmaga się obecnie z bardzo poważnym kryzysem i każda dodatkowa i[?]niezaplanowana płatność wpływa na bieżące funkcjonowanie spółki, znacznie je utrudniając.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona w części dotyczącej nałożenia na [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością – jako podmiot odbierający – kary pieniężnej w kwocie [...]zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniu [...]
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na stronę karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniu [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 z późn. zm.).
Stosownie do art. 2 pkt 5 powołanej ustawy, odbiorca towaru oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, do której ma być dostarczony towar będący przedmiotem przewozu.
Natomiast zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:
1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;
2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
4a) informację, czy:
a) podmiot wysyłający jest pośredniczącym podmiotem olejowym,
b) dostawa jest realizowana w ramach umowy, o której mowa w art. 89 ust. 5e albo 5f ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
- jeżeli dostawa dotyczy paliw opałowych;
5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego, numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, albo numer PESEL, a jeżeli nie został nadany, nazwę i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej będącej podmiotem odbierającym;
6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;
7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru.
W przypadku dostawy towarów podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu dostarczenia towaru (art. 5 ust. 5 ustawy SENT).
Ponadto art. 7c ustawy SENT przewiduje, że w przypadku niektórych towarów odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik są obowiązani do wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, jeżeli dane te ze względu na specyfikę towaru lub przewozu towaru, lub obrotu tym towarem są przekazywane do innych organów na podstawie przepisów odrębnych oraz jest to konieczne do zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 art. 7c ustawy SENT zostało wydane rozporządzenie z dnia 24 czerwca 2021 r. określające dodatkowe dane, o których mowa w ust. 1, przy uwzględnieniu potrzeby zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów, specyfiki towaru, przewozu towarów lub obrotu tymi towarami.
Stosownie do § 5 powołanego rozporządzenia, w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do:
1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, 868 i 1093), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o:
a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika,
b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a,
c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach;
2) innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach.
Stosownie do przepisu art. 21 ust. 2d ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik nie wykona obowiązku określonego w art. 7c, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10000 zł.
W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 (art. 21 ust. 3 ustawy SENT).
Z art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącą, jako podmiot odbierający, karę pieniężną w kwocie 10000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniu [...] oraz odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 70000 zł na podmiot odbierający za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy SENT w zgłoszeniach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]
W sprawie bezsporne jest, że skarżąca w zgłoszeniach SENT: [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] była podmiotem odbierającym zgodnie z definicją wskazaną w art. 2 pkt 6 ustawy SENT. Na podstawie wskazanych zgłoszeń przewożono do towar w postaci gazu propan butan - kod CN: 2711, który jest objęty systemem monitorowania na podstawie § 5 rozporządzenia. W wyniku przeprowadzonej w siedzibie skarżącej kontroli dokumentacji związanej z systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi stwierdzono, że wymienione zgłoszenia zostały zamknięte automatycznie przez system SENT. Jednocześnie w toku kontroli stwierdzono, że w zgłoszeniach nie poddano stanów liczników ze wszystkich dystrybutorów, numerów fabrycznych dystrybutorów i objętości towaru. Odnosząc się do wyników kontroli strona podnosiła, że w wymienionych zgłoszeniach nie podano powyższych danych, gdyż nie doszło do fizycznego rozładunku towaru w miejscu wskazanym jako miejsce dostarczenia towaru.
Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 10000 zł na podstawie art. 21 ust. 2d ustawy SENT, za niedopełnienie przewidzianego w tym przepisie obowiązku w przypadku jednego ze zgłoszeń SENT ([...]) oraz odstąpił od nałożenia kary w przypadku pozostałych zgłoszeń. Jednocześnie w uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał wyraźnie, że dodatkowymi danymi, których uzupełnienia wymagały omawiane zgłoszenia SENT, była wyrażona w litrach objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia (§ 5 pkt 2 rozporządzenia). Organ pierwszej instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił bowiem, że każdorazowo towar został dostarczony do innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, a następnie bez przeładunku, na podstawie kolejnych zgłoszeń SENT został rozwieziony do odbiorców końcowych, gdzie dopiero nastąpił rozładunek towaru. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 pkt 10h ustawy - Prawo energetyczne, stacja paliw ciekłych to zespół urządzeń służących do zaopatrywania w paliwa ciekłe w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostek pływających.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć należy, że do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych za naruszenia obowiązków określonych w ustawie SENT, jak i wszelkich innych kwestii proceduralnych związanych z tymi karami, w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa (art. 26 ust. 5 ustawy SENT). Trzeba przy tym zauważyć, że ustawa SENT nie jest ustawą podatkową, w związku z czym postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, mimo odpowiedniego stosowania przepisów proceduralnych Ordynacji podatkowej, nie jest postępowaniem podatkowym, ale jest postępowaniem administracyjnym.
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać na określoną w art. 127 o.p. zasadę dwuinstancyjności postępowania. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy, nie zaś jedynie na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku wniesienia skutecznego środka odwoławczego, powstaje obowiązek powtórnego rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy.
Dlatego też do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia organów różnych stopni. Konieczne natomiast jest, aby wydanie tych rozstrzygnięć zostało poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dokonaniem jego oceny przez każdy z organów postępowania. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że każda sprawa winna być rozpatrzona dwukrotnie, a organ drugiej instancji nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2011 r., I FSK 1361/10). Wniesienie odwołania od decyzji organu wydanej w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 220 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, przenosi bowiem na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2014 r., I FSK 15/13).
Wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji organu odwoławczego pozostają w związku z jedną z podstawowych zasad postępowania, jaką jest zasada przekonywania, wyrażona w art. 124 Ordynacji podatkowej, Przepis ten nakłada na organy powinność wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organach obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Treść uzasadnienia decyzji winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne i prawne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie.
Zasada przekonywania nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych dla strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego, jak i prawnego, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Zasadniczą rolę w zakresie realizowania zasady przekonywania odgrywa uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi integralną część decyzji i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. decyzja zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie do § 4 art. 210 o.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ podejmując określoną decyzję. Należy zauważyć, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu administracyjnym, polegające na właściwym zastosowaniu odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest między innymi od wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i jego oceny w myśl reguł wskazanych w przepisach art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zadośćuczynienie owym regułom powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi, odczytać tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść.
Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 210 § 1 pkt 6 o.p., ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 121 o.p.), ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu odwoławczym lub też sądowoadministracyjnym.
Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, która nie zostanie spełniona, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z zasady przekonywania, a także z wyrażonej w art. 121 § 1 o.p. zasady zaufania do organów. Zaniechanie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich podnoszonych przez stronę zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p., stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zadaniem uzasadnienia decyzji wydawanej przez organ odwoławczy jest bowiem wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało szczegółowo rozpatrzone, a jeżeli zapadło odmienne od postulowanego rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie spełnia opisanych powyżej wymogów, wynikających ze znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów proceduralnych. Wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, w szczególności nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie wyjaśnił w pełni podstaw swojego stanowiska oraz nie odniósł się w sposób rzeczywisty do argumentów podnoszonych przez skarżącego oraz stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji, poza omówieniem czynności poprzedzających wszczęcie postępowania oraz podejmowanych w jego toku, nie przedstawił ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Organ przytoczył wyniki kontroli, podając że w jej toku stwierdzono automatyczne zamknięcie zgłoszeń SENT, bez wpisania numeru odmierzacza LPG, wskazania stanu licznika i ilości odebranego towaru. Następnie organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody zostały przez ten organ ponownie ocenione i potwierdzają, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa i jest prawidłowa. Jednakże w dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazywał na ustalenia, które nie zostały poczynione przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] 2024 r. Organ odwoławczy bowiem w części uzasadnienia dotyczącej odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej odnosił się do wskazania stanu liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których wydawane są towary, jako do istotnego elementu systemu monitorowania przewozu i obrotu. Organ odwoławczy wskazał także, że "nieuzupełnienie dodatkowych danych (tj. stanów liczników dystrybutorów, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz objętości towaru) nastąpiło z winy spółki i nie miało charakteru jednorazowego". Organ dodatkowo powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wszystkich wymienionych naruszeń.
Powyższe wskazuje na niespójność stanowiska organu odwoławczego, który z jednej strony uznaje za prawidłową decyzję organu pierwszej instancji, a jednocześnie powołuje się w swoich rozważaniach na naruszenie, które nie zostało przypisane skarżącej przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał jednostki redakcyjnej § 5 rozporządzenia, na której oparł swoje rozstrzygnięcie. Jednakże analiza treści tego uzasadnienia może wskazywać, że organ miał na względzie § 5 pkt 1 rozporządzenia, w którym mowa o uzupełnieniu zgłoszenia o stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, numery fabryczne dystrybutorów oraz objętość towaru, o czym była mowa w decyzji organu odwoławczego. Przy tym ostatnio wymieniony przepis znajduje zastosowanie w przypadku dostarczenia towaru do stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy - Prawo energetyczne. Tymczasem organ pierwszej instancji wyraźnie wskazał na niezrealizowanie przez stronę obowiązku, o jakim mowa w § 5 pkt 2 rozporządzenia, to jest obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o objętość towaru, który został dostarczony do innego miejsca niż stacja paliw.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn powyższej rozbieżności z decyzją organu pierwszej instancji, którą zarazem uznał za prawidłową. Organ odwoławczy nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy ani dowodów, które by za takimi ustaleniami przemawiały. Nie ustosunkował się również do argumentacji strony skarżącej, która powoływała się na okoliczność nierozładowywania towaru w miejscu dostarczenia określonym w zgłoszeniu SENT, z czego wywodziła brak w ogóle spoczywania na niej obowiązku, o jakim mowa w art. 7c ustawy SENT.
W konsekwencji należało uznać, że organ odwoławczy naruszył powołane wyżej przepisy art. 127 o.p. (zasadę dwuinstancyjności), art. 124 o.p. (zasadę przekonywania) i art. 210 § 4 o.p., a także przepisy art. 121 § 1 o.p. (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie), art. 187 § 1 o.p. (obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 191 o.p. (zasadę swobodnej oceny dowodów). Wskutek opisanych naruszeń zaskarżona decyzji w istocie nie poddaje się merytorycznej kontroli.
Wskazane uchybienia organu odwoławczego mają szczególne znaczenie w niniejszej sprawie również z uwagi na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 21 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 2d ustawy SENT. Z przytoczonego już wyżej art. 21 ust. 3 ustawy SENT wynika, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Wymaga podkreślenia, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., II FSK 3478/18). Tym niemniej uznanie administracyjne znajduje zastosowanie przy ocenie zaistnienia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W przepisie art. 21 ust. 3 ustawy SENT przewidziano bowiem możliwość organu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 – 2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym. Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest wyrazem tendencji ustawodawcy do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Odpowiednikiem administracyjnoprawnego odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary. Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy. Taki sam charakter przypisać należy odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej. Ocena, czy ukaranie karą pieniężnej jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest niewątpliwie kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem - o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności. Chodzi oczywiście o takie przyczyny, które mieszczą się ustawowych ramach przypadków uzasadnionych ważnym interesem wymienionych w ustawie podmiotów lub interesem publicznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20 na tle analogicznego przepisu art. 24 ust. 3 ustawy SENT i powołane tam poglądy doktryny).
Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego polega w szczególności na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy organ w sposób prawidłowy rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie odnosi się to do okoliczności istotnych w świetle ustawowych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.
Natomiast, jak wskazano już wyżej, organ odwoławczy rozważając kwestię możliwości odstąpienia od nałożenia kary powoływał się między innymi na naruszenia, które nie zostały przypisane skarżącej przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów, jakie stawiane są decyzjom o charakterze uznaniowym.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w części zaskarżonej skargą wniesioną w niniejszej sprawie, to jest w zakresie dotyczącym nałożenia na [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kary pieniężnej w kwocie [...]zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 7c ustawy o SENT w zgłoszeniu [...]
Ponownie rozpatrując sprawę we wskazanym zakresie, organ będzie kierował się przedstawioną wyżej oceną. Po wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego organ rozstrzygnie w sprawie wydając decyzję, w której przedstawi ustalenia faktyczne w zakresie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, jak również ich ocenę prawną, z jednoczesnym odniesieniem się do wszystkich argumentów i zarzutów sformułowanych przez skarżącą, w tym również podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 30 ust. 4 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy SENT.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony od skargi wpis w kwocie 400 zł.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca w terminie 14 dni nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej z dnia 4 kwietnia 2025 r. o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Sąd rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym nie uznał, aby sprawa wymagała przekazania do rozpoznania na rozprawie na mocy art. 122 p.p.s.a.