III SA/Lu 842/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę importera na decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika LC-S określającą cło antydumpingowe i VAT od importowanej sklejki brzozowej z Kazachstanu, uznając dopuszczalność nałożenia cła z mocą wsteczną w związku z rozszerzeniem unijnego cła antydumpingowego.
Skarżący importował sklejkę brzozową z Kazachstanu, która została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu. Po wejściu w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji UE rozszerzającego cło antydumpingowe na przywóz sklejki z Kazachstanu, organy celne określiły wyższe cło antydumpingowe i podatek VAT. Skarżący zarzucił naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz. Sąd oddalił skargę, uznając, że rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz zarejestrowany w trakcie dochodzenia jest zgodne z prawem UE, a importer miał świadomość potencjalnych konsekwencji.
Sprawa dotyczyła skargi T. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług. Skarżący importował sklejkę brzozową z Kazachstanu, która została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu. W związku z wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287, które rozszerzyło ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z Kazachstanu, organy celne nałożyły cło w wysokości 15,8% oraz określiły różnicę w podatku VAT. Skarżący zarzucił naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, argumentując, że przepisy nakładające cło nie obowiązywały w momencie powstania długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz zarejestrowany w trakcie dochodzenia, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 2023/1649, jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego. Podkreślono, że importer miał możliwość zapoznania się z informacją o toczącym się dochodzeniu i potencjalnym nałożeniu ceł, a rejestracja przywozu stanowiła podstawę do późniejszego poboru cła. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, wskazując, że prawo unijne dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną w celu ochrony rynku wspólnotowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nałożenie cła antydumpingowego na przywóz zarejestrowany w trakcie dochodzenia, zgodnie z prawem UE, jest dopuszczalne i nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, zwłaszcza gdy importer miał świadomość potencjalnych konsekwencji.
Uzasadnienie
Rozporządzenie wszczynające dochodzenie, które weszło w życie przed dokonaniem zgłoszenia celnego, zapowiadało możliwość nałożenia ceł i przewidywało mechanizmy rejestracji przywozu, co pozwala na pobór cła od daty rejestracji. Prawo UE świadomie dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną w celu ochrony rynku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 30b § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 33 § 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
UKC art. 105 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
UKC art. 77 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
UKC art. 85 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
UKC art. 172 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
rozporządzenie podstawowe 2016/1036 art. 1 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej
rozporządzenie podstawowe 2016/1036 art. 13 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej
rozporządzenie podstawowe 2016/1036 art. 13 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej
rozporządzenie podstawowe 2016/1036 art. 14 § 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej
rozporządzenie podstawowe 2016/1036 art. 14 § 6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej
rozporządzenie wszczynające 2023/1649
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r.
rozporządzenie wykonawcze 2024/1287
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r.
TFUE art. 297
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie podstawowe 2016/1036 art. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej
rozporządzenie pierwotne
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozszerzenie cła antydumpingowego na przywóz zarejestrowany w trakcie dochodzenia jest zgodne z prawem UE. Importer miał świadomość toczącego się postępowania antydumpingowego i potencjalnych konsekwencji. Prawo UE dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną w celu ochrony rynku.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz poprzez zastosowanie przepisów nieobowiązujących w chwili powstania długu celnego. Błędne niezastosowanie art. 77 ust. 2 UKC, polegające na uznaniu, że dług celny powstaje w związku z wejściem w życie przepisów określających stawkę cła. Błędne zastosowanie art. 33 ust. 2a u.p.t.u. poprzez wydanie decyzji określającej różnicę w VAT, gdy nie było podstaw do takiego rozstrzygnięcia w chwili powstania długu celnego. Nałożenie cła ostatecznego jest dopuszczalne tylko w przypadku uprzedniego nałożenia cła tymczasowego.
Godne uwagi sformułowania
rozszerzenie ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu przywóz zarejestrowany zgodnie z art. 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649 zasada niedziałania prawa wstecz nie ma charakteru bezwzględnego prawo unijne świadomie dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący
Anna Strzelec
sędzia
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności stosowania ceł antydumpingowych z mocą wsteczną w UE, zwłaszcza w przypadkach obejścia środków ochronnych poprzez kraje trzecie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozszerzenia ceł antydumpingowych na produkty pochodzące z krajów trzecich, które mogą być powiązane z krajami objętymi pierwotnymi środkami ochronnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa celnego UE, w tym stosowania ceł antydumpingowych z mocą wsteczną i obejścia środków ochronnych, co jest istotne dla importerów i eksporterów.
“Cło antydumpingowe z mocą wsteczną: Czy importerzy mogą być zaskoczeni nowymi opłatami?”
Sektor
handel międzynarodowy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 842/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1570
art. 30b ust. 1, art. 33 ust. 2a;
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 105 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 17 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 października 2024 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania T. I., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 12 lipca 2024 r. w przedmiocie określenia kwoty należności przywozowych w postaci ostatecznego cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 9 marca 2024 r. w Oddziale Celnym w Białej Podlaskiej według zgłoszenia celnego nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar zadeklarowany jako sklejka brzozowa (PLYWOOD F/K), sprowadzony z Kazachstanu, zaklasyfikowany do kodu Taric 4412 33 10 20. Kwotę długu celnego obliczono przy zastosowaniu stawki celnej w wysokości 7 %, kwotę podatku od towarów i usług zaś przy zastosowaniu 23 % stawki podatku VAT.
W piśmie z dnia 24 maja 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej poinformował skarżącego o zamiarze wydania decyzji, w której powiadomi o kwocie ostatecznego cła antydumpingowego z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 15,8% oraz określi różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym. Organ wskazał, że w związku z wejściem w życie w dniu 15 maja 2024 r. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz. Urz. L Nr 89 z dnia 14 maja 2024 r., str.1287, dalej jako "rozporządzenie wykonawcze 2024/1287"), zaszła konieczność obliczenia i zaksięgowania kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oraz należnego z tego tytułu podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego z zastosowaniem stawki celnej 15,8% w wysokości 6 677 zł, powiadomił dłużnika o kwocie długu celnego oraz określił różnicę w podatku od towarów i usług w wysokości 1 536 zł między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w wyżej wymienionym zgłoszeniu celnym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 17 października 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji (Dz. Urz. UE L Nr 394 z dnia 9 listopada 2021 r., str. 7), dalej jako "rozporządzenie pierwotne", Komisja Europejska nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji. W dniu 23 sierpnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, oraz poddającego rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu (Dz.U. UE L Nr 207 z dnia 21 sierpnia 2023 r., str. 77), dalej jako "rozporządzenie wszczynające 2023/1649" lub "rozporządzenie wszczynające dochodzenie". Celem dochodzenia było zbadanie możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji oraz poddanie przywozu sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, obowiązkowej rejestracji.
W dniu 15 maja 2024 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu. W rozporządzeniu przedstawiono wyniki dochodzenia, które wykazały, że sklejka z drewna brzozowego wytwarzana w Rosji była wywożona do Turcji lub Kazachstanu. Strona pośrednicząca w Turcji lub Kazachstanie ponownie wywoziła sklejkę z drewna brzozowego do Unii jako niezależną partię albo w połączeniu z lokalnie wyprodukowaną sklejką z drewna brzozowego lub innych gatunków drewna. Ponadto niektóre przedsiębiorstwa z siedzibą zarówno w Kazachstanie, jak i w Turcji obchodziły środki antydumpingowe dotyczące sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, produkując sklejkę z drewna brzozowego z wykorzystaniem materiałów wsadowych pochodzących z Rosji.
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, zostało rozszerzone na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, obecnie klasyfikowanej do kodu CN ex 4412 33 10, wysyłanej z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (kody TARIC 4412331010 i 4412331020). Rozszerzone cło jest cłem antydumpingowym w wysokości 15,80 % mającym zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" w Rosji.
Odnosząc się do okoliczności sprawy organ odwoławczy podniósł, że skarżący dokonał zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości sklejki brzozowej, sprowadzonej z Kazachstanu, klasyfikując towar do kodu TARIC 4412 33 10 20. Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego należał do produktów, co do których rozporządzenie wszczynające dochodzenie przewidywało obowiązek rejestracji. W związku z tym, że towar został sprowadzony w czasie trwania dochodzenia, został zarejestrowany przez polskie organy celne na podstawie rozporządzenia wszczynającego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.
W odniesieniu do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że organ w sprawie zastosował przepisy nieobowiązujące w chwili powstania długu celnego, organ drugiej instancji podniósł, że podstawę określenia terminu zaksięgowania ostatecznego cła antydumpingowego w odniesieniu do zarejestrowanych przywozów stanowi art. 105 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 10 października 2013 r., Nr 269, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "UKC". W niniejszej sprawie dług celny powstał w okolicznościach innych niż określone w art. 105 ust. 1 UKC (w wyniku przyjęcia zgłoszenia celnego). Dług celny w zakresie rozszerzonego cła antydumpingowego powstał w związku z wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287. Kwota cła antydumpingowego została określona na dzień wydania decyzji. Natomiast mając na uwadze art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, cło rozszerzone jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, tj. przywozu od 23 sierpnia 2023r. do 14 maja 2024 r. We wskazanym okresie skarżący dokonał importu sklejki brzozowej z Kazachstanu, której przywóz był objęty rejestracją na podstawie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Organ celny ustalając kwotę długu celnego przyjął elementy kalkulacyjne określone na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (tj. wartość celna, klasyfikacja taryfowa i pochodzenie towaru).
Organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, które weszło w życie 15 maja 2024r., w odniesieniu do towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym (a zatem przed wejściem w życie wyżej wymienionego rozporządzenia), jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi.
Organ drugiej instancji wskazał, że rejestracja przywożonych produktów, w świetle rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L Nr 176 z dnia 30 czerwca 2016 r. str. 21), dalej jako "rozporządzenie podstawowe 2016/1036", zostaje wprowadzona rozporządzeniem Komisji. Takim rozporządzeniem było rozporządzenie wszczynające dochodzenie, które opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 22 sierpnia 2023 r. i weszło w życie 23 sierpnia 2023 r., a więc następnego dnia po jego opublikowaniu. Również rozporządzenie wykonawcze 2024/1287 weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu, tj. 15 maja 2024 r.
Strona dokonała zgłoszenia celnego po publikacji rozporządzenia wszczynającego 2023/1649. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że informacja o rejestracji przywozu towarów na podstawie rozporządzenia wszczynającego została w dniu 23 sierpnia 2023 r. zamieszczona w internetowej przeglądarce taryfowej ISZTAR (System Zintegrowanej Taryfy Celnej), na bieżąco aktualizowanej danymi pochodzącymi z systemu TARIC (Zintegrowana Taryfa Celna Unii Europejskiej). Do kodu Taric 4412 33 10 20 zintegrowany był środek 564 - rejestracja antydumpingu lub cła wyrównawczego. Z dniem wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287 środek 564 został usunięty, w jego miejsce umieszczono informację o obowiązującym cle antydumpingowym.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 rozporządzenia podstawowego 2016/1036 organ drugiej instancji wyjaśnił, że nałożenie ceł antydumpingowych ostatecznych nie jest uzależnione od wcześniejszego nałożenia ceł antydumpingowych tymczasowych. W zależności od istnienia dumpingu, szkody dla przemysłu Unii, interesu Unii - cła tymczasowe mogą zostać wprowadzone lub nie.
Towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym podlegał rejestracji przywozu do Unii. Zatem strona wprowadzając towar do obrotu miała już świadomość toczącego się postępowania antydumpingowego, którego konsekwencją będą cła antydumpingowe, natomiast nie miała obowiązku importu przedmiotowego towaru. Potencjalny importer mógł wziąć pod uwagę wysokość już ustanowionego środka decydując się na import towaru objętego dochodzeniem. Wprowadzenie środków ostatecznych od daty rozpoczęcia rejestracji było zgodne z rozporządzeniem podstawowym 2016/1036.
Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie organy celne miały obowiązek zastosować rozporządzenie Komisji Europejskiej dotyczące wprowadzenia ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz sklejki brzozowej z Kazachstanu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący T. I. zaskarżył decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 85 ust. 1 UKC, art. 10 ust. 1 rozporządzenia podstawowego 2016/1036, art. 4 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 77 ust. 2 UKC, poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów nieobowiązujących w chwili powstania długu celnego, podczas gdy w świetle przytoczonych przepisów decyzje w sprawach celnych mogą być wydawane wyłącznie na podstawie stanu prawnego aktualnego na dzień powstania długu celnego, tj. przyjęcia zgłoszenia celnego;
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 77 ust. 2 UKC, poprzez jego błędne niezastosowanie, polegające na uznaniu, że dług celny powstaje w związku z wejściem w życie przepisów określających stawkę ostatecznego cła antydumpingowego, podczas gdy zgodnie z wymienionym przepisem chwilą powstania długu celnego jest moment przyjęcia zgłoszenia celnego;
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 33 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r., poz. 361 z późn. zm.), poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji określającej różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną w zgłoszeniu celnym, podczas gdy w świetle stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania długu celnego nie było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jedynym przypadkiem, w którym nałożenie cła ostatecznego mogłoby mieć miejsce względem produktu przywiezionego na teren Unii Europejskiej przed wejściem w życie przepisów nakładających cło ostateczne, jest sytuacja uprzedniego nałożenia cła tymczasowego. Nawet jednak w takim wypadku cło ostateczne wyższe od cła tymczasowego nie jest pobierane w zakresie różnicy – nadwyżki cła ostatecznego nad tymczasowym, a więc nie zwiększa się dolegliwości podatkowej wymierzonej stronie postępowania (art. 10 ust. 3 rozporządzenia podstawowego 2016/1036). W sytuacji gdy organy unijne pragną nałożyć cło ostateczne, nakładają więc najpierw cło tymczasowe. Następnie, jeżeli okaże się, że nie ma podstaw do nałożenia cła ostatecznego, pobrane środki podlegają zwrotowi; z kolei w przypadku nałożenia cła ostatecznego nie pobiera się wyższych środków niż wynosiło cło tymczasowe. Tak też stało się bowiem z cłami dotyczącymi sklejki brzozowej sprowadzanej z Rosji. Rozporządzeniem 2021/1930 zarówno nałożono cła działające w całości na przyszłość, jak i ostatecznie pobrano cła tymczasowe, a miało to miejsce wobec potwierdzenia występowania działań o charakterze dumpingowym. Nakładając cła ostateczne nie powołano się wówczas tylko na wprowadzenie uprzedniej rejestracji tego typu towarów. Podstawę dalszych kroków stanowiło wprowadzenie ceł tymczasowych, które odgrywają tę właśnie rolę w systemie unijnego prawa celnego: zabezpieczają na przyszłość ewentualne cła ostateczne, tak aby nie dochodziło do nałożenia tych ceł niejako "w próżni", która nie jest korzystna ani dla organu (niemającego pewności, czy uda się wyegzekwować te należności) ani dla podatnika (który z kolei może być później zaskoczony koniecznością zapłaty niejednokrotnie bardzo wysokich środków). Jak wskazano w art. 2 rozporządzenia 2021/1930, kwoty zabezpieczone w postaci tymczasowego cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/940 zostają ostatecznie pobrane. Zabezpieczone kwoty przekraczające ostateczne stawki cła antydumpingowego zostają zwolnione. W przypadku sklejki sprowadzanej z Kazachstanu i Turcji takiego przepisu nie przewidziano, ponieważ cła tymczasowego nie nałożono. Wprawdzie w związku z podejrzeniem obchodzenia środków antydumpingowych rozporządzeniem wszczynającym 2023/1649 wszczęto dochodzenie w tym przedmiocie, niemniej jednak nie wydano aktu prawnego analogicznego do rozporządzenia wykonawczego 2021/940. Nie nałożono zatem cła tymczasowego, które umożliwiałoby swoiste "cofnięcie" skutków wprowadzenia cła ostatecznego na okres sprzed podjęcia finalnej decyzji co do występowania (bądź niewystępowania) dumpingu.
Tym samym w ocenie strony organ bezpodstawnie zastosował prawo z mocą wsteczną.
Skarżący podkreślał, że zasada niedziałania prawa wstecz ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz że importer towaru nie może ponosić odpowiedzialności za jakiekolwiek niedopatrzenia organów monitorujących omijanie przepisów antydumpingowych.
Skarżący podkreślał, że sprowadzał sklejkę z drewna brzozowego z Kazachstanu, a nie z Rosji, nie będąc świadom obchodzenia unijnego prawa celnego przez którykolwiek podmiot w łańcuchu dostaw. Nie mógł także stosować się do rozporządzenia Komisji, które w okresie importu nie wchodziło w skład prawa powszechnie obowiązującego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja organu odwoławczego dotycząca określenia stronie skarżącej ostatecznego cła antydumpingowego i różnicy w podatku od towarów i usług od importu w dniu 9 marca 2024 r. sprowadzonego z Kazachstanu towaru w postaci sklejki brzozowej, w związku z wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287.
Niekwestionowane jest w sprawie, że objęty procedurą dopuszczenia do obrotu towar zadeklarowany jako sklejka brzozowa (PLYWOOD F/K), sprowadzona z Kazachstanu, zaklasyfikowany został do kodu Taric 4412 33 10 20. Kwotę długu celnego obliczono przy zastosowaniu stawki celnej w wysokości 7 %, a kwotę podatku od towarów i usług przy zastosowaniu 23 % stawki podatku VAT.
Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 2024/1287 (art. 1 ust. 1 – 3) ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem pierwotnym nakładającym ostateczne cło antydumpingowe w wysokości 15,80% na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji zostało rozszerzone na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, obecnie klasyfikowanej do kodu CN ex 4412 33 10, wysyłanej z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (kody Taric 4412331010 i 4412331020). Przedmiotowe cło jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649.
W ocenie skarżącego nałożenie na towar cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, które weszło w życie 15 maja 2024 r., a więc po dacie zgłoszenia celnego (co miało miejsce 9 marca 2024 r.), stanowi naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz. Skarżący podkreślał, że w momencie zgłoszenia przez niego towaru nie obowiązywały żadne cła antydumpingowe, ani tymczasowe ani ostateczne, dotyczące sklejki przywożonej z Kazachstanu.
W ocenie Sądu, w świetle okoliczności faktycznych sprawy i stanu prawnego jaki miał w sprawie zastosowanie, argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Unia Europejska opracowała pewien kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej w rozporządzeniu podstawowym 2016/1036.
Zgodnie z ogólną zasadą cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt przywieziony po cenach dumpingowych, którego wprowadzenie do wolnego obrotu w Unii powoduje szkodę (art. 1 ust. 1 rozporządzenia podstawowego 2016/1036).
Przepisy rozporządzenia podstawowego 2016/1036 przewidują wszczęcie na szczeblu Unii dochodzenia mającego na celu ustalenie występowania, stopnia i skutków domniemanego dumpingu na pisemny wniosek każdej osoby fizycznej lub prawnej albo organizacji nieposiadającej osobowości prawnej, działającej w imieniu przemysłu Unii lub w szczególnych okolicznościach bez złożenia takiego wniosku (art. 5).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia podstawowego 2016/1036, cła antydumpingowe nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia można rozszerzyć tak, aby objęły przywóz z państw trzecich, których dotyczy środek produktów podobnych, zarówno nieznacznie zmodyfikowanych, jak i niemodyfikowanych, lub nieznacznie zmodyfikowanych produktów podobnych, lub też ich części, w przypadku gdy obowiązujące środki są obchodzone.
Art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego 2016/1036 stanowi, że dochodzenia na mocy niniejszego artykułu wszczyna się z inicjatywy Komisji, na wniosek państwa członkowskiego lub dowolnej zainteresowanej strony, w przypadkach gdy wniosek zawiera wystarczające dowody dotyczące czynników wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu. Wszczęcie następuje w drodze rozporządzenia Komisji, w którym nakazuje się organom celnym poddanie przywozu rejestracji zgodnie z art. 14 ust. 5 lub żądanie gwarancji. Komisja informuje państwa członkowskie, gdy zainteresowana strona lub państwo członkowskie wystąpiły z wnioskiem uzasadniającym wszczęcie dochodzenia, a Komisja zakończyła jego analizę, lub gdy Komisja samodzielnie ustaliła, że należy wszcząć dochodzenie.
Dochodzenia prowadzone są przez Komisję. Komisji mogą towarzyszyć organy celne, a dochodzenia są kończone w ciągu dziewięciu miesięcy.
W przypadku gdy ostatecznie ustalone fakty uzasadnią rozszerzanie środków, rozszerzenia tego dokonuje Komisja zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3. Rozszerzenie skutkuje począwszy od daty nałożenia obowiązku rejestracji na podstawie art. 14 ust. 5 lub żądania gwarancji. Odpowiednie przepisy proceduralne niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wszczynania i prowadzenia dochodzeń mają zastosowanie na podstawie niniejszego artykułu.
Według art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie rozporządzenia podstawowego 2016/1036, tymczasowe lub ostateczne cła antydumpingowe nakłada się w drodze rozporządzenia, a pobiera je państwo członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu nakładającym te cła. Cła te pobiera się niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz.
Począwszy od wszczęcia dochodzenia, Komisja, po poinformowaniu w odpowiednim czasie państw członkowskich, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu rejestrowania przywożonych produktów, tak by można było następnie zastosować środki wobec tego przywozu od daty takiej rejestracji. Przywóz podlega rejestracji na wniosek przemysłu Unii, który to wniosek zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Przywóz można również poddać rejestracji z inicjatywy Komisji. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem Komisji. Takie rozporządzenie określa cel działania oraz, w stosownych przypadkach, szacunkową kwotę przyszłej należności. Okres poddania przywożonych produktów obowiązkowej rejestracji nie przekracza dziewięciu miesięcy (art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036).
Państwa członkowskie co miesiąc składają Komisji sprawozdania na temat handlu produktami przywozowymi podlegającymi dochodzeniu i środkom, a także na temat kwoty ceł pobranych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Wszczynając dochodzenie zgodnie z art. 5, Komisja tworzy kody Taric dla produktu objętego dochodzeniem. Państwa członkowskie, składając sprawozdania dotyczące produktu objętego dochodzeniem, korzystają z tych kodów Taric od momentu wszczęcia dochodzenia. Komisja może, na wyraźny i uzasadniony wniosek zainteresowanej strony, podjąć decyzję o przekazaniu zainteresowanym stronom niepoufnego podsumowania informacji dotyczących zagregowanej wielkości i wartości przywozu danych produktów (art. 14 ust. 6 rozporządzenia podstawowego 2016/1036).
Zgodnie z wymogami rozporządzenia podstawowego 2016/1036, w dniu 21 sierpnia 2023 r. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1649 wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, oraz poddającego rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu.
W świetle regulacji art. 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036 organy celne państw członkowskich podejmują właściwe kroki w celu rejestrowania przywozu do Unii określonego w art. 1 niniejszego rozporządzenia. Obowiązek rejestracji wygasa po upływie dziewięciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Rozporządzenie wszczynające dochodzenie dotyczące obchodzenia środków antydumpingowych zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 22 sierpnia 2023 r. i weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu (23 sierpnia 2023 r.). Tym samym informacja o wszczęciu dochodzenia (i obowiązkowej rejestracji przywozu), które może zakończyć się nałożeniem cła antydumpingowego, została przez Komisja Europejską podana do publicznej wiadomości. Poza sporem pozostaje, że zgłoszenia celnego skarżący dokonał po publikacji rozporządzenia wszczynającego dochodzenie, gdyż zgłoszenie nastąpiło w dniu 9 marca 2024 r. Skarżący niewątpliwie mógł więc zapoznać się z treścią tych regulacji prawnych. Wymagała tego zaś należyta staranność przedsiębiorcy zajmującego się importem towarów.
Podkreślenia wymaga, że zostały utworzone nowe kody Taric dla produktu objętego dochodzeniem, tak jak tego wymagało rozporządzenie podstawowe 2016/1036 (art. 14 ust. 6). W przypadku sklejki wysyłanej z Kazachstanu był to kod 4412 33 10 20, a w przypadku sklejki wysyłanej z Turcji kod 4412 33 10 10. Jak wynika z art. 1 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, przywożona do Unii sklejka składająca się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, objęta była do czasu utworzenia nowych kodów, kodem CN 4412 33 10.
W odniesieniu do zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia zasady lex retro non agit podnieść należy, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją wprowadzenia przepisów rozszerzających cło antydumpingowe, które w sposób nieprzewidziany (zaskakujący) dotyczą stanów faktycznych zaistniałych przed ich wejściem w życie. Rozporządzenie wszczynające dochodzenie, które weszło w życie 23 sierpnia 2023 r., czyli przed datą dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego, zapowiadało ewentualne wprowadzenie takich przepisów, przewidywało określone mechanizmy związane z rejestracją danego towaru, w tym wprowadzenie kodu Taric dla produktu objętego dochodzeniem tak, aby zgodnie z rozporządzeniem podstawowym 2016/103 można było zastosować środki wobec tego przywozu od daty takiej rejestracji. Skoro rozporządzenie wszczynające dochodzenie obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego, to stanowiło podstawę prawną do określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego i nie można przyjąć, że mamy do czynienia z niedozwolonym retroaktywnym skutkiem cła antydumpingowego (por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 365/20, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Utworzony kod Taric dla produktu objętego dochodzeniem przypisany do importowanego przez stronę skarżącą towaru - 4412 33 10 20 został wskazany w zgłoszeniu celnym z dnia 9 marca 2024 r. (pozycja 33 zgłoszenia).
Zgodzić się więc należy z organem odwoławczym, że nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, które weszło w życie 15 maja 2024 r., w odniesieniu do towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym (a zatem przed wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia), jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi.
Dodać przy tym należy, że rozporządzenie podstawowe 2016/1036 uchylało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE. L z dnia 22 grudnia 2009 r. Nr 343, str. 51, ze zm., dalej "rozporządzenie 1225/2009"), które zawierało zbliżone regulacje prawne w zakresie wszczęcia dochodzenia i rejestracji przywożonych w jego trakcie produktów tak, aby można zastosować ostateczne cło od daty takiej rejestracji, a więc z mocą wsteczną. Stan taki potwierdza tylko prawidłowość przedstawionego wyżej stanowiska organu i świadczy o utrwalonej procedurze Unii Europejskiej w zakresie ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi.
Trafnie zatem w konkluzji organ drugiej instancji podniósł, z powołaniem się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, że prawo unijne, z uwagi na chronione dobro (zapobieganie występowaniu nierównych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE) oraz procedury obowiązujące przy badaniu działań dumpingowych, świadomie dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną (porównaj wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-667/11 i C-376/02 - dostępne na https://curia.europa.eu). Trzeba zwrócić uwagę, że sprawa C-667/11 dotyczyła możliwości poboru cła antydumpingowego z mocą wsteczną od przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. W sprawie tej TSUE orzekł, że art. 14 ust. 5 rozporządzenia 1225/2009 (który odpowiada co do istoty treści art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036) powinien być interpretowany w ten sposób, że warunki rejestracji tego rodzaju co sporne w postępowaniu głównym są zgodne z owym przepisem i są w związku z tym wystarczające do celów poboru z mocą wsteczną cła antydumpingowego w zastosowaniu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, po przeprowadzeniu dochodzenia stwierdzającego zaistnienie obejścia ostatecznych ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.
W sprawie niniejszej, podobnie jak w sprawie rozpoznawanej przez TSUE, przywóz towaru podlegał rejestracji na podstawie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie, a zatem podlega on cłu antydumpingowemu rozszerzonemu rozporządzeniem wykonawczym 2024/1287.
Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, według którego jedynym przypadkiem, w którym nałożenie cła ostatecznego mogłoby mieć miejsce względem produktu przywiezionego na teren Unii Europejskiej przed wejściem w życie przepisów nakładających cło ostateczne, jest sytuacja uprzedniego nałożenia cła tymczasowego.
Jak bowiem trafnie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, mając na względzie regulacje art. 7 ust. 1 rozporządzenia podstawowego 2016/1036 Komisja może wprowadzić środek tymczasowy w postaci cła antydumpingowego z zachowaniem warunków określonych w tym przepisie. Komisja ma taką możliwość, jednakże nie musi z niej skorzystać. W omawianym przypadku Komisja Europejska nie wprowadziła ceł tymczasowych, ale nałożyła obowiązek rejestracji przywożonej sklejki, zgodnie z art. 14 ust. 5 przedmiotowego rozporządzenia, właśnie po to, aby w przyszłości móc nałożyć ewentualne cło antydumpingowe.
Trafnie również organ odwoławczy powołał się na zasadę pierwszeństwa prawa unijnego i obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem unijnym. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku w sprawie sygn. akt I GSK 365/20, posiłkując się uchwałą 7 sędziów NSA z 16 października 2017 r. sygn. akt I FPS 1/17 wskazał, że na obecnym etapie rozwoju prawa unijnego powszechnie przyjmuje się, że z zasady pierwszeństwa prawa unijnego wynikają szczególne obowiązki nałożone na sądy krajowe oraz organy państwowe w zakresie zapewnienia skuteczności i pierwszeństwa prawa unijnego. Na sądach spoczywa obowiązek kontroli działań administracji publicznej w sposób umożliwiający wyeliminowanie rozstrzygnięć niezgodnych z prawem unijnym. Z obowiązkiem tym korelują podejmowane przez polskiego ustawodawcę działania legislacyjne, które wprost wskazują na nakaz uwzględniania prawa unijnego przy podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracyjne (...). Obowiązek uwzględnienia wytycznych wynikających z prawa unijnego oraz orzeczeń TSUE przy podejmowaniu przez organy administracyjne rozstrzygnięć jest również powszechnie akcentowany w orzecznictwie zarówno TSUE jak i polskich sądów administracyjnych.
Ponadto, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 19/06 (opublikowano: OTK-A 2007/4/37), zasada niedziałania prawa wstecz stanowi jeden z podstawowych standardów państwa prawnego, zapewniających ochronę godności i autonomii jednostki. Zasada lex retro non agit nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewniania realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób. Im bardziej intensywna jest ingerencja prawodawcy w sferę stosunków prawnych ukształtowanych w przeszłości, tym większa musi być waga wartości konstytucyjnych uzasadniających taką ingerencję. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego na gruncie obowiązującej Konstytucji nie można całkowicie wykluczyć stanowienia regulacji retroaktywnych w sferze prawa daninowego, regulacje takie muszą jednak mieć szczególnie mocne uzasadnienie aksjologiczne. Trybunał zwrócił również uwagę, że zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, aby zainteresowany znał dokładną treść i wysokość ciążących na nim obowiązków daninowych w chwili zajścia zdarzeń powodujących powstanie takiego obowiązku.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wymogi te zostały spełnione. Jeszcze raz przypomnieć należy, że rozporządzenie wszczynające 2023/1649, tak jak stanowi art. 297 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 22 sierpnia 2023 r. i weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu (23 sierpnia 2023 r.). Z jego treści, z którą zobowiązany był zapoznać się skarżący, wprost wynikało, że produktem, którego dotyczy możliwe obchodzenie środków, jest sklejka składająca się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekana, klasyfikowana w dniu wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1930 do kodu CN ex 4412 33 00 (kod TARIC 4412 33 00 10) i pochodząca z Rosji ("produkt objęty postępowaniem"). Jest to produkt, do którego mają zastosowanie obecnie obowiązujące środki. Dochodzeniem objęty jest taki sam produkt jak ten określony w poprzednim motywie, obecnie klasyfikowany do kodu CN 4412 33 10, ale wysyłany z Turcji i Kazachstanu, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Turcji i Kazachstanu (kody TARIC 4412 33 10 10 i 4412 33 10 20) ("produkt objęty dochodzeniem"). Dalej w rozporządzeniu wskazano, że środkami obecnie obowiązującymi, które być może są obchodzone, są środki antydumpingowe wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 ("obowiązujące środki") – pkt B i C preambuły. W pkt E I F preambuły (zatytułowanych odpowiednio Procedura i Rejestracja) wskazano z kolei, że Komisja stwierdziła, iż istnieją wystarczające dowody uzasadniające wszczęcie dochodzenia na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego oraz poddanie przywozu produktu objętego dochodzeniem obowiązkowej rejestracji zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego. Na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem zostaje poddany obowiązkowej rejestracji w celu dopilnowania, by, jeśli w wyniku postępowania zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cła antydumpingowe mogły zostać pobrane w odpowiedniej wysokości, nieprzekraczającej cła rezydualnego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930, od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu.
Skoro towar objęty zgłoszeniem celnym z dnia 9 marca 2024 r. podlegał obowiązkowej rejestracji przywozu do Unii (co potwierdza też powołany w zgłoszeniu celnym kod Taric), to rację ma organ odwoławczy, że skarżący wprowadzając towar do obrotu musiał być świadomy toczącego się postępowania antydumpingowego, którego konsekwencją będą cła antydumpingowe. Nie miał natomiast obowiązku importu przedmiotowego towaru.
Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, informacja o rejestracji przywozu towarów na podstawie rozporządzenia wszczynającego 2023/1649 została w dniu jego wejście w życie zamieszczona w ogólnodostępnej internetowej przeglądarce taryfowej ISZTAR (System Zintegrowanej Taryfy Celnej), a do kodu Taric 4412 33 10 20 w okresie dochodzenia przypisany był środek 564 – rejestracja antydumpingu lub cła wyrównawczego, który z dniem wejścia w życie rozporządzenia rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe został usunięty, a w jego miejsce umieszczono informację o obowiązującym cle antydumpingowym.
Skarżący miał więc wszelkie dane, by w dniu dokonania zgłoszenia celnego liczyć się z nałożeniem cła antydumpingowego na importowany towar, który został objęty stosowną rejestracją w celu późniejszego pobrania takiego cła. Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że przedmiotowy towar, tylko sprowadzany z Rosji, był już od 2021 r. objęty cłem antydumpingowym. Podejmując się obrotu towarem objętym postępowaniem wyjaśniającym Komisji, skarżący podjął ryzyko gospodarcze, którego ewentualne skutki zobowiązany jest ponieść.
Objęcie cłem antydumpingowym towarów sprowadzonych w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, zarejestrowanych na podstawie rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, uzasadnione jest ochroną takich wartości jak bezpieczeństwo obrotu, ochrona rynku Wspólnoty przed praktykami dumpingowymi, a także zapewnianie efektywności prawa unijnego.
Także w powołanych przez skarżącego wyrokach Trybunał Konstytucyjny nie przesądził o bezwzględnym zakazie stosowania prawa wstecz, wyrażając stanowisko, że przepisy działające wstecz można w wyjątkowych sytuacjach uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
Wreszcie w świetle przepisów UKC nie może również budzi wątpliwości, że po zwolnieniu towarów organy celne mogą do celów kontroli celnych weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu (art. 48 UKC).
Stosownie do art. 85 ust. 1 UKC, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis art. 172 ust. 2 UKC stanowi z kolei, że data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. Z powyższych regulacji wynika zatem, że data zgłoszenia celnego miała decydujące znaczenie w sprawie zarówno dla stawki celnej właściwej dla zgłaszanego towaru, jak również dla zastosowania środków pozataryfowych, tj. środków antydumpingowych w postaci cła antydumpingowego. Zgodnie przy tym z art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287 cło rozszerzone jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2023/1649, a zatem od przywozu od 23 sierpnia 2023 r. do 14 maja 2024 r. Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało zaś dokonane w tym okresie, a przywóz towaru objętego tym zgłoszeniem został zarejestrowany.
Dlatego też prawidłowo organy celne ustalając kwotę długu celnego przyjęły elementy kalkulacyjne określone na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (tj. wartość celna, klasyfikacja taryfowa i pochodzenie towaru). Ponownie zauważyć przy tym należy, że podany w zgłoszeniu kod Taric był jednym z kodów wymienionych w rozporządzeniu 2023/1649 wszczynającym dochodzenie. Przepis art. 105 UKC dotyczy zaś zaksięgowania długu celnego.
Organy właściwie określiły różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną w zgłoszeniu celnym. Szczegółowe wyliczenia z odwołaniem do przepisów prawa zostały przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji i nie budzą wątpliwości. Jak zasadnie podniósł organ odwoławczy, każda zmiana w wysokości wartości celnej czy należności celnych przekłada się na zmianę podstawy opodatkowania, a w konsekwencji na wysokość podatku VAT. Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło (art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Zgodnie z art. 73d ustawy z dnia19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1373), naczelnik urzędu celno-skarbowego prowadzi jedno postępowanie w sprawie należności przywozowych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i emisyjnej, które kończy się wydaniem jednej decyzji.
W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowego określenia kwoty podatku od towarów i usług z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania ostatecznego cła antydumpingowego. Zarzut naruszenia art. 33 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług jest bezpodstawny.
Podsumowując stwierdzić należy, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i podjął niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy, działając w granicach swobodnej oceny dowodów. Skarżący miał zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków dowodowych. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy i odnosi się do poszczególnych zarzutów. Organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz prawidłowe podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.").
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś strona skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI