III SA/Lu 837/24

III SA/Lu 837/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 6 ust. 1; art. 48; art. 85; art. 77 ust. 2; art. 172 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 8 października 2024 r. nr 0601-IGC.4355.211.2024 w przedmiocie określenia kwoty cła oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 października 2024 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie – po rozpatrzeniu odwołania P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. (dalej jako "skarżąca", "strona" lub "spółka") – utrzymał w całości w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 10 lipca 2024 r. (nr [...]) w przedmiocie określenia kwoty należności przywozowych w postaci ostatecznego cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu 11 kwietnia 2024 r. w Oddziale Celnym w B. P. według zgłoszenia celnego nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar zadeklarowany jako sklejka brzozowa, sprowadzony z Kazachstanu, zaklasyfikowany do kodu Taric 4412 33 10 20. Kwotę długu celnego obliczono przy zastosowaniu stawki celnej w wysokości 7%, a kwotę podatku od towarów i usług przy zastosowaniu 23% stawki podatku VAT.
W piśmie z dnia 24 maja 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej powiadomił skarżącą o zamiarze wydania decyzji, w której powiadomi o kwocie ostatecznego cła antydumpingowego z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 15,8% oraz określi różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym. Organ wyjaśnił, że w związku z wejściem w życie w dniu 15 maja 2024 r. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz. Urz. UE L nr 89 z dnia 14 maja 2024 r., str. 1287 – dalej jako "rozporządzenie wykonawcze 2024/1287"), zaszła konieczność obliczenia i zaksięgowania kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oraz należnego z tego tytułu podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego z zastosowaniem stawki celnej 15,8% w wysokości 8 532 zł, powiadomił dłużnika o kwocie długu celnego oraz określił różnicę podatku od towarów i usług w wysokości 1 962 zł między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w wyżej wymienionym zgłoszeniu celnym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia 8 października 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w listopadzie 2021 r. rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji (Dz. Urz. UE L Nr 394 z dnia 9 listopada 2021 r., str. 7 – dalej jako "rozporządzenie pierwotne"), Komisja Europejska nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji. W dniu 23 sierpnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu oraz poddającego rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu (Dz. Urz. UE L Nr 207 z dnia 21 sierpnia 2023 r., str. 77 – dalej jako "rozporządzenie wszczynające 2023/1649" lub "rozporządzenie wszczynające dochodzenie"). Celem dochodzenia było zbadanie możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji oraz poddanie przywozu sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, obowiązkowej rejestracji.
W dniu 15 maja 2024 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r., rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, zostało rozszerzone na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, obecnie klasyfikowanej do kodu CN ex 4412 33 10, wysyłanej z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (kody TARIC 4412 33 10 10 i 4412 33 10 20). Rozszerzone cło jest cłem antydumpingowym w wysokości 15,80% mającym zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" w Rosji.
Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy podniósł, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości sklejki brzozowej sprowadzonej z Kazachstanu, klasyfikując towar do kodu TARIC 4412 33 10 20. Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego należał do produktów, co do których rozporządzenie wszczynające przewidywało obowiązek rejestracji. W związku z tym, że towar został sprowadzony w czasie trwania dochodzenia, został zarejestrowany przez polskie organy celne na podstawie rozporządzenia wszczynającego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.
W odniesieniu do zarzutu odwołania, że organ w sprawie zastosował przepisy nieobowiązujące w chwili powstania długu celnego wyjaśniono, że podstawę określenia terminu zaksięgowania ostatecznego cła antydumpingowego w odniesieniu do zarejestrowanych przywozów, stanowi art. 105 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 10 października 2013 r., Nr 269, str. 1, ze zm. – dalej jako "UKC"). W niniejszej sprawie dług celny powstał w okolicznościach innych niż określone w art. 105 ust. 1 UKC (w wyniku przyjęcia zgłoszenia celnego). Dług celny w zakresie rozszerzonego cła antydumpingowego powstał w związku z wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287. Wysokość (kwota) cła antydumpingowego została określona na dzień wydania decyzji. Natomiast mając na uwadze przepis art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, cło rozszerzone jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, tj. przywozu w okresie od 23 sierpnia 2023 r. do 14 maja 2024 r. We wskazanym okresie skarżąca dokonała importu sklejki brzozowej z Kazachstanu, której przywóz był objęty rejestracją na podstawie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Organ celny ustalając kwotę długu celnego przyjął elementy kalkulacyjne określone na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (tj. wartość celna, klasyfikacja taryfowa i pochodzenie towaru). Stwierdził również, że nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, które weszło w życie 15 maja 2024 r., w odniesieniu do towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym (a zatem przed wejściem w życie wyżej wymienionego rozporządzenia), jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi. Nadto wyjaśnił, że rejestracja przywożonych produktów, w świetle rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L Nr 176 z dnia 30 czerwca 2016 r. str. 21 – dalej jako "rozporządzenie podstawowe 2016/1036"), została wprowadzona rozporządzeniem Komisji. Takim rozporządzeniem było rozporządzenie wszczynające dochodzenie, które opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 22 sierpnia 2023 r. i weszło w życie 23 sierpnia 2023 r., a więc następnego dnia po jego opublikowaniu. Również rozporządzenie wykonawcze 2024/1287 weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu, tj. 15 maja 2024 r. Tymczasem zgłoszenia celnego skarżąca dokonała po publikacji rozporządzenia wszczynającego 2023/1649. Organ zwrócił uwagę, że informacja o rejestracji przywozu towarów na podstawie rozporządzenia wszczynającego została w dniu 23 sierpnia 2023 r. zamieszczona w internetowej przeglądarce taryfowej ISZTAR (System Zintegrowanej Taryfy Celnej), na bieżąco aktualizowanej danymi pochodzącymi z systemu TARIC (Zintegrowana Taryfa Celna Unii Europejskiej). Do kodu Taric 4412 33 10 20 zintegrowany był środek 564 – rejestracja antydumpingu lub cła wyrównawczego. Z dniem wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, środek 564 został usunięty, a w jego miejsce umieszczono informację o obowiązującym cle antydumpingowym. Z tego względu towary sprowadzone w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, ale zarejestrowane na podstawie rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, podlegają cłu antydumpingowemu. Towar objęty zgłoszeniem celnym w niniejszej sprawie podlegał zatem rejestracji przywozu do Unii.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odwołaniu strona stwierdziła, iż w momencie dokonywania zgłoszenia celnego w zintegrowanym systemie taryfy celnej ISZTAR brak było jakiejkolwiek uwagi czy informacji, że towar może być objęty ostatecznym cłem antydumpingowym, czy też że prowadzone jest jakiekolwiek postępowanie w tym zakresie oraz że spółka dokonując zgłoszenia celnego nie została w jakikolwiek sposób poinformowana o konieczności złożenia zabezpieczenia na wypadek wprowadzenia ostatecznego cła, jak również, że w ogóle rozpoczął się proces rejestracji przedmiotowych zgłoszeń celnych. Odnosząc się do tego zarzutu organ II instancji wyjaśnił, że na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, w przeglądarce taryfowej ISZTAR2 do kodu Taric 4412 33 10 20 przypisany był środek 564 – rejestracja antydumpingu lub cła wyrównawczego. Tymczasem podstawą prawną nałożenia cła antydumpingowego nie jest przeglądarka taryfowa ISZTAR. Możliwość taką przewiduje rozporządzenie wszczynające dochodzenie. Strona zajmująca się obrotem towarowym z zagranicą we własnym interesie powinna znać regulacje prawne w zakresie prowadzonej działalności. Rozporządzenie to nie przewiduje obowiązku złożenia zabezpieczenia na wypadek wprowadzenia ostatecznego cła antydumpingowego. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że organ celny nie musi informować importera o rejestrowaniu przywozu, sam zaś proces rejestracji odbywa się automatycznie, poprzez przyjęcie zgłoszenia celnego towaru zaklasyfikowanego do kodu Taric, który obejmuje rozporządzenie wszczynające.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca P. Spółka z o.o. z siedzibą w B. P. zaskarżyła wskazaną decyzję ostateczną.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, mających wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:
a) art. 1 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, poprzez nałożenie na towar cła antydumpingowego, o którym mowa w powołanym rozporządzeniu, w sytuacji, gdy rozporządzenie to weszło w życiu w dniu 15 maja 2024 r., a więc już po dacie ustalającej wszelkie zobowiązania publicznoprawne względem tego zgłoszenia, zaś samo zgłoszenie celne nie było rejestrowane jako objęte dochodzeniem i o fakcie tym organ w żaden sposób nie informował skarżącej oraz nie składał Komisji Europejskiej miesięcznych sprawozdań dotyczących importu produktu objętego dochodzeniem;
b) art. 14 ust. 6 rozporządzenia podstawowego 2016/1036, poprzez bezzasadne przyjęcie, że proces rejestracji przywozu sklejki polegał na automatycznym przyjmowaniu zgłoszeń celnych, podczas gdy wymagał on składania i wysyłania miesięcznych sprawozdań dotyczących importu tego towaru i obligował Polskę do podjęcia odpowiednich kroków zarządzających wprowadzenie tego obowiązku;
c) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść wydanej decyzji polegający na błędnym przyjęciu, że towar objęty zgłoszeniem celnym podlega ocleniu ostatecznym cłem antydumpingowym z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 15,8 %, w sytuacji, gdy towar ten nie podlega ocleniu cłem antydumpingowym w wysokości 15,8% z uwagi na nieprzeprowadzenie procesu rejestracji tego zgłoszenia jako objętego dochodzeniem.
W świetle tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zgodnie z zasadą lex retro non agit, ustawodawca nie może ustanawiać przepisów prawa, które wiążą skutki prawne ze zdarzeniami z przeszłości. Strona w dniu dokonania zgłoszenia celnego była przekonana, że ustalono względem zgłoszonego towaru wszelkie niezbędne należności publicznoprawne, towar został zgłoszony, wobec czego zaistniała sytuacja jest krzywdząca. Zarzuciła, że organ celny przyjmujący zgłoszenie celne nie poinformował również, że zostanie ono objęte rejestracją. Takie postępowanie organów celnych godzi w podstawowe zasady i narusza fundamentalną zasadę pewności obrotu.
W ocenie skarżącej, w momencie dokonywania zgłoszenia celnego w zintegrowanym systemie taryfy celnej ISZTAR – wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Administracji Skarbowej – brak było jakiejkolwiek uwagi czy informacji, że towar może być objęty ostatecznym cłem antydumpingowym, czy też, że prowadzone jest jakiekolwiek postępowanie w tym zakresie, a w szczególności, że organ celny od dnia 23 sierpnia 2023 r. zaczął proces rejestrowania przywozu sklejki z Kazachstanu. Strona dokonując zgłoszenia celnego nie miała jakiejkolwiek możliwości uzyskania informacji o wszczęciu procedury rejestracji przywozu, zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036, a nadto, że zgodnie z art. 14 ust. 6 tego rozporządzenia wysyłane były miesięczne sprawozdania, o które spółka mogłaby wystąpić. Zdaniem skarżącej organ celny może nałożyć cło antydumpingowe z datą wsteczną tylko pod jednym warunkiem, a mianowicie pod warunkiem uprzedniego objęcia przywozu towaru rejestracją. Stwierdzenie, że organ celny nie musi informować importera o rejestrowaniu przywozu, sam zaś proces rejestracji odbywa się automatycznie, poprzez przyjęcie zgłoszenia celnego towaru zaklasyfikowanego do kodu Taric, który obejmuje rozporządzenie wszczynające 2023/1649, jest w ocenie skarżącej całkowicie niezgodne z treścią obowiązujących w tym zakresie przepisów. Według strony, proces rejestracji powinien być wprowadzony na podstawie odpowiedniego dokumentu władz kraju członkowskiego, w którym określa się datę i techniczny sposób postępowania ze zgłoszeniami celnymi rejestrowanymi na potrzeby rozporządzenia. Każdy kraj członkowski powinien co miesiąc wysyłać odpowiednie zestawienia informujące o ilości rejestrowanych towarów i kwocie pobranych należności celnych. Skarżąca, gdyby tylko miała wiedzę, że jej zgłoszenia są rejestrowane i istnieje obawa rozszerzenia ceł antydumpingowych na przywożone towary z datą wsteczną, z pewnością monitorowałaby sytuację i wystąpiła do Komisji o udostępnienie informacji dotyczących zagregowanej wielkości całego importu i wtedy podjęłaby decyzję o dalszym imporcie sklejki.
Strona zarzuciła, że organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił jakie właściwe kroki podjął organ celny w celu rejestrowania przywozu sklejki do Unii. Podkreśliła też, że nigdy nie uczestniczyła w praktykach obchodzenia środków, bowiem spółka sprowadzała towar wyłączenie z przedsiębiorstw produkujących sklejkę z drewna brzozowego na terytorium Kazachstanu, których działalność polega na wywozie sklejki z drewna brzozowego produkowanej w Kazachstanie. Wyjaśniła również, że świadectwa pochodzenia w Kazachstanie są zgodne z normami międzynarodowymi, a także ze wszystkimi wymogami i przepisami UE dotyczącymi pochodzenia towarów, oraz że aspekty te podlegają kontroli kazachskiego Ministerstwa Handlu i Integracji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że organy celne zastosowały zwykłą procedurę rejestracji zgłoszeń celnych. Zgłoszenia celne w procedurach przywozowych są obsługiwane elektronicznie w systemie AIS/IMPORT i podkreślił, że na potrzeby rejestracji utworzone zostały kody Taric – 4412 33 10 10 dla sklejki wysyłanej z Turcji i 4412 33 10 20 dla sklejki wysyłanej z Kazachstanu. Kody te w sposób jednoznaczny określają rodzaj towaru i pozwalają na wyodrębnienie dokonanych zgłoszeń tych towarów już z rejestru zgłoszeń celnych.
W piśmie z dnia 15 stycznia 2025 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi organu na skargę, a organ odwoławczy pismem z dnia 18 lutego 2025 r. ustosunkował się do zarzutu skarżącej dotyczącego nieskładania do Komisji Europejskiej miesięcznych sprawozdań dotyczących importowanego towaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej była decyzja organu odwoławczego dotycząca określenia skarżącej ostatecznego cła antydumpingowego i różnicy w podatku od towarów i usług od importu w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprowadzonego z Kazachstanu towaru w postaci sklejki brzozowej, w związku z wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287.
Objęty procedurą dopuszczenia do obrotu towar zadeklarowany został jako sklejka brzozowa sprowadzona z Kazachstanu i zaklasyfikowany do kodu Taric 4412 33 10 20. Kwotę długu celnego obliczono przy zastosowaniu stawki celnej w wysokości 7%, a wysokość podatku od towarów i usług przy zastosowaniu 23% stawki podatku VAT. Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 1-3 powołanego rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem pierwotnym nakładającym ostateczne cło antydumpingowe w wysokości 15,80% na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, zostało rozszerzone na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, obecnie klasyfikowanej do kodu CN ex 4412 33 10, wysyłanej także z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (kody Taric 4412 33 10 10 i 4412 33 10 20). Przedmiotowe cło pobierane jest od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649.
W ocenie strony skarżącej nałożenie na towar cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, które weszło w życie dnia 15 maja 2024 r., a więc po dacie dokonania zgłoszenia celnego, stanowi naruszenie zasady lex retro non agit. Strona podkreślała, że w dacie zgłoszenia nie miała jakichkolwiek informacji, że towar może być objęty ostatecznym cłem antydumpingowym oraz że prowadzone jest jakiekolwiek postępowanie w tym zakresie, a w szczególności, że przywóz sklejki z Kazachstanu jest rejestrowany zgodnie z art. 13 ust. 3 i art. 4 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036.
Tymczasem należy stanowczo stwierdzić, że w świetle okoliczności faktycznych i stanu prawnego jaki miał w sprawie zastosowanie, argumentacja skarżącej spółki nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Unia Europejska opracowała pewien kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej w rozporządzeniu podstawowym 2016/1036. Zgodnie z ogólną zasadą, cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt przywieziony po cenach dumpingowych, którego wprowadzenie do wolnego obrotu w Unii powoduje szkodę (art. 1 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia). Przepisy rozporządzenia podstawowego 2016/1036 przewidują wszczęcie na szczeblu Unii dochodzenia mającego na celu ustalenie występowania, stopnia i skutków domniemanego dumpingu na pisemny wniosek każdej osoby fizycznej lub prawnej albo organizacji nieposiadającej osobowości prawnej, działającej w imieniu przemysłu Unii lub w szczególnych okolicznościach bez złożenia takiego wniosku (art. 5 rozporządzenia podstawowego). Zgodnie z art. 13 ust. 1 zdanie pierwsze tego rozporządzenia, cła antydumpingowe nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia można rozszerzyć tak, aby objęły przywóz z państw trzecich, których dotyczy środek produktów podobnych, zarówno nieznacznie zmodyfikowanych, jak i niemodyfikowanych, lub nieznacznie zmodyfikowanych produktów podobnych, lub też ich części, w przypadku, gdy obowiązujące środki są obchodzone. Przepis art. 13 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia stanowi z kolei, że dochodzenia na mocy niniejszego artykułu wszczyna się z inicjatywy Komisji, na wniosek państwa członkowskiego lub dowolnej zainteresowanej strony, w przypadkach, gdy wniosek zawiera wystarczające dowody dotyczące czynników wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu. Wszczęcie następuje w drodze rozporządzenia Komisji, w którym nakazuje się organom celnym poddanie przywozu rejestracji zgodnie z art. 14 ust. 5 lub żądanie gwarancji. Komisja informuje państwa członkowskie, gdy zainteresowana strona lub państwo członkowskie wystąpiły z wnioskiem uzasadniającym wszczęcie dochodzenia, a Komisja zakończyła jego analizę, lub gdy Komisja samodzielnie ustaliła, że należy wszcząć dochodzenie. Dochodzenia prowadzone są przez Komisję. Komisji mogą towarzyszyć organy celne, a dochodzenia są kończone w ciągu dziewięciu miesięcy. W przypadku gdy ostatecznie ustalone fakty uzasadnią rozszerzanie środków, rozszerzenia tego dokonuje Komisja zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3. Rozszerzenie skutkuje począwszy od daty nałożenia obowiązku rejestracji na podstawie art. 14 ust. 5 lub żądania gwarancji (...). Zgodnie z kolei z art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie tego rozporządzenia, tymczasowe lub ostateczne cła antydumpingowe nakłada się w drodze rozporządzenia, a pobiera je państwo członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu nakładającym te cła. Cła te pobiera się niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz.
Jak stanowią dalsze regulacje tego artykułu, począwszy od wszczęcia dochodzenia, Komisja, po poinformowaniu w odpowiednim czasie państw członkowskich, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu rejestrowania przywożonych produktów, tak by można było następnie zastosować środki, wobec tego przywozu od daty takiej rejestracji. Przywóz podlega rejestracji na wniosek przemysłu Unii, który to wniosek zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Przywóz można również poddać rejestracji z inicjatywy Komisji. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem Komisji. Takie rozporządzenie określa cel działania oraz w stosownych przypadkach, szacunkową kwotę przyszłej należności. Okres poddania przywożonych produktów obowiązkowej rejestracji nie przekracza dziewięciu miesięcy (art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego). Państwa członkowskie co miesiąc składają Komisji sprawozdania na temat handlu produktami przywozowymi podlegającymi dochodzeniu i środkom, a także na temat kwoty ceł pobranych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Wszczynając dochodzenie zgodnie z art. 5, Komisja tworzy kody Taric dla produktu objętego dochodzeniem. Państwa członkowskie, składając sprawozdania dotyczące produktu objętego dochodzeniem, korzystają z tych kodów Taric od momentu wszczęcia dochodzenia. Komisja może, na wyraźny i uzasadniony wniosek zainteresowanej strony, podjąć decyzję o przekazaniu zainteresowanym stronom niepoufnego podsumowania informacji dotyczących zagregowanej wielkości i wartości przywozu danych produktów (art. 14 ust. 6 rozporządzenia podstawowego).
Zgodnie z wymogami rozporządzenia podstawowego 2016/1036, w dniu 21 sierpnia 2023 r. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, oraz poddającego rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu (powoływane dalej jako "rozporządzenie wszczynające 2023/1649"). W świetle regulacji art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036 organy celne państw członkowskich podejmują właściwe kroki w celu rejestrowania przywozu do Unii określonego w art. 1 niniejszego rozporządzenia. Obowiązek rejestracji wygasa po upływie dziewięciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie wszczynające dochodzenie dotyczące obchodzenia środków antydumpingowych zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 22 sierpnia 2023 r. i weszło w życie następnego dnia po jego publikacji (23 sierpnia 2023 r.). Tym samym informacja o wszczęciu dochodzenia (i obowiązkowej rejestracji przywozu), które może zakończyć się nałożeniem cła antydumpingowego, została przez Komisja Europejską podana do publicznej wiadomości.
Poza sporem pozostaje, że zgłoszenia celnego skarżąca dokonała po publikacji rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Dlatego też już zwykła staranność przy prowadzeniu swoich spraw wymagała od przedsiębiorcy zajmującego się importem towarów na tak dużą skalę sprawdzenia regulacji prawnych, które mogą przedsiębiorcy dotyczyć. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie zawisło ponad 60 spraw skarżącej w tożsamym przedmiocie – określenia ostatecznego cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług od importu sklejki brzozowej sprowadzonej z Kazachstanu w okresie od 23 sierpnia 2023 r. do 14 maja 2024 r.
Najistotniejsze jest jednak to, co strona skarżąca zupełnie pomija, że tak jak tego wymagało rozporządzenie podstawowe 2016/1036 (art. 14 ust. 6), utworzone zostały nowe kody Taric dla produktu objętego dochodzeniem. W przypadku sklejki wysłanej z Kazachstanu był to kod 4412 33 10 20, a w przypadku sklejki wysłanej z Turcji kod 4412 33 10 10. Jak wynika z art. 1 rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, przywożona do Unii sklejka składająca się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, objęta była do czasu utworzenia nowych kodów – kodem CN 4412 33 10. Utworzony kod Taric dla produktu objętego dochodzeniem przypisany do importowanego przez skarżącą towaru – 4412 33 10 20 został wskazany w zgłoszeniu celnym z dnia 11 kwietnia 2024 r. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, powoływanie się przez skarżącą na brak wiedzy w zakresie wszczęcia dochodzenia i rejestracji zgłoszeń celnych jest stanowiskiem całkowicie nieuprawnionym. Skarżąca zarzucała, że stanowisko organu o braku obowiązku informowania importera o rejestrowaniu przywozu i automatycznej rejestracji, poprzez przyjęcie zgłoszenia celnego towaru zaklasyfikowanego do kodu Taric, który obejmuje rozporządzenie wszczynające 2023/1649, jest całkowicie niezgodne z treścią obowiązujących w tym zakresie przepisów, ale jakich, już nie wskazała. Jedyny przepis, do którego odwołała się strona, to przytoczony powyżej art. 14 ust. 6 rozporządzenia podstawowego 2016/1036. Z przepisu tego wynika zaś tylko tyle, że państwa członkowskie mają obowiązek składania Komisji comiesięcznych sprawozdań na temat handlu produktami przywozowymi podlegającymi dochodzeniu i środkom, a także na temat kwoty ceł pobranych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Powołana regulacja nie przeczy jednak stanowisku organu ani o automatycznej rejestracji przywozu towaru objętego wskazanym wyżej i utworzonym na jej potrzeby kodem Taric, ani o elektronicznej formie przekazywania Komisji sprawozdań. W pełni zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że z przepisów rozporządzenia wszczynającego 2023/1649, jak i rozporządzenia wykonawczego 2024/1287 – nie wynika konieczność utworzenia szczególnej rejestracji zgłoszeń dotyczących importu sklejki brzozowej z Kazachstanu czy Turcji. Utworzone specjalnie na potrzeby dochodzenia i rejestracji kody Taric – 4412 33 10 10 dla sklejki wysyłanej z Turcji i 4412 33 10 20 dla sklejki wysyłanej z Kazachstanu, w sposób jednoznaczny określają rodzaj towaru i pozwalają na wyodrębnienie dokonanych zgłoszeń tych towarów z ogólnego rejestru zgłoszeń celnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, że dysponuje system AIS/IMPORT, który służy do rejestracji i przetwarzania danych ze zgłoszeń celnych i innych dokumentów celnych dotyczących towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej. W systemie tym obsługiwane są elektroniczne zgłoszenia celne w procedurach przywozowych. Również zgłoszenie celne stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostało w tym systemie zarejestrowane. Rejestracja zgłoszenia w systemie nie pozostawia zaś wątpliwości co do określenia wszelkich opłat przywozu i umożliwia uzyskanie w skuteczny sposób dostępnych informacji dla celów prawidłowego poboru z mocą wsteczną rozszerzonego cła antydumpingowego.
Na etapie postępowania sądowego organ odwoławczy w piśmie z dnia 18 lutego 2025 r. odnosząc się do zarzutów strony podnoszonych w piśmie z dnia 15 stycznia 2025 r. wyjaśnił, że składanie sprawozdań z przywozu produktów objętych dochodzeniami i środkami antydumpingowymi odbywa się na zasadach określnych w Wytycznych w sprawie sprawozdawczości z art. 14 ust. 6 rozporządzenia podstawowego 2016/1036 i art. 24 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1037 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem towarów subsydiowanych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L Nr 176 z dnia 30 czerwca 2016 r., str. 55), który również nakazuje, by państwa członkowskie składając sprawozdania dotyczące przywozu produktu objętego dochodzeniem korzystały z kodów Taric od momentu wszczęcia dochodzenia. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że obowiązuje zasada poufności i że wszystkie sprawozdania są przekazywane elektronicznie w formie plików bezpośrednio generowanych za pomocą stosownych aplikacji, oraz że w takim sprawozdaniu zawarte są dane dotyczące wszystkich obowiązujących środków antydumpingowych/wyrównawczych. Podkreślił przy tym, że Komisja jest jedynym dysponentem spływających co miesiąc od państw członkowskich danych dotyczących przywozu wszystkich towarów objętych dochodzeniem i środkami antydumpingowymi.
Powyższe stanowisko organu uznać należało za wyczerpujące i w pełni przekonujące, a zarzuty skargi w tym zakresie, zwłaszcza zarzut o nierejestrowaniu towaru – za nieuzasadnione.
Wyjaśnienia organu odwoławczego w zakresie sposobu wymiany informacji dodatkowo potwierdza regulacja art. 6 ust. 1 UKC, który stanowi ogólną zasadę, że wszelka wymiana informacji, takich jak deklaracje, zgłoszenia, wnioski lub decyzje, między organami celnymi oraz między przedsiębiorcami a organami celnymi, a także przechowywanie tych informacji zgodnie z wymogami przepisów prawa celnego, odbywa się za pomocą technik elektronicznego przetwarzania danych. Dlatego twierdzenia skarżącej, że powinna zostać o procesie rejestracji zgłoszeń celnych poinformowana przez organ nie mają, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, normatywnej postawy. Informacja o wszczęciu dochodzenia i rejestracji importowanego przez skarżącą towaru, a także możliwych konsekwencjach z tym związanych została przecież podana do publicznej wiadomości, a strona zajmująca się obrotem towarem o utworzonym na potrzeby postępowania wyjaśniającego kodzie Taric zobowiązana była tę wiedzę posiadać. Słusznie organ odwoławczy podniósł, że przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości skorygowanego i podwyższonego cła. Natomiast podejmując się obrotu towarem objętym postępowaniem wyjaśniającym Komisji, spółka podjęła ryzyko gospodarcze, którego ewentualne skutki zobowiązana jest ponieść.
Dodać również należy, co wskazał organ odwoławczy, że informacja o rejestracji przywozu towarów na podstawie rozporządzenia wszczynającego 2023/1649 została w dniu jego wejście w życie zamieszczona w ogólnodostępnej internetowej przeglądarce taryfowej ISZTAR (System Zintegrowanej Taryfy Celnej), czego skarżąca skutecznie nie podważyła. Nie odniosła się ona również w żaden sposób do stanowiska organu w zakresie przypisania do kodu Taric 4412 33 10 20 w okresie dochodzenia odpowiedniego typu środka pozataryfowego 564 – rejestracja antydumpingu lub cła wyrównawczego, który z dniem wejścia w życie rozporządzenia rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe – został usunięty, a w jego miejsce umieszczono informację o obowiązującym cle antydumpingowym. Okoliczności te również podważają stanowisko skarżącej co do braku wiedzy w zakresie prowadzonego dochodzenia i rejestracji przywozu. Podnoszone natomiast przez skarżącą okoliczności, iż świadectwa pochodzenia z Kazachstanu są zgodne z normami międzynarodowymi, a także wymogami i przepisami UE dotyczącymi pochodzenia towarów – nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, podobnie jak podnoszony przez skarżącą fakt nieuczestniczenia w praktykach obchodzenia środków.
W kontekście zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 1 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, zauważyć też trzeba, że powoływany przez spółkę art. 4 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia stanowi, że wnioski o zwolnienie z cła rozszerzonego na mocy art. 1 składa się na piśmie w jednym z języków urzędowych Unii Europejskiej; wnioski te muszą być podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania podmiotu wnoszącego o zwolnienie. Jak natomiast wynika z pkt 1.7 preambuły wskazanego rozporządzenia wykonawczego 2024/1287 (zatytułowanego Dochodzenie) – Komisja oficjalnie poinformowała o wszczęciu dochodzenia władze Rosji, Kazachstanu, Turcji, znanych producentów eksportujących i przemysł Unii. Władze Kazachstanu przedstawiły wykaz producentów sklejki brzozowej, z którymi Komisja nawiązała kontakt. Na stronie internetowej DG ds. Handlu udostępniono formularze wniosków o zwolnienie eksporterów w Kazachstanie i Turcji oraz kwestionariusze dla importerów w Unii. Tym samym informacja w zakresie wnioskowania o zwolnienie z cła była również powszechnie dostępna, a w konsekwencji to obowiązkiem strony było się z nią zapoznać, jeżeli chciała z takiej drogi skorzystać.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi w przedmiocie naruszenie zasady lex retro non agit, a zatem zasady niedziałania prawa wstecz, to należy w pierwszej kolejności zauważyć, że jak wynika z przytoczonych wyżej regulacji, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją wprowadzenia przepisów rozszerzających cło antydumpingowe, które w sposób nieprzewidziany (zaskakujący) dotyczą stanów faktycznych zaistniałych przed ich wejściem w życie. Rozporządzenie wszczynające dochodzenie, które weszło w życie 23 sierpnia 2023 r., czyli przed datą dokonania przez skarżącą zgłoszenia celnego zapowiadało ewentualne wprowadzenie takich przepisów, przewidywało określone mechanizmy związane z rejestracją danego towaru, w tym wprowadzenie kodu Taric dla produktu objętego dochodzeniem tak, aby zgodnie z rozporządzeniem podstawowym 2016/103, można było zastosować środki wobec tego przywozu od daty takiej rejestracji. Skoro rozporządzenie wszczynające dochodzenie obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego, to stanowiło podstawę prawną do określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego i nie można przyjąć, że mamy do czynienia z niedozwolonym retroaktywnym skutkiem cła antydumpingowego (por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 365/20 – dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego zgodzić się więc należy z organem, że nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, które weszło w życie 15 maja 2024 r., w odniesieniu do towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym (a zatem przed wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia), jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi.
Dodać przy tym należy, że rozporządzenie podstawowe 2016/1036 uchylało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE L Nr 343 str. 51 z dnia 22 grudnia 2009 r., ze zm. – dalej "rozporządzenie 1225/2009"), które – co należy podkreślić – zawierało zbliżone regulacje prawne w zakresie wszczęcia dochodzenia i rejestracji przywożonych w jego trakcie produktów, tak aby można zastosować ostateczne cło od daty takiej rejestracji, a więc z mocą wsteczną. Stan taki potwierdza tylko prawidłowość przedstawionego wyżej stanowiska organu i świadczy o utrwalonej procedurze Unii Europejskiej w zakresie ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi.
Trafnie zatem w konkluzji organ II instancji podniósł, z odwołaniem się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskie, że prawo unijne z uwagi na chronione dobro (zapobieganie występowaniu nierównych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE) oraz procedury obowiązujące przy badaniu działań dumpingowych, świadomie dopuszcza możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną (porównaj wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach: C-667/11 i C-376/02 – dostępne na stronie internetowej https://curia.europa.eu). Dodać tylko trzeba, że w sprawie C-667/11 (która dotyczyła możliwości poboru cła antydumpingowego z mocą wsteczną od przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji), TSUE orzekł, że artykuł 14 ust. 5 rozporządzenia 1225/2009 (który odpowiada co do istoty treści art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego 2016/1036), powinien być interpretowany w ten sposób, że warunki rejestracji tego rodzaju co sporne w postępowaniu głównym są zgodne z owym przepisem i są w związku z tym wystarczające do celów poboru z mocą wsteczną cła antydumpingowego w zastosowaniu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, po przeprowadzeniu dochodzenia stwierdzającego zaistnienie obejścia ostatecznych ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.
W sprawie niniejszej, podobnie jak w rozpoznawanej przez TSUE, przywóz towaru podlegał rejestracji na podstawie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie, a zatem podlega on cłu antydumpingowemu rozszerzonemu rozporządzeniem wykonawczym 2024/1287.
Zgodzić się należy także z organem, że obowiązuje zasada pierwszeństwa prawa unijnego i obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem unijnym. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku w sprawie sygn. akt I GSK 365/20, posiłkując się uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt I FPS 1/17 wskazał, że "na obecnym etapie rozwoju prawa unijnego, powszechnie przyjmuje się, że z zasady pierwszeństwa prawa unijnego wynikają szczególne obowiązki nałożone na sądy krajowe oraz organy państwowe w zakresie zapewnienia skuteczności i pierwszeństwa prawa unijnego. Na sądach spoczywa obowiązek kontroli działań administracji publicznej w sposób umożliwiający wyeliminowanie rozstrzygnięć niezgodnych z prawem unijnym. Z obowiązkiem tym korelują podejmowane przez polskiego ustawodawcę działania legislacyjne, które wprost wskazują na nakaz uwzględniania prawa unijnego przy podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracyjne (...). Obowiązek uwzględnienia wytycznych wynikających z prawa unijnego oraz orzeczeń TSUE przy podejmowaniu przez organy administracyjne rozstrzygnięć jest również powszechnie akcentowany w orzecznictwie zarówno TSUE jak i polskich sądów administracyjnych (...)." – zob. też powołane tam orzecznictwo i poglądy doktryny.
Ponadto jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 19/06 (publ. OTK-A 2007/4/37), zasada niedziałania prawa wstecz stanowi jeden z podstawowych standardów państwa prawnego, zapewniających ochronę godności i autonomii jednostki. Zasada lex retro non agit nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewniania realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób. Im bardziej intensywna jest ingerencja prawodawcy w sferę stosunków prawnych ukształtowanych w przeszłości, tym większa musi być waga wartości konstytucyjnych uzasadniających taką ingerencję. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, na gruncie obowiązującej Konstytucji nie można całkowicie wykluczyć stanowienia regulacji retroaktywnych w sferze prawa daninowego, regulacje takie muszą jednak mieć szczególnie mocne uzasadnienie aksjologiczne. Trybunał zwrócił również uwagę, że zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, aby zainteresowany znał dokładną treść i wysokość ciążących na nim obowiązków daniowych w chwili zajścia zdarzeń powodujących powstanie takiego obowiązku.
W okolicznościach niniejszej sprawy powyższe wymogi zostały spełnione. Jeszcze raz bowiem przypomnieć należy, że rozporządzenie wszczynające 2023/1649, tak jak stanowi art. 297 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 22 sierpnia 2023 r. i weszło w życie następnego dnia po jego publikacji (23 sierpnia 2023 r.). Z jego treści, z którą zobowiązana była zapoznać się skarżąca spółka, wprost wynikało, że produktem, którego dotyczy możliwe obchodzenie środków, jest sklejka składająca się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekana, klasyfikowana w dniu wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1930 do kodu CN ex 4412 33 00 (kod TARIC 4412 33 00 10) i pochodząca z Rosji ("produkt objęty postępowaniem"). Jest to produkt, do którego mają zastosowanie obecnie obowiązujące środki. Dochodzeniem objęty jest taki sam produkt jak ten określony w poprzednim motywie, obecnie klasyfikowany do kodu CN 4412 33 10, ale wysyłany z Turcji i Kazachstanu, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Turcji i Kazachstanu (kody TARIC 4412 33 10 10 i 4412 33 10 20) ("produkt objęty dochodzeniem"). Środkami obecnie obowiązującymi, które być może są obchodzone, są środki antydumpingowe wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 ("obowiązujące środki") – pkt B i C preambuły. W pkt E I F preambuły (zatytułowanymi odpowiednio Procedura i Rejestracja) wskazano z kolei, że Komisja stwierdziła, iż istnieją wystarczające dowody uzasadniające wszczęcie dochodzenia na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego oraz poddanie przywozu produktu objętego dochodzeniem obowiązkowej rejestracji zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego. Na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, przywóz produktu objętego dochodzeniem zostaje poddany obowiązkowej rejestracji w celu dopilnowania, by, jeśli w wyniku postępowania zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cła antydumpingowe mogły zostać pobrane w odpowiedniej wysokości, nieprzekraczającej cła rezydualnego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930, od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu.
Tym samym, skoro towar objęty zgłoszeniem celnym z dnia 11 kwietnia 2024 r. podlegał obowiązkowej rejestracji przywozu do Unii (co potwierdza też powołany w zgłoszeniu celnym kod Taric), to skarżąca wprowadzając towar do obrotu winna mieć świadomość o toczącym się postępowaniu antydumpingowym, którego konsekwencją będą cła antydumpingowe. Nie miała natomiast obowiązku importu przedmiotowego towaru. Spółka prowadząc działalność tego rodzaju powinna uwzględniać, jako element ryzyka gospodarczego, możliwość zmiany przepisów prawa następujących po zakupie towaru, a obowiązujących w dniu zgłoszenia celnego, w szczególności, że przedmiotowy towar, tylko sprowadzony z Rosji, był już od 2021 roku objęty cłem antydumpingowym. Ochrona takich wartości jak bezpieczeństwo obrotu, ochrona rynku Wspólnoty przed praktykami dumpingowymi, a także zapewnianie efektywności prawa unijnego, uzasadniają objęcie cłem antydumpingowym towarów sprowadzonych w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, zarejestrowanych na podstawie rozporządzenia wszczynającego 2023/1649.
Wreszcie w świetle przepisów art. 48 UKC nie może budzić wątpliwości, że po zwolnieniu towarów organy celne mogą do celów kontroli celnych weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Ponadto, stosownie do art. 85 ust. 1 UKC, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie zaś z art. 77 ust. 2 UKC, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis art. 172 ust. 2 UKC stanowi z kolei, że data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. Z powyższych regulacji wynika zatem, że data zgłoszenia celnego miała decydujące znaczenie w sprawie dotyczącej zarówno stawki celnej właściwej dla zgłaszanego towaru, jak również dla zastosowania środków pozataryfowych, tj. środków antydumpingowych w postaci cła antydumpingowego. Zgodnie przy tym z art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, cło rozszerzone jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2023/1649, a zatem od przywozu dokonanego od 23 sierpnia 2023 r. do 14 maja 2024 r. Dlatego też prawidłowo organy celne ustalając kwotę długu celnego, przyjęły elementy kalkulacyjne określone na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (tj. wartość celna, klasyfikacja taryfowa i pochodzenie towaru).
W ocenie Sądu, brak było również podstaw do zakwestionowania stanowiska organów co do zasadności zastosowania w sprawie art. 105 ust. 3 UKC, a podnoszony na etapie postępowania odwoławczego zarzut co do konieczności zastosowania ust. 5 tego przepisu, z uwagi na zaistniałe w sprawie nieprzewidziane okoliczności, w świetle przedstawionych powyższej rozważań uznać należało za nieuzasadniony. Skarga zarzutów w tym zakresie już nie zawiera.
Podsumowując stwierdzić należy, że organy prawidłowo określiły różnicę w podatku od towarów i usług między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną w zgłoszeniu celnym. Szczegółowe wyliczenia z odwołaniem do przepisów prawa znalazły się w decyzji organu I instancji i nie zostały przez skarżącą skutecznie podważone. Jak zasadnie podniósł organ odwoławczy, każda zmiana w wysokości wartości celnej czy należności celnych przekłada się na zmianę podstawy opodatkowania, a w konsekwencji na wysokość podatku VAT. Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło (art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – Dz. U. z 2024 r. poz. 361, ze zm.). Według zaś art. 73d ustawy z dnia19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373), naczelnik urzędu celno-skarbowego prowadzi jedno postępowanie w sprawie należności przywozowych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i emisyjnej, które kończy się wydaniem jednej decyzji. W konsekwencji organy dokonały prawidłowego określenia ostatecznej wysokości kwoty podatku od towarów i usług z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania ostatecznego cła antydumpingowego.
Tym samym, wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak również podjęły wszelkie niezbędne działania w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, działając w granicach swobodnej oceny dowodów, a zatem w zgodzie z regułami proceduralnymi. Skarżąca miała zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków dowodowych. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy i odnosi się do poszczególnych zarzutów. Organ prawidłowo wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz prawidłowe podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uznając skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) obowiązany był ją oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Według tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca spółka nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).