III SA/LU 83/23

III SA/Lu 83/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I GSK 747/23 - Wyrok NSA z 2023-08-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 818
art. 57; art. 55 pkt 2; art. 2 pkt 28; z art. 41; art. 37 ust. 1 i 2; art. 61 ust. 1; art. 38 ust. 1; art. 39 ust. 2; art. 53 ust. 1;
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 289 art. 3 ust. 3;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju  Regionalnego i przepisów szczególnych dotyczących celu "Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia" oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia  (WE) nr 1080/2006
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18;
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Referent Paulina Rolinska-Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. B. na rozstrzygnięcie protestu Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nr [...] z dnia 23 stycznia 2023 r. Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (dalej także jako "LAWP"), działając na podstawie art. 57 w związku z art. 55 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm., dalej powoływanej jako "u.z.r.p."), nie uwzględniła protestu wniesionego przez skarżącą E. B. w związku z negatywną oceną projektu "[...] ul. [...]", zgłoszonego w odpowiedzi na konkurs nr RPLU.15.01.00-IP.01-06-001/22.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
W dniu 20 kwietnia 2022 r. E. B., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] E. B., złożyła wniosek o udzielenie dofinansowania na realizację projektu "[...] ul. [...]", w ramach Osi Priorytetowej 15 Odporne Lubelskie - zasoby REACT-EU dla Lubelskiego, Działania 15.1 Wsparcie przedsiębiorstw w zakresie energetyki Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Wniosek pozytywnie przeszedł etap weryfikacji warunków formalnych oraz oceny. Komisja Oceny Projektów LAWP przyznała projektowi 70 punktów. W konsekwencji projekt przeszedł do etapu wyboru projektu do dofinasowania.
Na tym etapie, w ramach weryfikacji spełniania kryteriów oceny wyboru projektów, pismem nr [...] z dnia 27 października 2022 r., poinformowano skarżącą, że projekt nie spełnia kryteriów wyboru projektów i wymaga złożenia przez wnioskodawcę dodatkowych wyjaśnień i skorygowania wniosku zgodnie z zawartymi w piśmie uwagami.
W treści wezwania, w uwadze 1 wyjaśniono, że wnioskodawca w formularzu wniosku o dofinansowanie w sekcji B.I. oświadczył, że jest podmiotem samodzielnym (w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, Dz.U.UE.L.2014.187.1 z poźn. zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 651/20141"). Natomiast z informacji posiadanych przez LAWP wynika, że wnioskodawca pozostaje w relacjach powiązania (w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014) z następującymi przedsiębiorstwami: [...], [...] Spółką Jawną, [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, [...] z ograniczoną odpowiedzialnością, [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z tym należy w sekcji B.I. formularza wniosku przy pytaniu "Czy wnioskodawca jest podmiotem samodzielnym (w rozumieniu złącznika I do rozporządzenia [...])?" wybrać opcję "Nie", a następnie udzielić odpowiedzi twierdzącej na pytanie "Czy wnioskodawca jest powiązany z innymi podmiotami (w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia [...])?" oraz utworzyć osobne sekcje B.IV. - każda odrębna dla jednego podmiotu. W sekcji B.IV. w tabelach [...] formularza wniosku należy podać 100% danych (wielkość zatrudnienia, dane finansowe) podmiotów powiązanych. W sekcji B.VI. w tabeli B.7 formularza wniosku należy zsumować dane wnioskodawcy z danymi podmiotów powiązanych z wnioskodawcą.
W uwadze 2 wezwania po poprawy wniosku podano, że w pkt [...] formularza wniosku należy wskazać, zgodnie z instrukcją wypełniania punktu, czy którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr [...]. Jeżeli którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą znajduje się w trudnej sytuacji, należy wskazać przesłanki kwalifikujące podmiot jako znajdujący się w trudnej sytuacji. Jednocześnie należy zweryfikować i wyjaśnić, w jaki sposób sytuacja wyżej wymienionego podmiotu wpływa na sytuację całej grupy gospodarczej (wnioskodawca oraz podmioty powiązane) i czy w konsekwencji grupa spełnia kryteria do zweryfikowania jej jako podmiotu znajdującego się w trudnej sytuacji.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w dniu 9 listopada 2022 r. złożyła pakiet dokumentów.
W piśmie przewodnim z dnia 9 listopada 2022 r. skarżąca oświadczyła, że jest przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr [...] z następującymi przedsiębiorstwami: [...], [...] Spółką Jawną, [...] Spółką z o.o., [...] z o.o. oraz z [...] Spółką z o.o. Ponadto skarżąca wskazała, że dokonała poprawy i zmian we wniosku o dofinansowanie w sekcjach: B.I., B.IV. oraz B.VI. wniosku, poprzez uzupełnienie danych dotyczących wyżej wymienionych podmiotów powiązanych.
W złożonym w dniu 9 listopada 2022 r. formularzu wniosku o dofinansowanie skarżąca dokonała poprawy w zakresie wykazania podmiotów powiązanych. Natomiast ani w tabeli C.13.2 formularza wniosku, ani w treści pisma przewodniego skarżąca nie wskazała czy którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014.
W konsekwencji LAWP pismem z dnia 7 grudnia 2022 r. odmówiła podpisania umowy o dofinansowanie projektu. LAWP wyjaśniła, że umowa o dofinansowanie projektu nie może zostać zawarta, ponieważ przedmiotowy projekt nie spełnia kryteriów wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, a mianowicie kryterium pierwszego stopnia "Kwalifikowalność wnioskodawcy". Powołując się na treść pkt 4.4.3. Regulaminu konkursu organ podniósł, że wsparcie w ramach Działania nie może być udzielone przedsiębiorstwom w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 oraz art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 1301/2013.
Organ zauważył, że w treści pisma z dnia 9 listopada 2022 r. oraz złożonego w tym dniu formularza wniosku o dofinansowanie skarżąca potwierdziła występowanie relacji o charakterze powiązań z wymienionymi przedsiębiorstwami. Z danych dostępnych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że podmiot powiązany z wnioskodawcą – [...] Spółka z o.o. znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Czas funkcjonowania [...] Spółki z o.o. na rynku wynosi dłużej niż 3 lata. Skumulowana strata (-) [...] [(-) [...] + (-) [...])] po jej skorygowaniu o wszelkie kapitały uznawane za część kapitału własnego (+) [...] zł (kapitał zapasowy + kapitał z aktualizacji wyceny + pozostałe zapasowe kapitały) daje wynik ujemny (-) [...]. Również więcej niż połowa subskrybowanego kapitału podstawowego spółki (˝ z [...] zł = [...]), została utracona wskutek poniesionych skumulowanych strat w wysokości [...],[...] (wartość bezwzględna sumy kapitałów własnych, niepodzielnego wyniku finansowego z lat ubiegłych i wyniku netto jest większa od połowy kapitału podstawowego (zakładowego)), co stanowi wypełnienie okoliczności opisanej w literze a) art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Stanowi to podstawę do uznania [...] Spółki z o.o. za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji. Dodatkowo organ zauważył, że zobowiązania pieniężne [...] Spółki z o.o. przewyższyły wartość aktywów, w związku z czym fundusz własny spółki przyjął wartość ujemną, a stan ten utrzymywał się przez okres dwudziestu czterech miesięcy (lata 2020-2021). Wskazuje to na możliwość spełnienia przesłanek z art. 11 Prawa upadłościowego oraz możliwość wypełnienia przez [...] Spółkę z o.o. definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji określonej w literze c) art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014.
Organ wyjaśnił, że badanie warunku odnoszącego się do zakazu udzielania pomocy publicznej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji powinno dotyczyć wnioskodawcy oraz grupy podmiotów z nim powiązanych traktowanych jako całość, a nie każdego podmiotu powiązanego z wnioskodawcą. Badając sytuację należy wziąć pod uwagę jednostkę gospodarczą, to jest grupę przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy. Gdy wnioskodawca jest w dobrej sytuacji ekonomicznej, musi być to potwierdzone na poziomie jednostki gospodarczej. Ocena spełniania przesłanek trudnej sytuacji finansowej na podstawie art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 powinna zostać przeprowadzona na podstawie danych finansowych jednostki gospodarczej, to jest skumulowanych danych finansowych beneficjenta oraz wszystkich podmiotów z nim powiązanych. Taka kumulacja powinna być przeprowadzona analogicznie do sposobu stosowanego przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 651/2014 w odniesieniu do przedsiębiorstw powiązanych, to jest poprzez sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych w wysokości 100%, niezależnie od rzeczywistych udziałów w danym przedsiębiorstwie.
Organ wskazał, że wnioskodawca wraz z podmiotami powiązanymi wymienionymi w sekcji B wniosku o dofinasowanie, w tym [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, tworzy grupę gospodarczą. W skład grupy, poza wnioskodawcą i wymienioną wyżej spółką, wchodzą: P. W. [...] B. P., [...] Spółka Jawna, [...] Spółka z o.o. oraz [...] z o.o. Podmiot [...] Spółka Jawna nie zamieszcza sprawozdań finansowych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, natomiast sprawozdanie finansowe podmiotu P. W. [...] B. P. nie jest dostępne w ogólnodostępnych rejestrach.
W związku z powyższym nie można określić, w jakiej sytuacji finansowej znajdują się wymienione wyżej podmioty oraz w jaki sposób sytuacja finansowa tych podmiotów wpływa na sytuację całej grupy. Organ podkreślił jednocześnie, że wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie do poprawy wniosku nie odniósł się do kwestii, czy którykolwiek z podmiotów powiązanych jest w trudnej sytuacji i jak wpływa to na sytuację całej grupy.
W konsekwencji organ stwierdził, że niemożliwe jest zweryfikowanie sytuacji grupy przedsiębiorstw, w skład której wchodzi wnioskodawca i podmioty z nim powiązane, w tym [...] Spółka z o.o., będąca w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Dodatkowo wnioskodawca w odpowiedzi na pismo LAWP w sprawie uzupełnienia/poprawy dokumentacji na etapie weryfikacji kryteriów wyboru projektów nie ustosunkował się do sytuacji ekonomicznej podmiotów powiązanych ani jej wpływu na sytuację całej grupy gospodarczej, do czego był wzywany.
Organ podkreślił, że kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy" jest kryterium obligatoryjnym. Natomiast z uwagi na brak możliwości weryfikacji sytuacji grupy przedsiębiorstw, do której należy wnioskodawca, nie można pozytywnie odpowiedzieć na pytanie cząstkowe: "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 14 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy ze zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?" W konsekwencji projekt nie spełnia kryterium wyboru projektów "Kwalifikowalność wnioskodawcy".
W proteście wniesionym wobec negatywnej oceny projektu skarżąca zarzuciła:
- błędną wykładnię kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy",
- błędną wykładnię przepisu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014;
- wezwanie do uzupełnienia tabeli C.13.2 niezgodnie z jej opisem.
W uzasadnieniu protestu skarżąca podkreśliła, że zarówno nazwa kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy", jak i wskazane przez LAWP w informacji o negatywnej ocenie pytane cząstkowe: "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?" w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych czynią wnioskodawcę oraz jego przymioty przedmiotem oceny tego kryterium. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 2 pkt 28 u.z.r.p. wnioskodawca to podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Analogiczną definicję zawiera rozdział II Regulaminu konkursu.
Zdaniem skarżącej jeżeli kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy" oraz objęte nim pytanie cząstkowe: "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji (...)" literalnie odwołuje się do wnioskodawcy, którym w niniejszej sprawie jest E. B. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] E. B., nie istnieją jakiekolwiek podstawy, by zamiast wnioskodawcy przedmiotem oceny uczynić poszczególne przedsiębiorstwa, uznane za powiązane z wnioskodawcą. Regulamin konkursu nie wymaga od wnioskodawcy złożenia przed zawarciem umowy o dofinansowanie żadnych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej podmiotów uznanych przez LAWP za powiązane z wnioskodawcą, co oznacza, że wnioskodawca złożył w LAWP wszystkie dokumenty wymagane Regulaminem konkursu. Przed podpisaniem umowy o dofinansowanie dokonywana jest weryfikacja wnioskodawcy w rejestrze podmiotów wykluczonych, prowadzonym przez Ministerstwo Finansów, na podstawie pisemnego zapytania do Ministerstwa Finansów. W przypadku, gdy wnioskodawca widnieje w tym rejestrze, odmawia się podpisania umowy o dofinansowanie.
Skarżąca podniosła, że przedmiotowe kryterium jest wiążące dla Komisji Oceny Projektów oraz LAWP. Kryteria notyfikowane w konkursie zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p. zostały przyjęte przez Instytucję Zarządzającą w sformalizowanej procedurze, wymagającej zatwierdzenia przez Komitet Monitorujący. W ocenie skarżącej skoro Instytucja Zarządzająca i Komitet Monitorujący ustanowiły zasadę, że przedmiotem oceny jest to, czy wnioskodawca – podmiot, który składa wniosek znajduje się (albo nie znajduje się) w trudnej sytuacji, to LAWP nie była uprawniona do zredefiniowania przedmiotu oceny w ramach tego kryterium i badania, czy podmioty uznane przez LAWP za powiązane z wnioskodawcą znajdują się (albo nie znajdują się) w trudnej sytuacji. Kryterium przyjęte przez Instytucję Zarządzającą i zatwierdzone przez Komitet Monitorujący w trybie art. 125 ust. 3 lit c) rozporządzenia nr 1303/2013 jest objęte domniemaniem legalności, a jednocześnie nie jest możliwa rozszerzająca wykładnia kryteriów.
Protest nie został uwzględniony przez LAWP. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu LAWP podtrzymała dotychczasową ocenę projektu.
LAWP wskazała, że w ramach kryterium pierwszego stopnia "Kwalifikowalność wnioskodawcy" ocenie podlega m.in. odpowiedź na pytanie pomocnicze (cząstkowe): "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?". Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie cząstkowe pytania będzie pozytywna. W ramach kryterium istnieje możliwość jednokrotnej poprawy. Wnioskodawca zostanie wezwany do złożenia stosownych wyjaśnień i ewentualnego skorygowania zapisów, jedynie w przypadku, gdy wyjaśnienia i ewentualna korekta wniosku nie będą prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku.
Odwołując się do zwartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji LAWP podniosła, że stanowisko oceniających miało uzasadnione podstawy. Organ podkreślił, że w konsekwencji wykazania przez wnioskodawcę szeregu podmiotów powiązanych Komisja Oceny Projektów miała obowiązek zbadania w kontekście art. 2 rozporządzenia nr 651/2014 sytuacji wnioskodawcy wraz z grupą powiązanych podmiotów. Przewidziana w skarżonym kryterium ocena trudnej sytuacji wnioskodawcy jest możliwa jedynie w sytuacji badania zarówno wnioskodawcy, jak i podmiotów powiązanych. LAWP wskazała, że organ ma prawo kształtować kryteria, mając na względzie ich zgodność z obowiązującym prawem krajowym i wspólnotowym.
W ocenie organu podniesione w proteście zarzuty są chybione. Wskazana w treści protestu definicja terminu "wnioskodawca" w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z działaniami Komisji Oceny Projektów. Aspekt badania sytuacji ekonomicznej całej grupy, to jest podmiotów powiązanych z wnioskodawcą, został szerzej opisany w wyjaśnieniach Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dostępnych na stronie internetowej Urzędu oraz w piśmie z dnia 26 października 2016 r. Służby Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej.
Powyższe dokumenty i interpretacje, mające charakter kierunkowy, wskazują, że należy badać przedsiębiorstwa i podmioty powiązane z nimi jako jednostki gospodarcze. W sytuacji gdy wnioskodawca jest w dobrej sytuacji ekonomicznej, musi zostać to potwierdzone na poziomie jednostki gospodarczej. Jeżeli nie zachodzą żadne szczególne przesłanki do uznania, że trudności występują na poziomie jednostki gospodarczej, pomoc może być udzielona. Organ zauważył, że takie stanowisko jest podzielane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Organ podkreślił, że przedsiębiorstwo jest definiowane jako pojedyncza jednostka ekonomiczna (single economic entity) posiadająca wspólne źródło kontroli. Dlatego, o ile grupa działa jako pojedyncza jednostka ekonomiczna, powinna być uznawana za jedno przedsiębiorstwo, a sytuacja ekonomiczna wszystkich podmiotów wchodzących w skład grupy powinna być brana pod uwagę przy udzielaniu pomocy, o której mowa w rozporządzeniu nr 651/2014. W przeciwnym razie spółka będąca w trudnej sytuacji finansowej mogłaby obejść zakaz udzielania pomocy przedsiębiorstwom w trudnościach, przez powołanie podmiotu zależnego i przeniesienie do niego wszystkich zobowiązań.
W ocenie LAWP definiowanie przedsiębiorstwa skarżącej wraz z podmiotami powiązanymi jako pojedynczej jednostki ekonomicznej posiadającej wspólne źródło kontroli i przyjęcie, że sytuacja ekonomiczna wszystkich podmiotów wchodzących w skład grupy powinna być brana pod uwagę przy udzielaniu pomocy, jest działaniem prawidłowym. Komisja Oceny Projektów miała obowiązek zbadania potencjału finansowego wszystkich podmiotów wchodzących w skład grupy właśnie w sytuacji, gdy sam wnioskodawca nie spełnia przesłanek przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji. Dodatkowo LAWP zwróciła uwagę, że w Regulaminie konkursu w rozdziale II "Wykaz skrótów i pojęć specjalistycznych" wskazano również, że jedno przedsiębiorstwo to wnioskodawca oraz wszystkie jednostki gospodarcze powiązane z wnioskodawcą jednym ze stosunków określonych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1407/2013.
Organ wskazał, że pomoc w przedmiotowym naborze jest udzielana między innymi na podstawie rozporządzenia nr 651/2014 oraz rozporządzenia nr 1407/20132 i LAWP nie miała obowiązku umieszczać w załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu szerszego opisu spornego kryterium. W świetle bowiem obowiązujących przepisów i orzecznictwa zagadnienie trudnej sytuacji wnioskodawcy jest rozumiane jako badanie trudnej sytuacji wnioskodawcy wraz z podmiotami powiązanymi. W przedmiotowej sprawie brak odniesienia się do powyższego w tabeli C.13.2 formularzu wniosku można odczytać jako chęć ukrycia problemów natury ekonomicznej w grupie przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą.
Organ zaznaczył, że w przypadku kryteriów merytorycznych cały ciężar ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy. Na nim spoczywa również obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową oraz staranne i odpowiadające założeniom danego programu operacyjnego przygotowanie dokumentacji konkursowej. Skarżąca znając treść kryteriów i ich istotną rolę w procedurze konkursowej, powinna sama uczynić wszystko, aby wykazać ich spełnienie.
Natomiast w dokumentacji aplikacyjnej złożonej w dniu 9 listopada 2022 r. skarżąca nie dokonała poprawy zgodnie z uwagą 2 zawartą w wezwaniu do poprawy wniosku. Przede wszystkim w tabeli C.13.2 wniosku skarżąca nie wskazała czy którykolwiek z podmiotów powiązanych znajduje się w trudnej sytuacji rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, jak również nie odniosła się do dalszej części uwagi, obejmującej wezwanie do wyjaśnienia jak ewentualna trudna sytuacja podmiotów powiązanych wpływa na sytuację całej grupy. Powyższe informacje były zaś konieczne do zweryfikowania spełniania kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy", co zostało podkreślone w wezwaniu.
Organ przyznał, że informacja co do sposobu, w jaki sytuacja powiązanego podmiotu będącego w trudnej sytuacji miałaby wpływać na sytuację całej grupy gospodarczej, nie była wymagana opisem tabeli C.13.2. Jednak wezwanie wskazywało jasno, że w wymienionej tabeli należy wskazać czy którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji, co jest spójne z opisem tabeli zawartym w formularzu wniosku o dofinansowanie. Natomiast dalsza część uwagi odnosiła się do złożenia wyjaśnień, których treść była konieczna do oceny skarżonego kryterium. Zgodnie z pkt 6.4.23 Regulaminu konkursu, na etapie oceny Instytucja Organizująca Konkurs może zwrócić się do wnioskodawcy o przedstawienie wyjaśnień w odniesieniu do informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie oraz ewentualne przedstawienie dodatkowych dokumentów celem potwierdzenia spełnienia przez projekt danego kryterium. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca dokonał jednak niepełnej poprawy, która skutkowała brakiem możliwości prawidłowej oceny skarżonego kryterium i w konsekwencji skutkowała negatywną oceną projektu. Pomimo braku prawidłowej i pełnej poprawy wniosku przez wnioskodawcę, Komisja Oceny Projektów starała się zbadać sytuację finansową grupy na podstawie ogólnodostępnych rejestrów. Jednakże ze względu na formę prowadzenia dzielności była w stanie sprawdzić za pośrednictwem publikowanych sprawozdań jedynie sytuację [...] Spółki z o.o. Jak wykazano jednoznacznie w treści negatywnej oceny projektu i co nie było podważane przez wnioskodawcę, wskazana spółka znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014.
Organ zauważył, że wnioskodawca całkowicie pominął uwagę nr 2 z wezwania z dnia 27 października 2022 r. Wobec tego Komisja Oceny Projektów prawidłowo dokonała negatywnej oceny spełnienia kryterium pierwszego stopnia "Kwalifikowalność wnioskodawcy", z uwagi na brak możliwości ustalenia sytuacji podmiotów powiązanych w kontekście spełniania przesłanek określonych w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń.
E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na rozstrzygnięcie protestu, zarzucając naruszenie:
1) art. 2 pkt 28, art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 1 i 2 pkt 7 u.z.r.p., polegające na niedopuszczalnym w świetle tych przepisów przeprowadzeniu takiej wykładni kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy" oraz objętego nim pytania cząstkowego "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?", aby wyłączyć stosowanie definicji legalnej pojęcia "wnioskodawca", objętej art. 1 pkt 28 u.z.r.p.;
2) art. 37 ust. 1 u.z.r.p. oraz art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/20141, polegające na przyjęciu za podstawę negatywnego rozpatrzenia protestu nieaktu w postaci treści strony internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przy pominięciu:
a) wykładni pojęcia "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" przedstawionej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 stycznia 2022 r. w sprawie C-347/20 SIA 'Zinatnes parks' przeciwko Finansu ministrija,
b) okoliczności, iż w dniu 17 stycznia 2023 r. Komitet Monitorujący Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego, działając na podstawie art. 110 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/20132 przyjął uchwałę nr 347/2022 zatwierdzając kryteria wyboru projektów dla Działania 15.1 Wsparcie przedsiębiorstw w zakresie energetyki wspófinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wdrażanego przez LAWP. O ile w ramach innych konkursów ogłaszanych przez LAWP pytanie cząstkowe będące kwestią trudnej sytuacji brzmiało: "Czy wnioskodawca lub którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą (jeśli występują) nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 ust. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?" to na potrzeby wyboru projektów w ramach Działania 15. RPO Komitet Monitorujący w dniu 17 stycznia odstąpił od podkreślonego sformułowania. W związku z tym skarżąca zarzuca, że LAWP odstąpił od stosowania wiążącego brzmienia kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy" na rzecz nadania mu znaczenia wywodzonego z nieaktu;
3) art. 37 ust. 1 u.z.r.p. oraz art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, polegające na:
a) przyjęciu za podstawę wykładni przepisu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 pojęcia "jednego przedsiębiorstwa" zaczerpniętego z zupełnie innego aktu prawnego, dopuszczającego udzielanie wsparcia publicznego przedsiębiorstwom będącym w trudnej sytuacji finansowej, tj. rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013;
b) przyjęciu za podstawę wykładni przepisu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 pojęcia "pojedyncza jednostka ekonomiczna" ("single economic entity"), które nie występuje w rozporządzeniu nr 651/2014,
c) odstąpieniu od wykładni przedstawionej przez Komisję Europejską w pkt 14 preambuły rozporządzenia nr 651/2014, zgodnie z którą w celu zagwarantowania pewności prawa, art. 2 pkt 18 rozporządzenia ustanawia jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzania oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia;
4) art. 37 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 3a, art. 41 ust. 2 pkt 6a oraz art. 52 ust. 1 i 2 u.z.r.p. oraz art. 125 ust. 3 lit. d) rozporządzenia nr 1303/2013 - polegające na odstąpieniu przez LAWP od oceny wnioskodawcy w świetle ustanowionych, notyfikowanych zasad przeprowadzania konkursu. Naruszenie to polega na żądaniu przez LAWP od skarżącej dokumentów dotyczących podmiotów uznanych przez LAWP za powiązane z nią - chociaż Regulamin konkursu w rozdziale 6.8 uprawniał LAWP do żądania wyłącznie dokumentów dotyczących samego wnioskodawcy.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LAWP, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z:
1) Regulaminu konkursu ogłoszonego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Priorytet 2: Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+l Działanie 2.1: "Wsparcie inwestycji w infrastrukturze B+R przedsiębiorstw" PO IR, KONKURS 1/2.1/2020, NABÓR <14 kwietnia 2020 r. – 30 czerwca 2020 r.> oraz kryteriów obowiązujących w tym konkursie,
2) uchwały nr 347/2022 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 z dnia 17 stycznia 2022 r. oraz złącznika do tej Uchwały,
na okoliczność potwierdzenia, że organy odpowiedzialne za legalność udzielania pomocy publicznej, w szczególności zaś Minister właściwy do spraw rozwoju, występujący jako Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Inteligentny Rozwój 2014-2020 oraz Komitet Monitorujący RPO WL nie kierowali się informacją opublikowaną na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z której LAWP wywodziła w zaskarżonym rozstrzygnięciu wnioski negatywne dla skarżącej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała między innymi, że zarówno nazwa kryterium – "Kwalifikowalność wnioskodawcy", jak i objęte nim pytanie cząstkowe w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych czynią wnioskodawcę oraz jego przymioty przedmiotem oceny tego kryterium.
Zgodnie z art. 2 pkt 28 u.z.r.p. wnioskodawca to podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Analogiczną definicję LAWP przywołała w rozdziale II Regulaminu konkursu, według którego wnioskodawca - zgodnie z art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej – to podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Jeżeli zatem sporne kryterium oraz sformułowane w jego ramach pytanie cząstkowe literalnie odwołują się do wnioskodawcy, a więc E. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] E. B., to nie istnieją jakiekolwiek podstawy, by zamiast wnioskodawcy przedmiotem oceny uczynić poszczególne przedsiębiorstwa, uznane za powiązane z wnioskodawcą. W ocenie skarżącej przedstawiona w skardze wykładnia kryterium pozostaje w zgodzie z pkt 6.8.5. Regulaminu konkursu.
Skarżąca akcentowała zmianę przez Komitet Monitorujący treści spornego kryterium, przez wyeliminowanie fragmentu o treści "lub którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawca (jeśli występują)", co oznacza ograniczenie oceny do sytuacji samego wnioskodawcy, a co zdaniem skarżącej znajduje potwierdzenie w wyroku TSUE w sprawie C-347/20.
Skarżąca zarzuciła, że pojęcia "pojedynczej jednostki ekonomicznej", posiadającej wspólne źródło kontroli, "jednego przedsiębiorstwa" czy "jednego organizmu" nie są znane rozporządzeniu nr 651/2014 oraz nie zostały wykorzystane przez Komisję Europejską do budowy przepisu art. 2 pkt 18 tego rozporządzenia. Odwołanie się do tych pojęć przez LAWP jest, zdaniem skarżącej, błędne także ze względu na stan faktyczny sprawy. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...] na własny rachunek, zgodnie z przepisami ustawy Prawo przedsiębiorców, a zatem żaden inny podmiot nie może względem niej wywierać dominującego wpływu, zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. a)-d) rozporządzenia nr 651/2014. Dodatkowo, E. B. posiada 10% kapitału i praw głosu w [...] [...] Sp. z o.o. oraz 10% kapitału i praw głosu w [...] Sp. z o.o. Nie sposób zatem przyjąć, że skarżąca może być źródłem "wspólnego źródła kontroli" dla innych przedsiębiorstw, albo być przedmiotem kontroli ze strony innych przedsiębiorstw.
W odpowiedzi na skargę LAWP wniosła o jej oddalenie.
Podtrzymując dotychczasowe stanowisko organ wyjaśnił, że odwołanie do dokumentów UOKIK oraz służb Komisji Europejskiej znalazło się w rozstrzygnięciu nie tylko dlatego, że zyskały one potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3185/16, ale i ze względu na czytelność używanej argumentacji.
Ponadto, zdaniem organu przywołany przez skarżącą wyrok TSUE w sprawie C- 347/20 w żaden sposób nie wskazuje wprost, że podczas dokonywania oceny czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, powinno się brać pod uwagę jedynie sytuację wnioskodawcy, z pominięciem podmiotów powiązanych. Powyższy wyrok w żaden sposób nie stoi w sprzeczności ze stanowiskiem LAWP.
LAWP wskazała, że w jej ocenie przyjęcie przez Komitet Monitorujący RPO WL spornego kryterium bez sformułowania "lub którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą (jeśli występują)" nie rodzi skutków, jakie zakłada skarżąca. Organ jest bowiem zawsze zobligowany do badania wnioskodawcy wraz z podmiotami z nim powiązanymi dla właściwej odpowiedzi na pytanie o trudną sytuację aplikującego.
LAWP podkreśliła, że w świetle treści skargi skarżąca próbuje wycofać się z własnego oświadczenia dotyczącego powiązań ze spółkami [...] [...] oraz [...], podczas gdy działanie w jednej grupie gospodarczej zostało wykazane w poprzednich pismach strony i potwierdzone wpisaniem przez samą skarżącą podmiotów powiązanych w sekcji B.I. wniosku o dofinansowanie.
Jednocześnie organ zauważył, że zgodnie z wykładnią przepisów odnoszących się do określenia statusu MŚP badając status przedsiębiorstwa, należy uwzględnić czy jest ono niezależne oraz czy nie należy do grupy powiązanej gospodarczo i organizacyjnie, także w kontekście czy nieformalnie powiązane osobowo przedsiębiorstwa podejmują wspólne działania gospodarcze i czy ich działalność się wzajemnie uzupełnia. Do oceny brane są pod uwagę związki między przedsiębiorstwami za sprawą osób fizycznych (w szczególności członków rodziny). Za istnieniem powiazań mogą przemawiać np.: wspólna klientela, brak wyodrębnienia finansowego, wspólne użytkowanie bazy logistycznej np. zajmowanie tego samego budynku (lokalu), środków transportu, wspólny sposób prowadzenia biznesu, korzystanie z tych samych kanałów dystrybucji, usytuowanie na komplementarnych etapach cyklu produkcyjnego, bycie zleceniodawcą/zleceniobiorcą lub korzystanie z usług drugiego przedsiębiorstwa, serwisowanie, reklamowanie jego produktów lub usług, przekazywanie drugiemu przedsiębiorstwu środków trwałych w użytkowanie, wynajem nieruchomości, wspólna strona internetowa, relacje pomiędzy kierownictwem, posługiwanie się wspólnymi pracownikami, a także relacje rodzinne, które ocenia się jako szczególnie intensywne i znaczące przy badaniu rzeczywistej pozycji ekonomicznej przedsiębiorstwa oraz jego przynależności do grupy powiązanej gospodarczo i organizacyjne.
Organ wskazał również, że powołując się na postanowienia Regulaminu konkursu ogłoszonego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Priorytet 2: Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+l Działanie 2.1: "Wsparcie inwestycji w infrastrukturze B+R przedsiębiorstw" PO IR, KONKURS 1/2.1/2020, skarżąca pominęła całość dokumentacji aplikacyjnej tego konkursu. Natomiast analiza całości zapisów dokumentacji wskazuje, że całkowicie zostały pominięte przez skarżącą objaśnienia ujęte w dołączonych do odpowiedzi na skargę załącznikach nr 8 i nr 2 do Regulaminu tego konkursu, stanowiących integralną część dokumentacji konkursowej. Zapisy w dokumentacji konkursowej potwierdzają natomiast stanowisko LAWP wyrażone w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne na mocy art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawą szczególną, która przewiduje kontrolę sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.).
Stosownie do art. 61 ust. 1 u.z.r.p. w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 61 ust. 8 u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Realizowana przez sądy administracyjne kontrola spraw o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 jest dokonywana w oparciu o kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1783/12).
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła informacja Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości o nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez skarżącą E. B. w związku z negatywną oceną projektu "[...] ul. [...]", zgłoszonego w odpowiedzi na konkurs nr [...] Negatywna ocena projektu wyrażała się w odmowie podpisania umowy o jego dofinansowanie.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena projektu skarżącej dokonana została w sposób nienaruszający prawa, w tym zasad postępowania przy wyłanianiu projektów do dofinansowania.
Przepis art. 37 ust. 1 u.z.r.p. zobowiązuje właściwą instytucję do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z zasadami przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Stosownie do art. 37 ust. 2 u.z.r.p. projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.
Właściwa instytucja może wymagać złożenia przez wnioskodawcę oświadczeń niezbędnych do: 1) przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania lub 2) zawarcia umowy o dofinansowanie projektu lub podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu (art. 37 ust. 3a u.z.r.p.). Zgodnie zaś z art. 37 ust. 5 u.z.r.p., właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów.
W myśl art. 38 ust. 1 u.z.r.p., wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie: 1) konkursowym, 2) pozakonkursowym albo 3) w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych.
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w postępowaniu konkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i: 1) uzyskały wymaganą liczbę punktów albo 2) uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1 (art. 39 ust. 2 u.z.r.p.).
Podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 u.z.r.p.). W regulaminie właściwa instytucja określa, między innymi, przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu (art. 41 ust. 2 pkt 2 u.z.r.p.), termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania w nich braków w zakresie warunków formalnych oraz poprawiania w nich oczywistych omyłek (art. 41 ust. 2 pkt 4 u.z.r.p.), kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.), a także zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (art. 41 ust. 2 pkt 7a u.z.r.p.). Treść regulaminu, a także wszystkie jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 5 u.z.r.p.). Przystępując do konkursu wnioskodawca godzi się na wymagania i warunki określone systemem realizacji danego programu. Warunki te muszą być podane do publicznej wiadomości potencjalnych wnioskodawców oraz nie mogą być sprzeczne z aktami normatywnymi wyższego stopnia, w tym przede wszystkim regulacjami prawa unijnego oraz ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.
Na mocy art. 53 ust. 1 u.z.r.p. wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której: 1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny; 2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania (art. 53 ust. 2 u.z.r.p.). Negatywną ocenę w rozumieniu tego przepisu stanowi także odmowa podpisania umowy o dofinansowanie projektu.
Zgodnie z podanym do publicznej wiadomości Regulaminem określającym zasady przeprowadzenia konkursu nr RPLU.15.01.00-IP.01-06-001/22, do którego przystąpiła skarżąca, umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, oraz zostały dokonane czynności i zostały złożone dokumenty wskazane w Regulaminie konkursu (pkt. 6.8.1. Regulaminu). W przypadku, gdy na etapie weryfikacji załączników wymaganych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie pojawią się wątpliwości co do spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, dokonywana jest weryfikacja tych kryteriów. W wyniku weryfikacji wnioskodawca może być wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień/uzupełnienia/poprawy. Wyjaśnienie/uzupełnienie/poprawa załączników do wniosku o dofinansowanie nie może prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku. Negatywny wynik weryfikacji, czy projekt spełnia kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, stanowi podstawę do odmowy podpisania z wnioskodawcą umowy o dofinansowanie (pkt 6.8.17. i 6.8.18. Regulaminu). Powyższe postanowienia Regulaminu stanowią odzwierciedlenie normy art. 52 ust. 2 u.z.r.p.
Podstawę zaskarżonego negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie przez Instytucję Organizującą Konkurs, po weryfikacji przeprowadzonej przed zawarciem umowy, że skarżąca nie spełnia obligatoryjnego kryterium pierwszego stopnia "Kwalifikowalność wnioskodawcy". W szczególności LAWP stwierdziła, że w przypadku skarżącej negatywna jest odpowiedź na jedno z pytań cząstkowych definiujących to kryterium, a mianowicie "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 ust. 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?".
Stosownie do zawartej w załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu definicji spornego kryterium, stanowiącej informację o zasadach jego oceny, kryterium weryfikowane jest na podstawie wniosku o dofinansowanie, załączników oraz na podstawie ogólnodostępnych rejestrów oraz informacji. Zgodnie z opisem znaczenia kryterium, uznaje się je za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie adekwatne cząstkowe pytania będzie pozytywna. W ramach kryterium istnieje możliwość jednokrotnej poprawy.
W ocenie organu brak pełnej poprawy wniosku i nieudzielenie przez skarżącą pełnych informacji zgodnie ze skierowanym do skarżącej wezwaniem z dnia 27 października 2022 r. uniemożliwiło udzielenie pozytywnej odpowiedzi na przytoczone wyżej pytanie cząstkowe definiujące sporne kryterium. Wprawdzie organ podejmował czynności w celu zbadania sytuacji finansowej podmiotów powiązanych ze skarżącą, ale ze względu na formę prowadzenia przez nie działalności był w stanie dokonać ustaleń jedynie w odniesieniu do [...] Spółki z o.o. Poczynione ustalenia wskazały, że wymieniona spółka znajduje się w trudnej sytuacji. W konsekwencji, w związku z brakiem możliwości ustalenia sytuacji podmiotów powiązanych na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń i niemożnością w związku z tym dokonania oceny całej grupy, organ nie mógł uznać spornego kryterium za spełnione, co stanowiło podstawę odmowy podpisania ze skarżącą umowy o dofinansowanie.
Kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie, skarżąca podtrzymała natomiast wyrażone w proteście stanowisko, iż oceniając sporne kryterium organ nie był uprawniony do oceny trudnej sytuacji podmiotów powiązanych z wnioskodawcą i żądania wyjaśnień i dokumentów w tym zakresie. Zdaniem skarżącej, skoro zarówno w nazwie kryterium, jak i w pytaniu cząstkowym mowa jest o wnioskodawcy, to brak było podstaw do odmiennego rozumienia tego pojęcia, niż zgodnie z definicją wyrażoną w art. 2 pkt 28 u.z.r.p., to jest jako wyłącznie podmiotu, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, stanowisko skarżącej nie zasługuje jednak na podzielenie.
Przede wszystkim trzeba wskazać, że w pkt 4.4. Regulaminu konkursu "Limity i ograniczenia w realizacji projektów" jednoznacznie stwierdzono, że wsparcie w ramach Działania nie może być udzielone przedsiębiorstwom w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 oraz art. 3 ust. 3 rozporządzenia 1301/2013 (pkt 4.4.3.).
W związku z tym w pkt 6.8.5. Regulaminu przewidziano, że przed podpisaniem umowy o dofinansowanie dokonywana jest weryfikacja czy wnioskodawca nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 oraz rozporządzenia 1301/2013. Wnioskodawca może zostać wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych potwierdzających sytuację finansową przedsiębiorstwa. W przypadku gdy przed podpisaniem umowy o dofinansowanie okaże się, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 oraz rozporządzenia 1301/2013, wówczas Instytucja Organizująca Konkurs odmawia podpisania umowy o dofinansowanie. Zarówno rozporządzenie 651/2014, jak i rozporządzenie 1301/2013 zostały wymienione w Regulaminie w ramach podstaw prawnych konkursu.
Zgodnie z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z okoliczności opisanych pod literami od a) do e).
Stosownie do art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014 w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego) ma to miejsce, w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne. W świetle załącznika I do dyrektywy 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG (Dz.U.UE.L.2013.182.19 ze zm.) do rodzajów jednostek, o których mowa wyżej, należą spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka komandytowo-akcyjna.
Z kolei zgodnie z lit. b) art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 trudna sytuacja przedsiębiorstwa zachodzi, w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE.
Natomiast pod lit. c art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 wskazana została sytuacja, gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli.
Trzeba także zwrócić uwagę na treść punktu 14 Preambuły do rozporządzenia nr 651/2014, w którym jednoznacznie stwierdzono, że pomoc przyznawaną przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, ponieważ taka pomoc powinna być oceniana na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r., których okres ważności został przedłużony komunikatem Komisji dotyczącym przedłużenia okresu ważności Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r., lub ich kolejnej wersji, w celu uniknięcia przypadków obchodzenia wspomnianych wytycznych, z wyjątkiem programów pomocy na naprawę szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi. Aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzania oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia.
Na mocy art. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2024 za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą.
W art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2024 zostały określone pułapy zatrudnienia oraz pułapy finansowe określające kategorię przedsiębiorstwa (mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP").
Z kolei w art. 3 załącznika zostały wskazane rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu liczby personelu i kwot finansowych, o których mowa w art. 2. Przepis art. 3 załącznika rozróżnia i definiuje przedsiębiorstwo samodzielne (ust. 1), przedsiębiorstwa partnerskie (ust. 2) oraz przedsiębiorstwa powiązane (ust. 3).
Zgodnie z art. 3 ust. 3 załącznika I do rozrządzenia nr 651/2014 przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:
a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;
b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;
c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki;
d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.
Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy.
Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa, lub jednego z inwestorów, o których mowa w ust. 2, również uznaje się za powiązane.
Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.
Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do rynku właściwego.
W Regulaminie konkursu, do którego przystąpiła skarżąca, jednoznacznie przewidziano, że do konkursu w ramach Osi Priorytetowej 15 Odporne Lubelskie - zasoby REACT-EU dla Lubelskiego, Działania 15.1 Wsparcie przedsiębiorstw w zakresie energetyki Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 mogą przystąpić wymienieni wnioskodawcy, w tym mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu 651/2014). W celu określenia statusu przedsiębiorstwa należy wziąć pod uwagę relacje, występujące pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami, w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 651/2014 (pkt 4.1. Regulaminu "Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie").
W powołanym punkcie Regulaminu wyjaśniono, że szczegółowe regulacje dotyczące występowania relacji pomiędzy podmiotami zostały opisane w załączniku I do rozporządzenia 651/2014. Tym niemniej we wskazanym punkcie Regulaminu przedstawiono niektóre z przesłanek świadczące o występowaniu relacji powiązania lub partnerstwa pomiędzy podmiotami oraz zasady ustalania danych finansowych oraz wielkości zatrudnienia, w przypadku występowania przedmiotowych relacji, niezbędne do określenia statusu przedsiębiorstwa.
Jednocześnie zaznaczono, że ustalając status przedsiębiorstwa należy wziąć pod uwagę rzeczywistą pozycję ekonomiczną przedsiębiorstwa i jego potencjał gospodarczy tj. uwzględnić czy jest ono niezależne oraz czy nie należy do grupy powiązanej gospodarczo i organizacyjne (nie musi mieć ona charakteru oficjalnego). Należy wziąć pod uwagę związki między przedsiębiorcami za sprawą osób fizycznych (w szczególności członków rodziny).
Ponadto w punkcie 4.1. Regulaminu, w ramach zasad obliczania danych do określenia statusu przewidziano, że dane przedsiębiorstw, które są powiązane z wnioskodawcą, uzupełnia się pełnymi danymi przedsiębiorstw powiązanych z przedsiębiorstwami powiązanymi z wnioskodawcą oraz uzupełnia się proporcjonalnie danymi każdego ewentualnego przedsiębiorstwa partnerskiego takiego przedsiębiorstwa powiązanego, znajdującego się na wyższym lub niższym szczeblu rynku.
W ocenie Sądu, w świetle przywołanych przepisów rozporządzenia nr 651/2014 oraz postanowień Regulaminu nie budzi wątpliwości, że przy ocenie trudnej sytuacji, o jakiej mowa w art. 2 pkt 18 rozporządzenia, istotna jest sytuacja finansowa nie tylko samego wnioskodawcy w ścisłym rozumieniu art. 2 pkt 28 u.z.r.p., ale wnioskodawcy rozumianego jako mikro, małe albo średnie przedsiębiorstwo, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu nr 651/2014, co z kolei obliguje uwzględnienie potencjału podmiotów powiązanych. W art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 jest bowiem mowa o przedsiębiorstwie, którego kategorię (status) kształtują pułapy zatrudnienia oraz pułapy finansowe wskazane w art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, a przy ich obliczaniu należy zgodnie z art. 3 ust. 3 załącznika brać pod uwagę przedsiębiorstwa powiązane.
Skoro zaś dla określenia statusu wnioskodawcy (jako mikro, małego albo średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014) należy wziąć pod uwagę relacje występujące pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, to konsekwentnie sytuacja całej grupy, obejmującej podmiot składający wniosek oraz podmioty z nim powiązane, powinna podlegać ocenie w zakresie spełnienia kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy". Pozostaje to w zgodzie ze wskazanym w pkt 14 Preambuły założeniem rozporządzenia nr 651/2014, przewidującym wyłączenie z zakresu stosowania rozporządzenia pomocy przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji.
Należy także zauważyć, że przypis w tabeli B.2 wniosku, obejmującej oświadczenie czy wnioskodawca jest podmiotem samodzielnym w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, odsyła do pkt 50 Tabeli z instrukcjami do formularza. We wskazanym punkcie Tabeli z instrukcjami do formularza powtórzono zaś postanowienia pkt 4.1. Regulaminu konkursu wskazujące na konieczność wzięcia pod uwagę, w celu określenia statusu wnioskodawcy, relacji występujących pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami, w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 oraz zasad obliczania danych do określenia statusu.
Zarazem pkt 4.1. Regulaminu przewiduje, że po wyborze projektu do dofinansowania LAWP może dokonać weryfikacji wskazanego przez wnioskodawcę statusu, w szczególności wielkości zatrudnienia oraz danych finansowych, w oparciu o dodatkowe dokumenty, do przedłożenia których wnioskodawca może zostać wezwany lub dokumenty z ogólnodostępnych rejestrów oraz będące w posiadaniu LAWP, potwierdzające przedstawione przez wnioskodawcę we wniosku dane.
Jednocześnie w pkt 6.8.5. Regulaminu konkursu mowa jest o wezwaniu wnioskodawcy do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych potwierdzających sytuację finansową przedsiębiorstwa (a więc nie tylko wnioskodawcy w ścisłym rozumieniu art. 2 pkt 28 u.z.r.p.).
W konsekwencji, w ocenie Sądu, sformułowanie w ramach kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy" pytania cząstkowego o treści "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji Nr 651/2014 (...)" nie może być rozumiane w sposób interpretowany przez skarżącą, jako wykluczające uprawnienie organu do żądania wyjaśnień i dokumentów dotyczących podmiotów powiązanych z wnioskodawcą i ich oceny w celu kontroli spełnienia spornego kryterium pierwszego stopnia.
Bez wpływu na trafność stanowiska organu w omawianej kwestii, znajdującego wprost potwierdzenie w przepisach prawa unijnego, pozostaje powołanie się przez organ na wyjaśnienia Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz pismo Służby Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej z dnia 26 października 2016 r. Zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za nieskuteczne, gdyż odwołanie się przez organ do wymienionych dokumentów, dla dodatkowego wsparcia jego argumentacji, nie podważa legalności dokonanej oceny projektu.
Zasadności powyższego stanowiska nie podważa okoliczność, że w innych postępowaniach konkursowych w zakresie dotyczącym trudnej sytuacji wnioskodawcy formułowane było pytanie "Czy wnioskodawca lub którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą (jeśli występują) nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji Nr 651/2014 (...)". Zdaniem Sądu sam sposób sformułowania w ramach spornego kryterium pytania cząstkowego w sposób nieco odmienny, niż w innych postępowaniach konkursowych, przy niezmienionym, co należy podkreślić, kryterium – "Kwalifikowalność wnioskodawcy", pozostaje bez wpływu dla przyjęcia, że dla ustalenia trudnej sytuacji w rozumieniu art 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 i w świetle przepisów załącznika I do tego rozporządzenia, organ zobligowany jest do badania sytuacji finansowej wnioskodawcy wraz z podmiotami z nim powiązanymi.
Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zawarta w skardze argumentacja, dla poparcia której skarżąca dołączyła do skargi dokumenty w postaci uchwały nr 347/2022 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 z dnia 17 stycznia 2022 r. wraz z załącznikiem "Kryteria wyboru projektów dla Działania 15.1 Wsparcie przedsiębiorstw w zakresie energetyki" oraz Regulaminu konkursu ogłoszonego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Priorytet 2: Wsparcie otoczenia i potencjału przedsiębiorstw do prowadzenia działalności B+R+l Działanie 2.1: "Wsparcie inwestycji w infrastrukturę B+R przedsiębiorstw". Odstąpienie przez Komitet Monitorujący w pytaniu cząstkowym od sformułowania "lub którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą (jeśli występują)" nie ma wpływu na wynikający z obowiązujących przepisów i znajdujący odzwierciedlenie w Regulaminie konkursu, do którego przystąpiła skarżąca, obowiązek uwzględnienia istniejących powiązań wnioskodawcy z innymi przedsiębiorstwami oraz sytuacji podmiotów powiązanych w ramach oceny czy wnioskodawca jest w trudnej sytuacji.
Zarazem trafny jest argument organu, że dokumentacja konkursowa dotycząca innego naboru nie może mieć wpływu na ocenę dokonaną przez LAWP w niniejszej sprawie, a także, że analiza załączników do przedstawionego przez skarżącą Regulaminu innego konkursu nie potwierdza stanowiska skarżącej. Tym samym zarzuty skargi co do naruszenia art. 37 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 28 oraz art. 41 ust. 1 i 2 pkt 7 u.z.r.p. uznać należy za niezasadne.
Jak wskazano już wyżej, także treść wniosku i przewidzianych w nim informacji, które powinien wskazać wnioskodawca decydując się na przystąpienie do konkursu, potwierdza, że ocena trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 obejmuje również podmioty powiązane z wnioskodawcą. Zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że tabela C.13.2 wniosku, zgodnie z jej opisem, dotyczy sytuacji wnioskodawcy/podmiotów powiązanych z wnioskodawcą w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Zgodnie z przypisem 113 do tej tabeli należało w tym miejscu wskazać czy wnioskodawca lub którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawcą (jeśli występują) nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 i przytoczono treść tego przepisu.
W tym miejscu wskazać należy, że składając pierwotny wniosek skarżąca, określając status wnioskodawcy, oświadczyła w tabeli B.1 wniosku, że jest mikroprzedsiebiorcą, a w tabeli B.2 podała, że jest podmiotem samodzielnym w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014.
W związku ze stwierdzeniem przez LAWP istnienia powiązań pomiędzy wnioskodawcą, a innymi podmiotami, LAWP w piśmie z dnia 27 października 2022 r. wezwała skarżącą do poprawy wniosku.
Wezwanie to było w pełni uprawnione w świetle przywołanych wcześniej postanowień Regulaminu konkursu.
W odpowiedzi skarżąca złożyła poprawiony wniosek, w którym skorygowała swój status, oświadczając w tabeli B.1, że jest średnim przedsiębiorcą oraz tabeli B.2, że nie jest podmiotem samodzielnym w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 oraz, że jest powiązana z innymi podmiotami (w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr [...]). Jednocześnie w sekcji B.IV. wniosku "Podmioty powiązane z wnioskodawcą", w tabelach B.5 skarżąca wskazała podmioty powiązane, a mianowicie: P. W. [...] B. P., [...] Spółkę Jawną, [...] Spółkę z o.o., [...] z o.o. oraz [...] Spółkę z o.o., a w tabeli B.7 wniosku podała dane łączne wnioskodawcy i podmiotów powiązanych w zakresie wielkości zatrudnienia, sumy aktywów oraz przychodów.
Składając poprawiony wniosek, skarżąca dodatkowo w piśmie przewodnim z dnia 9 listopada 2022 r. przedstawiła opisany wyżej sposób poprawy wniosku, w tym potwierdziła istnienie powiązań wnioskodawcy z innymi podmiotami, które skarżąca wymieniła w treści poprawionego wniosku. Skarżąca wskazała, że w sekcji B.IV. w tabelach B.5.1. formularza wniosku podała 100 % danych (wielkość zatrudnienia, dane finansowe) podmiotów powiązanych, a w sekcji B.VI. w tabeli B.7 zsumowała dane wnioskodawcy z danymi podmiotów powiązanych i na podstawie danych z tabeli B.7 określono faktyczny status MŚP wnioskodawcy, dokonując zmiany na średnie przedsiębiorstwo. Skarżąca podała również, że w konsekwencji zmiany statusu wnioskodawcy dokonała także poprawy w innych tabelach wniosku. Dodatkowo, jak podniesiono w piśmie, z uwagi na występujące relacje o charakterze powiązań, jak i zmianę statusu wnioskodawcy, w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, zweryfikowano zadeklarowany status wnioskodawcy (po uwzględnieniu powiązań) oraz w pkt A9 wymienionych formularzy wskazano numery NIP wymienionych wcześniej podmiotów powiązanych z wnioskodawcą. Znalazło to odzwierciedlenie w treści dokumentów złożonych w ramach poprawy.
Zatem skarżąca bezsprzecznie złożyła oświadczenie o powiązaniu z innymi podmiotami, wskazanymi przez samą skarżącą w poprawionym wniosku oraz dołączonych do niego formularzach. Jednocześnie w treści wskazanych formularzy, w tabeli A.9 skarżąca udzieliła odpowiedzi twierdzącej na wszystkie pytania dotyczące określonych przejawów powiązań, odzwierciedlające treść art. 3 ust. 3 lit. a), lit. b), lit. c), lit. d) załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, a także potwierdziła przewidziane w art. 3 ust. 3 rozporządzenia występowanie sytuacji polegającej na tym, że przedsiębiorstwo pozostaje w jakimkolwiek ze stosunków opisanych powyżej poprzez jednego innego przedsiębiorcę lub kilka innych podmiotów.
W konsekwencji bezzasadna jest zawarta w skardze argumentacja skarżącej sugerująca brak istnienia powiązań i w związku z tym brak podstaw do uwzględnienia sytuacji podmiotów powiązanych dla oceny spełnienia spornego kryterium. W świetle treści oświadczeń zawartych we wniosku oraz w dołączonych do wniosku formularzach zagadnienie powiązania nie budzi wątpliwości Sądu.
Trzeba także zwrócić uwagę na spójną z wnioskiem o dofinansowanie i potwierdzającą stanowisko organu treść załącznika do wniosku w postaci formularza informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. W dziale B tego załącznika – "Sytuacja ekonomiczna", w sekcji B. "Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna" w punkcie B.1 zawarte jest pytanie "Czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego ?", co odpowiada warunkowi zapisanemu w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014. Przypis nr 9 do tego pytania wyjaśnia zaś, że warunek jest spełniony, jeśli po odjęciu wartości skumulowanych strat od sumy kapitałów o charakterze rezerwowym (takich jak kapitał zapasowy, rezerwowy oraz kapitał z aktualizacji wyceny) uzyskano wynik ujemny, którego wartość bezwzględna przekracza połowę wartości kapitału zarejestrowanego, tj. akcyjnego lub zakładowego. Z kolei w pkt B.7 formularza zawarto z pytanie, "Czy którykolwiek z przedsiębiorców powiązanych, których identyfikatory podatkowe są wskazane w części A pkt 9 Formularza spełnia co najmniej jedną z przesłanek określonych w pkt 1-5 ?".
Jednocześnie zauważyć należy, że w tabeli C.13.2 wniosku, dotyczącej sytuacji wnioskodawcy/podmiotów powiązanych z wnioskodawcą w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, skarżąca oświadczyła, że nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji. Natomiast, jak trafnie podniesiono w zaskarżonym rozstrzygnięciu, skarżąca pominęła uwagę 2 z wezwania do poprawy wniosku i nie wskazała czy którykolwiek z podmiotów powiązanych znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 ust. 18 rozporządzenia nr 651/2014.
Natomiast w piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r. obejmującym informację o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie, organ w oparciu o dane uzyskane z urzędu z rejestrów Ministerstwa Sprawiedliwości szczegółowo i w sposób w pełni prawidłowy wykazał, że podmiot powiązany z wnioskodawcą [...] Spółka z o.o. znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Skarżąca nie zakwestionowała w żaden sposób dokonanej przez organ oceny sytuacji finansowej tego przedsiębiorstwa, pozostającego w relacji powiązania z wnioskodawcą. Wobec zaś braku stosownych danych w dostępnych rejestrach w odniesieniu do pozostałych podmiotów powiązanych z wnioskodawcą, trafnie organ stwierdził, że nie jest możliwe zweryfikowanie sytuacji całej grupy przedsiębiorstw, w skład której wchodzi wnioskodawca i podmioty z nim powiązane. W powołanych okolicznościach, mając przy tym na względzie, że w odniesieniu do jednego z podmiotów powiązanych zachodziły przesłanki trudnej sytuacji finansowej, brak było możliwości udzielenia pozytywnej odpowiedzi na składające się na sporne kryterium pytanie cząstkowe "Czy wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 ust. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu?".
W świetle pozostającej w zgodzie z regulacjami rozporządzenia nr 651/2014 dokumentacji konkursowej, podzielić należy stanowisko organu, że badanie warunku odnoszącego się do zakazu udzielania pomocy publicznej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji powinno dotyczyć wnioskodawcy oraz grupy podmiotów z nim powiązanych traktowanych jako całość. Ocena spełnienia przesłanek trudnej sytuacji finansowej na podstawie art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 powinna być zatem przeprowadzana na podstawie skumulowanych danych finansowych określonej jednostki gospodarczej, to jest danych finansowych wnioskodawcy oraz wszystkich podmiotów z nim powiązanych. Skoro w świetle załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 te wielkości są istotne przy określaniu rodzaju przedsiębiorstwa (art. 3 i art. 6 załącznika), to konsekwentnie mają także istotne znaczenie przy określaniu trudnej sytuacji przedsiębiorstwa w rozumieniu wskazanym w art. 2 pkt 18 rozporządzenia. Nie bez przyczyny zatem, zgodnie z postanowieniami pkt 6.8.5. Regulaminu konkursu wnioskodawca przy weryfikacji jego trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 może zostać wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych potwierdzających sytuację finansową przedsiębiorstwa.
Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz w orzeczeniach sądów administracyjnych, mając na uwadze relacje powiązań i istotę udzielenia pomocy, która powinna być udzielona tym podmiotom, które tego wsparcia potrzebują, podmioty funkcjonujące w ramach grupy formalnie odrębnych jednostek gospodarczych, w których wstępują stosowne korelacje czy to na tle osobowym, logistycznym, transportowym, wspólnych klientów, czy pokrewnego rynku, należy traktować jako jedną całość (por. wyrok TSUE z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie C-110/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 772/20 i powołane tam orzecznictwo). W konsekwencji uznać należy, że potencjał całości tej grupy musi być brany pod uwagę zarówno na etapie prawidłowości określenia przez wnioskodawcę jego statusu jak i na etapie oceny kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy". Chodzi bowiem o to, by nie doszło do stworzenia sztucznych warunków uzyskania pomocy i o ustalenie rzeczywistej pozycji ekonomicznej danego wnioskodawcy i jego potencjału.
Stanowisko skarżącej o zasadności pominięcia podmiotów powiązanych na etapie oceny kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy" w zakresie spornego pytania cząstkowego jest zatem nieuprawnione i sprzeczne z założeniami rozporządzenia nr 651/2014. Wbrew ocenie skarżącej, stanowisko organu leżące u podstaw odmowy podpisania umowy o dofinansowanie oraz rozstrzygnięcia protestu pozostaje w zgodzie z podnoszoną przez skarżącą, a wyprowadzoną z orzecznictwa sądów administracyjnych tezą, że ocena statusu podmiotu ubiegającego się w postępowaniu konkursowym o dofinasowanie ma charakter normatywny.
Nie sposób też podzielić zarzutu skargi co do naruszenia art. 37 ust. 1 u.z.r.p. oraz art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/20141, poprzez pominięcie wykładni pojęcia "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" przedstawionej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 stycznia 2022 r. w sprawie C-347/20.
W wyroku tym wskazano, że jeśli chodzi o pojęcie "subskrybowanego kapitału zakładowego" użyte w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014, przepis ten ogranicza się do uściślenia, że pojęcie to obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne. Jednakże ani ten przepis, ani żaden inny przepis zawarty we wspomnianym rozporządzeniu nie zawiera definicji tego pojęcia ani nie określa daty, od której podwyższenie takiego kapitału uważa się za skuteczne. TSUE orzekł, że art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia 651/2014 należy interpretować w ten sposób, że w celu ustalenia, czy spółka znajduje się "w trudnej sytuacji" w rozumieniu tego przepisu, wyrażenie "subskrybowany kapitał zakładowy" należy rozumieć jako odnoszące się do wszystkich wkładów, które obecni lub przyszli wspólnicy lub akcjonariusze danej spółki wnieśli lub nieodwołalnie zobowiązali się wnieść. TSUE orzekł także, że art. 3 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i przepisów szczególnych dotyczących celu "Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia" oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 należy interpretować w ten sposób, że w celu ustalenia, czy wnioskodawcę należy uznać za nieznajdującego się "w trudnej sytuacji" w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014, właściwa instytucja zarządzająca powinna brać pod uwagę wyłącznie dowody zgodne z wymogami, które zostały określone przy ustanawianiu procedury wyboru projektów, pod warunkiem że wymogi te są zgodne z zasadami skuteczności i równoważności, a także z ogólnymi zasadami prawa Unii, takimi jak w szczególności zasady równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.
Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowy wyrok odnosi się do innych, niż sporny w sprawie, aspektów oceny trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Dotyczy możliwości uwzględnienia podwyższenia kapitału spółki (wnioskodawcy) wpisanego do rejestru na etapie oceny wniosku o dofinansowanie. Przedmiotowy wyrok w żaden sposób nie odnosi się do spornej w niniejszej sprawie kwestii, czy w przypadku podmiotów powiązanych dla oceny trudnej sytuacji powinno się brać pod uwagę jedynie sytuację wnioskodawcy, z pominięciem podmiotów powiązanych, czy też całą grupę. Wykładnia art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 na tle analizowanego przez TSUE stanu faktycznego i prawnego sprawy nie może uzasadniać przyjęcia stanowiska zaprezentowanego w skardze.
Nadto wskazać należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ wziął pod uwagę wyłącznie dowody pozyskane zgodnie z wymogami, które określił w procedurze wyboru projektów. Dlatego też zarzuty skargi co do naruszenia art. 37 ust. 1 i 2, ust. 3a, art. 41 ust. 2 pkt 6a, art. 52 ust. 1 i 2 u.z.r.p. oraz art. 125 ust. 3 lit. d) rozporządzenia nr 1303/2013 uznać należy za chybione.
Bezspornym jest, że wezwanie skarżącej z dnia 27 października 2022 r., na które skarżąca nie udzieliła pełnej odpowiedzi, dotyczyło korekty wniosku w zakresie wskazania w sekcji B.I. formularza wniosku właściwej odpowiedzi w kwestii samodzielności albo powiązania przedsiębiorstwa oraz podania w sekcji B.IV. podmiotów powiązanych (uwaga 1) oraz uzupełnienia tabeli C.13.2 formularza wniosku poprzez wskazanie czy którykolwiek z podmiotów powiązanych z wnioskodawca nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji, a także wskazania przesłanek takiej kwalifikacji oraz zweryfikowania i wyjaśnienia w jaki sposób sytuacja tego podmiotu wpływa na sytuację całej grupy gospodarczej (wnioskodawca i podmioty powiązane) i czy w konsekwencji grupa spełnia kryteria do zakwalifikowania jej jako podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji (uwaga 2).
Jak już bowiem wyjaśniono wyżej, zgodnie z postanowieniami Regulaminu konkursu (pkt 4.1.) po wyborze projektu do dofinansowania LAWP może dokonać weryfikacji wskazanego przez wnioskodawcę statusu.
Natomiast bezsprzecznie skarżąca nie udzieliła w pełni odpowiedzi w odniesieniu do zagadnień wymienionych w uwadze 2 wezwania, gdyż nie odniosła się w tym zakresie do sytuacji podmiotów powiązanych i w konsekwencji całej grupy.
Zgodnie zaś z pkt 6.8. Regulaminu "Umowa o dofinansowanie", ppkt 15, jeżeli wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie złoży stosownych dokumentów lub nie dokona stosownych wyjaśnień/uzupełnień/poprawek, jest to podstawą odmowy podpisania umowy o dofinansowanie. Zatem z tych już przyczyn stanowisko organu wyrażone w informacji z dnia 7 grudnia 2022 r. było prawidłowe.
Jednocześnie, jak wyjaśniono już wcześniej, skoro skarżąca nie wykonała wezwania w zakresie odnoszącym się do podmiotów powiązanych w kontekście trudnej sytuacji przedsiębiorstwa, nie była możliwa pozytywna ocena spełnienia kryterium pierwszego stopnia "Kwalifikowalność wnioskodawcy" w zakresie spornego pytania cząstkowego. Tym samym trafne jest stanowisko organu o zasadności negatywnej oceny spełnienia spornego kryterium, z uwagi na brak możliwości ustalenia, na podstawie złożonych przez skarżącą dokumentów i oświadczeń, sytuacji podmiotów powiązanych i w konsekwencji całej grupy, w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014, tym bardziej w sytuacji wykazania, że jeden z podmiotów znajdował się w trudnej sytuacji.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że negatywna ocena projektu o dofinansowanie z powodu niespełnienia kryterium pierwszego stopnia "Kwalifikowalność wnioskodawcy", została dokonana w sposób, który nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie opierają się na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z tym i na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. w związku z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.