III SA/LU 81/20

III SA/Lu 81/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2020-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 122/21 - Wyrok NSA z 2024-04-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 4 pkt 2, pkt 3, pkt 4, art. 5a ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 2 pkt 2, art. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 2 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego rzeczy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej "DIAS lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] nakładającą na Ł. B. (dalej "skarżący") karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako k.p.a.), art. 3, art. 4 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowego przewozów drogowych (Dz. Urz. L nr 300, str. 72 z 14 listopada 2009 r.. dalej jako rozporządzenie (WE) nr 1072/2009) i art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej u.t.d.), oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 3 lipca 2018 r. na terenie przejścia granicznego w D. przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], którym kierował Ł. B.. Skarżący wykonywał przewóz międzynarodowy z ładunkiem pojazdów (motocykle) z Polski do Gruzji na rzecz [...]. Zespół pojazdów wraz z towarem (11 szt. motocykli) oraz wyposażeniem dodatkowym został zważony na wadze statycznej. Zgodnie z wydrukiem nr [...] masa brutto wyniosła 5980 kg. Pomiaru masy całkowitej pojazdu dokonano przy użyciu wagi statycznej o numerze fabrycznym [...]/3, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 19 września 2017 r. Kierujący okazał do kontroli drogowej paszport, dowody rejestracyjne, karnet ATA nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Kierujący nie przedstawił jednak do kontroli drogowej wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy.
Wobec powyższego stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji na transport międzynarodowy (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia 3 lipca 2018 r., który został podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń.
Ł. B. po zawiadomieniu przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz przesłaniu protokołu z przeprowadzonej kontroli, został wezwany pismem z dnia 26 października 2018 r. do dostarczenia dokumentacji potwierdzającej tytuł własności przewożonych pojazdów za karnetem ATA nr [...] Skarżący pismem z dnia 4 czerwca 2019 r. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, którzy mieliby potwierdzić, że wyjazd na Gruzję miał charakter prywatny i grzecznościowy, a Ł. B. nie uzyskał żadnego przychodu z przewozu ich motocykli.
W dniu [...] sierpnia 2019 r., Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w B. wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za stwierdzone w toku kontroli naruszenia.
Pismem datowanym na dzień 29 września 2019 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 poprzez błędne przyjęcie, że przewóz realizowany był pojazdem podlegającym obowiązkowi posiadania licencji wspólnotowej. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że zawarta w nim definicja "niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne" ma zastosowanie dla wykładni pojęcia "zarobowego przewozu drogowego rzeczy" w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym nieustalenie trasy przewozu realizowanego przez skarżącego.
Odwołanie skarżącego od decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nie zostało uwzględnione przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. , który opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie zatrzymano zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] Pojazdem kierował Ł. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...]. Kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy – 11 szt. motocykli wraz z wyposażeniem dodatkowym. Do kontroli nie okazano właściwego wypisu z licencji. Kierowca będący jednocześnie właścicielem pojazdu i przyczepy nie okazał również zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne ani licencji na międzynarodowy przewóz drogowy, podczas gdy rzeczy przewożone środkiem transportu nie należały do wykonującego transport. Motocykle wraz z wyposażeniem dodatkowym należały do jego znajomych. Nie przedstawiono również żadnych dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania przewożonymi motocyklami oraz dokumentu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Z uwagi na fakt, iż przewożone pojazdy były własnością osób trzecich, w czasie kontroli zakwalifikowano przejazd jako międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, tym samym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organ odwoławczy podkreśli, że zgodnie z pkt 8 preambuły do rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, na mocy dyrektywy 2006/94/WE przewóz rzeczy z wykorzystaniem pojazdów o maksymalnej masie całkowitej pomiędzy 3,5 tony a 6 ton został zwolniony z wymogu posiadania licencji wspólnotowej. Z uwagi na fakt, że przepisy wspólnotowe w zakresie transportu drogowego rzeczy mają zasadniczo zastosowanie do pojazdów o maksymalnej masie całkowitej nie większej niż 3,5 tony, to przepisy niniejszego rozporządzenia powinny być dostosowane do ogólnego zakresu stosowania wspólnotowych przepisów w zakresie transportu drogowego i przewidywać wyjątek jedynie dla pojazdów o maksymalnej masie nie większej niż 3,5 tony.
Organ wskazał, że przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 nie definiują pojęcia "przedsiębiorstwo transportowe" i w tym celu zasadnym jest posłużenie się definicją określoną w art. 4 lit. p rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz.Urz.UE.L.2006.102.1). Pod pojęciem "przedsiębiorstwo transportowe" rozumie się osobę fizyczną osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe. Zatem podmiot wykonujący niezarobkowy przewóz drogowy jest traktowany jak przedsiębiorstwo transportowe, ze wszystkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów o transporcie drogowym. DIAS wyjaśnił, również że z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wynika, iż jednym z rodzajów działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę Ł. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] jest transport drogowy towarów.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009, z uwagi na fakt przewożenia przez skarżącego motocykli nienależących do niego oraz z uwagi na charakter prowadzonej działalności. W ocenie organu nie został naruszony również art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia, ponieważ w niniejszej sprawie przewóz z państwa członkowskiego do państwa trzeciego nie odbywał się tranzytem przez terytorium innego państwa członkowskiego. Stosownie do treści art. 5 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, dalej jako rozporządzenie (WE) nr 1071/2009". Zgodnie z art. 5a ust 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1072/2009, lub rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009. Strona w czasie kontroli, wskazała na wykonywanie przejazdu na swoją rzecz. Okoliczność ta zobowiązywała Ł. B. do dysponowania odpowiednią licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Konsekwencją wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji było zastosowanie art. 92a u.t.d. i zgodnie z treścią lp. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł.
Według DIAS, w świetle zebranego materiału dowodowego brak było także podstaw do uwzględnienia przesłanek, o jakich mowa w art. art. 92c u.t.d.
W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Organ, w przedmiotowej sprawie nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92 c u.t.d.
W skardze na powyższą decyzję, Ł. B. zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 poprzez ich błędne niezastosowanie i przyjęcie, że przewóz realizowany przez skarżącego był przejazdem podlegającym obowiązkowi posiadania licencji wspólnotowej, gdy tymczasem skarżący realizował przewóz do państwa trzeciego, nie dokonywał tranzytu po terytorium państwa członkowskiego, jak i nie wykazano, aby ww. rozporządzenie znalazło zastosowanie do przejazdu realizowanego na terytorium państwa załadunku (tj. Polski);
2) naruszenie art. 2 ust. 2 lit. b wskazanego wyżej rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowy przepis stanowi podstawę działań kontrolnych realizowanych w kierunku weryfikacji spełnienia przez kierującego obowiązków nałożonych przez to rozporządzenie, gdy tymczasem przepis ten zawiera wyłącznie definicję przewozu międzynarodowego i samodzielnie nie może być podstawą dokonywania tego typu działań;
3) naruszenie art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zawarta w tym przepisie definicja pojęcia "niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne" ma zastosowanie dla wykładni pojęcia "zarobkowego przewozu drogowego rzeczy" w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009;
4) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 140 k.p.a. oraz art. 142 k.p.a. poprzez brak należytego odniesienia się przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. do wszystkich zarzutów odwołania.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 3. sierpnia 2019 r., o umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Sąd, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również zastosowania do jego oceny przepisów obowiązującego prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja pozostaje wyczerpująca. Prawidłowe jest też stanowisko organu, że brak licencji w pojeździe daje podstawę do wymierzenia kary pieniężnej przewoźnikowi.
Wbrew zarzutom skarżącego organy nie naruszyły zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów (art. 7, art. 77, art. 15 i art. 107 k.p.a.), gdyż dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie kluczowej przesłanki faktycznej przesądzającej o rozstrzygnięciu sprawy, iż to Ł. B. wykonywał transport rzeczy – 11 szt. motocykli. O ile pojazd wraz z przyczepą faktycznie należał do skarżącego, który był jednocześnie kierowcą to przewożone motocykle wraz z wyposażeniem dodatkowym należały do jego znajomych. Okoliczność ta została przyznana i potwierdzona przez skarżącego w protokole przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia z dnia 3 lipca 2018 r., w protokole kontroli jak i piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia 30 maja 2019 r. (k.57 akt administracyjnych). Nie zachodziła zatem konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, o który wnioskował skarżący w postępowaniu przed organem I instancji. Okoliczności, dla stwierdzenia których świadkowie ci mieli być słuchani, zostały należycie stwierdzone innymi dowodami.
Kwestią przesądzającą o rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej i wyznaczającej zakres kontroli sądu był protokół kontroli drogowej z dnia 3 lipca 2018 r. podpisany przez stronę bez żadnych zastrzeżeń.
Okolicznością nie budzącą wątpliwości w niniejszej sprawie był, w chwili kontroli, brak licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego i zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Ł. B., przesłuchany w trakcie kontroli wskazał bowiem, że wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy (11 szt. motocykli wraz z wyposażeniem dodatkowym), które przewoził z Polski do Gruzji.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania zarówno krajowego jak i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego.
W ustawie znajdują się również przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).
Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również m.in. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.
Definicję drogowego transportu międzynarodowego określa art. 4 ust. 2 u.t.d., według którego jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. Uzyskanie licencji wspólnotowej, uzależnione jest od posiadania przez przedsiębiorcę zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2). Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009.
Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, ma na celu zapewnienie jednolitych warunków wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych w Unii Europejskiej i ma służyć realizacji wspólnej polityki transportowej (por. pkt 4 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009). Rozporządzenie to określa warunki dotyczące udzielania i cofania licencji wspólnotowych oraz rodzaju przewozów, do których mają one mieć zastosowanie, czy okresu ważności licencji i szczegółowe zasady korzystania z nich.
Stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej. Pojęcie "przewozu międzynarodowego" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Zgodnie z tym przepisem "przewóz międzynarodowy", to między innymi przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu (b).
Obowiązek posiadania licencji wspólnotowej nie ma jednak charakteru bezwzględnego i nie dotyczy następujących rodzajów przewozów (w tym przejazdów bez ładunku dokonywanych w powiązaniu z takimi przewozami): pkt 3) przewóz rzeczy pojazdami silnikowymi, których dopuszczalna masa całkowita, włącznie z dopuszczalną masą całkowitą przyczep, nie przekracza 3,5 tony. Również przepisy ustawy o transporcie drogowym w art. 3 ust 1 pkt 2 stanowią, że ustawy tej nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.
W świetle powyższych unormowań wykonywany przez skarżącego przewóz rzeczy miał charakter międzynarodowy, gdyż wykonywany był z Polski (kraju członkowskiego) do Gruzji (państwa trzeciego). Również zespół pojazdów, czyli samochód marki [...] z przyczepą o nr rej. [...] wynosił 5410 kg, zatem masa całkowita zespołu pojazdów była wyższa od 3,5 tony. W związku z tym organy prawidłowo nie zastosowały wyłączenia określonego powyżej cytowanymi przepisami rozporządzenia nr 1072/2009 oraz ustawy o transporcie drogowym.
Obowiązek posiadania przez kierowcę pojazdu samochodowego i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli wypisu z licencji wspólnotowej podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego wynika z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Oznacza to, że przed rozpoczęciem wykonywania międzynarodowego transportu drogowego przewoźnik powinien uzyskać wskazaną licencję wspólnotową i wyposażyć w jej odpis kierowcę, a w przypadku jej braku musi liczyć się z konsekwencjami w postaci kary określonej pod lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy.
W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący podczas kontroli drogowej, przeprowadzonej 3 lipca 2018 r., wykonywał przewóz drogowy rzeczy jak to wskazano powyżej, z miejsca położonego na terenie kraju do Gruzji, prowadząc zespół pojazdów o masie powyżej 3,5 tony i nie posiadał licencji wspólnotowej. Przewożone samochodem marki [...] z przyczepą motocykle stanowiły własność skarżącego oraz jego przyjaciół. Powyższy fakt potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika ponadto, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie przewozu towarów realizowanych środkami transportu drogowego przystosowanymi do przewozu. Prawidłowo więc organy orzekły o wykonywaniu przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co stanowiło podstawę nałożenia kary w wysokości 8.000 zł., naruszenie określone pod lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy.
W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącego, że objęty kontrolą przewóz drogowy wykonywany był w celach prywatnych i nie miał charakteru zarobkowego, nie znajdują potwierdzenia w ustalonych okolicznościach faktycznych. Stąd też brak było podstaw do kwestionowania ustaleń organów co do charakteru przedmiotowego przewozu.
Niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne) został określony przez art. 4 pkt 4 u.t.d., przez który należy rozumieć każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych
Aby zatem uznać, że dany przewóz nie stanowi transportu drogowego, lecz przewóz na potrzeby własne, wszystkie warunki wskazane w tym przepisie muszą zostać spełnione łącznie. Sąd uważa za prawidłowe stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie miał miejsca przewóz na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Dokonywany przewóz rzeczy nienależących wyłącznie do skarżącego (11 szt. motocykli wraz z wyposażaniem dodatkowym) oraz charakter prowadzonej działalności gospodarczej stanowi o nie spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 4 ust. 4 lit. c u.t.d.
Wymaga również podkreślenia, że uregulowanie z art. 4 pkt 4 u.t.d. dotyczące przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego), w konsekwencji pozwalające na przewóz drogowy bez licencji, jest wyjątkiem od traktowania przejazdu dokonywanego przez przedsiębiorcę po drogach, jako transportu drogowego wymagającego posiadania licencji. Interpretacja tego przepisu musi być ponadto zgodna z regułami dokonywania wykładni, zgodnie z którą przepisów o charakterze wyjątkowym nie należy interpretować rozszerzająco (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Toruń 2002, s. 255; a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 01.06.1999 r., sygn. akt SK 20/98, OTK 1999/5/93).
Każdy pojazd o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, niezależnie od tego czy będzie to niezarobkowy przejazd podlegać będzie przepisom ustawy o transporcie drogowym (por. wyroki NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2263/11, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK735/15; wyrok WSA w Rzeszowie z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 502/17, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z przytoczonymi przepisami należy przyjąć, że każdorazowy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony), niespełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) należy traktować jako "transport drogowy". Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego ma charakter reglamentowanej działalności gospodarczej i wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".
Stosownie do powyższego Sąd uznał, że skontrolowany przewóz, a tym samym skarżący jako przewoźnik, podlegał wymogom powoływanej ustawy. W dniu kontroli skarżący posiadał bowiem status prawny przedsiębiorcy, posiadany przez niego pojazd był pojazdem o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony i pojazdem tym dokonywano międzynarodowego przewozu rzeczy.
Skarżący wykonując przedmiotowy przewóz drogowy traktowany jest jak "przedsiębiorstwo transportowe", ze wszystkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów o transporcie drogowym. Stanowi o tym treść art. 4 lit. p rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 (Dz.Urz.UE.L.2006.102.1), pod pojęciem "przedsiębiorstwo transportowe" rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe.
Zdaniem skarżącego realizował on przewóz do państwa trzeciego, nie dokonywał tranzytu po terytorium państwa członkowskiego, jak i nie zostało wykazane, aby rozporządzenie nr 1072/2009 znalazło zastosowanie do przejazdu realizowanego na terytorium państwa załadunku (tj. Polski). Ponadto jego zdaniem, przewóz realizowany przez skarżącego nie był przejazdem podlegającym obowiązkowi posiadania licencji wspólnotowej.
Odnosząc się do tego zrzutu po raz kolejny przypomnieć wypada skarżącemu, że wykonywał przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego (Polski) do państwa trzeciego (Gruzji), co oznacza spełnienie definicji przejazdu międzynarodowego określonego w art. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia nr 1072/2009. Ponadto na uwagę zasługuje treść art. 8 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Gruzji o międzynarodowych przewozach drogowych, podpisana w Tbilisi dnia 12 listopada 2013 r. (M.P. z 2014 r., poz. 899), zgodnie z którym zezwolenia i inne dokumenty, wymagane stosownie do postanowień tej umowy oraz przepisów prawa wewnętrznego, powinny znajdować się w pojeździe i być okazywane na żądanie organów kontrolnych. Jednocześnie z treści art. 1 ust. 1 wynika, że umowa ma zastosowanie do międzynarodowych przewozów drogowych osób i rzeczy między Rzecząpospolitą Polską a Gruzją, w tranzycie przez terytoria ich państw oraz między terytorium państwa trzeciego a terytorium państwa jednej z umawiających się stron i z powrotem, pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z umawiających się stron. Jednoznacznie przepisy umowy nakładają na przewoźnika obowiązek posiadania zezwoleń i dokumentów przewidzianych w tym przypadku przez prawo polskie i unijne. Oznacza to obowiązek posiadania przy wykonywaniu międzynarodowego transportu drogowego przez skarżącego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz wymaganej licencji wspólnotowej.
W art. 92a ust. 1 u.t.d. ustalona została odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu. Określono jednocześnie granice wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z realizowanym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 zł za każde naruszenie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od stopnia winy przedsiębiorcy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków dokonywania przewozu drogowego. Kara pieniężna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ww. ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów administracji. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, zatem wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. załączniku i nałożenia jej stosownie do dyspozycji wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził naruszenie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co stanowiło podstawę nałożenia kary w wysokości 8.000 zł.
Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W piśmie z 28 maja 2020 r. (k. 26 akt sądowych), którego odpis doręczony został pełnomocnikowi skarżącego 15 czerwca 2020 r., organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący nie złożył w terminie czternastu dni wniosku o przeprowadzenie rozprawy.