III SA/LU 755/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo geologiczne i górniczeroboty geologicznestudnia głębinowaochrona sanitarnacmentarzplan zagospodarowania przestrzennegowody podziemneorgan administracjipostanowienieskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie odmawiające pozytywnej opinii dla projektu robót geologicznych dotyczących wykonania studni głębinowej ze względu na naruszenie przepisów o ochronie sanitarnej cmentarza.

Skarżący domagali się uchylenia postanowienia odmawiającego pozytywnej opinii dla projektu robót geologicznych na wykonanie studni głębinowej. Argumentowali, że przepisy planu miejscowego i rozporządzenia sanitarnego nie zakazują takiej inwestycji. Sądy obu instancji uznały jednak, że projektowana studnia, zlokalizowana w odległości 75 m od czynnego cmentarza, narusza przepisy dotyczące strefy ochrony sanitarnej, a brak sieci wodociągowej w pobliżu uniemożliwia dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej w tej strefie.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, które utrzymało w mocy negatywną opinię Burmistrza K. D. dotyczącą projektu robót geologicznych na wykonanie studni głębinowej. Projekt zakładał ujęcie wód podziemnych z utworów górnokredowych na działce skarżących, przeznaczonej częściowo pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a bezpośrednio przylegającej do czynnego cmentarza. Organy administracji uznały, że projekt narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia terenów odpowiednich na cmentarze, ze względu na lokalizację studni w strefie ochrony sanitarnej cmentarza (75 m od granicy). Skarżący argumentowali, że przepisy te nie zakazują wprost budowy studni i że woda będzie używana wyłącznie do celów gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że projektowana studnia narusza przepisy prawa, w szczególności art. 7 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego oraz postanowienia planu miejscowego i rozporządzenia sanitarnego. Sąd podkreślił, że brak sieci wodociągowej w pobliżu działki uniemożliwia dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej w strefie 150 m od cmentarza, a projektowana studnia, nawet do celów gospodarczych, narusza wymogi sanitarne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, projekt narusza przepisy, ponieważ lokalizacja studni w strefie ochrony sanitarnej cmentarza jest niedopuszczalna, zwłaszcza w kontekście braku sieci wodociągowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że projektowana studnia narusza § 17 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 27 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej, które określają wymogi sanitarne dotyczące odległości od cmentarzy. Brak sieci wodociągowej dodatkowo uniemożliwia dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej w strefie 150 m od cmentarza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.g.g. art. 7 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 80 § ust. 5

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze § § 3 ust. 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 6 § ust. 1 i 2

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowana studnia narusza przepisy dotyczące strefy ochrony sanitarnej cmentarza. Brak sieci wodociągowej w pobliżu uniemożliwia dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej w strefie 150 m od cmentarza. Wykonanie studni w pobliżu cmentarza narusza przeznaczenie nieruchomości wynikające z planu miejscowego i przepisy sanitarne.

Odrzucone argumenty

Przepisy planu miejscowego i rozporządzenia sanitarnego nie zakazują wprost budowy studni. Woda z projektowanej studni będzie wykorzystywana wyłącznie na potrzeby gospodarcze i do podlewania, a nie do celów pitnych. Organ administracji nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy i nie uwzględnił słusznego interesu skarżących.

Godne uwagi sformułowania

projektowana studnia znajduje się w odległości ok. 75 m od czynnego cmentarza odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową wyłącznie słuszny strony nie może mieć decydującego znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy przez organ administracji publicznej w sytuacji, kiedy interes społeczny wynikający z szeroko pojętych wymogów sanitarnych pozostaje w sprzeczności z dążeniem strony.

Skład orzekający

Anna Strzelec

przewodniczący

Jerzy Drwal

sprawozdawca

Ewa Ibrom

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony sanitarnej cmentarzy w kontekście planowania przestrzennego i robót geologicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacyjnej i przepisów planu miejscowego dla konkretnej gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a wymogami ochrony środowiska i zdrowia publicznego, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.

Studnia głębinowa a strefa cmentarna: Kiedy prawo własności musi ustąpić przed wymogami sanitarnymi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 755/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /przewodniczący/
Ewa Ibrom
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne
Inne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 7 ust. 1 i ust. 2; art. 80 ust. 5
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Dz.U. 1959 nr 52 poz 315
§ 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są  odpowiednie na cmentarze.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 września 2024 r. nr SKO.41/2744/GE/2024 w przedmiocie negatywnej opinii projektu robót geologicznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 września 2024 r., nr SKO.41/2744/GE/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza K. D. z dnia 6 maja 2024 r., nr [...]
Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. (data wpływu do organu: 26 kwietnia 2024 r.), Starosta P. przesłał Burmistrzowi K. D. do zaopiniowania projekt robót geologicznych dotyczący wykonania studni głębinowej ujmującej górnokredowy poziom nośny z przeznaczeniem na cele gospodarcze i do podlewania.
Postanowieniem z dnia 6 maja 2024 r. Burmistrz K. D. powołując się na art. 80 ust. 5 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633 ze zm.), dalej jako "p.g.g.", art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako: "k.p.a." i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta i gminy K. D. w obrębach: K. D., M. - O., C., zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. D. z dnia 28 września 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 4 listopada 2022 r., poz. 5232), dalej jako "miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego" zaopiniował negatywnie "Projekt robót geologicznych na wykonanie studni S1 ujęcia wód podziemnych z utworów górnokredowych zlokalizowanej w obrębie działki nr [...] wg ewidencji gruntów miasta K. D.".
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie art. 80 ust. 5 p.g.g. zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych. Organem właściwym do wydania opinii jest Burmistrz K. D.. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka o numerze ewidencyjnym [...], położona w obrębie K. D., leży w terenach oznaczonych w planie jako: [...] - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; [...] - Tereny rolnicze; [...] ZL - Tereny lasów; [...] - tereny dróg publicznych - drogi dojazdowe.
Ponadto działka ta leży w strefie ochrony sanitarnej od czynnego cmentarza szerokości 50 m - z zakazem lokalizacji zabudowy mieszkaniowej, strefie ochrony sanitarnej od czynnego cmentarza szerokości 150 m - z dopuszczeniem lokalizacji zabudowy mieszkaniowej pod warunkiem wyposażenia zabudowy w sieć wodociągową - (§ 17 ust. 1 części tekstowej planu).
Organ I instancji dodał, że projektowana studnia jest zlokalizowana w terenie o funkcji [...] - tereny rolnicze oraz w strefie ochrony sanitarnej od czynnego cmentarza szerokości 150 m. Stwierdził, że odnośnie lokalizacji m.in. studni w strefach ochrony sanitarnej cmentarzy mają zastosowanie ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych (w myśl § 4 ust. 1 pkt 27 części tekstowej planu), w tym przypadku będzie to rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315), dalej jako: "warunki sanitarne". Zgodnie z § 3 ust. 1 warunków sanitarnych, odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. W konsekwencji stwierdził, że istnieje możliwość realizacji wskazanej zabudowy w obszarze pomiędzy 50 m a 150 m od cmentarza, pod warunkiem wykluczenia możliwości pozyskiwania w tym obszarze wody pitnej i gospodarczej w sposób inny niż za pośrednictwem sieci wodociągowej. Z pkt 4.1. Projektu robót geologicznych wynika, że najbliższa sieć wodociągowa, na chwilę obecną, znajduje się w odległości ok. 750 metrów od działki nr [...]. W pkt 4.1. wykonawca wskazał, że jedyną możliwością zasilenia projektowanego budynku w wodę jest wykonanie własnego ujęcia wody. Woda ta ma być wykorzystywana na potrzeby gospodarcze i do podlewania. Woda do celów pitnych będzie dostarczana w pojemnikach. Organ stwierdził, że stoi to w sprzeczności z przywołanym powyżej § 17 ust. 1 i § 4 ust. ł pkt 27 części tekstowej planu w związku z § 3 ust. 1 warunków sanitarnych. Dalej organ stwierdził, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego istnieją zapisy, które ograniczają wykonanie projektowanych prac na działce nr [...], położonej w K. D., ze względu na istnienie na tym terenie strefy ochrony sanitarnej czynnego cmentarza szerokości 150 m.
Na postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, w którym podnieśli, że w marcu 2022 r. nabyli działkę o numerze ewidencyjnym [...] położoną przy ulicy [...]. Według obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w K. D. N. [...] z dnia 17 czerwca 1998 r., przedmiotowa działka w części położona była na terenach oznaczonych symbolem MN, tj. na terenach zabudowy jednorodzinnej. Według obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka położona jest na terenach oznaczonych symbolami [...], [...] oraz część działki przeznaczona jest pod poszerzenie drogi publicznej dojazdowej KDD. Do działki bezpośrednio przylega czynny cmentarz. Najdalszy punkt działki nr [...] od terenu 2.ZC (oznaczenie cmentarza w planie) znajduje się w odległości ok. 96 m. Z § 4 ust. 1 pkt 27 MPZP, na działce nr [...] nie ma możliwości zlokalizowania zabudowy mieszkaniowej wraz ze studnią do czerpania wody do celów socjalno-bytowych. Stwierdzili, że jedyną możliwością zasilenia projektowanego budynku w wodę jest wykonanie własnego ujęcia wody. Projekt robót geologicznych jednoznacznie wskazuje, że woda będzie wykorzystywana na potrzeby gospodarcze (w tym: mycie, spłukiwania toalet) i podlewania. Woda do celów pitnych i spożywczych będzie dostarczana w pojemnikach.
W piśmie z dnia 10 września 2024 r. pełnomocnik skarżących poparł wniesione przez skarżących zażalenie. Podkreślił, że wyrażona w postanowieniu opinia nie ma charakteru wiążącego, a zatem organ administracji geologicznej może wydać decyzję zatwierdzającą projekt robót wbrew negatywnej opinii. W ocenie pełnomocnika skarżących, wykładnia językowa i celowościowa przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że jeżeli zapisy planu miejscowego nie zakazują wprost podejmowania działalności geologicznej (w tym budowy studni ujęcia wód podziemnych) to należy uznać, że prowadzenie takiej działalności jest dopuszczalne, jeżeli da się ona pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości określonym w planie miejscowym.
Organ II instancji postanowieniem z dnia 20 września 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując treść art. 7 ust. 1 p.g.g. wyjaśnił, że projektowane roboty geologiczne naruszają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a konkretnie § 17 ust. 1 w związku z § 4 ust. 1 pkt 27 tej uchwały oraz naruszają § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. z 1959 r. Nr 52, poz. 315), gdyż planowana studnia S1 znajduje się w odległości ok. 75 m od czynnego cmentarza (karta 5 "Projektu robót geologicznych"), załącznik graficzny Nr 6 do "Projektu robót geologicznych". W dalszej części organ przywołał § 4 ust. 1 pkt 27 uchwały z dnia 28 września 2022 r. zgodnie z którym "Ilekroć w uchwale jest mowa o: strefie ochrony sanitarnej od czynnego cmentarza (50 m i 150 m) - należy przez to rozumieć obszar położony odpowiednio w odległości do 50 m i do 150 m od czynnego cmentarza, w którym obowiązują ograniczenia - zawarte w przepisach odrębnych - dla lokalizacji między innymi zabudowy mieszkaniowej oraz funkcji związanych z produkcją i przechowywaniem artykułów żywnościowych oraz zakładów żywienia zbiorowego.".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z § 17 ust. 1 uchwały wynika, że "wyznacza się wrysowane na rysunku planu strefy ochrony sanitarnej od czynnych cmentarzy w następujący sposób: 1) szerokości 50,0 m - z zakazem lokalizowania zabudowy mieszkaniowej; 2) szerokości 150,0 m – z dopuszczeniem lokalizowania zabudowy mieszkaniowej pod warunkiem wyposażenia zabudowy w sieć wodociągową" (karta 35 akt pierwszej instancji). Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone.
Odnosząc się do zarzutów skarżących organ uznał, że są niezasadne. W sprawie nie ma prawnego znaczenia okoliczność, że aktualnie brak jest technicznych możliwości podłączenia do sieci wodociągowej, wynikający z treści pisma Miejskiego Zakładu Komunalnego w K. D. S.. z o. o. z dnia 26 czerwca 2023 r. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje również, że działka nr [...] w części przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - symbol w planie [...] Dopóki do działki tej nie zostanie doprowadzona sieć wodociągowa, nie będzie możliwa jej zabudowa budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, gdyż byłoby to sprzeczne z cytowanymi zapisami planu i rozporządzenia.
W ocenie Kolegium, wbrew stanowisku żalących zapis § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, który stanowi, że "Przepisów niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy (miejski, dzielnicowy) inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza", nie stanowi o tym, że jego zapisów nie stosuje się czynnych cmentarzy istniejących , a jest wręcz przeciwnie. Organ odwoławczy podkreślił, że okoliczność, że według twierdzeń żalących woda z planowanej studni będzie wykorzystywana na potrzeby gospodarcze (w tym: mycia, spłukiwania toalet) i podlewania, to w odniesieniu do wyraźnego zapisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, dotyczy ten zapis także czerpania wody nie tylko do picia ze studzien, źródeł i strumieni, ale i dla potrzeb gospodarczych. Wbrew twierdzeniu żalących zaskarżona opinia nie jest wadliwa. W sprawie został na tyle wyjaśniony stan faktyczny (w tym projekt robót geologicznych) i prawny sprawy, że możliwe było wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony żalącej zawartym w piśmie z dnia 10 września 2024 r. (str. 1 tego pisma), że cyt.: "Inwestycja, ze względu na zastosowane rozwiązania projektowe nie należy do przedsięwzięć, które mogą wpłynąć na jakość wód podziemnych w najbliższym sąsiedztwie (...)". Na jakość tych wód może mieć wpływ bliskość czynnego cmentarza.
Organ II instancji podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżących cytowane wyżej zapisy planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze stanowią zakazy lokalizacji studni na tym terenie i nie ma tu żadnej uznaniowości ani dowolności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. G. i R. G. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia (i postanowienia Burmistrza K. D.), zarzucając naruszenie:
1) § 17 ust. 1 w zw. z § 4 ust 1 pkt. 27 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. D. z 28 września 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy K. D. przez błędne uznanie, że przepisy te mogą być podstawą negatywnej opinii dla projektu robót geologicznych na wykonanie studni S1 ujęcia wód podziemnych z utworów górno kredowych zlokalizowanej w obrębie działki nr [...] ewidencji gruntów K. D., w sytuacji gdy przepisy te nie stanowią zakazu dla tego rodzaju inwestycji;
2) art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 9 czerwca 2011 r. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze przez błędne uznanie, że wskazane rozporządzenie generuje bezwzględny zakaz wykonania studni ujęcia wód podziemnych i w konsekwencji, że jej wykonanie naruszyłby przeznaczenie nieruchomości;
3) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie oceny szczególnych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem słusznego interesu skarżących, a wynikających z rzetelnego i szczegółowego projektu robót geologicznych wykluczającego jakiekolwiek ryzyko sanitarne w związku z powstaniem przedmiotowego ujęcia wody.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 września 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza K. D. z dnia 6 maja 2024 r. negatywnie opiniujące projektowane roboty geologiczne w celu wykonania ujęcia wód podziemnych na działce należącej do skarżących.
Według ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290 ze zm.), dalej jako: "p.g.g." projekt robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej, w drodze decyzji (art. 80 ust. 1). Stosownie do art. 80 ust. 5 p.g.g. zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych, a w przypadku robót geologicznych wykonywanych w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż węglowodorów - opinii Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w zakresie technicznych możliwości prowadzenia działalności oraz zapewnienia jej bezpieczeństwa, a także opinii Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw rybołówstwa, w zakresie lokalizacji robót geologicznych. Z treści art. 7 ust. 1 p.g.g. wynika, że podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystania nieruchomości wynikającego z planu ogólnego gminy oraz przepisów odrębnych (art. 7 ust. 2).
Działka skarżących położona jest na terenie objętym obowiązującym aktualnie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w K. D. z dnia 28 września 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy K. D., w obrębach: K. D., M.-O., C., ustanawia strefę ochrony sanitarnej od czynnego cmentarza. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 27 planu, strefa ochrony sanitarnej od czynnego cmentarza (50 m i 150 m), to obszar położony odpowiednio w odległości do 50 m i do 150 m od czynnego cmentarza, w którym obowiązują ograniczenia - zawarte w przepisach odrębnych - dla lokalizacji między innymi zabudowy mieszkaniowej oraz funkcji związanych z produkcją i przechowywaniem artykułów żywnościowych oraz zakładów żywienia zbiorowego. Plan miejscowy w § 17 ust. 1 określa ponadto, że wyznacza się wrysowane na rysunku planu strefy ochrony sanitarnej od czynnych cmentarzy w następujący sposób:
1) szerokości 50,0 m - z zakazem lokalizowania zabudowy mieszkaniowej;
2) szerokości 150,0 m - z dopuszczeniem lokalizowania zabudowy mieszkaniowej pod warunkiem wyposażenia zabudowy w sieć wodociągową.
Do obowiązujących ograniczeń, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 27 we wspomnianym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. D., należy zaliczyć ograniczenia wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. z 1959 r. poz. 315), dalej jako: "rozporządzenie". Określa ono w § 3 ust. 1, że odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Odległość od granicy cmentarza ujęć wody o charakterze zbiorników wodnych, służących jako źródło zaopatrzenia sieci wodociągowej w wodę do picia i potrzeb gospodarczych, nie może być mniejsza niż 500 m (§ 3 ust. 2).
Przepis § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia określa w szczególności szerokość pasów izolujących teren cmentarny od terenów mieszkaniowych, wskazując, iż minimalna odległość cmentarzy od tych terenów wynosić powinna 150 m. Wyjątkowo odległość ta może być zmniejszona do 50 metrów, jeżeli teren w granicach od 50 do 150 metrów od cmentarza posiada sieć wodociągową.
W najbliższym otoczeniu działki skarżących nie znajduje się sieć wodociągowa. Stosownie do pkt 4.1 projektu robót geologicznych (strona 15 projektu), najbliższa sieć wodociągowa, na chwilę obecną znajduje się w odległości ok. 750 m od działki nr [...]. Jedyną możliwością zasilenia projektowanego budynku w wodę jest wykonanie właściwego ujęcia wody. Woda ta ma być wykorzystywana na potrzeby gospodarcze i podlewania. Woda do celów pitnych będzie dostarczana w pojemnikach.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymała pismo Miejskiego Zakładu Komunalnego w K. D. z dnia 26 czerwca 2023 r. informujące o odmowie wydania warunków przyłączenia do sieci wodociągowej do projektowanego budynku mieszkalnego, który będzie zlokalizowany przy ul. [...] w K. D. na działce nr [...].
Powyższe oznacza, że dyskusyjną jest deklaracja, że woda z projektowanego ujęcia – studni S 1 - będzie wykorzystywana wyłącznie na potrzeby gospodarcze i do podlewania.
Zaprojektowane ujęcie wody pozostaje w sprzeczności z § 17 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 27 planu zagospodarowania przestrzennego oraz z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zaplanowana studnia znajduje się w odległości ok. 75 m od czynnego cmentarza, co wynika z karty 5 "Projektu robót geologicznych na wykonanie studni S1 ujęcia wód podziemnych z utworów górnokredowych zlokalizowanej w obrębie działki nr [...] wg ewidencji gruntów miasta K. D.".
W ocenie Sądu, nietrafny jest zarzut naruszenia § 17 ust. 1 w związku z § 4 ust. 1 pkt 27 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. D. z 28 września 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy K. D.. Przepisy te – w powiązaniu z treścią § 3 ust. 1 wspomnianego wyżej rozporządzenia - mogły być podstawą negatywnej opinii dla projektu robót geologicznych na wykonanie spornej studni. Projekt robót geologicznych na wykonanie studni S1 zlokalizowanej w obrębie działki nr [...] ewidencji gruntów K. D. jest niezgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy K. D., bowiem zakłada wykonanie studni w strefie ochrony sanitarnej czynnego cmentarza (75 m od granicy cmentarza).
Pozytywna opinia w tej sprawie byłaby niezgodna z przepisami prawa.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Wykonanie studni ujęcia wód podziemnych w pobliżu czynnego cmentarza naruszyłoby przeznaczenie działki nr [...] wynikające z planu miejscowego i takie działanie nie jest dozwolone w świetle art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów proceduralnych zawartych w k.p.a. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy. Uwzględniły m. in. informacje wynikające z projektu robót geologicznych w celu ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Przepis ten zawiera także zasadę, że organ przy załatwianiu sprawy powinien mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie ulega wątpliwości, że skarżący byli zainteresowani uzyskaniem pozytywnej opinii w przedmiocie projektu robót geologicznych dotyczącego wykonania studni głębinowej na działce stanowiącej ich własność. Twierdzą oni, że taka opinia powinna być wydana w sprawie z uwagi na ich słuszny interes. Wyłącznie słuszny strony nie może mieć decydującego znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy przez organ administracji publicznej w sytuacji, kiedy interes społeczny wynikający z szeroko pojętych wymogów sanitarnych pozostaje w sprzeczności z dążeniem strony.
W ocenie strony skarżącej, w rozpoznawanej sprawie nie zostanie naruszony interes społeczny ponieważ treść opiniowanego projektu – sporządzonego przez autora dysponującego specjalistyczną wiedzą – nie wskazuje na istnienie ryzyka sanitarnego związanego z wybudowaniem ujęcia wody. Oczywiście samo wybudowanie ujęcia wody nie stwarza zagrożenia sanitarnego, ale ewentualne korzystanie z wody pochodzącej z tego ujęcia i w szerszym zakresie niż deklarowanym przez skarżących rodzi uzasadnione obawy w kwestii zagrożenia z uwagi na bliską lokalizację czynnego cmentarza. Stanowisko skarżących świadczy o tym, że przy opiniowaniu spornego projektu w istocie drugorzędne znaczenie mają obowiązujące przepisy prawa, w tym art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy K. D.. Takiego stanowiska nie sposób zaakceptować. W orzecznictwie sygnalizuje się, że sposób wykorzystania nieruchomości musi być ustalony przez odniesienie do jej przeznaczenia ustalonego w planie miejscowym, studium albo innych przepisach określających sposób korzystania lub przeznaczenie terenów gminy (tak NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. II GSK 3744/17). Podnosi się również, że przy interpretacji § 3 ust. 1 rozporządzenia określającego w szczególności szerokość pasów izolujących teren cmentarny od terenów mieszkaniowych (wynoszącą 150 m), że wyjątek od tej reguły dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy w odległości od 50 do 150 m znajdują się już budynki mieszkalne, które są podłączone do istniejącej sieci wodociągowej (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 96/16).
W tych okolicznościach nieskuteczny okazał się zarzut, że plan miejscowy nie zakazuje lokalizacji studni opisanej w projekcie robót geologicznych. Jak wyżej wykazano miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru gminy K. D. wprowadza określoną strefę ochrony sanitarnej.
W szczegółowym uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego zaprezentowano prawidłową argumentację wyjaśniającą w sposób logiczny dlaczego doszło do wydania negatywnej opinii dotyczącej projektu robót polegających na wykonaniu studni. Stąd też przywoływany przez skarżących wyrok z dnia 5 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 250/22 i wyrażony w nim przez NSA pogląd prawny o konieczności właściwego opiniowania planu przedsięwzięcia geologicznego i uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości, nie podważał legalności zaskarżonego postanowienia.
Ubocznie należy podnieść, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza ograniczenia w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości. Według art. 6 ust. 1 cyt. ustawy, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawodawca przewiduje, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Szczególnie słuszny interes strony wynikający z faktu, że gmina nie realizuje podstawowego zadania w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę, nie przemawia za prawidłowością poglądu, że w takim przypadku, organ opiniujący projekt dotyczący budowy studni na prywatnej działce inwestora, nie powinien dokonywać restrykcyjnej wykładni przepisów nakazujących zachować pełną zgodność zaprojektowanych robót z aktami planistycznymi.
Z projektu robót geologicznych wynika, że dotychczas istniejące obiekty hydrogeologiczne (otwory eksploatacyjne), którymi dysponują ośrodki wypoczynkowe położone są blisko działki skarżących (k. 5. projektu). Powyższa okoliczność nie oznacza, że organ opiniujący powinien - zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. i zasadą nakazująca mu prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania - pozytywnie ocenić sporny projekt.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI