III SA/Lu 751/24

III SA/Lu 751/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 1450/25 - Wyrok NSA z 2026-01-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235(1); art. 235(2);
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2013 poz 1367
§ 8; § 5; § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 września 2024 r., nr DNS-HP.906.2.12.2024.MP Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 30 lipca 2024 r. nr 19/2024 o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej T. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, wymienionej w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez lekarza P. C. Z. W. O. M. P. C. P.-L. w L., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie przeprowadził postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia u skarżącej T. K. choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.
W toku postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił, że T. K. rozpoczęła pracę zawodową w dniu 14 października 1982 r., w M. Z. B. M. w L. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku referent ds. wydawania kart, administrator, gdzie pracowała do 13 czerwca 1985 r. Następnie w okresie od 3 listopada 1992 r. do 31 grudnia 2004 r. była zatrudniona w Z. O. Z. w L. (w związku z reorganizacją służby zdrowia w okresie od 3 listopada 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. pracowała w W. S. Z. w L. na stanowisku pomoc dentystyczna w pełnym wymiarze czasu pracy. Do obowiązków na tym stanowisku należało m.in.: sterylizacja narzędzi stomatologicznych, przygotowanie stanowiska pracy lekarza, asystowanie lekarzowi podczas zabiegu, uporządkowanie stanowiska pracy lekarza po każdym pacjencie, przygotowanie do sterylizacji materiałów opatrunkowych, zaopatrzenie gabinetu w leki, materiały opatrunkowe, stomatologiczne i bieliznę, przeprowadzanie akcji fluorowych zapobiegających próchnicy, zapewnienie czystości w gabinecie w czasie dyżuru, nadzór nad narzędziami i sprzętem stomatologicznym, prowadzenie dokumentacji.
W okresie od 1 stycznia 2005 r. do 6 października 2020 r. skarżąca była zatrudniona w spółce "L. S." Sp. z o.o. w L. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pomoc stomatologiczna, rejestratorka medyczna. Następnie kontynuowała pracę w ramach umowy zlecenia do 4 stycznia 2022 r. W ramach pracy jako pomoc stomatologiczna przygotowywała gabinet stomatologiczny i stanowisko do pracy materiały i leki, narzędzia i sprzęt do zabiegów stomatologicznych, prowadziła wymaganą dokumentację. Głównie wykonywała pracę w pozycji stojącej, przemieszczając się w obrębie gabinetu. Narzędzia i materiały do zabiegów umieszczone były w szafkach stojących i wiszących. Najwyższe półki znajdowały się na wysokości ok 1,93 m. Do dyspozycji pracownika była 2-stopniowa drabinka o wysokości 0,34 m. Na prośbę lekarza pomoc stomatologiczna rozrabiała masę na blacie szafki o wysokości około 0,9 m. Narzędzia i przygotowana masa były przenoszone na stolik o wysokości 0,83 m. Po zakończeniu leczenia przez lekarza pomoc stomatologiczna zabierała wykorzystane narzędzia do mycia, wstępnej dezynfekcji w zlewie usytuowanym na wysokości 0,86 m. Po zakończeniu dnia pracy wszystkie umyte narzędzia były pakowane do pudła z uchwytami i wynoszone do pomieszczenia sterylizacji znajdującego się w piwnicy budynku. Masa pudełka z narzędziami wynosiła do 5 kg. Ponadto w ramach obowiązków na stanowisku pomoc stomatologiczna skarżąca prowadziła rejestrację pacjentów przy biurku o wysokości ok. 0,74 m. Przekazując wszelkiego rodzaju ankiety zdrowotne i kartki z zanotowaną datą wizyty, wykonywała pracę w pozycji siedzącej i stojącej. Do obowiązków należało również prowadzenie akt znajdujących się w szafach kartotekowych o wysokości do 1,56 m, poukładanych w szufladach. Najwyżej położony rząd szuflad umieszczony był na wysokości 1,56 m. Pracownik mógł korzystać z 2-stopniowej drabinki. W przychodni pracowało wówczas trzech pracowników wspomagających lekarza, w systemie dwuzmianowym. Średnia ilość pacjentów przypadająca na zmianę roboczą wynosiła ok 30.
W ramach pracy jako rejestratorka medyczna skarżąca rejestrowała pacjentów, wyjmowała i chowała karty pacjentów, kserowała historię choroby na prośbę pacjentów, wpisywała ewidencję, odbierała telefony, obsługiwała kasę fiskalną, archiwizowała karty pacjentów. Stanowisko pracy rejestratorki znajdowało się przy biurku o wysokości ok. 0,74 m, oddzielone od pacjentów drewnianym kontuarem o wysokości 1,2 m. Pracę wykonywała w pozycji siedzącej wprowadzając dane do komputera, jak i pozycji stojącej podczas kontaktu z pacjentami; gdy sprawdzała dane osobowe pacjenta i przekazywała informacje o terminach wizyt i świadczeniach medycznych. Do obowiązków rejestratorki medycznej należało również prowadzenie kart pacjentów znajdujących się w szafach kartotekowych o wysokości do 1,70 m, poukładanych w szufladach. Najwyżej położony rząd szuflad umieszczony był na wysokości 1,70 m. Pracownik mógł korzystać z 3-stopniowej drabinki o wysokości ok 0,65 m. W przychodni pracowała jedna rejestratorka, w systemie jednozmianowym, średnio na zmianę roboczą obsługiwano ok 100 pacjentów. Według oświadczenia skarżącej dużą część czasu pracy zajmowały jej czynności związane z wyjmowaniem kart pacjentów. Czynność ta wiązała się z koniecznością wysuwania szuflad, położonych na różnej wysokości. Szuflady były ciężkie i przeładowane dokumentacją medyczną pacjentów, często skarżąca musiała użyć siły, aby je otworzyć.
W ocenie organu w czasie pracy zawodowej na stanowiskach pomoc dentystyczna, pomoc stomatologiczna oraz rejestratorka medyczna skarżąca wykonywała czynności różnorodne, które miały charakter zmienny, pracownik miał możliwość dostosowania czynności do indywidualnego tempa pracy. Nie wykonywała czynności, które wiązały się z długotrwałą pracą z uniesionymi kończynami górnymi, ciężką pracą fizyczną związaną z ręcznym podnoszeniem i dźwiganiem lub przenoszeniem ciężarów. W związku z powyższym w sporządzonej w dniu 26 października 2022 r. karcie oceny narażenia zawodowego P. P. I. S. w L. nie potwierdził pracy w narażeniu na nadmierne obciążenie struktur obręczy barkowej.
Następnie W. O. M. P. w L. ustalił, że skarżąca od 2012 r. zaczęła odczuwać bóle prawego barku z różnym nasileniem, a w 2019 r. rozpoczęła leczenie specjalistyczne. Wykonane w 2020 r. i 2021 r. badania MR prawego stawu barkowego oraz usg barku prawego w 2021 r. ujawniły zmiany odpowiadające przewlekłemu zapaleniu tkanek okołostawowych stawu ramiennego prawego. W wyniku przeprowadzonych w P. W. O. M. P. w L. badań rozpoznano u skarżącej przewlekłe zapalenie okołostawowe barku prawego. Jednostka orzecznicza I stopnia nie powiązała rozpoznanego schorzenia z charakterem pracy i wykonywanymi przez skarżącą czynnościami zawodowymi i wydała orzeczenie lekarskie z dnia 21 listopada 2022 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. W uzasadnieniu stwierdzono, że pracując na stanowiskach pomoc stomatologiczna oraz rejestratorka medyczna skarżąca wykonywała pracę o charakterze zmiennym, dostosowanym do indywidualnego tempa pracy, nie obciążającą nadmiernie struktur obręczy barkowej przez większą część czasu pracy.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
I. M. P. im. P.. J.. N. w Ł. wydał w dniu 5 października 2023 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano, że na podstawie przeprowadzonych w I. M. P. w Ł. badań oraz konsultacji ortopedycznej rozpoznano przewlekłe zapalenie barku prawego z uszkodzeniem mięśnia nadgrzebieniowego podłopatkowego. Jednakże zgodnie z wykazem chorób zawodowych, w przypadku przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi 1 rok. Zatem w ocenie narażenia zawodowego, w kontekście rozwoju choroby (pierwsze udokumentowane objawy w 2014 r.), należy uwzględnić przede wszystkim zatrudnienie na stanowisku rejestratorki medycznej, co wskazuje również sama badana. Aby rozpoznać przewlekłe zapalenie okołostawowe barku o etiologii zawodowej należy wykazać, że rozwój choroby jest bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związany przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy. Analiza dostępnych danych dotyczących narażenia zawodowego nie potwierdziła w ocenie I. M. P. w Ł. , aby czynności zawodowe wykonywane na zajmowanym przez skarżącą stanowisku rejestratorki medycznej stwarzały warunki do przewlekłego przeciążenia stawów barkowych, zwłaszcza prawego. Badana nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani wymagającej ciągłego podnoszenia, dźwigania lub przenoszenia ciężarów przez dużą część lub większość zmiany roboczej. Wykonywane czynności zawodowe były zróżnicowane, dostosowane do tempa pracownika, angażowały różne grupy mięśniowo –szkieletowe.
W pismach z dnia 14 listopada 2023 r. i 16 listopada 2023 r. skarżąca podniosła m.in. błędny opis zakresu obowiązków, miejsca pracy i sposobu wykonywania pracy, brak przeprowadzenia kontroli stanowiska pracy jako rejestratorka medyczna w miejscu zatrudnienia. Ponadto skarżąca zarzuciła brak zapoznania się przez pracownika prowadzącego postępowanie z pisemnym odwołaniem od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, w którym szczegółowo opisała miejsce pracy i wskazała czynniki zawodowe przyczyniające się do jej choroby, m.in. ciężkie szuflady, z których codziennie, szarpiąc je, wyciągała i chowała karty pacjentów, niedostosowanie miejsca pracy, w wyniku czego musiała sięgać prawą ręką ponad głowę, by podawać dokumenty pacjentom. Powołała się na liczne błędy w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 21 listopada 2022 r.
Pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia z prośbą o wyjaśnienie zapisów zawartych w ww. orzeczeniu lekarskim. W odpowiedzi, pismem z dnia 6 lutego 2024 r. jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, że informacje o urazach, którym uległa skarżąca zawarte są w dostarczonej przez nią kserokopii dokumentacji leczniczej z P. L. P. O. Z., w związku z czym bezzasadne jest ich kwestionowanie. Ustosunkowanie się do wpływu przebytych urazów na powstanie zapalenia okołostawowego barku na podstawie wpisów w dokumentacji leczniczej nie pozwala na wypowiedzenie się w sprawie ich związku na powstanie wyżej wymienionego schorzenia.
W związku z nowymi ustaleniami poczynionymi w sprawie organ I instancji pismem z dnia 29 lutego 2024 r. przekazał do jednostki orzeczniczej II stopnia wszystkie nowo pozyskane informacje zarówno z W. O. M. P. w L., jak i od skarżącej oraz z "L. S." Sp. z o. o.
Pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. I. M. P. w Ł. wyjaśnił, że ponowna analiza całości zebranej dokumentacji medycznej i dotyczącej narażenia zawodowego nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej i podtrzymał treść orzeczenia lekarskiego z dnia 5 października 2023 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią przewlekłego okołostawowego zapalenia barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych).
W dniu 16 maja 2024 r. skarżąca wniosła uwagi do wyjaśnień I. M. P. w Ł. , dołączając dokumentację medyczną.
Decyzją z dnia 30 lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, wymienionej w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zawarte w treści odwołania zarzuty nie znajdują uzasadnienia w świetle stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Właściwy organ inspekcji sanitarnej, tj. PPIS w L. po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej od jednostki orzeczniczej I stopnia wszczął postępowanie administracyjne, w prawidłowy sposób ustalając i zawiadamiając wszystkie jego strony. PPIS w L. rzeczowo zebrał materiał dowodowy, dotyczący charakteru wykonywanej przez skarżącą pracy i opracował kartę oceny narażenia zawodowego, którą przekazał do uprawnionej jednostki orzeczniczej. Organ I instancji podejmował wszelkie działania, aby zebrany materiał dowodowy był kompletny i w sposób szczegółowy rozpatrzony, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy.
W ocenie organu odwoławczego zarzut, że organ administracyjny nie dokonał wizytacji w celu oględzin miejsca pracy skarżącej, tj. nie dokonał należytej oceny narażenia zawodowego należy uznać za bezpodstawny. Zgodnie z § 4 ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawach chorób zawodowych, ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2981 Kodeksu pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, w przypadku wątpliwości dotyczącej zgromadzonej dokumentacji, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Sporządzenie i opracowanie karty oceny narażenia zawodowego jest obowiązkiem organu. Z formalnego punktu widzenia, kartę oceny narażenia zawodowego pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową sporządza właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie informacji przekazanych przez pracodawcę. Organ w tej sprawie nie dokonał bezpośredniej oceny stanowiska pracy, ponieważ niezbędne informacje uzyskał w pismach otrzymanych od pracodawców skarżącej, jak również od niej samej. Ponadto ocena narażenia zawodowego nie dotyczyła osoby aktualnie zatrudnionej.
W odniesieniu do zarzutu skarżącej, że nie zgadza się ona z opinią wydaną przez IMP w Ł. , organ II instancji wyjaśnił, że jest to opinia wydana przez kwalifikowaną nadrzędną jednostkę orzeczniczą i jest to opinia ostateczna. W sprawie zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie i dwie opinie uzupełniające. W związku z zasadą dwuinstancyjności jednostek orzeczniczych cały materiał dowodowy, wraz z uzupełnieniami został poddany analizie przez wykwalifikowanego lekarza orzecznika z IMP w Ł. , który jako ekspert w dziedzinie medycyny pracy nie znalazł podstaw do uznania rozpoznawanej u skarżącej choroby jako choroby związanej z wykonywaną pracą. Wobec faktu, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. W zgodnej opinii lekarzy wykonywanie pracy przez pacjentkę nie stwarzało warunków do rozwoju przedmiotowej jednostki chorobowej. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia zawodowego podłoża rozpoznanego schorzenia. Nieodzownym warunkiem uznania wykonywanej pracy za przyczynę powstania choroby zawodowej jest fachowa opinia lekarza orzecznika. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. W sprawach chorób zawodowych organy inspekcji sanitarnej są związane z rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Jednocześnie określony przez ustawodawcę tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych nie przewiduje możliwości powoływania biegłych.
W konkluzji organ II instancji stwierdził, że analiza całości zebranego materiału dowodowego, a w szczególności opinii orzeczniczych wydanych przez kwalifikowanych lekarzy orzeczników nie potwierdziła związku przyczynowo - skutkowego z pracą wykonywaną przez badaną. Stąd też, nie pozwoliła upoważnionym jednostkom orzeczniczym na rozpoznanie choroby zawodowej. Tym samym uznał, że decyzja P. P. I. S. w L. jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych.
T. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L., zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie przepisu art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej k.p.a. - poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji;
2) naruszenie art. 80 w zw. z 84 § 1 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów mające istotny wpływ na wynik sprawy, a wyrażające się w stwierdzeniu, że brak jest przesłanek do uznania etiologii zawodowej rozpoznanego u skarżącej schorzenia, pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem sposobu wykonywania przez Skarżącą pracy, a także charakteru dokonywanych czynności przy jednoczesnym uwzględnieniu ciężkości szuflad oraz częstotliwości wykonywanej pracy winna wskazywać na związek przyczynowo[?]skutkowy powstałego schorzenia, które związane jest z etiologią zawodową;
3) naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów mające istotny wpływ na wynik sprawy, a wyrażające się w stwierdzeniu, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie stanowi rzetelny, uzasadniony oraz spełniający wymogi opinii biegłego dowód w niniejszym postępowaniu, podczas, gdy orzeczenie lekarskie nie zawiera odniesienia do pozazawodowych czynników wskazujących na powstanie schorzenia, zatem stanowi dowód niepełny, który w trakcie postępowania administracyjnego winien był uzupełniony, a ponadto przedmiotowe orzeczenie zawiera sprzeczne ze sobą wnioski, ze względu na fakt, iż potwierdza istnienie u skarżącej "przewlekłe zapalenie barku prawego z uszkodzeniem mięśnia nadgrzebieniowego oraz podłopatkowego", a jednocześnie orzeczenie niniejsze wskazuje, iż czynności wykonywane przez skarżącą nie stwarzały warunków do przewlekłego przeciążenia stawów barkowych, zatem wnioski zawarte w niniejszym orzeczeniu pozostają ze sobą we wzajemnej sprzeczności;
4) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - polegające na błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, podczas, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego winna wskazać, iż skarżąca wykonywała systematycznie czynności związane ze znacznym obciążeniem stawu barkowego, które były związane z wyciąganiem kart pacjentów z ważących ok. 30 kg szuflad, a powyższe czynności wykonywane były podczas codziennej pracy skarżącej ze zwiększoną częstotliwością, co jednoznacznie wskazuje, iż charakter oraz sposób wykonywanej pracy pozostawał w związku przyczynowo-skutkowym powstałej choroby zawodowej, co w konsekwencji spowodowało błędne uznanie, iż powstałe u skarżącej "przewlekłe zapalenie okołostawowe barku" nie miało związku z wykonywaną pracą;
5) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez oparcie wydanej decyzji wyłącznie o wydane orzeczenia lekarskie, a także niewzięcie pod uwagę okoliczności znajdujących się w aktach sprawy, a wskazujących na dokonywanie przez skarżącą czynności powtarzalnych, które wiązały się z wyciąganiem ważących ok. 30 kg szuflad z częstotliwością około 300-400 czynności w czasie dziennej pracy, a w konsekwencji brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczywistego w zakresie narażenia zawodowego, co w konsekwencji spowodowało wydanie decyzji w oparciu o sprzeczny materiał dowodowy;
6) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 w zw. z art. 84 § 1 w związku z art. 77 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób ukierunkowany na z góry określony cel, ignorujący rzeczywisty stan faktyczny w postaci wykonywania przez skarżącą pracy powtarzalnej związanej z przeciążeniem oraz monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych oraz oparciu decyzji przez organ II instancji na lakonicznej ocenie narażenia zawodowego, która nie uwzględniała rzeczywistego wykonywania pracy przez skarżącą wraz z uwzględnieniem jej sposobu oraz charakteru, podczas, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem charakteru oraz sposobu pracy, a także wyjaśnień składanych przez strony postępowania winna doprowadzić organy do wniosku, iż u skarżącej wystąpiły przesłanki wskazujące na bezsporne bądź wysokie prawdopodobieństwo powstania choroby zawodowej w związku ze sposobem wykonywania pracy u pracodawcy;
7) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o niepełny materiał dowodowy, nie wskazujący na wzięcie pod uwagę czynników pozazawodowych powstałego u skarżącej schorzenia, a także stwierdzenie przez organ II instancji, iż kompetencją jednostek orzeczniczych jest wyłącznie ustalenie, czy rozpoznane schorzenie posiada etiologię zawodową, zaś inne przyczyny powstania procedowanej jednostki chorobowej nie stanowią przedmiotu postępowania w sprawie o uznanie choroby zawodowej, podczas, gdy orzeczenie lekarskie, jak i postępowanie organów sanitarnych winno odwoływać się zarówno do czynników zawodowych, jak i pozazawodowych, a w przypadku braku odniesienia do czynników pozazawodowych winno zostać uzupełnione na etapie prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy sanitarne, a ponadto brak uzyskania przez organy sanitarne dodatkowej opinii medycznej pozwalającej na stwierdzenie, czy sporne schorzenie zostało spowodowane wyłącznie przyczynami niepozostającymi w związku z pracą zawodową (przyczynami pozazawodowymi);
II. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. - poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w oparciu o orzeczenia lekarskie, które zostały sporządzone na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby, co w konsekwencji spowodowało brak obalenia domniemania przemawiającego za zawodową etiologią powstałego u skarżącej schorzenia;
2) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. - poprzez niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego o odniesienie się do pozazawodowych czynników, a także niezwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego w w/w przedmiocie, co w konsekwencji spowodowało wydanie decyzji administracyjnej bez odniesienia się co do pozazawodowych czynników dotyczących powstałego schorzenia;
3) § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. – poprzez niewystąpienie przez organ sanitarny do jednostki orzeczniczej II stopnia o przeprowadzenie dodatkowej konsultacji bądź podjęcie innych czynności niezbędnych do całkowitego rozpatrzenia materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem czynników pozazawodowych, co w konsekwencji spowodowało wydanie przez organ sanitarny decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy;
4) § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. – poprzez wyłączne przyznanie mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu podczas, gdy w aktach sprawy znajduje się także dodatkowa dokumentacja pracownika wskazująca na istniejące u skarżącej schorzenia, zaś w/w przepis rozporządzenia Rady Ministrów wyraźnie wskazuje, iż orzeczenie o rozpoznaniu albo o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, co w konsekwencji spowodowało wydanie decyzji o braku podstaw do uznania choroby zawodowej;
5) art. 2351 Kodeku pracy - poprzez błędną wykładnię tego przepisu wyrażającą się brakiem stwierdzenia choroby zawodowej istniejącej u skarżącej poprzez pominięcie zagadnienia domniemania związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia, a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie oraz brakiem powiązania powstałego schorzenia ze sposobem i charakterem pracy wykonywanej przez skarżącą na stanowisku rejestratorki medycznej, podczas, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego w sprawie ze szczególnym uwzględnieniem zarówno treści wyjaśnień skarżącej, a także wyjaśnień składanych przez L. S. sp. z o.o., zwanym dalej pracodawcą, a także prawidłowa ocena warunków pracy wykonywanej przez skarżącą winna wskazać, iż czynności wykonywane przez skarżącą pozostają w bezpośrednim związku wskazującym na powstanie choroby zawodowej w związku z wykonywaną pracą;
6) § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. – poprzez brak uzyskania przez organy sanitarne dodatkowych wyjaśnień oraz przeprowadzenia dodatkowych konsultacji, podczas, gdy w niniejszej sprawie zachodziły nadal nieusunięte wątpliwości oraz brak jednoznacznej odpowiedzi w zakresie etiologii powstałego schorzenia, co w konsekwencji spowodowało brak uzyskania przez organy sanitarne "innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału", o których mowa w w/w przepisie rozporządzenia;
7) art. 2351 Kodeksu pracy - poprzez brak ustalenia właściwego czynnika etiologicznego lub zespołu czynników etiologicznych powstania choroby zawodowej, co w konsekwencji spowodowało brak obalenia domniemania powstałego schorzenia w związku z wykonywaną przez Skarżącą pracą, a ponadto brak ustalenia, iż powstałe schorzenie powstało w związku z działaniem pozazawodowych czynników etiologicznych, co w konsekwencji powoduje brak podstaw, aby apriorycznie przyjąć, iż choroba zawodowa u skarżącej nie powstała z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem w następstwie działania czynników narażenia zawodowego;
8) art. 2351 Kodeksu pracy - poprzez błędną subsumpcję ww. przepisu polegającą na uznaniu, iż analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie dała podstawę do wydania zarówno przez organ I, jak i II instancji decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej podczas, gdy przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" może wyłącznie negować porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych, których porównanie prowadzić będzie jednoznacznie do stwierdzenia, iż chorobę zawodową spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;
9) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy - poprzez błędne przyjęcie, iż orzeczenie lekarskie wykazujące brak stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej zostało wydane w sposób kompletny oraz rzeczowy, podczas, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego przez organy sanitarne winna prowadzić do wniosku, iż w niniejszej sprawie nie zostało wykluczone powstanie u skarżącej schorzenia w związku ze sposobem i charakterem wykonywania pracy;
10) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy - poprzez pominięcie faktycznego charakteru i sposobu wykonywania przez skarżącą pracy na stanowisku rejestratorki medycznej, związanej z wykonywaniem monotonnych oraz systematycznych i powtarzalnych czynności związanych z uniesieniem górnych kończyn do góry, co w konsekwencji skutkowało brakiem stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, pomimo, iż zarówno charakterystyka, jak i sposób wykonywanych czynności został w sposób wyczerpujący udowodniony;
11) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy - poprzez oparcie decyzji o braku podstaw do przyznania choroby zawodowej w oparciu o orzeczenie lekarskie, którego uzasadnienie zawierało sprzeczne z logiką wnioski, wskazujące, iż "analiza narażenia zawodowego nie potwierdziła, aby skarżąca wykonywała pracę wymagającą pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi", a także poprzez stwierdzenie, iż "skarżąca nie wykonywała pracy wymagającej ciągłego podnoszenia, dźwigania lub przenoszenia ciężarów", podczas, gdy powyższe stwierdzenia pozostają w sprzeczności z charakterem i sposobem wykonywania przez skarżącą pracy, podczas, której systematycznie wykonywała powtarzalne czynności, które wiązały się z unoszeniem, a także podtrzymywaniem w pozycji wymuszonej górnych kończyn określonej wysokości przez określony czas, a czynności powyższe były powtarzalne o zwiększonej częstotliwości ich wykonywania, która została potwierdzona w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy poprzez złożone wyjaśnienia zarówno u pracodawcy, jak i skarżącej, zatem wnioski stanowiące podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego należy uznać za sprzeczne z faktycznym sposobem oraz charakterem wykonywanej przez skarżącą pracy.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zobowiązanie organu II instancji do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując jednocześnie sposób załatwienia sprawy lub rozstrzygnięcia - ewentualnie, w przypadku braku uznania przez Sąd powyższego wniosku, wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w przypadku stwierdzenia podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego - jednoczesne umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiot zaskarżonej decyzji w rozpoznawanej sprawie stanowiła odmowa stwierdzenia u skarżącej T. K. choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.
Zgodnie z treścią art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ Kodeksu pracy). Z powyższego wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze – choroba została wymieniona w wykazie chorób zawodowych, po drugie – choroba została spowodowana (z pewnością lub z wysokim prawdopodobieństwem) działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2858/19 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 6, poz. 192, z dnia 3 lutego 1999 r., sygn. akt III RN 110/98, LEX nr 794841 oraz z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 188/00, LEX nr 558332, także "Kodeks pracy. Komentarz" pod red. L. Florka, Warszawa 2011, str. 1068).
Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określono w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836), dalej jako: "rozporządzenie". Pozycja 19.4 wykazu obejmuje przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: – przewlekłe zapalenie okołostawowe barku.
Ocena wystąpienia przesłanek stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej dokonywana jest w postępowaniu uregulowanym przepisami powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego, od którego decyzji przysługuje odwołanie do organu sanitarnego wyższego stopnia.
W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zbadanie warunków wykonywania pracy przez osobę, u której podejrzewa się chorobę zawodową, przez cały okres jej zatrudnienia pod kątem ustalenia, czy i w których zakładach pracy występował tzw. czynnik narażenia zawodowego - czy to związany ze sposobem wykonywania pracy, czy też określony czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. Istotą sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że określone schorzenie kwalifikowane jako choroba zawodowa ma swoje źródło w środowisku pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 120/17, z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1282/16, z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1100/16). Nie jest natomiast obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie, u którego z pracodawców wystąpiła choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, ale wydanie decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1282/16). Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie rozstrzyga także zagadnienia zawinienia pracodawcy za jej wystąpienie, ale stwierdza jedynie wystąpienie choroby i jej zawodową etiologię (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., sygn. akt I SA 1640/93).
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Według § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający wymogi określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w § 6 ust. 5 rozporządzenia.
Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia).
Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Organy sanitarne działając stosownie do przytoczonych przepisów rozporządzenia, w sytuacji podejrzenia wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej zobowiązane były ustalić, czy sposób wykonywania pracy mógł bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować schorzenie w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.
Bezsporne jest natomiast, że przewlekłe zapalenie okołostawowe barku jest chorobą wymienioną pod pozycją 19.4 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Według poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych przewlekłe zapalenie okołostawowe barku jest przewlekłą chorobą układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy i może stanowić chorobę zawodową. Natomiast samo zdiagnozowanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczający do wydania przez właściwego powiatowego inspektora sanitarnego pozytywnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Niezbędne jest bowiem jednocześnie ustalenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a narażeniem zawodowym. Przy tym jeżeli choroba została zdiagnozowana po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jej objawy muszą wystąpić w okresie oznaczonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W przypadku przewlekłego zapalenia okołostawowego barku okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok.
Biorąc pod uwagę treść § 8 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia stwierdzić należy, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie rozpoznanie jej przez lekarza. Sam organ nie może dokonać rozpoznania jednostki chorobowej, ani jej etiologii. Medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznania choroby zawodowej zostały wymienione w § 5 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3.
Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są między innymi poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Ostatnio wymienione jednostki orzecznicze powołane zostały do weryfikacji wyników badań i ustaleń oraz oceny wniosków jednostek orzeczniczych I stopnia.
Jednocześnie podkreślić należy, że inspektor sanitarny związany jest orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania albo braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek orzeczniczych ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreśla się, że rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2107/17).
Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. W świetle art. 80 k.p.a. organ ma bowiem obowiązek kontrolować czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1980/07, z dnia 19 lutego 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1452/97 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98). Orzeczenie lekarskie wydane przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą jest zasadniczym dowodem w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej. W związku z tym powinno ono być uzasadnione w sposób zrozumiały, pełny, logiczny, nie pozostawiający wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że zasadniczą kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 k.p.a. Służą temu opisane wyżej uprawnienia organów sanitarnych i jednostek orzeczniczych.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organy podjęły niezbędne czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Nie zachodzą podstawy do zakwestionowania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L.. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. zgodnie, z którym organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu organy trafnie uznały, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania zawodowego charakteru występującej u skarżącej choroby. W niniejszej sprawie nie potwierdzono narażenia zawodowego w okresie 1 roku przed wystąpieniem u skarżącej udokumentowanych objawów chorobowych, a taki okres został przewidziany w przypadku schorzenia wymienionego w pkt 19.4 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Podniesione w skardze zarzuty nie podważają skutecznie prawidłowości ustaleń i oceny wyrażonych w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że organy rozstrzygające w sprawie ustaliły, że skarżąca nie wykonywała czynności zawodowych w narażeniu zawodowym związanym ze sposobem wykonywania pracy, mogącym przyczynić się do rozwoju choroby zawodowej z pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych. Organy uznały, że skarżąca wykonywała czynności zawodowe, podczas których "wykonywała pracę o charakterze zmiennym, dostosowanym do indywidualnego tempa pracy, nie obciążającą nadmiernie struktur obręczy barkowej przez większą część zmiany roboczej (...)" – przyczyniły się do rozwoju przedmiotowej choroby, tj. przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Z uwagi na wskazaną argumentację lekarz orzecznik wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.
Zarzuty skargi skoncentrowane zostały wokół etiologii schorzenia. Skarżąca podnosi, że orzeczenie zawiera sprzeczne wnioski, ponieważ potwierdza u skarżącej "przewlekłe zapalenie barku prawego z uszkodzeniem mięśnia nadgrzebieniowego oraz podłopatkowego", a jednocześnie orzeczenie niniejsze wskazuje, że czynności wykonywane przez skarżącą nie stwarzały warunków do przewlekłego przeciążenia stawów barkowych.
Stanowisko strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji zebrał pełny materiał dowodowy i ocenił narażenie zawodowe skarżącej w całym okresie zatrudnienia. Organ opisał wnioski z dokonanej analizy w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego. W treści karty organ wymienił stanowiska pracy i wykonywane przez skarżącą czynności w poszczególnych zakładach pracy.
W dniu 21 listopada 2022 r. W. O. M. P. w L. wydał pierwsze orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę tego orzeczenia stanowiły: anamneza, badanie ogólne, neurologiczne, ortopedyczne badania pomocnicze (MR prawego stawu barkowego z dnia 12 marca 2020 r. i 21 października 2021 r., USG prawego stawu barkowego z 21 września 2021 r.), analiza dokumentacji dostarczonej przez skarżącą i badań profilaktycznych wykonywanych do pracy w 2017 r. i w 2019 r., analiza charakterystyk stanowisk pracy nadesłanych z S. P. S. W. [...] w L., z "L. S." Sp. z o.o. w L., pisma z SPZOZ U. C. S. w L., analiza oceny narażenia zawodowego sporządzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.. Ocena ta została w całości podtrzymana w orzeczeniu wydanym przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. I. M. P. w Ł. w orzeczeniu z dnia 5 października 2023 r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.
Ponadto, na skutek uwag skarżącej, organ I instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o wyjaśnienie zapisów zawartych w orzeczeniu Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. W. O. M. P. w L. wyjaśnił, że podnoszone przez skarżącą informacje o urazach, zawarte są w dokumentacji leczniczej z P. L. P. O. Z., a zatem bezzasadne jest ich kwestionowanie. W związku z tymi ustaleniami przekazano nowe informacje do jednostki orzeczniczej II stopnia. Pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. I. M. P. w Ł. wyjaśnił, że ponowna analiza dokumentacji medycznej nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Podtrzymał też treść orzeczenia lekarskiego z dnia 5 października 2023 r.
Jednostki orzecznicze I i II stopnia co prawda rozpoznały u skarżącej przewlekłe zapalenie okołostawowe barku prawego, jednak analizując warunki pracy nie powiązały rozpoznanego schorzenia z charakterem pracy i wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Uznały, że wszystkie czynności miały zmienny w czasie charakter, angażowały różne grupy mięśniowo - szkieletowe oraz dostosowane były do indywidualnego tempa pracy. Czynności wykonywane na stanowiskach pracy skarżącej nie stwarzały warunków prowadzących do przeciążenia stawów barkowych w sposób tak istotny, aby predysponowały do rozwoju przewlekłego okołostawowego zapalenia stawu barkowego. Samo rozpoznanie schorzenia widniejącego w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej. Konieczne jest jeszcze ustalenie związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą zawodową oparte na orzeczeniu lekarskim (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2269/18 i WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt. III SA/Kr 1258/17).
Jednocześnie zaznaczyć należy, że podstawowym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywne orzeczenie lekarskie wydane na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Natomiast zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej orzeczenia. Orzeczenie lekarskie zakwestionować można również w sytuacji, gdy w materiale dowodowym znajdują się inne orzeczenia lekarskie o odmiennej treści, lecz nawet wówczas organy i sąd nie są uprawnione do zakwestionowania merytorycznie treści orzeczenia, a jedynie mogą domagać się wydania dalszych orzeczeń przez inne uprawnione podmioty w celu ujednolicenia stanowiska. Bez orzeczenia lekarskiego, bądź sprzecznie z orzeczeniem organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Organ administracji jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Wiedzy tej nie posiadają ani organy ani sądy. Tym samym w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2692/13, z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1335/20).
W rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie wydali lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia Jednocześnie lekarze upoważnieni do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek orzeczniczych sposób jednoznaczny i zgodny stwierdzili brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby o etiologii zawodowej.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.