III SA/Lu 751/23

III SA/Lu 751/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 800
art. 138a § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia Jerzy Drwal Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 31 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 751/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2023 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania z dnia
8 maja 2023 r. od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego
w Białej Podlaskiej z dnia 13 kwietnia 2023 r. – bez rozpatrzenia.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") zmienił klasyfikację taryfową i zaklasyfikował towar w postaci drożdży nieaktywnych przeznaczonych na pasze do kodu CN/Taric 2309 90 41 89, powiadomił M. Sp. z o.o. (dalej jako "skarżąca") o kwocie długu celnego oraz określił różnicę pomiędzy kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym.
Przedmiotowa decyzja została doręczona adw. M. C. na adres jego Kancelarii Adwokackiej dnia 28 kwietnia 2023 r.
Dnia 10 maja 2023 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji") za pośrednictwem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej wpłynęło odwołanie od decyzji organu
I instancji podpisane przez adw. M. C. działającego w imieniu M. Sp. z o.o.
Pismem z dnia 26 maja 2023 r. organ II instancji wezwał adw. M. C. do uzupełnienia pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy poprzez podanie danych – imienia i nazwiska – osoby udzielającej pełnomocnictwa.
Na powyższe pismo adw. M. C. nie odpowiedział, w związku
z tym organ II instancji pismem z dnia 3 lipca 2023 r. wezwał M. Sp. z o.o. do podpisania odwołania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Także skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie podpisała odwołania.
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie pozostawił odwołanie z dnia 8 maja 2023 r. bez rozpatrzenia.
Od wskazanej decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie, jednak decyzją z dnia 31 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że każde podanie, w tym odwołanie powinno spełniać minimalne wymogi formalne. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) przewiduje cztery zasadnicze cechy każdego podania. Są to: określone żądanie, wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, adres tej osoby oraz jej podpis. Wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, jej adresu oraz złożenie podpisu pozwalają organowi podatkowemu na zidentyfikowanie podmiotu, od którego pochodzi podanie. Złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis. Brak takiego podpisu oznacza tyle, że określona w treści podania osoba nie złożyła takiego oświadczenia. Przy czym podpis musi zostać złożony przez stronę osobiście lub przez osobę do tego umocowaną, a w przypadku osób prawnych - przez osobę uprawnioną do jej reprezentowania.
Organ II instancji wskazał, że jako brak formalny na gruncie art. 169 Ordynacji podatkowej traktuje się niezałączenie do podania właściwego pełnomocnictwa. Natomiast złożenie niewłaściwego pełnomocnictwa, podobnie jak jego niezłożenie, jest brakiem formalnym wnoszonego pisma, który może być konwalidowany. Skutkiem zaistnienia każdej z dwóch wyżej przedstawionych okoliczności winno być zatem wdrożenie przez organ trybu przewidzianego w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. wezwanie wnoszącego pismo do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.
Organ II instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zostało złożone pełnomocnictwo bezpośrednie z dnia
16 stycznia 2023 r. udzielone A. C. w sprawie celnej i podatkowej dotyczącej zgłoszenia celnego M. Sp. z o.o.
nr [...] z dnia 27 czerwca 2021 r. oraz do występowania
i podejmowania wszelkich czynności z tym związanych przed organami obu instancji z prawem substytucji. Pełnomocnictwo zawiera pieczęć spółki M. Sp. z o.o.
z adresem [...] oraz odręczny podpis nieczytelny. Nie jest możliwe na tej podstawie ustalenie, czy pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki M. Sp. z o.o. Zdaniem organu II instancji przedłożone przed Naczelnikiem Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej pełnomocnictwo nie pozwalało na identyfikację czy osoba, która je podpisała jest uprawniona do reprezentacji spółki.
Tym samym złożone odwołanie z dnia 8 maja 2023 r. zawierało braki formalne w postaci braku podpisu osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej spółki. Skoro zatem skarżąca wykazanego w wezwaniu braku formalnego nie uzupełniła - organ odwoławczy zastosował art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej i pozostawił podanie bez rozpatrzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji organu II instancji naruszenie:
- art. 18 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10 października 2023 r., str. 1 z późn. zm.), dalej jako "UKC" poprzez niezasadne uznanie, iż pełnomocnictwo z dnia
16 stycznia 2023 r. było nieprawidłowe i nie uprawniało pełnomocnika do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 13 kwietnia 2023 r. w sytuacji gdy organ I instancji uznał prawidłowość złożonego pełnomocnictwa;
- art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ustawy
z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1590 ze zm.) poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez niezasadne uznanie, iż pełnomocnictwo z dnia 16 stycznia 2023 r. nie uprawniało pełnomocnika do reprezentowania M. Sp. z o.o. przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w sytuacji gdy organ I instancji uznał prawidłowość złożonego pełnomocnictwa, a jedyną osoba mogącą reprezentować spółkę jest M. P..
Wobec tak postawionych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organów na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy rzeczywiście zachodziła podstawa do wezwania najpierw pełnomocnika, a potem samej skarżącej do usunięcia braków formalnych odwołania. I czy rzeczywiście w przedmiotowej sprawie wystąpiły w ogóle braki formalne, czy też zostały one niejako wykreowane przez sam organ II instancji.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że na etapie postępowania przed organem I instancji do sprawy zgłosił się pełnomocnik – adw. M. C. przedkładając kserokopię pełnomocnictwa udzielonego mu dnia 16 stycznia 2023 r. przez M. Sp. z o.o. Co ważne kserokopia pełnomocnictwa została poświadczona za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem. Kserokopia nosi nieczytelny podpis umieszczony na pieczątce firmowej M. . Sp. z o.o. zawierającej m.in. adres, numer NIP i REGON oraz numery telefonów kontaktowych. Organ II instancji uznał, że nie ma pewności kto tak naprawdę podpisał pełnomocnictwo i czy uczyniła to osoba uprawniona do reprezentacji skarżącej zgodnie z danymi ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Pełnomocnik natomiast podkreśla, że jedyną osobą uprawnioną do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu spółki M. Sp. z o.o. jest Prezes Zarządu – M. P..
Z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy postępowania w przedmiocie zmiany klasyfikacji celnej towaru, długu celnego i podatku od towarów i usług zastosowanie znajdą na podstawie odesłania zawartego w art. 73 ust. 1 prawa celnego – odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności art. 138a § 4 O.p.
Zgodnie z tym przepisem adwokat, radca prawny i doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Ordynacja podatkowa nie wprowadza ram co do tego, jak należy rozumieć pojęcie odpisu pełnomocnictwa, który zgodnie z art. 138a § 4 może uwierzytelnić samodzielnie profesjonalny pełnomocnik. Skoro jest to kwestia nieuregulowana odrębnie w Ordynacji podatkowej, to zgodnie z jej art. 138o konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny oraz ustawy
z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w tym do interpretacji tych przepisów dokonanej przez orzecznictwo sądowe w sprawach cywilnych.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 stycznia 2006 r. zdefiniował pojęcie odpisu, wskazując, że "odpisem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, (...) jest dokument wiernie odzwierciedlający treść oryginału orzeczenia albo jego kopia". Wobec braku legalnej definicji terminu "odpis" Sąd Najwyższy odwołał się do jego znaczenia w języku potocznym. Słowniki wyjaśniają to pojęcie jednolicie jako "tekst odpisany, kopia oryginału" (np. "Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, wersja elektroniczna, "Słownik języka polskiego" pod red. M. Szymczaka, PWN 1979, t. II, s. 467 albo "Słownik poprawnej polszczyzny", PWN 2000, s. 576), chodzi zatem o dokument wiernie oddający oryginał, stanowiący jego odwzorowanie (kopię) lub dokładne odzwierciedlenie jego treści. Metoda sporządzenia odpisu nie ma oczywiście znaczenia, w każdym razie współcześnie, w związku z rozwojem poligrafii, zdecydowanie dominują proste techniki reprograficzne, pozwalające na multiplikację dokumentów - kserografia oraz wydruki komputerowe (obrazy tekstowe i graficzne - zob. postanowienie SN z 27.01.2006 r., III CK 369/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 187).
Należy podkreślić, że odpis jest dokumentem odrębnym od dokumentu pierwotnego. Może on przybrać różne formy. Odpis to zatem kopia wykonana
w dowolnej technologii, przy czym istotne jest, aby treść – przynajmniej na gruncie przepisów prawa cywilnego – została odzwierciedlona wiernie.
Pełnomocnik profesjonalny, zgodnie z art. 138a § 4 Op. samodzielnie może uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Oznacza to, że taki pełnomocnik dokonuje – po stworzeniu odpisu - odrębnego aktu zwanego uwierzytelnieniem.
Podobne rozwiązanie funkcjonuje na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 37 § 1 wskazanej ustawy, pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Jak wynika z wskazanej wyżej normy prawnej, w celu wykazania umocowania do działania w sprawie istnieje alternatywnie możliwość dołączenia do akt sprawy zarówno oryginału pełnomocnictwa, jak też uwierzytelnionego jego odpisu. Przepis ten daje pełnomocnikowi wybór w sposobie wykazania umocowania do działania
w konkretnej sprawie (por. postanowienie z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 2069/11). Może on zatem złożyć oryginał udzielonego mu przez mocodawcę pełnomocnictwa lub jedynie sporządzić odpis takiego dokumentu. Podkreślenia również wymaga, że istotą odpisu, jak przyjmuje się w doktrynie i praktyce, jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma bez potrzeby podpisywania go.
W postanowienie NSA z 16 października 2019 r., II FZ 626/19 wyraźnie zaakcentowano, że "Sąd pierwszej instancji niezasadnie potraktował nadesłane pismo jako pełnomocnictwo, zamiast zakwalifikować je jako odpis pełnomocnictwa. Na piśmie znajduje się bowiem wyraźne wskazanie, że stanowi on odpis. Tym samym niezasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnictwo przedłożone wraz ze skargą jest wadliwe, albowiem nie zawierało ono podpisu mocodawcy - a to dlatego, że pismo należało kwalifikować nie jako oryginał, a jako odpis pełnomocnictwa, stąd i podpis skarżącego nie był wymagany. Bez względu jednak na to, czy odpis pełnomocnictwa jest egzemplarzem pisma zgodnym
z układem treści z oryginałem czy też osobno sporządzonym dokumentem, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. W przypadku odpisu pełnomocnictwa prawo do jego uwierzytelniania zostało, na podstawie art. 37 § 1 p.p.s.a., przyznane adwokatom, radcom prawnym, rzecznikom patentowym oraz doradcom podatkowym w sprawach, w których zostali umocowani do działania
w imieniu strony. W niniejszej sprawie zaś pełnomocnik, potwierdził zgodność odpisu z oryginałem własnoręcznym podpisem. Dlatego też niezasadnie Sąd wzywał do uzupełnienia tego braku, a skutkiem tego błędnie odrzucił skargę".
Należy również zwrócić uwagę, że uwierzytelnienie odpisu udzielonego pełnomocnictwa i innych dokumentów wykazujących umocowanie, o czym mowa
w art. 37 § 1 p.p.s.a., nie ma na celu - tak jak w przypadku dokumentów, których dotyczy art. 48 p.p.s.a. - nadania odpisowi dokumentu poświadczonemu przez profesjonalnego pełnomocnika charakteru dokumentu urzędowego. Poświadczenie pełnomocnictwa ma jedynie na celu wykazanie istnienia umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. także postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., I FSK 2058/11).
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych czy też doktrynie, pojęcie odpisu należy rozumieć szeroko. Może to być w szczególności kserokopia lub też odręcznie przepisany tekst dokumentu. Uwierzytelnieniu podlega zgodność odpisu z oryginałem, nie zaś autentyczność podpisu na dokumencie (zob.
W. Stachurski (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 138a; wyrok WSA w Bydgoszczy
z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 302/12).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było podstaw do wymagania od pełnomocnika skarżącej wykazania, kto w imieniu skarżącej podpisał pełnomocnictwo. Równie dobrze na kserokopii pełnomocnictwa mógł w ogóle nie znajdować się żaden podpis. Natomiast poświadczenie takiego odpisu przez pełnomocnika występującego w sprawie powodowało, że niewątpliwie w świetle art. 138a § 4 O.p. mamy do czynienia z prawidłowo ustanowionym pełnomocnikiem. Co istotne, organ II instancji nie żądał w tej sprawie urzędowego poświadczenia podpisu strony.
W związku z powyższym – zdaniem sądu – w niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawa do wezwania najpierw pełnomocnika a potem samej skarżącej do usunięcia braków formalnych odwołania. W konsekwencji pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia było wadliwe.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2023 r.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.