III SA/Lu 739/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę bezrobotnego na decyzję odmawiającą prawa do zasiłku, uznając, że nie wykazał on wymaganego 365-dniowego okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu jego nienależnego pobrania.
Skarga dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący, D. N., utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu przyznania jego matce świadczenia wspierającego. Sąd administracyjny uznał, że okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, który został następnie uznany za nienależnie pobrany, nie może być zaliczony do wymaganego 365-dniowego okresu uprawniającego do zasiłku. W konsekwencji, skarżący nie spełnił przesłanek ustawowych, a jego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi D. N. była decyzja Wojewody Lubelskiego odmawiająca prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Starosta B. uznał skarżącego za bezrobotnego, ale odmówił zasiłku, ponieważ nie wykazał on 365 dni pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Powodem utraty świadczenia pielęgnacyjnego było przyznanie matce skarżącego świadczenia wspierającego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, wskazując, że okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, który został następnie uznany za nienależnie pobrany (od 6 stycznia 2024 r. do 31 lipca 2024 r.), nie może być zaliczony do wymaganego okresu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia są bezwzględnie obowiązujące i wymagają literalnej wykładni. Sąd uznał, że okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego musi być okresem należnego otrzymania środków, a świadczenie nienależnie pobrane nie może być uwzględnione. Sąd odrzucił również argumenty skarżącego dotyczące faktycznego sprawowania opieki i różnicowania sytuacji prawnej, wskazując na brak naruszenia zasady równości i konieczność ścisłego stosowania przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało ostatecznie uznane za nienależnie pobrane, nie może być zaliczony do wymaganego 365-dniowego okresu.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia są bezwzględnie obowiązujące i wymagają literalnej wykładni. Okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego musi być okresem należnego otrzymania środków. Świadczenie nienależnie pobrane, wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, nie może być uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.z.i.i.r.p. art. 71 § 1 pkt 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie lub spełniał inne warunki określone w ustawie.
u.p.z.i.i.r.p. art. 71 § 2 pkt 9
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 63 § 6
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.
u.ś.w. art. 63 § 11
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało uznane za nienależnie pobrane, nie może być zaliczony do wymaganego 365-dniowego okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia mają charakter bezwzględnie obowiązujący i wymagają ścisłej, literalnej wykładni. Niespełnienie ustawowych wymogów do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie stanowi naruszenia zasady równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo uznania go za nienależnie pobrane, powinien być zaliczony do okresu wymaganego do zasiłku, gdyż faktycznie sprawowano opiekę. Skrócenie okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z mocy wstecznej nie z winy skarżącego. Zaskarżone decyzje naruszają zasadę równości, różnicując opiekunów osób niepełnosprawnych z innymi grupami (np. zwolnionymi z zakładów karnych).
Godne uwagi sformułowania
pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego świadczenie nienależnie pobrane przepisy są bezwzględnie obowiązujące nie ma możliwości doliczenia innych przypadków poza ściśle określonymi nie ma żadnych możliwości uwzględnienia innych okoliczności, poza tymi, które wymagane są przepisami prawa
Skład orzekający
Ewa Ibrom
przewodniczący
Iwona Tchórzewska
sędzia
Agnieszka Kosowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pobierania świadczeń opiekuńczych do stażu pracy wymaganego do zasiłku dla bezrobotnych, w szczególności w kontekście przyznania świadczenia wspierającego i uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego oraz ich wpływu na prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Interpretacja przepisów jest ścisła i literalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy tracą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wejściem w życie nowego świadczenia wspierającego i wpływu tej sytuacji na ich status na rynku pracy. Pokazuje to złożoność systemu świadczeń i potencjalne pułapki prawne.
“Straciłeś świadczenie pielęgnacyjne przez nowe wsparcie? Uważaj na zasiłek dla bezrobotnych!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 739/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-02-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6330 Status bezrobotnego Hasła tematyczne Bezrobocie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 475 art. 71 ust. 1, ust. 2 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 4 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę. Uzasadnienie Sygn. III SA/Lu 739/24 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi D. N. (dalej jako "skarżący") jest decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia 4 października 2024 r. w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Stan sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. Starosta B. uznał skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 7 sierpnia 2024 r. oraz odmówił przyznania mu prawa do zasiłku. Powodem odmowy przyznania zasiłku było ustalenie, że skarżący nie spełnił warunków określonych w art. 71 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r., poz. 214), dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia". W ocenie Starosty B. skarżący w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania nie wykazał, że przez okres co najmniej 365 dni pobierał świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, pomimo że utrata prawa do tego świadczenia była spowodowana przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 4 października 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda Lubelski przytoczył treść art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i wyjaśnił, że przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych uzależnione zostało od wykazania przez osobę bezrobotną okresu co najmniej 365 dni pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy. Przy czym dodatkową przesłanką warunkującą możliwość nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest wykazanie, że powodem utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest śmierć osoby, nad którą opieka była sprawowana albo przyznanie tej osobie świadczenia wspierającego. Uzyskanie przez osobę, nad którą sprawowana była opieka odrębnego świadczenia wyklucza bowiem z mocy ustawy, pobieranie przez osobę sprawującą tę opiekę świadczenia pielęgnacyjnego. Tylko łączne spełnienie powyższych wymogów stanowić może podstawę do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący sprawował opiekę nad swoją matką i z tego tytułu pobierał świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 lutego 2021 r. Z uwagi na przyznanie matce prawa do świadczenia wspierającego od dnia 6 stycznia 2024 r., skarżącemu od tego dnia już nie przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Wojewody L. potwierdza to decyzja Burmistrza T. z dnia 13 sierpnia 2024 r. uznająca świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącemu za okres od 6 stycznia 2024 r. do 31 lipca 2024 r. za świadczenie nienależnie pobrane. Skarżący zwrócił nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne za ten okres. W ocenie Wojewody Lubelskiego spełniona została przesłanka dotycząca przyczyny utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (przyznanie świadczenia wspierającego osobie, nad którą sprawowana była opieka). Jednak z uwagi na rejestrację w PUP w B. w dniu 7 sierpnia 2024 r. okres 18 miesięcy poprzedzających tę rejestrację obejmuje okres od 6 lutego 2023 r. do 6 sierpnia 2024 r. Uwzględnieniu na poczet okresu uprawniającego do zasiłku podlegać zatem może okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 6 lutego 2023 r. (pierwszy dzień badanego okresu) do dnia 5 stycznia 2024 r. (ostatni dzień należnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego), co łącznie stanowi 334 dni. Jest to bez wątpienia okres krótszy niż wymagane ustawą 365 dni, od których zależy przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda Lubelski, odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej sprawowania faktycznej opieki nad matką w okresie, za który przyznano jej świadczenie wspierające oraz braku możliwości wcześniejszego dokonania rejestracji, wyjaśnił, że okoliczności te - aczkolwiek istotne dla skarżącego i których organ nie kwestionuje - nie wpływają na ocenę sprawy. Dla nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych istotne jest bowiem legitymowanie się co najmniej 365-dniowym okresem pobranego należnie, w świetle przepisów prawa świadczenia pielęgnacyjnego. Ani Wojewoda Lubelski ani Starosta B. nie mają żadnych możliwości uwzględnienia innych okoliczności, poza tymi, które wymagane są przepisami prawa. D. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając decyzji Wojewody Lubelskiego naruszenie przepisu prawa materialnego tj. przepisu art. 71 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia polegające na odmowie przyznania zasiłku, podczas gdy spełnione zostały warunki ustawowe do jego przyznania. W oparciu o powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty B. w całości oraz przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący podkreślił, że od 1 lutego 2021 r. do 31 lipca 2024 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, która posiada orzeczenie ZUS o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji z dnia 27 lipca 2017 r. Pobieranie przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanego na "starych" zasadach, obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. wiązało się z niemożnością podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W związku z tym dnia 6 stycznia 2024 r. skarżący złożył wniosek do Wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w Lublinie o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia dla matki. Wizyta komisji odbyła się w miejscu zamieszkania w dniu 20 kwietnia 2024 r., natomiast decyzję o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia na 99 pkt z dnia 25 kwietnia 2024 r. matka otrzymała drogą elektroniczną w dniu 31 maja 2024 r. Po skompletowaniu wymaganych dokumentów dnia 26 lipca 2024 r. złożony został wniosek do ZUS o świadczenie wspierające. Dnia 31 lipca 2024 r. skarżący otrzymał informację o przyznaniu wnioskowanego świadczenia. Decyzja ta nie była ostateczna. ZUS przyznał świadczenie wspierające wstecz, a więc od dnia 6 stycznia 2024 r. (dzień złożenia wniosku do WZON-u). Skarżący wyjaśnił, że przez cały czas nieprzerwanie sprawował opiekę nad matką, która wymaga jej całodobowo. Pobierał przy tym świadczenie pielęgnacyjne, gdyż nie miał żadnego wpływu na to, jak długo różne organy będą rozpatrywać poszczególne wnioski, jak zostaną one rozpatrzone oraz czy świadczenie, o które się starał finalnie zostanie matce przyznane i od kiedy. Skarżący wskazał także, że zwrócił świadczenie pielęgnacyjne za okres od 6 stycznia 2024 r. do 31 lipca 2024 r., które okazało się nienależnie pobranym tylko i wyłącznie w związku z kolidowaniem ze sobą świadczeń, a nie zaś przez brak sprawowania opieki. Skarżący zaakcentował, że nie może zgodzić się z zaskarżoną decyzją, gdyż skrócenie okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z mocą wsteczną nie z jego winy. Pobierając świadczenie pielęgnacyjne do 31 lipca 2024 r. wraz z odprowadzaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz emerytalno-rentowe, nie mógł zarejestrować się przed tą datą jako osoba bezrobotna poszukująca pracy. Zdaniem skarżącego zaskarżone decyzje, wbrew art. 32 Konstytucji, różnicują go jako opiekuna osoby niepełnosprawnej ze zwolnionymi z zakładów karnych i aresztów śledczych, bowiem osoby te mają 30 dni na zarejestrowanie się jako bezrobotne po powrocie z ZK lub AŚ. W ocenie skarżącego - zgodnie z interpretacją przepisów dokonaną przez organy obu instancji, powinien zarejestrować się jako bezrobotny jeszcze przed uzyskaniem przez osobę niepełnosprawną prawa do świadczenia wspierającego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie jest sporny i wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Decyzją z dnia 7 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką J. N. na czas nieokreślony począwszy od dnia 1 lutego 2021 r. Następnie decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 r. Burmistrz T. uchylił – na podstawie art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Decyzja Burmistrza T., wobec złożenia przez skarżącego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania stała się ostateczna. Tym samym bezspornie utrata - przez skarżącego - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikała z przyznania J. N. świadczenia wspierającego, na podstawie informacji ZUS z dnia 31 lipca 2024 r. Świadczenie wspierające zostało przyznane począwszy od 6 stycznia 2024 r. do 30 kwietnia 2031 r. Wniosek do Powiatowego Urzędu Pracy w B. o dokonanie rejestracji jako osoby bezrobotnej skarżący złożył w dniu 7 sierpnia 2024 r. i z tym też dniem uznany został za osobę bezrobotną na podstawie decyzji Starosty B. z dnia 19 sierpnia 2024 r. Istota sporu dotyczy wykładni przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, (z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w sprawie) jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Stosownie natomiast do treści art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Ustawa o promocji zatrudnienia w sposób precyzyjny wymienia okresy aktywności zawodowej, które brane są pod uwagę przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wyliczenie to ma charakter zamknięty, a to oznacza, że nawet w wyjątkowych okolicznościach sprawy, brak jest możliwości doliczenia do wymaganego okresu innych poza ściśle określonymi, przypadków wykonywania pracy. Należy podkreślić, że w art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca posłużył się sformułowaniem "pobieraniem" świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (dostęp: https://sjp.pwn.pl/) pobrać – pobierać to «wziąć wiele czegoś po kolei albo z wielu miejsc», «wziąć coś jako zapłatę, wynagrodzenie, przydział itp.», «odebrać od kogoś należność, jakąś opłatę», «wziąć jako próbkę czegoś», «skorzystać z czegoś jako źródła w celu zużytkowania lub podtrzymania swoich funkcji», «wziąć operacyjnie jakiś organ, tkankę itp. w celu przeszczepienia». Zdaniem sądu zaliczenie do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, okresów pobierania świadczenia pielęgnacyjnego dotyczy należnego otrzymania tych środków, pobrania ich należnie, czyli zgodnie z przepisami prawa. W takim zakresie wykluczone jest doliczenie okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy następnie ostateczną decyzją uznano, że świadczenie to za określony okres było świadczeniem nienależnym, czyli takim, które w ogóle za ten czas nie powinno przysługiwać. Okoliczność, że skarżący faktycznie w tym czasie sprawował osobistą opiekę nad matką pozostaje nieistotna dla wykładni art. 72 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia. Podkreślić bowiem należy, że przepis ten łączy prawo do zasiłku dla bezrobotnych z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego, a nie z samym faktem sprawowania opieki. Istotne dla sprawy przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są bezwzględnie obowiązujące. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1553/10, słusznie wskazał, że "art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. określa sytuacje, w których bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Musi on być interpretowany i stosowany w sposób ścisły, nie dając administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie przedmiotowego świadczenia". Oczywiście to samo odnosi się do art. 71 ust. 2 ustawy. Bezpośrednio wskazuje na to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/GL 653/17: "Podkreślenia wymaga, że skoro art. 71 ust. 1 i ust. 2 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, toteż nie przewiduje jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nim zasad". Powyższe twierdzenia popierają także liczne inne wyroki sądów administracyjnych, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/11, zgodnie z którym "Przesłanki normatywne nabycia prawa do przedmiotowego zasiłku określa art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia. Przepis ten taksatywnie wymienia okresy pracy oraz inne okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku. Regulacja ta ma charakter kompleksowy oraz wyczerpujący". Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie prawidłowo organy wykluczyły z okresu doliczanego do 365 dni – okres w którym skarżący pobierał nienależnie świadczenie pielęgnacyjne wobec jednoczesnego ustalenia prawa do świadczenia wspierającego J. N.. W tym zakresie przepisy są jednoznaczne. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Dodatkowo stosownie do art. 63 ust. 9 wskazanej ustawy wypłata świadczenia pielęgnacyjnego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Natomiast za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające (art. 63 ust. 11). Należy również pamiętać, że ustawodawca nałożył na właściwe organy obowiązek poinformowania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do tego świadczenia, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, czyli od 1 stycznia 2024 r. (art. 63 ust. 16). Skarżący miał więc świadomość, że jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna i świadczenia wspierającego przez podopiecznego jest wykluczone. Należy również zwrócić uwagę, że sam wniosek o przyznanie J. N. świadczenia wspierającego został złożony w dniu 26 lipca 2024 r. W ocenie sądu – jeżeli skarżący do tego momentu pobierał świadczenie pielęgnacyjne i miał świadomość, że jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego jest wykluczone – to nic nie stało na przeszkodzie, aby we wniosku do ZUS wyraźnie zaznaczono, że żądanie przyznania świadczenia wspierającego dotyczy okresu od daty złożenia wniosku (art. 26 ust. 1 w zw. z ust. 2). Nie doszło także do naruszenia zasady równości. Zasada ta nie oznacza bowiem konieczności przyznania jednakowych uprawnień wszystkim obywatelom, lecz tym, którzy znajdują się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Inna sytuacja jednostek powinna znaleźć odzwierciedlenie w zróżnicowaniu praw i obowiązków, co wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał Trybunał Konstytucyjny. W odniesieniu do zasiłku dla bezrobotnych potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2888/16, podkreślając, że nie jest sprzeczne z art. 32 Konstytucji uzależnienie nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych od spełnienia wymagań określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie ma wątpliwości, iż skarżący ustawowych wymagań nie spełnił w całości. Stała i ugruntowana linia orzecznicza zgodnie neguje jakąkolwiek celowościową wykładnię powyższych przepisów, pozwalającą organom administracji publicznej na odstąpienie od literalnego, jednoznacznego brzmienia ustawy i skorzystania z uznania administracyjnego. Zatem uznając podniesione przez skarżącego zarzuty za niezasadne oraz nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI