III SA/Lu 737/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-02-29
NSArolnictwoŚredniawsa
środki unijnepomoc finansowarolnictwostraty gospodarczeprzywóz zbóżUkrainaARiMRfakturyterminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę rolnika na decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej związanej ze stratami spowodowanymi przywozem zbóż z Ukrainy, uznając, że rolnik nie dołączył faktur potwierdzających sprzedaż kukurydzy w wymaganym terminie.

Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową dla producentów zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty w związku z importem z Ukrainy. Organ I instancji przyznał pomoc, uwzględniając jedynie fakturę za pszenżyto i żyto, odrzucając faktury za kukurydzę z uwagi na niedochowanie wymaganego terminu sprzedaży (15.04-15.07.2023). Rolnik wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów o informowaniu o błędach. WSA w Lublinie oddalił skargę, podkreślając, że przepisy ustawy o ARiMR wyłączają stosowanie art. 79a KPA, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd uznał, że dołączone faktury za kukurydzę nie spełniały wymogów czasowych, a te złożone wraz z odwołaniem wpłynęły po terminie.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika J. J. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej dla rolników dotkniętych stratami spowodowanymi przywozem zbóż z Ukrainy. Rolnik złożył wniosek o pomoc, dołączając faktury VAT RR dokumentujące sprzedaż pszenżyta, żyta i kukurydzy. Organ I instancji przyznał pomoc, ale tylko na podstawie faktury za pszenżyto i żyto, odrzucając faktury za kukurydzę z uwagi na to, że sprzedaż nastąpiła przed wymaganym okresem (15.04-15.07.2023). Rolnik wniósł odwołanie, dołączając dodatkowe faktury za kukurydzę, które również nie spełniały wymogów czasowych. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 8 i 79a, twierdząc, że organy nie poinformowały go o błędnie złożonych dokumentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy o ARiMR, stanowiące lex specialis wobec KPA, wyłączają stosowanie art. 79a KPA, co oznacza, że organ nie miał obowiązku informowania strony o błędach we wniosku. Ciężar udowodnienia faktów spoczywa na wnioskodawcy, a postępowanie w sprawie pomocy finansowej jest sformalizowane ze względu na środki unijne. Sąd podkreślił, że faktury za kukurydzę dokumentowały sprzedaż poza wymaganym okresem, a faktury złożone wraz z odwołaniem wpłynęły po terminie na ich składanie. Termin na złożenie wniosku i dokumentów jest terminem materialnym, niepodlegającym przywróceniu. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły uwzględnienia tych faktur i przyznały pomoc w niższej kwocie. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o ARiMR wyłączają stosowanie art. 79a KPA, co oznacza, że organ nie miał obowiązku informowania strony o błędach we wniosku. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Ustawa o ARiMR stanowi lex specialis wobec KPA i wyłącza stosowanie art. 79a KPA, ograniczając obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ nie ma obowiązku działania z urzędu w celu wyjaśnienia stanu faktycznego ani informowania strony o nieprawidłowościach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych § § 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych § § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych § § 3

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych § § 6

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1b

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 36 § ust. 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/739 art. 1 § ust. 1 i art. 2 ust. 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1343 art. 1 § ust. 1 i art. 2 ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury za kukurydzę nie spełniały wymogów czasowych określonych w rozporządzeniu. Faktury złożone wraz z odwołaniem wpłynęły po terminie. Przepisy ustawy o ARiMR wyłączają stosowanie art. 79a KPA, co zwalnia organ z obowiązku informowania o błędach we wniosku. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA (art. 8, art. 79a) poprzez brak poinformowania o błędnie złożonych dokumentach.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa o ARiMR stanowi lex specialis w stosunku do k.p.a. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy nie podlega przywróceniu.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Jerzy Drwal

sprawozdawca

Agnieszka Kosowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników, w tym wymogów formalnych wniosków i dokumentów, a także zakresu stosowania przepisów KPA w postępowaniach przed ARiMR."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy dla rolników w obliczu kryzysów, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych wymogach i terminach, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.

Rolnik stracił unijną pomoc przez niedopilnowanie terminów. Sąd wyjaśnia, kto ponosi odpowiedzialność.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 737/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 104; art. 79a § 1; art. 8;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 762
§ 7; § 4; § 3;
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 listopada 2023 r. nr 9003-2023-000995 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...], Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – po rozpatrzeniu odwołania J. J. ("skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie z dnia [...] 2023 r., nr [...], w przedmiocie przyznania skarżącemu pomocy finansowej.
Wskazane wyżej decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Skarżący złożył w dniu [...] 2023 r. wniosek o udzielenie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...]. Do wniosku załączył kopie faktur potwierdzającą sprzedaż zbóż i nasion oleistych:
- faktury VAT RR nr [...] z dnia 20 czerwca 2023 r. na sprzedaż pszenżyta w ilości [...] ton i [...] ton oraz na sprzedaż żyta w ilości [...] ton;
- faktury VAT RR nr [...] z dnia 9 marca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton,
- faktury VAT RR nr [...] z dnia 28 marca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie ("organ I instancji") działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a.") w związku z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, przyznał mu pomoc w wysokości [...] zł.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Do odwołania dołączył kopie
- faktury VAT RR nr [...] z dnia 4 maja 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton;
- faktury VAT RR nr [...] z dnia 1 czerwca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR ("organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania oraz wypłaty pomocy finansowej producentowi rolnemu działającemu w sektorze zbóż i nasion oleistych, który poniósł straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...] uregulowane zostały w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 762 ze zm., zwanym dalej "rozporządzeniem").
Organ zauważył, że zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rolnik dołącza m.in. faktury potwierdzające sprzedaż przez rolnika kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. - podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.
Z uwagi na treść tego przepisu dołączone do wyżej wskazanego wniosku faktury VAT RR: nr [...] z dnia 9 marca 2023 r. oraz nr [...] z dnia 28 marca 2023 r. dokumentujące sprzedaż kukurydzy przez skarżącego nie spełniają wymagań określonych w § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia tj. nie dokumentują sprzedaży kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do 15 lipca 2023 r.
Wobec powyższego, organ I instancji prawidłowo przy obliczaniu wysokości pomocy, odmówił skarżącemu uwzględnienia wyżej wymienionych faktur. Jako spełniającą wymagania określone w rozporządzeniu organ prawidłowo uznał fakturę VAT RR [...] z dnia 20 czerwca 2023 r. (na sprzedaż pszenżyta w ilości [...] ton oraz na sprzedaż żyta w ilości [...] ton). Na jej podstawie obliczono wysokość pomocy należnej skarżącemu na kwotę [...]zł brutto. Przy obliczeniu kwoty pomocy organ dokonał weryfikacji limitu powierzchni wynikającej z § 6 ust. 1 pkt b rozporządzenia, tj. iloraz liczby ton wynikającej z faktur VAT.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi, zarzucając naruszenie przepisów postępowania to jest art. 8 § 1 k.p.a. oraz 79a § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie przez organy w niniejszej sprawie, polegające na braku poinformowania skarżącego o błędnie złożonych dokumentach, a co z kolei skutkowało nie usunięciem przeze niego błędów wniosku, niezłożeniem prawidłowych dokumentów a w konsekwencji nie uzyskaniem pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym po uwzględnieniu zmian wprowadzonych przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 1320).
Z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że pomoc przyznaje się rolnikowi:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
2) który dokonał sprzedaży:
a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
- podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;
3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343;
4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku;
Pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot. (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia pomoc przyznaje się:
1) na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6;
3) danemu rolnikowi tylko raz.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika:
1) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub
2) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
- podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Rolnik może dokonywać zmian we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, polegających jedynie na złożeniu dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub 4, przy czym zmian tych rolnik może dokonać w terminie, o którym mowa w § 5 ust. 1 (§ 4 ust. 5 rozporządzenia).
Stosownie do § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, rolnik składa w terminie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 14 lipca 2023 r. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu.
W myśl § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. wysokość pomocy nie może przekroczyć w przypadku sprzedaży kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.:
a) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw kukurydzy zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej, o której mowa wart. 36 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, na podstawie wniosku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, pomniejszonej o powierzchnię upraw kukurydzy, do której rolnikowi lub małżonkowi rolnika przyznano pomoc, o której mowa w§ 13zt ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, oraz
b) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw kukurydzy, przy czym powierzchnia upraw kukurydzy stanowi iloraz liczby ton wynikającej z faktur VAT, o których mowa w § 4 ust. 3 lub 4, i liczby 7.
Z bezspornego stanu faktycznego wynika, że skarżący w dniu [...] 2023 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...]. Do wniosku załączono kopie faktur VAT RR: nr [...] z dnia 20 czerwca 2023 r. na sprzedaż pszenżyta w ilości [...] ton i [...] ton oraz na sprzedaż żyta w ilości [...] ton, nr [...] z dnia 9 marca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton, nr [...] z dnia 28 marca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton.
Z powyższego wynika, że skarżący złożył wniosek w terminie wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Jednakże jak słusznie zauważyły organy, faktura VAT RR nr [...] z dnia 9 marca 2023 r. oraz faktura nr [...] z dnia 28 marca 2023 r., nie uprawniały skarżącego do otrzymania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy zgodnie z rozporządzeniem. Dokumentowały one bowiem sprzedaż dokonaną poza okresem wskazanym w § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym do wniosku rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
Zaznaczyć należy, że wbrew zarzutom skargi organ I instancji nie miał obowiązku informować skarżącego, że do wniosku dołączył kopie faktur, które nie kwalifikują się do przyznania pomocy – tj. dokumentujących sprzedaż kukurydzy w innym okresie niż w skazany w § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.
Rozporządzenie w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych wydano na podstawie art. 6c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199; dalej: "ustawa o ARiMR").
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Zaznaczyć należy, że art. 10a ust. 1 zmieniony został przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 646), w ten sposób, że do przepisów których stosowanie zostało wyłączone dodano art. 79a k.p.a. Zmiana ta obowiązuje od dnia 29 marca 2022 r., zatem miała zastosowanie do postępowania wszczętego na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] 2023 r.
Powyższy przepis wyłączył w postępowaniu dotyczącym złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy stosowanie art. 79a k.p.a. Na podstawie którego organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Dodać również należy, że stosownie do art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zgodnie z art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z powyższego wynika, że w ustawie o ARiMR ustawodawca zmodyfikował regulacje dotyczące postępowania w sprawie przyznania pomocy w porównaniu z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. W ustawie o ARiMR, niektóre z zasady postępowania określone w przepisach k.p.a., uległy bowiem znacznemu ograniczeniu. Z uwagi na to że ustawa o ARiMR stanowi lex specialis w stosunku do k.p.a. nie zachodzi podnoszona przez skarżącego niespójność pomiędzy omawianymi regulacjami. W szczególności, ograniczenie stosowania art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. w postępowań toczących się przed ARiMR nie narusza zasady zaufania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. oraz zasady demokratycznego państwa prawnego z art. 2 Konstytucji RP.
Ponadto, ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku przyznawania przedmiotowej pomocy obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organ nie miał zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz informowania strony o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Postępowanie o przyznanie pomocy finansowej przyznawanej na podstawie rozporządzenia jest szczególnie sformalizowane, co wynika z faktu, że pomoc dla rolników odbywa się z wykorzystaniem środków unijnych. Wynika to z § 1 rozporządzenia, zgodnie z którym określa ono zadania realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, związane z udzielaniem pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii (Dz. Urz. UE L 96 z 5 kwietnia 2023, str. 80) oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1343 z dnia 30 czerwca 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 168 z 3 lipca 2023, str. 22).
Podsumowując, odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a. wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przedstawienia dowodów. Ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Oznacza to, że obowiązkiem strony występującej o przyznanie pomocy finansowej jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek do przyznania takiej pomocy. Skarżący oświadczył we wniosku o przyznane płatności, że dokonał sprzedaży podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych: [...] kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. a jednocześnie dołączył do wniosku faktury VAT RR dokumentujące sprzedaż kukurydzy dokonaną poza wskazanym okresem.
Odnosząc się do załączonych do odwołania faktury VAT RR nr [...] z dnia 4 maja 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton oraz faktury VAT RR nr [...] z dnia 1 czerwca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton, słusznie organ odwoławczy podkreślał, że nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu i na ich podstawie organy nie mogły przyznać skarżącemu pomocy finansowej.
Zasadnie argumentował organ odwoławczy, że termin wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia jest terminem materialnym - jest to bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego o charakterze materialnym. Organ zwrócił uwagę, że termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy nie podlega przywróceniu, o czym stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku po terminie wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia, nawet niezależne od rolnika okoliczności, które spowodowały dokonanie czynności określonej w przepisach prawa materialnego po terminie, nie mogą być uwzględnione przez organ poprzez przywrócenie terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.
Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, rolnik może dokonywać zmian we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, polegających jedynie na złożeniu dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub 4, przy czym zmian tych rolnik może dokonać w terminie, o którym mowa w § 5 ust. 1.
W rozpoznawanej sprawie faktura VAT RR nr [...] z dnia 4 maja 2023 r. oraz faktura VAT RR nr [...] z dnia 1 czerwca 2023 r. wpłynęły do organu I instancji wraz z odwołaniem, w dniu 3 października 2023 r. (29 września 2023 r. – data nadania w placówce pocztowej), zatem po terminie wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia.
Podsumowując ten wątek uznać należy, że złożenie wraz z odwołaniem od decyzji I instancji, faktur VAT RR nr [...] z dnia 4 maja 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton oraz faktury VAT RR nr [...] z dnia 1 czerwca 2023 r. na sprzedaż kukurydzy w ilości [...] ton wobec jasnej regulacji normatywnej zawartej w § 4 ust. 5 rozporządzenia nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Wniosek skarżącego został bowiem zmodyfikowany po dniu 31 lipca 2023 r., który stanowił ostateczną datę po której nie była możliwa zmiana we wniosku w zakresie dokumentów o których mowa w § 4 ust. 3 lub 4 rozporządzenia w tym również faktury VAT potwierdzającej sprzedaż kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
Końcowo należy wskazać, że skarżący nie podnosił zarzutów dotyczących wyliczenia wysokości przyznanej pomocy. Sąd również nie znalazł podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji w tym zakresie.
Mając powyższe na względzie, organy słusznie przyznały skarżącemu pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...] w kwocie [...]zł.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowych i wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie wskazuje, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku. Ponadto organ odwoławczy, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy i odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI