III SA/LU 733/24

III SA/Lu 733/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189d, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2018 poz 2227
art. 32 ust. 2
Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za udostępnianie na rynku produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów związanych z oznakowaniem produktu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania M. A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. K., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za udostępnianie produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów związanych z oznakowaniem produktów.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniach 20 i 21 września 2023 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie przeprowadzili kontrolę interwencyjną na terenie przedsiębiorstwa M. A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. K. (dalej także jako "skarżąca spółka", "strona", "spółka"). Kontrola dotyczyła udostępniania na rynku produktów kosmetycznych marki A. E. oraz marki W. P., co do których zachodziło podejrzenie, że mogą nie zawierać oznakowania w języku polskim, pochodzić z krajów trzecich oraz posiadać w składzie substancje niedozwolone.
Podczas kontroli ocenie poddano próbkę kontrolną 13 produktów kosmetycznych. Ustalono, że wymienione w protokole kontroli produkty kosmetyczne marki A. E. oraz marki W. P. posiadają etykiety w języku polskim, które zawierają wymagane informacje z uwzględnieniem sposobu użycia, jak również, jeżeli przypisano do produktu, informację o zastosowaniu odpowiednich środków ostrożności. Ustalono, że skarżąca spółka jest dystrybutorem produktów kosmetycznych marki A. E. oraz marki W. P.. Skarżąca spółka pełni rolę dystrybutora, który udostępnia w państwie członkowskim produkt kosmetyczny wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim. Ze względu na to, że oryginalne opakowania nabywane przez skarżącą spółkę nie zawierają oznakowania w języku polskim, skarżąca spółka w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym zamieszcza na produktach własne etykiety zawierające wymagane oznakowanie produktu w języku polskim, dotyczące funkcji produktu, sposobu użycia oraz środków ostrożności, jeżeli przypisano do produktu. W toku kontroli ustalono, że skarżąca spółka nie zgłosiła tego faktu w CPNP (portal zgłaszania produktów kosmetycznych). Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół z dnia 21 września 2023 r., nr [...]
Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie (dalej także jako "organ I instancji") wszczął postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za udostępnianie produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz. Urz. UE.L z 2009 r. Nr 342, str. 59 ze zm.), dalej także jako "rozporządzenie 1223/2009". Organ I instancji wezwał również stronę do udzielenia pisemnych informacji celem wskazania wszelkich okoliczności, które organ powinien wziąć pod uwagę przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 189d ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), dalej także jako "k.p.a.".
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 14 maja 2024 r., skarżąca spółka wskazała, że wysokość korzyści, którą osiągnęła ze sprzedaży kwestionowanych produktów kosmetycznych wynosi 1 000 zł. Dodatkowo spółka wskazała, że w chwili obecnej nie można określić czasu naruszenia, gdyż naruszenie prawa jest domniemane. Spółka złożyła skargę na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarga ma na celu ustalenie, czy strona miała obowiązek wykonać określone czynności i w rezultacie, czy doszło do naruszenia prawa.
Decyzją z dnia [...] 2024 r. organ I instancji, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2227, ze zm.), nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za udostępnianie produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009.
W ocenie organu I instancji, fakt zamieszczenia przez dystrybutora oznakowania w języku polskim na produkcie w celu zapewnienia jego zgodności z prawem krajowym, jest równoznaczny z dokonaniem tłumaczenia oryginalnego oznakowania zapewnionego przez osobę odpowiedzialną. Organ I instancji wskazał, że każdy dystrybutor, który udostępnia się w państwie członkowskim wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim i tłumaczy, z własnej inicjatywy, w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym, dowolny fragment oznakowania tego produktu, jest zobowiązany do przedłożenia Komisji drogą elektroniczną informacji wskazanych w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Obowiązek określony w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009 funkcjonuje niezależnie od zawartego w art. 13 ust. 1 obowiązku dokonania zgłoszenia produktu kosmetycznego przed jego wprowadzeniem do obrotu, spoczywającego na osobie odpowiedzialnej. W związku z tym, pomimo dokonania zgłoszenia produktu kosmetycznego przed wprowadzeniem go do obrotu, dystrybutor musi wypełnić obowiązki zgłoszeniowe określone w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Obowiązkom tym podlega każdy dystrybutor, który udostępnia w państwie członkowskim produkt kosmetyczny wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim - niezależnie od tego, czy produkt kosmetyczny udostępniany jest w państwie członkowskim po raz pierwszy, czy też produkt kosmetyczny znajdował się już na rynku w danym państwie członkowskim. Dla zastosowania normy z art. 13 ust. 3 wymagane jest, aby dystrybutor udostępniający dany produkt kosmetyczny przetłumaczył z własnej inicjatywy, w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym dowolny fragment oznakowania tego produktu. Organ nie podzielił w tym zakresie argumentacji skarżącej spółki, że w sytuacji gdy wykorzystuje ona już inne tłumaczenia zamieszczane na produkcie przez inne podmioty, to sama nie dokonuje tego tłumaczenia. Organ I instancji wyjaśnił, że w tym zakresie istotne jest, że dystrybutor sam takie tłumaczenie zamieścił na produkcie, a z jakich źródeł przy tym korzystał, nie ma znaczenia dla obowiązku dokonania przez niego zgłoszenia tego faktu Komisji, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Skarżąca spółka stworzyła (przygotowała) swoje etykiety produktów marki A. E. oraz W. P., którymi okleiła udostępniane produkty kosmetyczne, którą to okoliczność spółka przyznaje. Spółka dokonała zatem ingerencji w opakowanie i oznakowanie produktu i powinna w świetle obowiązujących przepisów prawa dokonać zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009.
Organ I instancji wskazał ponadto, że stwierdzone w czasie kontroli nieprawidłowości były przedmiotem postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją z [...] grudnia 2023 r., nakazującą skarżącej spółce usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, którą to decyzję Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] 2024 r. utrzymał w mocy.
W kontekście zastosowania art. 189d k.p.a. organ I instancji podniósł, że wagi czynu nie można uznać za znikomą, gdyż spółka dokonała ingerencji w opakowanie i oznakowanie produktu i powinna w świetle obowiązujących przepisów prawa dokonać zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Wyjaśnił, że spółka w przeszłości dopuściła się naruszenia tego samego rodzaju, w związku z którym organ nałożył na spółkę karę pieniężną wysokości 1 000 zł za udostępnianie na rynku produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. W związku z czym, wymierzając karę pieniężną w niniejszej sprawie, organ I instancji wziął pod uwagę uprzednie ukaranie za to samo naruszenie prawa, jak też wysokość korzyści, które strona osiągnęła ze sprzedaży kwestionowanych produktów kosmetycznych, która wyniosła 1 000 zł. - i postanowił wymierzyć dwukrotnie wyższą karę pieniężną w kwocie 2 000 zł. W końcu, organ I instancji podkreślił, że nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2024 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej także jako " organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że doszło do udostępniania produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Wyjaśnił też, że decyzja z dnia 6 grudnia 2023 r. ukształtowała także określony stan oceny prawnej i faktycznej, dotyczący przedmiotowego zdarzenia. Skarżąca spółka dopuściła się zatem naruszenia prawa, które jest podstawą do zastosowania sankcji administracyjnej w postaci nałożenia obowiązku kary pieniężnej, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o produktach kosmetycznych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 189d pkt 1 k.p.a. Niedokonanie przedłożenia Komisji zgłoszenia uniemożliwia śledzenie produktu kosmetycznego w łańcuchu dostaw, w tym uniemożliwia identyfikację podmiotów gospodarczych, które powinny ponosić odpowiedzialność za wprowadzony do obrotu produkt kosmetyczny, co w konsekwencji może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa życia i zdrowia, a także interesu publicznego. Waga naruszenia prawa nie była znikoma. Spółka w toku prowadzonego postępowania nie określiła czasu naruszenia prawa, jednakże z zapisów zawartych w protokole kontroli interwencyjnej z dnia 21 września 2023 r. wynika, że pierwsze udostępnienie produktu kosmetycznego marki A. E. odbyło się dnia 17 sierpnia 2023 r.
Za niezasadny uznał organ odwoławczy także zarzut naruszenia art. 189d pkt 2 k.p.a. Wyjaśnił, że spółka w przeszłości dopuściła się naruszenia prawa tego samego rodzaju, za co decyzją z dnia 17 czerwca 2024 r. została ukarana karą pieniężną w wysokości 1 000 zł za udostępnianie produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Organ II instancji nie podzielił stanowiska skarżącej spółki, że oba naruszenia prawa miały miejsce w tym samym czasie. Decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2024 r., czyli 9 dni później niż poprzednia decyzja, oba postępowania administracyjne prowadzone były odrębnie, dlatego też nie można uznać, że naruszenie prawa miało miejsce w tym samym czasie. Strona powzięła informacje o niedopełnieniu obowiązku przedłożenia Komisji wymaganych prawem danych oraz miała już świadomość naruszenia przepisów prawa, kiedy organ I instancji po raz kolejny stwierdził w tym samym zakresie nieprawidłowość. Organ I instancji prawidłowo ocenił, że strona postępowania administracyjnego nie dopełniła w przeszłości tego samego obowiązku, który jest przedmiotem postępowania.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 189d pkt 3 k.p.a. wymierzając administracyjną karę pieniężną organ administracji publicznej bierze pod uwagę uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe. W niniejszej sprawie taka przesłanka zaistniała. Dlatego też, jak dalej wskazał organ odwoławczy, przy miarkowaniu kary pieniężnej organ I instancji wziął ten fakt pod uwagę i wymierzył dwukrotnie wyższą karę pieniężną w kwocie 2 000 zł. Dwukrotnie organ I instancji w wyniku prowadzonych kontroli stwierdził, że strona nie dopełniła obowiązku prawa, czyli wystąpiła przesłanka recydywy naruszeń prawa tego samego rodzaju ujawnianych w toku powtórnej kontroli. Tym samym prawidłowo zastosowano przepisy art. 189d pkt 3 k.p.a.
Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 189d pkt 4 k.p.a., poprzez niewzięcie przez organ przy wymierzaniu kary pieniężnej stopnia przyczynienia się strony do powstania naruszenia. Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że nikt inny poza stroną nie przyczynił się do niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Zarzut, że strona postępowała z ogólnie przyjętą praktyką panującą na rynku kosmetycznym w Polsce organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony. Każda kontrola sanitarna jest kontrolą indywidualną rozstrzygającą konkretny stan faktyczny. Oznacza to, że strona nie była związana sposobem postępowania innych podmiotów branży kosmetycznej, lecz działała niezgodnie z przepisami prawa. Organ II instancji wskazał również, że spółka w piśmie z dnia 14 maja 2024 r. podniosła, iż nie dopełniła obowiązku w sposób niezamierzony i celowy i nie było to spowodowane jej złą wolą. Dlatego też organ I instancji nałożył karę pieniężną na stosunkowo niskim poziomie. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 2 ustawy o produktach kosmetycznych karę pieniężną za niedopełnienie wyżej wymienionego obowiązku można nałożyć w wysokości do 35 000 zł. W niniejszej sprawie wymiar kary wynosi niecałe 6 % dopuszczalnej kwoty. W ocenie organu II instancji, organ I instancji dostatecznie uwzględnił w wymiarze kary gotowość strony do podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem oraz wolę współpracy z organem (art. 189d pkt. 5 k.p.a.). Jednak wola podjęcia działań naprawczych nie znosi faktu wystąpienia nieprawidłowości, a jedynie jest okolicznością, która wpływa łagodząco na wymiar kary.
Organ odwoławczy nie uwzględnił także zarzutu naruszenia art. 189d pkt 6 k.p.a., poprzez uznanie, że wysokość korzyści, którą strona osiągnęła odnosi się do korzyści uzyskanej ze sprzedaży kwestionowanych produktów kosmetycznych i w konsekwencji uznanie, że uzyskana korzyść wyniosła 1 000 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania spółka w piśmie z dnia 14 maja 2024 r. poinformowała, że osiągnęła korzyść w wysokości 1 000 zł. Kwota została podana w przybliżeniu, a wyniki wyliczeń mogą różnić się w zależności od zastosowanego podejścia ekonomicznego. Nie ma zatem podstaw by odmówić wiarygodności podanej kwoty, dlatego też organ I instancji uwzględnił również tę okoliczność wymierzając karę pieniężną.
Dokonując analizy przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, zawartych w art. 189f § 1 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że wymierzona kara pieniężna ma charakter odstraszający i daje gwarancję realizacji w praktyce zasady ochrony zdrowia i życia konsumentów kupujących produkty kosmetyczne. Niedokonanie przez dystrybutora zgłoszenia Komisji nie zapewnia możliwości śledzenia produktu kosmetycznego w całym łańcuchu dostaw i nie określa przyporządkowania produktu kosmetycznego osobie za niego odpowiedzialnej. Tym samym niedopełnienie prze stronę przedmiotowego obowiązku nie wypełnia podstawowego celu ustawy o produktach kosmetycznych i rozporządzenia 1223/2009, którym jest właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego produktów kosmetycznych jaki i ochrona zdrowia ludzi. Ponadto, brak jest podstaw do fakultatywnego odstąpienia od kary pieniężnej bowiem niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 189d pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, a w wyniku tego ustalenie, że waga i okoliczności czynu nie mogą zostać uznane za znikome, podczas gdy ewentualne naruszenie prawa w żaden sposób nie stanowiłoby zagrożenia dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia, mienia w znacznych rozmiarach, ważnego interesu publicznego w związku z tym należałoby uznać naruszenie prawa za znikome;
- art. 189d pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, a w wyniku tego ustalenie, że strona w przeszłości dopuściła się naruszenia prawa tego samego rodzaju, za które Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nałożył na M. A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 1 000 zł za udostępnienie produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009 (decyzja PPIS w Lublinie została utrzymana w mocy przez Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2024 r.), w związku z czym organ wymierzając karę pieniężną w zaskarżanej decyzji postanowił nałożyć ją w kwocie dwukrotnie wyższej, tj. kwocie 2 000 zł, podczas gdy, zgodnie z art. 189d pkt 2 k.p.a., organy powinny brać pod uwagę przeszłe naruszenia prawa tego samego rodzaju, przy czym powinno to się odnosić do sytuacji, gdy naruszenia te mają charakter odrębnych i samodzielnych czynów, natomiast w niniejszej sprawie, jak i w sprawie, w której zapadła decyzja z dnia [...] czerwca 2024 r. (decyzja organu II instancji z dnia [...] września 2024 r., czyli dokładnie w tej samej dacie, co zaskarżana decyzja) oba naruszenia zostały popełnione w tym samym czasie, a strona podejmując swoje działania kierowała się tą samą interpretacją prawa, natomiast same postępowania administracyjne odrębnych i samodzielnych czynów, co oznacza, że organy obu instancji nie miały podstaw do potraktowania naruszenia, o którym jest mowa w zaskarżanej decyzji jako osobnego naruszenia;
- art. 189d pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało, niewzięciem przez organ przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej stopnia przyczynienia się strony do powstania naruszenia, podczas gdy, wzięcie pod uwagę okoliczności przyczynienia się strony do powstania naruszenia byłoby dla strony okolicznością łagodzącą, ponieważ strona nie podejmowała celowych działań mających doprowadzić do powstania naruszenia, a wręcz postępowała z ogólnie przyjętą praktyką panującą na rynku kosmetycznym w Polsce;
- art. 189d pkt 6 k.p.a., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że wysokość korzyści, którą strona osiągnęła odnosi się do korzyści uzyskanej ze sprzedaży kwestionowanych produktów kosmetycznych i w konsekwencji uznaniu, że uzyskana korzyść wyniosła 1 000 zł, podczas gdy przepis ten dotyczy korzyści, które strona osiągnęłaby z niedopełnienia obowiązku, który hipotetycznie na niej ciążył, co w konsekwencji oznaczałoby, że strona nie osiągnęła żadnej korzyści ani nie uniknęła też żadnej straty;
- art. 189f § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało, niewyznaczeniem stronie terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, podczas gdy wyznaczenie stronie terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa pozwoliłoby stronie na spełnienie celów, dla których wymierzana jest administracyjna kara pieniężna, co dałoby stronie szansę na uniknięcie kary pieniężnej, gdyż organ mógłby odstąpić od jej nałożenia;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zbadanie i rozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a w wyniku tego ustalenie, że wysokość korzyści, którą stroną osiągnęła dotyczy wysokości korzyści uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych produktów kosmetycznych, co w konsekwencji doprowadziło organ do przekonania, że uzyskana korzyść strony wyniosła 1 000 zł, podczas gdy strona nie osiągnęła żadnych korzyści, ani też nie uniknęła straty.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca spółka rozwinęła swoją argumentację.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 32 ust. 2 ustawy o produktach kosmetycznych.
Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych określa obowiązki podmiotów i właściwość organów w zakresie wykonywania obowiązków i zadań administracyjnych wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (art. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 4 ustawy o produktach kosmetycznych, produkty kosmetyczne udostępniane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znakuje się w języku polskim (ust. 1). Jeżeli produkt kosmetyczny jest nieopakowany lub pakowany na miejscu sprzedaży na prośbę kupującego lub wstępnie pakowany w celu natychmiastowej sprzedaży, informacje wymienione w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 1223/2009 umieszcza się na pojemniku lub opakowaniu, w którym produkt kosmetyczny został wystawiony do sprzedaży (ust. 2).
Przepis art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 1223/2009, zawarty w rozdziale IV "Informacje dla konsumentów", ustanawia wykaz obowiązków informacyjnych.
Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 ustawy o produktach kosmetycznych, kto wprowadza do obrotu produkt kosmetyczny bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszeń, o których mowa w art. 13 ust. 1-4 i 7 oraz art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, podlega karze pieniężnej w wysokości do 35 000 zł. Tej samej karze podlega dystrybutor, który udostępnia produkt kosmetyczny bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszeń, o których mowa w art. 13 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1223/2009 (ust. 2).
Z powyższego wynika, że zakres podmiotowy przy nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 32, obejmuje osobę odpowiedzialną oraz dystrybutora.
Stosownie do art. 2 ustawy o produktach kosmetycznych, ilekroć w ustawie jest mowa o: dystrybutorze - rozumie się przez to dystrybutora, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1223/2009 (pkt 3); produkcie kosmetycznym - rozumie się przez to produkt kosmetyczny, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1223/2009 (pkt 9); udostępnianiu na rynku - rozumie się przez to udostępnianie na rynku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. g rozporządzenia nr 1223/2009 (pkt 10).
Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1223/2009, produkt kosmetyczny oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała.
Na mocy art. 2 ust. 1 lit. g rozporządzenia 1223/2009, udostępnianie na rynku oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej.
Dystrybutorem – na mocy art. 2 ust. 1 lit. e rozporządzenia 1223/2009 - jest każda osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, niebędąca producentem ani importerem, która udostępnia produkt kosmetyczny na rynku Wspólnoty.
W niniejszej sprawie nie było sporne, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na udostępnianiu produktów kosmetycznych i jest dystrybutorem produktów kosmetycznych marki A. E. oraz marki W. P..
Ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji nie mogą budzić wątpliwości. Bezspornym jest, że ocenie oddano próbkę kontrolną 13 produktów kosmetycznych i ustalono, że wymienione w protokole kontroli z dnia 21 września 2023 r. produkty kosmetyczne marki A. E. oraz marki W. P. posiadają etykiety w języku polskim, które zawierają wymagane informacje z uwzględnieniem sposobu użycia, jak również, jeżeli przypisano do produktu, informację o zastosowaniu odpowiednich środków ostrożności. Ustalono, również, że ze względu na to, iż oryginalne opakowania nabywane przez skarżącą spółkę nie zawierają oznakowania w języku polskim, skarżąca spółka w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym zamieszczała na produktach własne etykiety zawierające wymagane oznakowanie produktu w języku polskim, dotyczące funkcji produktu, sposobu użycia oraz środków ostrożności, jeżeli przypisano do produktu. W toku kontroli ustalono, że skarżąca spółka nie zgłosiła tego faktu w CPNP (portal zgłaszania produktów kosmetycznych). W ocenie organów strona stworzyła (przygotowała) swoje etykiety produktów marki A. E. oraz W. P., którymi okleiła udostępniane produkty kosmetyczne, a co strona przyznaje. Tym samym spółka dokonała ingerencji w opakowanie i oznakowanie produktu i w świetle obowiązujących przepisów prawa powinna dokonać zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009.
Zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009 począwszy od 11 lipca 2013, dystrybutor, który udostępnia w państwie członkowskim produkt kosmetyczny wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim i tłumaczy, z własnej inicjatywy, w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym dowolny fragment oznakowania tego produktu, drogą elektroniczną przedkłada Komisji następujące informacje:
a) kategorię produktu kosmetycznego, jego nazwę w państwie członkowskim wysyłki i jego nazwę w państwie członkowskim, w którym jest udostępniany, umożliwiając
jednoznaczną jego identyfikację;
b) państwo członkowskie, w którym produkt kosmetyczny jest udostępniany;
c) imię i nazwisko (firma) i adres dystrybutora;
d) imię i nazwisko (firma) osoby odpowiedzialnej oraz jej adres, pod którym
udostępniana jest dokumentacja produktu.
Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 5 rozporządzenia 1223/2009 informacje wymienione w ust. 1 lit. b), c), d) i f) i w ust. 2, 3 i 4 podaje się w języku określonym przepisami państwa członkowskiego, w którym dany produkt jest udostępniany użytkownikowi końcowemu.
Zdaniem sądu, organy prawidłowo uznały, że ustalenia z kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych kontrolerów inspekcji sanitarnej wypełniły przesłankę wskazaną w powołanych wyżej przepisach, a tym samym zaistniały podstawy do wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej z art. 32 ust. 2 ustawy o produktach kosmetycznych.
Zauważyć również należy, na co też zwróciły uwagę organy, że wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie miało miejsce po wydaniu przez Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] marca 2024 r. decyzji nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...] nakazującej skarżącej spółce przedłożenie Komisji, w terminie 30 dni liczonym od dnia uprawomocnienia się decyzji, informacji wymaganych zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009, odnoszących się do wyszczególnionych w decyzji trzynastu produktów kosmetycznych.
Z uwagi na wynikającą z art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, decyzje takie objęte są swoistym domniemaniem legalności i prawidłowości. Oznacza to, że ani sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym.
Strona w niniejszym postępowaniu podnosiła, że naruszenie prawa jest domniemane, gdyż złożyła skargę na ostateczną decyzję organu z dnia 6 marca 2024 r. i wyjaśniła, że będzie respektować orzeczenie sądu, i w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa podejmie działania zmierzające do osiągniecia stanu zgodnego z prawem przy współpracy z organem (pismo strony z dnia 14 maja 2024 r. k. 54 akt).
W kontekście powyższego ponieść należy, co wiadomym jest sądowi z urzędu, a co też podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że wyrokiem z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 279/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] (wyrok nie jest prawomocny). Sąd podzielił stanowisko organu, że dla spełnienia przesłanek powstania obowiązku określonego w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009 istotna jest okoliczność, iż dystrybutor zamieścił na produkcie tłumaczenie oryginalnego oznakowania produktu (ewentualnie jego fragmentu). Źródło tego tłumaczenia nie ma zaś znaczenia dla obowiązku dystrybutora przedłożenia Komisji niezbędnych informacji. Sąd zauważył również, że skarżąca akcentowała, że sama nie dokonywała tłumaczeń, a etykiety były tworzone na zasadzie kopiowania z wykorzystaniem tłumaczenia dokonanego przez inny podmiot. Zatem tekst nie był przetłumaczony z języka obcego na polski przez skarżącą spółkę. Powyższe, niesporne w sprawie okoliczności, dowodzą jednak, zdaniem sądu, że skarżąca spółka znakowała produkt kosmetyczny udostępniany na krajowym rynku w języku polskim, a tym samym tłumaczyła - w rozumieniu art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009 - z własnej woli i inicjatywy w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym oznakowania tego produktu.
W niniejszej sprawie zarzuty skargi koncentrują się natomiast na wykazaniu błędnego zastosowania przez organy przepisu art. 189d k.p.a. i niezastosowaniu art. 189f §2 k.p.a.
Odnosząc się do tak zarysowanych zastrzeżeń, sąd doszedł do przekonania, że nie są one uzasadnione.
Ustawa o produktach kosmetycznych reguluje problematykę kar w bardzo ograniczonym zakresie (co do opisu czynu, górnej granicy kary oraz organów właściwych do orzekania). Tym samym zastosowanie w każdej takiej sprawie jak niniejsza powinny znajdować obowiązujące od dnia 1 czerwca 2017 r. przepisy Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego ("Administracyjne kary pieniężne").
Jak stanowi art. 189a § 1 i 2 k.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu zasadą jest stosowanie przepisów wspomnianego działu IVa, niemniej jednak w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
przepisów k.p.a. nie stosuje się (w danym zakresie, uregulowanym w przepisach odrębnych o karach). Oznacza to zatem, że jeżeli ustawa szczególna, w tym przypadku ustawa o produktach kosmetycznych, nie określa np. przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, jak też warunków odstąpienia od jej nałożenia lub udzielania pouczenia, terminów przedawnienia, czy udzielania ulg w wykonaniu kary, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie, wymierzając karę pieniężną, w ocenie sądu, organy obu instancji uczyniły zadość ustawowemu obowiązkowi z art. 189d k.p.a. i wzięły pod uwagę takie okoliczności jak:
1) waga i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzeba ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła.
W sprawie niniejszej, gdzie stroną jest osoba prawna, pkt 7 powołanego przepisu (w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana), nie ma zastosowania.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę odniósł się do każdej z tych okoliczności z osobna w sposób wyczerpujący i w ocenie sądu przekonujący.
Zdaniem sądu, stosownie do art. 189f § 1 i 2 k.p.a., organy rozważyły także, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przy tym organ odwoławczy wyczerpująco uzasadnił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 189f k.p.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew zarzutowi skargi, pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. organ I instancji wezwał stronę do udzielenia pisemnych informacji celem wskazania wszelkich okoliczności, które organ powinien wziąć pod uwagę przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 189d k.p.a. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 maja 2024 r., skarżąca spółka wskazała, że wysokość korzyści, którą osiągnęła ze sprzedaży kwestionowanych produktów kosmetycznych wynosi 1 000 zł. Dodatkowo spółka wskazała, o czym już była mowa wyżej, że w chwili obecnej nie można określić czasu naruszenia, gdyż naruszenie prawa jest domniemane, albowiem złożyła skargę na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, celem ustalenia, czy strona miała obowiązek wykonać określone czynności i w rezultacie, czy doszło do naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zgodnie z § 2 tego przepisu w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2)
powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
Ustawodawca nie wyjaśnia, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary. W takim przypadku należy uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Przy ocenie, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ustalaniu wagi naruszenia prawa, pomocna jest treść art. 189d pkt 1 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Za powołaną regulacją można więc przyjąć, że za naruszenie nieistotne (znikome) uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie.
Skład orzekający podziela stanowisko organu, że dokonanie zgłoszenia Komisji ma na celu dokonanie identyfikacji produktu kosmetycznego w łańcuchu dostaw tak, aby osoby odpowiedzialne były w stanie wskazać dystrybutorów, którym dostarczają dany produkt kosmetyczny oraz tak, aby dystrybutor potrafił zidentyfikować dystrybutora lub osobę odpowiedzialną, od której nabył produkt kosmetyczny. Uchylenie się od tego obowiązku niewątpliwie może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa życia i zdrowia, a także interesu publicznego.
Zgodnie bowiem z pkt 9 preambuły rozporządzenia 1223/2009 produkty kosmetyczne powinny być bezpieczne w normalnych lub dających się racjonalnie przewidzieć warunkach stosowania. Rozporządzenie ma na celu głównie ochronę użytkowników produktów kosmetycznych i ułatwienie określenia podmiotów odpowiedzialnych za ich wprowadzenie na dany rynek. W punkcie 3 preambuły wyjaśniono, że celem rozporządzenia jest uproszczenie procedur i uzgodnienie terminologii, a co za tym idzie - zmniejszenie obciążeń administracyjnych i niejasności. Ponadto wzmacnia ono pewne elementy ram prawnych dotyczących kosmetyków, np. kontrolę wewnątrzrynkową, aby zagwarantować wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi. Zgodnie zaś z pkt 11 preambuły, aby jasno określić zakres odpowiedzialności, każdy produkt kosmetyczny powinien być przyporządkowany odpowiedzialnej za niego osobie, która ma siedzibę na terenie Wspólnoty. Zapewnienie możliwości śledzenia produktu kosmetycznego w całym łańcuchu dostaw pomaga bez wątpienia nadzorować rynek w sposób prostszy i bardziej skuteczny. Nie można wiec przyjąć, że waga naruszenia była znikoma. Skarżąca spółka nie podważyła też ustaleń, że pierwsze udostępnienie produktu kosmetycznego marki A. E. odbyło się w dniu 17 sierpnia 2023 r.
Zauważyć również należy, że celem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest niedopuszczenie do wymierzenia kary, która byłaby rażąco nieproporcjonalna do wagi naruszenia i jego okoliczności. Zdaniem sądu, wymierzona skarżącej spółce kara pieniężna taka nie jest. Waga naruszenia prawa nie była znikoma. Trafna jest też ocena organu, że spółka w przeszłości dopuściła się naruszenia prawa tego samego rodzaju (udostępnianie produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009), za co decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. została ukarana karą pieniężną w wysokości 1 000 zł za. Oba postępowania administracyjne prowadzone były odrębnie, dlatego też nie można uznać, że naruszenie prawa miało miejsce w tym samym czasie. Organy wzięły ten fakt pod uwagę i wymierzyły w niniejszej sprawie karę w podwójnej wysokości, przy czym i tak wymiar kary, jak wyjaśniły, wyniósł niecałe 6 % dopuszczalnej kwoty (zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o produktach kosmetycznych górna granica kary to 35 000 zł). Ponadto, co sama strona skarżąca przyznała w skardze decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2024 r. została jej doręczona w dniu [...] czerwca 2024 r., a wiec przez wydaniem decyzji przez organu I instancji w sprawie niniejszej. Tym samym nie sposób podzielić argumentacji skargi, że do przypisania jej błędu w stosowaniu prawa doszło jednorazowo. Sam natomiast fakt wydania decyzji organu odwoławczego w tym samym czasie – [...] września 2024 r., nie może oznaczać, że mamy do czynienia z naruszeniem jednorodnym, a nie powtarzalnym i wielokrotnym jak tego chce spółka. Poza tym strona, nie wykazała w żaden sposób, że podjęła chociażby próbę dokonania zmian w swojej działalności celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
W tych okolicznościach zarzuty skargi co do naruszenia art. 189d pkt 1 - 3 k.p.a. uznać należy za nietrafne.
W ocenie sądu, w niniejszej sprawie nie może być również ma wątpliwości, że nikt inny poza stroną nie przyczynił się do niedopełnienia obowiązku, a fakt powszechnej, jak twierdzi strona skarżąca, praktyki obowiązującej w branży kosmetycznej nie uzasadnia podzielenia stanowiska strony o naruszeniu przez organy art. 189d pkt 4 k.p.a. Skarżąca spółka nie była związane sposobem postępowania innych podmiotów branży kosmetycznej, a przepisami prawa.
Z analizy treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika nadto, że organ odwoławczy uwzględnił w wymiarze kary gotowość strony do podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem oraz wolę współpracy z organem (art. 189d pkt. 5 k.p.a.). Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wola podjęcia działań naprawczych nie znosi faktu wystąpienia nieprawidłowości, a jedynie jest okolicznością, która wpływa łagodząco na wymiar kary. Organ odwoławczy uwzględnił przy wymiarze kary także wysokość osiągniętej korzyści, tj. 1000 zł, o czym poinformowała sama spółka w piśmie z 14 maja 2024 r. (a nie kwotę 5 000 zł, o której mowa w skardze). Samo wprowadzenie do obrotu towarów bez dopełnienia nałożonych prawem obowiązków świadczy o osiągniętej korzyści, której wysokość wskazała sam strona.
Zdaniem sądu, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie mógł zostać zastosowany art. 189f § 2 k.p.a. Na tle tego przepisu istotne jest ustalenie celów, którym ma służyć wymierzona pieniężna kara administracyjna. Generalnie celami takimi może być oprócz celu represyjnego również konieczność zaspokojenia społecznego poczucia sprawiedliwości, jak również cele o charakterze prewencyjnym (prewencja ogólna i indywidualna). W niniejszej sprawie niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie doszło do udostępniania produktów kosmetycznych bez spełnienia wymogów w zakresie zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1223/2009. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, a o czym już była mowa, dokonanie zgłoszenia Komisji ma na celu dokonanie identyfikacji produktu kosmetycznego w łańcuchu dostaw tak, aby identyfikacja osoby odpowiedzialnej, czy dystrybutora na każdym etapie transakcji była możliwa. Jeszcze raz podkreślić należy, że produkty kosmetyczne powinny być bezpieczne w normalnych lub dających się racjonalnie przewidzieć warunkach, a konsumenci je nabywający, jak trafnie zauważył organ odwoławczy oczekują ich wysokiej jakości, skuteczności działania, komfortu stosowania i przede wszystkim bezpieczeństwa. Rozporządzenie ma na celu głównie ochronę użytkowników produktów kosmetycznych i ułatwienie określenia podmiotów odpowiedzialnych za ich wprowadzenie na dany rynek. Celem rozporządzenia jest uproszczenie procedur i uzgodnienie terminologii, a co za tym idzie - zmniejszenie obciążeń administracyjnych i niejasności. Ponadto wzmacnia ono pewne elementy ram prawnych dotyczących kosmetyków, np. kontrolę wewnątrzrynkową, aby zagwarantować wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi (pkt 3 preambuły rozporządzenia 1223/2009). Sprawny system śledzenia ułatwia organom nadzoru rynkowego identyfikację podmiotów gospodarczych (punkt 12 preambuły). Konieczne jest określenie warunków, zgodnie z którymi dystrybutor ma być postrzegany jako osoba odpowiedzialna (punkt 13 preambuły). Definicją dystrybutora objęte są wszystkie osoby prawne lub fizyczne w handlu hurtowym, jak również detaliści sprzedający produkty bezpośrednio konsumentowi. Obowiązki dystrybutora należy zatem dostosować do właściwej roli i rodzaju działalności każdego z tych podmiotów (punkt 14 preambuły).
Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że cele, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna nie zostały spełnione i wydanie przez organ I instancji postanowienia o wyznaczeniu stronie terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienia właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa nie pozwoliłoby na spełnienie celu nałożenia kary pieniężnej, tym samym na zapewnienie skutecznego nadzoru nad produktami kosmetycznym.
W świetle powyższego, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do zastosowania art. 189f § 1 lub § 2 k.p.a., bowiem wymierzona kara pieniężna ma charakter odstraszający i daje gwarancję realizacji w praktyce zasady ochrony zdrowia i życia konsumentów kupujących produkty kosmetyczne. Niedokonanie przez dystrybutora zgłoszenia Komisji nie zapewnia możliwości śledzenia produktu kosmetycznego w całym łańcuchu dostaw i nie określa przyporządkowania produktu kosmetycznego osobie za niego odpowiedzialnej. Niedokonanie wymaganego prawem obowiązku świadczy o nierespektowaniu przepisów prawa, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż strona była już karana za takie samo naruszenie. Ponownie podnieść należy, że trafnie oceniły organy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że waga naruszenia jest znikoma, a zarzuty skargi o wymierzeniu kary pieniężnej w kwocie zbyt wygórowanej, w kontekście możliwości wymierzenia kary do 35 000 zł i podniesionych przez organ okoliczności uznać należy za chybione.
W ocenie sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy. Zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 są więc nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił stronie, dlaczego nie uznał ich za zasadne. Uzasadnienie skontrolowanej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji nie daje podstaw do uznania słuszności twierdzeń strony.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.".
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś spółka nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).