III SA/LU 732/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wypłaty zawieszonych należności finansowych (odprawy i dodatkowego rocznego uposażenia) żołnierzowi zawodowemu, S. B., który został zwolniony ze służby na własną prośbę. W związku z wszczętym przeciwko niemu postępowaniem karnym o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, żołnierz został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie wypłata należności związanych ze zwolnieniem została zawieszona. Po prawomocnym skazaniu go na karę grzywny, organy wojskowe odmówiły wypłaty tych należności, powołując się na art. 456 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, który przewiduje odwieszenie należności w przypadku umorzenia postępowania lub uniewinnienia. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów. Sąd podkreślił, że skazanie na grzywnę nie jest jedną z enumeratywnie wymienionych w ustawie przesłanek (art. 226 pkt 11-14 ustawy) powodujących utratę prawa do odprawy. Podobnie, brak było podstaw do odmowy wypłaty dodatkowego rocznego uposażenia, gdyż nie zaszły przesłanki określone w art. 442 ust. 4 pkt 2 ustawy. Sąd wskazał również na naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności związanych z zakresem żądania strony. W ocenie Sądu, zawieszenie w czynnościach służbowych i tymczasowe aresztowanie nie mogą skutkować pozbawieniem prawa do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby, jeśli nie zachodzą konkretne, ustawowo określone przesłanki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i wypłaty należności finansowych żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności w kontekście prawomocnego skazania na karę grzywny oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o obronie Ojczyzny. Może być pomocne w sprawach dotyczących interpretacji przepisów proceduralnych w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocne skazanie żołnierza zawodowego na karę grzywny za przestępstwo umyślne stanowi przesłankę do odmowy wypłaty zawieszonych należności finansowych związanych ze zwolnieniem ze służby (odprawy i dodatkowego rocznego uposażenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocne skazanie na karę grzywny nie jest przesłanką do utraty prawa do odprawy i dodatkowego rocznego uposażenia, jeśli nie zachodzą inne, enumeratywnie wymienione w ustawie przesłanki (np. utrata stopnia wojskowego, skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny (art. 458 ust. 6 w zw. z art. 226 pkt 11-14 oraz art. 442 ust. 4 pkt 2) określają zamknięty katalog sytuacji, w których żołnierzowi zwolnionemu ze służby nie przysługuje odprawa lub dodatkowe roczne uposażenie. Skazanie na grzywnę nie znajduje się w tym katalogu. Organy błędnie zinterpretowały art. 456 ust. 2 ustawy, utożsamiając zawieszenie wypłaty z utratą prawa do świadczeń.
Czy organ administracji publicznej może rozstrzygnąć sprawę w szerszym zakresie niż wynika to z żądania strony, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ jest związany żądaniem strony, a jego obowiązkiem jest wyjaśnienie rzeczywistej woli strony i załatwienie sprawy w zgłoszonym przez nią zakresie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ I instancji, rozstrzygając o całości należności, podczas gdy strona wnioskowała o wypłatę bliżej nieskonkretyzowanej części, naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 61 § 1, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Takie działanie organu było przedwczesne i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (21)
Główne
u.o.o. art. 456
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 458
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.o. art. 225 § § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 226
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 459
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 442
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w.ż.z. art. 92 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 94 § ust. 1 i 6
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 111 § pkt 11-14
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skazanie na grzywnę nie jest przesłanką do utraty prawa do odprawy i dodatkowego rocznego uposażenia, gdyż nie mieści się w zamkniętym katalogu określonym w art. 226 pkt 11-14 ustawy o obronie Ojczyzny. • Organy dokonały błędnej wykładni art. 456 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, utożsamiając zawieszenie wypłaty należności z utratą do nich prawa. • Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 61 § 1, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), rozstrzygając sprawę w szerszym zakresie niż żądanie strony. • Przepisy dotyczące odprawy i dodatkowego rocznego uposażenia należy interpretować ściśle, a brak jest podstaw do wprowadzania dodatkowych, pozaustawowych przesłanek odmowy ich wypłaty.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na uchwale SN II UZP 4/08 i wyrokach WSA w Warszawie (II SA/Wa 2261/19, II SA/Wa 1997/19), zgodnie z którą uniewinnienie lub umorzenie postępowania karnego jest warunkiem ponownego ustalenia należności.
Godne uwagi sformułowania
"Wykładni przepisów ustawy o obronie Ojczyzny w zakresie odnoszącym się do świadczeń pieniężnych przysługujących zwolnionemu żołnierzowi zawodowemu należy dokonywać w sposób ścisły." • "Zawieszenie w czynnościach służbowych albo tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego stanowią obligatoryjne przesłanki zawieszenia połowy ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wszystkich dodatków o charakterze stałym." • "Pojęcie 'zawieszenie wypłaty', którym posługuje się przepis art. 92 ust. 1 nie jest przy tym tożsame z pojęciem 'utraty prawa' do określonych świadczeń." • "Długotrwały stan 'zawieszenia' należności pieniężnych przysługujących zwolnionemu żołnierzowi prowadziłby nie tylko do czasowego ograniczenia prawa do świadczeń, ale również w praktyce do definitywnego pozbawienia prawa do ich uzyskania, a tej ostatniej sytuacji nie można pogodzić z art. 2 Konstytucji RP i ideą demokratycznego państwa prawnego."
Skład orzekający
Robert Hałabis
przewodniczący
Jerzy Drwal
sprawozdawca
Anna Strzelec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i wypłaty należności finansowych żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności w kontekście prawomocnego skazania na karę grzywny oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o obronie Ojczyzny. Może być pomocne w sprawach dotyczących interpretacji przepisów proceduralnych w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa materialnego i proceduralnego przez organy administracji, nawet w kontekście żołnierzy skazanych za przestępstwa. Podkreśla, że prawo do świadczeń finansowych jest chronione i nie może być arbitralnie odmawiane.
“Czy żołnierz skazany za jazdę po pijanemu stracił prawo do odprawy? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.