III SA/Lu 73/22

III SA/Lu 73/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 153/23 - Wyrok NSA z 2026-01-14
I GZ 155/22 - Postanowienie NSA z 2022-06-03
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 3 ust. 1; art. 27 ust. 1 i 2; art. 34 ust. 2; art. 35 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną informacją z dnia 22 grudnia 2021 r. Zarząd Województwa [...] (dalej: zarząd, organ) poinformował S. K. (dalej: skarżący, wnioskodawca) o odmowie przyznania pomocy, w ramach poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, objętego PROW na lata 2014 – 2020.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 lipca 2021 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie pomocy na operację pn. "[...]". Wniosek został złożony w ramach zakresu operacji (sekcja. B.III. Opis planowanej operacji pkt 4. Zakres operacji ppkt 4.1.1 - podejmowanie działalności gospodarczej). W ramach planowanej działalności skarżący miał świadczyć usługi w zakresie dochodzenia wierzytelności, sprzedaży wierzytelności oraz obsługi prawnej. W ramach projektu wnioskodawca zaplanował zakupić: 1. Środek transportu (samochód ciężarowy); 2. Zestaw solarny do zasilania urządzeń biurowych; 3. Założenie strony internetowej; 4. System "windykator" wpierający procesy prawne oraz dochodzenia wierzytelności.
W ramach postępowania skarżący został wezwany do złożenia korekty wniosku, usunięcia jego braków, dostarczenia brakujących dokumentów i doprecyzowania w biznesplanie zasadności zakupu samochodu ciężarowego w celu świadczenia usług przyjętych w założeniach, oraz do podania ilości dokumentów planowanych do przewozu w ciągu dnia. Wnioskodawca złożył korektę wniosku z zachowaniem ustawowo przyjętego terminu.
Pismem z dnia 22 grudnia 2021 r. Zarząd poinformował wnioskodawcę o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy.
Odmawiając skarżącemu przyznania pomocy Zarząd wyjaśnił, że w świetle regulacji § 17 ust. 1 mającego w sprawie zastosowanie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2019 r. poz. 664 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem, pomoc w zakresie "podejmowania działalności gospodarczej" ma charakter ryczałtu, a nie refundacji. Dlatego też w przypadku pomocy w zakresie podejmowania działalności gospodarczej nie ma mowy o kosztach kwalifikowalnych. Zgodnie z kolei z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, pomoc w zakresie podejmowania działalności gospodarczej jest przyznawana, jeżeli koszty planowane do poniesienia w ramach operacji mieszczą się w zakresie kosztów, o których mowa w § 17 ust. 1 rozporządzenia. W świetle zaś § 17 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, możliwy jest zakup nowych środków transportu, z wyłączeniem zakupu samochodów osobowych przeznaczonych do przewozu mniej niż 8 osób łącznie z kierowcą. Zakup samochodu ciężarowego można uznać za koszt zasadny w sytuacji, gdy jego zakup będzie uzasadniony zakresem rzeczowym operacji, niezbędny do osiągnięcia jej celu, racjonalny, a biznesplan będzie potwierdzał, że operacja jest ekonomicznie uzasadniona.
Organ wyjaśnił, że w ramach projektu wnioskodawca zaplanował zakup samochodu S. S. Kombi z homologacją N1, która obejmuje pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 t. Wnioskodawca zaplanował używanie przedmiotowego samochodu ciężarowego w celu: a) przewozu sprzętu niezbędnego do prawidłowego wykonania usług oraz prezentacji oferty z użyciem projektora multimedialnego oraz ekranu projekcyjnego ze stelażem, b) podróży do siedziby klienta i c) odbioru i dostarczania do klientów akt spraw w formie papierowej.
Po całościowej analizie złożonej dokumentacji organ uznał, że zakup samochodu ciężarowego w ramach opisanej działalności jest niezasadny. Zdaniem Zarządu, przedstawione przez wnioskodawcę argumenty co do zakupu samochodu ciężarowego do prowadzenia działalności nie są uzasadnione zakresem operacji.
Organ wyjaśnił, że w ramach prowadzonej działalności wnioskodawca planuje używać samochodu ciężarowego do przewozu sprzętu do prezentacji oferty swojej firmy w postaci komputera, rzutnika i ekranu projekcyjnego ze stelażem, które są własnością wnioskodawcy. Założenia jakie przyjął wnioskodawca w biznesplanie w zakresie promocji firmy w punkcie 4.2.4.2 są bardzo szerokie od reklamy w prasie, poprzez ulotki, targi branżowe, mailing masowy, stronę internetową firmy, reklamy w Google do prezentowania usług na spotkaniach. Prezentacja oferty firmy na spotkaniach jest jedną z wielu form promocji firmy, z której w ocenie organu skarżący będzie korzystał sporadycznie, gdyż w dobie dostępu do sprzętu informatycznego i możliwości prezentacji za pomocą środków informatycznych taki rodzaj prezentacji oferty firmy jest mniej popularny. Organ podkreślił, że w ramach swoich usług wnioskodawca nie prowadzi szkoleń dla klientów, co ewentualnie uzasadniałoby transport rzutnika i ekranu samochodem. Odnośnie przedstawionych przez skarżącego argumentów dotyczących przewożenie teczek z dokumentami papierowymi w ilości około 30 sztuk o wadze 75 kg w miesiącu, to organ podkreślił, że głównym założeniem działalności wnioskodawcy jest dochodzenie wierzytelności, a nie transport dokumentów. Z dołączonej dokumentacji nie wynika, aby było to uzasadnione skalą potrzeb, biorąc pod uwagę, że dokumenty możne dostarczyć sam klient lub firma kurierska. Organ wyjaśnił również, że w ramach złożonego wniosku wnioskodawca nie planuje zakupu urządzeń, sprzętów, który przewoziłby w celu świadczenia swoich usług i które potwierdzałyby zasadność zakupu samochodu ciężarowego. Organ podkreślił, że usługi, które planuje świadczyć wnioskodawca będą polegały głównie na wymianie informacji, co może być realizowane za pomocą środków informacji elektronicznej tj. poczty elektronicznej, sms-ów czy rozmów telefonicznych. Organ zauważył, że w ramach wniosku wnioskodawca planuje zakupić system "windykator", który ma usprawnić mu prace w zakresie kontaktu z klientem - dłużnikiem – sądem, a z biznesplanu (pkt 4.2.4.1) wynika, że wnioskodawca planuje prowadzić sprzedaż swoich usług głównie zdalnie lub w siedzibie klienta. W tych okolicznościach, zdaniem organu, zakup samochodu ciężarowego do przewozu sprzętu, aby przedstawić ofertę firmy oraz teczek dokumentów w ramach wnioskowanej działalności jest niezasadny. Zdaniem Zarządu, do świadczenia usług we wskazanym w biznesplanie zakresie wystarczający jest samochód osobowy, którego jednak finansowania program nie obejmuje (§17 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia). Zakres świadczonych usług oraz sposób w jaki będą realizowane usługi nie wskazują na zasadność zakupu samochodu ciężarowego przeznaczonego do przewozu/transportu ładunków, których w tym przypadku nie ma. Organ odwołał się również do regulacji § 5 ust 1 pkt 4 rozporządzenia i wyjaśnił, że pomoc będzie mogła być przyznana, o ile suma kosztów planowanych do poniesienia w ramach tej operacji (racjonalnych i uzasadnionych zakresem operacji) nie będzie niższa niż 70% kwoty określonej w LSR i jest to warunek przyznania pomocy. Koszt zakupu samochodu we wniosku wynosi [...] zł. Kwota pomocy ustalona przez Lokalną Grupę Działania "N. R." wynosi [...] zł, tak więc samochód stanowi 96% kwoty pomocy. W tym przypadku suma kosztów w ramach operacji nie powinna być niższa niż [...] zł. W tych okolicznościach organ uznał, że doszło naruszenia § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. K. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów rozporządzenia mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie zasady swobody wykonywania działalności gospodarczej wskazanej w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Skarżący wnosił o uchylenie lub zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzez przyznanie wnioskodawcy pomocy i o zasądzenie od Zarządu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący nie zgodził się z oceną organu, iż prezentacja oferty firmy na spotkaniach jest jedną z wielu form promocji firmy, z której wnioskodawca będzie korzystał sporadycznie. Skarżący wyjaśnił, iż przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji o współpracy większość klientów chce osobiście poznać twarzą w twarz osobę bezpośrednio odpowiedzialną za proces obsługi zlecanych spraw i finanse ich firmy, a za pomocą prezentacji PowerPoint chce się także dowiedzieć jakimi rozwiązaniami w zakresie obsługi klienta dysponuje potencjalny partner biznesowy. Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z biznesplanem i tabelą nr [...] i opisanym w niej przez skarżącego pkt. 5, "w pierwszym roku rozwoju przedsiębiorstwa zdecydowana większość czasu pracy będzie świadczona z poza siedziby z uwagi na wzmożoną inicjatywę w zakresie pozyskania nowych klientów, a także poprzez osobistą prezentację oferowanych przez przedsiębiorstwo usług i rozwiązań".
Skarżący podkreślił, że wbrew błędnym twierdzeniom organu, skarżący uwzględnił także w przedstawionej dokumentacji, iż wizyty w siedzibie klientów będą bardzo częste, co wynika m. in. z zakresu kosztów prowadzenia przedmiotowej działalności a dokładniej z kwot uwzględniających wysokość zakupu benzyny w biznesplanie (tabela 9.2. punkt B.). Skarżący wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu założenie przejechania 1800 km miesięcznie w celu prezentacji oferty i pozyskania klientów nie można uznać za formę promocji, z której wnioskodawca będzie korzystał sporadycznie. Taka ocena organu poddaje pod wątpliwość rzetelność, przejrzystość, bezstronność, równość i obiektywność w zakresie odmowy przyznania skarżącemu pomocy. Skarżący podnosił, że osobista prezentacja oferty w siedzibie klienta polega na takich samych czynnościach technicznych jak przeprowadzanie szkoleń w siedzibie klienta i zarówno w jednym jak i w drugim przypadku wiąże się z przewozem komputera oraz rzutnika i ekranu projekcyjnego ze stelażem (posiadany stelaż ma 205 cm) oraz wyświetlaniem prezentacji w formie oferty/szkolenia za pomocą aplikacji PowerPoint. Skarżący wyjaśnił również, że odbiór akt spraw w formie papierowej uzależniony jest od liczby i wielkości klientów oraz poziomu digitalizacji dokumentów w przedsiębiorstwie i może to być około 30 teczek dokumentów papierowych ale też i 150 teczek jednorazowo w miesiącu. Z przedłożonego zaś do skargi oświadczenie jednego z podmiotów prowadzących obsługę prawną i windykacyjną przedsiębiorstw wprost wynika, że w każdym miesiącu występują sytuacje wymagające transportu dokumentów od klienta do siedziby przedsiębiorstwa, a następnie ich zwrotu. Podmiot ten wskazał także, iż w przypadku jego działalności transport dokumentów odbywa się zazwyczaj raz w miesiącu i wynosi średnio 90 teczek tj. ok. 270 kg. Skarżący podkreślił też, że pojazd z homologacją N1 nie posiada tylnych siedzeń, które są wymontowane, co daje większy komfort w zakresie właściwości manualnych przy ładowności pojazdu. W kontekście argumentacji organu co do możliwości wysłania dokumentów kurierem skarżący wyjaśnił, że w oparciu o swoje doświadczenie zawodowe wie, iż w ramach ograniczenia ryzyka utraty ważnych dokumentów klienci nie wysyłają tego typu dokumentów kurierem a proszą o ich osobisty odbiór oraz pokwitowanie odbioru przekazanych akt i znajdujących się w nich dokumentów w formie zestawienia. Skarżący podkreślał, że brak środka transportu uniemożliwi wykonywanie usług, do których niezbędne są komputery, rzutnik oraz ekran projekcyjny ze stelażem, a także odbiór i oddanie akt spraw. Preferowany środek transportu to samochód dostawczy z homologacją N1. Wybrany samochód ciężarowy jako jedyny w tym przedziale cenowym oferuje nadwozie typu kombi i będzie w stanie przewieźć wszystkie potrzebne do prowadzenia działalności przedmioty.
W ocenie skarżącego, zaprezentowana w zaskarżonej informacji ocena organu jest wybiórcza, stronnicza, dowolna a wnioski w zakresie rzekomej niezasadności zakupu pojazdu z homologacją N1 całkowicie nietrafne. Skarżący zarzucił, że organ pominął wiele argumentów skarżącego znajdujących się w biznesplanie a bezpośrednio wskazujących na zasadność zakupu pojazdu marki S. S. z homologacją N1. Skarżący podkreślił również, że bardzo zależało mu na przedmiotowym dofinansowaniu i na przygotowanie stosownej dokumentacji poświęcił prawie 4 tygodnie ciężkiej pracy, często powyżej 10 godzin dziennie.
W skardze skarżący zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącemu przewrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 czerwca 2022 r. uchylił powyższe postanowienie i przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odkreślił, że samo złożenie kompletnego wniosku nie kwalifikuje go bezpośrednio do podpisania. Wniosek podawany jest ocenie, a przed przystąpieniem do jego weryfikacji każdy z pracowników zobowiązany jest do podpisania Deklaracji bezstronności. W tym przypadku do oceny wniosku został wyznaczony również pracownik "sprawdzający", który sprawdza poprawność przeprowadzonych czynności przez osobę weryfikującą. W przypadku wniosku skarżącego stanowisko pracownika "weryfikującego" zostało podtrzymane przez pracownika "sprawdzającego" wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.,), dalej jako p.p.s.a. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., natomiast w myśl § 3 tego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 –2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1234 ze zm.), dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), która w prawie krajowym wraz z ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2019 r., poz. 1167 ze zm.) oraz powołanym wyżej rozporządzeniem reguluje wsparcie rozwoju lokalnego. Zgodnie z jej art. 35 ust. 2, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy, w przypadku odmowy jej przyznania przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wymienia działania i podziałania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER:
a) wsparcie przygotowawcze,
b) wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność,
c) przygotowanie i realizacja działań w zakresie współpracy z lokalną grupą działania,
d) wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji.
Wspieranie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia nr 1303/2013, zwanego dalej "rozwojem lokalnym kierowanym przez społeczność", w ramach działania, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, odbywa się na zasadach określonych w przepisach o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, a w zakresie nieuregulowanym w tych przepisach - na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234), dalej: k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy stosuje się odpowiednio.
Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie z art. 27 ust 2 tej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest informacja Zarządu z dnia 22 grudnia 2021 r., wydana na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich o odmowie przyznania skarżącemu pomocy dla przedsięwzięcia w ramach poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność objętego PROW na lata 2014 – 2020, tytuł operacji: "[...]".
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jak i mającego zastosowanie w sprawie, i wydanego na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 - sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane prawidłowo, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W ocenie sądu, zaistniały niebudzące wątpliwości przesłanki uzasadniające odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy.
Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, pomoc na operację w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a (tj. podejmowanie działalności gospodarczej) jest przyznawana, m.in. jeżeli koszty planowane do poniesienia w ramach operacji mieszczą się w zakresie kosztów, o których mowa w § 17 ust. 1 (pkt 3 lit. a) i biznesplan, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, jest racjonalny i uzasadniony zakresem operacji, w szczególności, jeżeli suma kosztów planowanych do poniesienia w ramach tej operacji, ustalona z uwzględnieniem wartości rynkowej tych kosztów, jest nie niższa niż 70% kwoty, jaką można przyznać na tę operację (pkt 4).
Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia pomoc na operację w zakresie innym niż określony w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a jest przyznawana w formie refundacji kosztów kwalifikowalnych, do których zalicza się koszty wymienione w tym ustępie. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, możliwy jest zakup nowych środków transportu, z wyłączeniem zakupu samochodów osobowych przeznaczonych do przewozu mniej niż 8 osób łącznie z kierowcą, jeżeli koszt ten, jak i pozostałe koszty wymienione w tym przepisie są uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu i racjonalne.
W ramach projektu wnioskodawca zaplanował zakupić:
1. Środek transportu (samochód ciężarowy),
2. Zestaw solarny do zasilania urządzeń biurowych,
3. Założenie strony internetowej,
4. System "windykator" wpierający procesy prawne oraz dochodzenia wierzytelności.
Wnioskodawca zaplanował zakup samochodu S. S. Kombi z homologacją N1.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.), kategorią N są objęte pojazdy samochodowe mające co najmniej cztery koła i zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków, w tym: kategoria N1: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 t.
Wnioskodawca w pkt VII Zakres rzeczowo-finansowy operacji, pkt 7.1.1 Biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku o przyznanie pomocy, po jego uzupełniniu wskazał, że planuje używać samochodu ciężarowego w celu:
a) przewozu sprzętu niezbędnego do prawidłowego wykonania usług oraz prezentacji oferty z użyciem projektora multimedialnego oraz stelaża projekcyjnego o szerokości 205 cm (przewozu komputera, rzutnika, ekranu projekcyjnego ze stelażem – tj. zasobów będących już w posiadaniu wnioskodawcy),
b) częstych podróży do siedziby klienta w celu świadczenia usług,
c) odbioru i dostarczania do klientów akt spraw w formie papierowej, co w zależności od liczby i wielkości klientów oraz poziomu digitalizacji dokumentów w przedsiębiorstwie może stanowić około 30 teczek dokumentów papierowych w miesiącu, tj. około 75 kg.
Organ po analizie złożonej przez skarżącego dokumentacji uznał, że zakup samochodu ciężarowego w ramach opisanej działalności jest nieuzasadniony zakresem operacji. W konsekwencji organ uznał, że doszło do naruszenia § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, gdyż koszt zakupu samochodu we wniosku wyniósł [...] zł. Kwota pomocy ustalona przez Lokalną Grupę Działania "N. R." wyniosła [...] zł, a więc samochód stanowił 96 % kwoty pomocy w sytuacji, gdy suma kosztów w ramach operacji nie powinna być niższa niż [...] zł.
Sąd stanowisko organu podziela i uznaje za trafną ocenę organu, że w oparciu o złożoną przez skarżącego dokumentację i zasady oceny wskazanych przez skarżącego kosztów, w świetle mającej zastosowanie dokumentacji naboru, przepisów ustawy i rozporządzenia, zakup samochodu ciężarowego do wskazanego przez skarżącego zakresu i sposobu świadczonych usług jest niezasadny.
Skarżący nie zgodził się przede wszystkim ze stanowiskiem organu, iż prezentacja oferty firmy na spotkaniach jest formą z której będzie korzystał sporadycznie, i że z przedstawionej dokumentacji nie wynika, aby było to częste, a tym samym uzasadnione. Wskazał na tabelę 2.3 pkt 5 Biznesplanu i wskazany zakres kosztów prowadzenia przedmiotowej działalność.
W kontekście powyższego przed wszystkim zwrócić uwagę należy, że zgodnie z Informacjami pomocniczymi przy wypełnianiu Biznesplanu w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020, str. 14, pkt VII.7.1. - Podczas uzupełniania tabeli 7.1 należy pamiętać, że kluczowe w procesie rozpatrywania wniosku będzie badanie przez Urząd Marszałkowski(UM) racjonalności oraz uzasadnienia zakresem operacji - kosztów planowanych do poniesienia w ramach realizacji operacji. Zaplanowany do poniesienia zakres rzeczowy operacji (podany w kolumnie Wyszczególnienie (rodzaj wydatku) w Zestawieniu przewidywanych wydatków niezbędnych do realizacji operacji w Tabeli 7.1 Biznesplanu) powinien każdorazowo zawierać dokładne informacje tak, aby nie było żadnych wątpliwości, co jest przedmiotem zakresu rzeczowego operacji. Badanie racjonalności i uzasadnienia kosztów będzie obejmowało zarówno zweryfikowanie zasadności przedstawionych wartości kosztów, jak i ich planowanej wielkości (liczby). W tym zakresie UM zbada:
- zasadność zakresem operacji przedstawionych kosztów, tj. czy przedstawione poszczególne pozycje kosztów – z jednej strony pozwolą na osiągniecie założonego celu operacji, z drugiej strony wynikają z rzeczywistych planowanych potrzeb operacji;
- racjonalność, tj. czy koszty planowane do poniesienia odpowiadają cenom rynkowym i są właściwie uzasadnione (oraz udokumentowane, tam gdzie jest to wymagane), tj. odzwierciedlają rzeczywiste, aktualne ceny dostaw lub usług.
W świetle powyższego organ zobligowany był zbadać czy przedstawione poszczególne pozycje kosztów (w niniejszej sprawie organ zakwestionował jedynie koszt zakupu samochodu ciężarowego) z jednej strony pozwolą na osiągnięcie założonego celu operacji, z drugiej strony wynikają z rzeczywistych planowanych potrzeb operacji.
Skarżący zobowiązany był zapoznać się z tym dokumentem, podobnie jak z Instrukcją wypełniania wniosku (oba dokumenty były dostępne przy ogłoszeniu o naborze wniosków nr 2/2021 dla projektów z zakresu Podejmowanie działalności gospodarczej w ramach Przedsięwzięcia 2.1.1 Wsparcie zakładania działalności na obszarze LGD).
Przyjmując więc taki zakres kontroli po stronie organu nie można pominąć tego, co organ wskazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Organ zwrócił uwagę na założenia jakie przyjął skarżący w Biznesplanie w pkt 4.2.4.2. Skarżący wskazał, że klientów o swoich usługach będzie informował poprzez: marketing szeptany, targi branżowe, programy lojalnościowe, mailing masowy, reklamę w prasie, kampanie reklamową Google Ad-words, ulotki, stronę internetową, portale tematyczne, telefonicznie oraz podczas prezentacji usług na zorganizowanych spotkaniach z potencjalnymi odbiorcami. Do promocji przedsiębiorstwa zostaną wykorzystane także prywatne kontakty zawodowe wnioskodawcy, który od 7 lat zajmuje się obsługą prawną i windykacyjną podmiotów korporacyjnych.
Tym samym słusznie ocenił organ, że skarżący przyjął szeroki zakres promocji swoich usług. Kontakt osobisty z klientem nie jest więc jedyną formą promocji firmy ani wbrew twierdzeniom skarżącego najważniejszą z przyjętych form. Sprzedaż bezpośrednia, jak zauważa skarżący jest najstarszym i najbardziej tradycyjnym elementem promocji, ale nie można w ocenie sądu pominąć, że po pierwsze oferta planowanej działalności w tym przypadku nie wymaga prezentacji konkretnych produktów, które klient powinien zobaczyć osobiście. Po drugie, w przypadku planowanej przez skarżącego działalności, zgodzić się należy z organem, że w dobie dostępu do Internetu, sprzętu informatycznego i możliwości prezentacji za pomocą środków informatycznych, sposób prezentacji oferty firmy skarżącego z wykorzystaniem tych źródeł jest mniej skuteczny. Przypomnieć należy, że w ramach planowanej działalności świadczone miały być usługi dochodzenia wierzytelności, sprzedaży wierzytelności oraz obsługi prawnej (skarżący zaplanował założyć działalność w ramach kodu PKD 82.91.Z Działalność świadczona przez agencje inkasa i biura kredytowe – pkt B.II.4.4.1wniosku). Nie można też pominąć, że skarżący w projekcie w ramach uzyskanych środków zaplanował założenie strony internetowej dla promocji przedsiębiorstwa w Internecie wraz ze wskazaniem oferty przedsiębiorstwa oraz zakupienie systemu "windykator", co miało posłużyć do usprawnienia pracy w postępowaniu windykacyjnym i tym samym ograniczenia kontaktów osobistych z klientem i dłużnikiem, a co dodatkowo podważa stanowisko skargi o konieczności promocji firmy poprzez bezpośredni kontakt z klientami i konieczności użycia do tego celu samochodu ciężarowego.
Z tych już względów nie można przyjąć, że zakup takiego środka transportu stanowi niezbędny element przedsięwzięcia i przy jego braku operacja nie powiedzie się.
Nie można też nie zgodzić się z argumentacją organu, że do świadczenia usług we wskazanym w Biznesplanie zakresie wystarczający jest samochód osobowy, którego finansowania jednak program nie obejmuje.
Zakupu samochodu ciężarowego nie uzasadnia również konieczność, jeśli nawet taka zaistnieje przewozu komputera, rzutnika i ekranu projekcyjnego ze stelażem, czy odbioru dokumentów papierowych, których wielkość skarżący oszacował we wniosku na około 30 teczek w miesiącu. Jeszcze raz podkreślić należy, że koszty uzasadnione zakresem operacji i niezbędne do osiągniecia jej celu to takie, których poniesienie skarżący wykaże jako te, bez których w istocie prowadzenie przez niego zaplanowanej działalności będzie niemożliwe. Także wyjaśnienia skarżącego w zakresie przewidywanych kosztów zakupu benzyny w pierwszym roku działalności nie zmieniają prawidłowej oceny organu co do braku uzasadnienia dla uwzględnienia kosztu zakupu samochodu ciężarowego jako kosztu racjonalnego i niezbędnego do osiągniecia celu operacji.
Jak wynika z przytoczonego na wstępie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył zaś na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i inicjatywę dowodową przerzucił na stronę, która ma wykazać fakty, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Aplikując o przyznanie pomocy na przedmiotowe przedsięwzięcie, skarżący powinien wykazać w sposób jednoznaczny, że samochód ciężarowy stanowi niezbędny (a więc nie do zastąpienia, obligatoryjny, obowiązkowy, bezwarunkowy) element przedsięwzięcia. Skarżący powinien zatem wykazać, że samochody osobowe dostępne na rynku są niewystarczające do przewożenia ani sprzętu wskazanego przez skarżącego ani wskazanej przez niego ilości dokumentów. Tego skarżący nie uczynił. Skarżący nie wykazał, że dokonanie tych czynności samochodem osobowym jest niemożliwe. W skardze skarżący podkreślił, że S. S. jest niewielkim samochodem ciężarowym, i że różnica pomiędzy modelem osobowym tego auta a objętym zakupem modelem z homologacją N1polega głównie na tym, iż pojazd z homologacją N1 nie posiada tylnych siedzeń, które są wymontowane co dodaje większy komfort w zakresie właściwości manualnych przy ładowności pojazdu. Sama zaś ładowność pojazdu określona w kg pozostaje w obu wariantach na takim samym poziomie 375 kg. Tymczasem samo poczucie komfortu nie może uzasadniać danego kosztu (zakupu) jako uzasadnionego zakresem operacji i niezbędnego do osiągniecia jej celu.
W tej sytuacji skarżący nie podważył stanowiska organu, że samochód osobowy przy deklarowanym przez wnioskodawcę rodzaju działalności jest wystarczający, a ekran projekcyjny ze stelażem, rzutnik, laptop na potrzeby prezentacji można przewieźć również samochodem osobowym. Podkreślić należy, że organ nie kwestionował zasadności zakupu środka transportu przy prowadzeniu rodzaju działalności zaplanowanej przez skarżącego i jego przydatności. Organ kwestionował zasadność zakupu na ten cel samochodu ciężarowego, jako kosztu zasadnego w tym przypadku i sąd to stanowisko podziela, zwłaszcza, że skarżący nie wykazał w postępowaniu o udzielnie pomocy, że jest inaczej.
Poza tym, jak trafnie zauważył organ, skarżący w swoich wyjaśnieniach co do ilości przewożonych dokumentów nie jest konsekwentny. W Biznesplanie skarżący założył, że będzie to około 30 teczek dokumentów papierowych w miesiącu. W skardze zaś skarżący podnosi, że może to być także 150 teczek jednorazowo w miesiącu. Tym samym, w istocie ilość dokumentów, które będą przewożone nie jest do końca skarżącemu znana. Przypomnieć należy, że skarżący w wezwaniu do uzupełnienia braków był wzywany do określenia ilości dokumentów papierowych, które planuje przewozić dziennie w oparciu o przyjęte założenia wielkości sprzedaży usług. Nadto, skarżący podkreśla, że pierwszy rok zajmie mu poszukiwanie klientów. Dlatego tym bardziej zakup samochodu ciężarowego na etapie kiedy nie jest się w stanie oszacować chociażby średniej ilości przewożonych teczek jest niezasadna. Także przedłożone do skargi oświadczenie kancelarii prawnej, która prowadzi już zbliżoną działalność, nie może być adekwatne do okoliczności sprawy niniejszej. Poza tym w oświadczeniu tym mowa jest jedynie o niezbędności środka transportu do przewozu dokumentów a nie, o tym, że ma to być samochód ciężarowy.
Również podnoszona przez skarżącego okoliczność znacznego nakładu pracy w przygotowanie dokumentacji oraz spełnienie licznych kryteriów formalno-merytorycznych nie może uzasadniać konieczności przyznania pomocy. Zasady dofinansowania są ściśle określone i obowiązują wszystkich aplikujących o środki w danym naborze, a obowiązkiem wnioskodawcy jest przygotowanie kompletnej i odpowiadającej obowiązującym przepisom prawa i założeniom danego programu operacyjnego dokumentacji.
Wbrew zarzutom skargi dokonana przez organ ocena nie jest ani dowolna ani nierzetelna. Program, w ramach którego został złożony wniosek, w sposób wyraźny wyłączył z dofinansowania zakup samochodu osobowego, a dofinansowaniem objął samochody ciężarowe/dostawcze stricte służące działalności gospodarczej, które będą niezbędnym elementem do prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca, ubiegając się o zakup takiego środka transportu, powinien wykazać, że jest on niezbędny do jego działalności i jako, że są to samochody przystosowane do przewozu ładunków i wskazać również ładunki, które będzie nim przewoził. Jak natomiast wskazano, głównym założeniem planowanej działalności gospodarczej wnioskodawcy jest obsługa prawna, dochodzenie/sprzedaż wierzytelności, a nie działalność spedycyjna. Z istoty swojej samochód ciężarowy ma swoje przeznaczenie, którym jest przewóz ładunków, przez co ma zwiększoną powierzchnię ładunkową. Na podstawie informacji zawartych we wniosku nie można przyjąć, że zakup samochodu ciężarowego dla rodzaju planowanej przez skarżącego działalności jest zasadny i niezbędny. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w ustawie Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt 42, samochód ciężarowy – to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą. [...] osobowy z homologacją N1 (samochód ciężarowy) posiada dodatkowe rozwiązania konstrukcyjne, które pozwalają na spełnienie warunków określonych przepisami prawa w zakresie powierzchni ładunkowej i warunków dotyczących załadunku towaru do pojazdu.
Tym samym nie jest dowolne stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, iż na potrzeby podejmowanej przez niego działalności gospodarczej nie byłby wystarczający samochód osobowy.
Nie można więc zgodzić się ze skarżącym, że skarżący spełnił wszystkie warunki ujęte w § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, zgodnie z którym biznesplan, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, jest racjonalny i uzasadniony zakresem operacji, w szczególności, jeżeli suma kosztów planowanych do poniesienia w ramach tej operacji, ustalona z uwzględnieniem wartości rynkowej tych kosztów, jest nie niższa niż 70% kwoty, jaką można przyznać na tę operację. Mają bowiem to być koszty uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu oraz racjonalne.
Także w świetle przedstawionych wyżej zasad postępowania określonych w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich bezzasadny jest zarzut skargi, że organ nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na poparcie swojej tezy, iż zakup samochodu ciężarowego w ramach opisanej działalności jest niezasadny. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej informacji odnosi się do konkretnych pozycji dokumentów aplikacyjnych.
W świetle regulacji art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich niezasadny jest również zarzut skargi co do naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. Poza tym, w ocenie sądu, w kontrolowanym postępowaniu właściwie oceniono cały materiał dowodowy, a odmienna od oczekiwań skarżącego ocena materiału dowodowego i jego subiektywne odczucia w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie, nie mogą przesądzać o wadliwości podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
Nie naruszono również zasady swobody wykonywania działalności gospodarczej wskazanej w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że powołana ustawa utraciła moc i została zastąpiona ustawą z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162, ze zm.). Powołany przez skarżącego przepis art. 6 regulował kwestie dotyczące zasad podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej. W rozumieniu tego przepisu pojęcie "podejmowania działalności gospodarczej" oznaczało zainicjowanie przez zainteresowany podmiot działań przygotowawczych do uzyskania statusu przedsiębiorcy. Są to pierwsze czynności organizacyjne, których celem jest uzyskanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego lub Ewidencji Działalności Gospodarczej. Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia była kwestia przyznania pomocy na realizację przedsięwzięcia gospodarczego. Powtórzyć w tym miejscu należy, że postępowanie dotyczące pomocy finansowej jest specyficznym postępowaniem, co znajduje potwierdzenie w przepisach zarówno ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jak i ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1,2, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, jest przyznawana na podstawie umowy o przyznaniu pomocy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Z powyższego wynika, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie mógł naruszyć w tym postępowaniu przepisu art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak również zbliżonego treścią przepisu art. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Podsumowując, kontrola sądowa zaskarżonego aktu sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a).
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej informacji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.