III SA/Lu 725/23

III SA/Lu 725/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 39 ust. 1, ust. 3, art. 39c ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Asesor WSA Agnieszka Kosowska, , po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. H. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] września 2023 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt III SA/Lu [...]
UZASADNIENIE
Zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 2. września 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania Ł. H. (dalej jako "skarżący"), utrzymano w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] sierpnia 2023 r. o przedłużeniu okresu zwieszenia policjanta w czynnościach służbowych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z [...] maja 2023 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w Lublinie del. do Prokuratury Regionalnej w Lublinie przedstawił mł. asp. Ł. H. – kontrolerowi ruchu drogowego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] zarzuty o to, że:
1. w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 18 maja 2023 r., wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi funkcjonariuszami Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...], uczestniczył w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw o charakterze korupcyjnym w związku z odstępowaniem, w zamian za określone korzyści majątkowe lub osobiste, od karania za wykroczenia w ruchu drogowym popełnione przez kierowców zweryfikowanych uprzednio przez ustalonych członków tej grupy jako zaufane osoby pozostające z nimi w określonych relacjach i układach towarzysko- gospodarczych tj. o czyn z art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r., poz. 17 z późn. zm.), dalej jako "kk";
2. w dniu 8 sierpnia 2022 r., w T. , pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym jako kontroler Wydziału Ruchu Drogowego KPP w [...], działając w zorganizowanej grupie przestępczej, w celu osiągnięcia korzyści osobistej polegającej na utrzymywaniu bezkonfliktowych relacji służbowych z Naczelnikiem Wydziału Ruchu Drogowego i uwarunkowanych tym możliwości negocjowania siatki godzin roboczych oraz urlopów, a nadto w celu korzyści majątkowej i osobistej ustalonej osoby, nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie ścigania ujawnionych wykroczeń drogowych polegających na naruszeniu przez M. W. ps. [...] zakazu wyprzedzania na wzniesieniu jezdni oraz łuku drogi, a nadto poświadczył nieprawdę w dokumentacji służbowej w postaci notatnika służbowego stanowiącego potwierdzenie przebiegu interwencji zakończonej zastosowaniem środka wychowawczego w ten sposób, że po telefonicznej interwencji podkom. T. B. dotyczącej zaniechania ścigania M. W., odnotował w notatniku służbowym oraz wprowadził do bazy danych KSIP informacje o zatrzymaniu, na ulicy [...] w T. , do kontroli drogowej pojazdu Opel Astra nr rej. [...] kierowanego przez M. W. wskazując, iż naruszył on jedynie znak poziomy P-3 poprzez najechanie na linię jednostronnie przekraczalną, co stanowiło istotną okoliczność uzasadniającą zakończenie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 41 kw, zamiast punktowania i ukarania grzywną w wysokości 1000 złotych za popełnione wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji kwalifikowane z art.92b kw, działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 kk w zb. z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 65 § 1 kk.
Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej jako "organ I instancji") rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2023 r., na podstawie art. 39 ust. 1 w związku z art. 39a ust. 1 pkt 6 lit. c i art. 39b ust. 1-3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 z późn. zm.), zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2023 r.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] sierpnia 2023 r. organ I instancji przedłużył okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 1 września 2023 r. do czasu prawomocnego ukończenia postępowania karnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") rozkazem personalnym z [...] września 2023 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny z [...] sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że bezsporna jest okoliczność przedstawienia skarżącemu zarzutów o popełnieniu czynów z art. 258 § 1 kk oraz art. 231 § 2 kk w zb. z art. 271 § kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. Bezsporne jest, że w chwili wydawania zaskarżonego rozkazu personalnego, postępowanie karne było w toku.
Komendant podzielił stanowisko organu I instancji, który mając na uwadze charakter i wagę zarzuconych skarżącemu czynów polegających na popełnieniu przestępstwa umyślnego przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu, przeciwko porządkowi publicznemu oraz przeciwko wiarygodności dokumentów uznał, że dalsze odsunięcie wymienionego policjanta od wykonywania zadań i czynności służbowych do czasu prawomocnego ukończenia postępowania karnego jest działaniem celowym z uwagi na dobro służby, rozumiane, jako dobro instytucji, w której skarżący pełni służbę, potrzebę dbania o zaufanie społeczeństwa do Policji oraz konieczność zagwarantowania prawidłowego jej funkcjonowania poprzez zapewnienie dostępu do służby wyłącznie funkcjonariuszom spełniającym określone przepisami ustawy o Policji wymogi. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzucane policjantowi czyny stanowią sprzeniewierzenie się obowiązkom wynikającym z roty złożonego ślubowania oraz godzą w prestiż i dobre imię instytucji, która z racji realizowanych zadań publicznych winna cieszyć się szacunkiem i zaufaniem społecznym. Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta. W tej sytuacji interes skarżącego musi ustąpić przed interesem społecznym. Z uwagi na dobro służby organ odwoławczy za uzasadnione uznał przedłużenie okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli, informowania i przekonywania szczegółowo ocenił okoliczności faktyczne sprawy w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego. Zaskarżony rozkaz personalny zawiera wszystkie wymagane prawem elementy określone w art. 39c ust. 1-3 ustawy o Policji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Ł. H. zaskarżył rozkaz personalny z [...] września 2023 r. w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.), dalej jako "k. p. a.", poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego organu I instancji, mimo że rozkaz ten wydany został z rażącym naruszeniem przepisów tj.:
- art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie i przedłużenie okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres do czasu zakończenia postępowania karnego, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek", stanowiący konieczną przesłankę dla przedłużenia zawieszenia w czynnościach;
- art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie i zawieszenie 50% ostatnio należnego uposażenia, w sytuacji gdy decyzja o zawieszeniu Skarżącego w czynnościach jest nieuzasadniona;
- art. 108 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i nadanie zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie jest to niezbędne ani ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego ani dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi startami ani też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony;
2. art. 7, art. 15 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i nie rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych ujawnionych w toku postępowania;
3. art. 8 i 11 k.p.a., poprzez mało wnikliwe rozważenie okoliczności sprawy i brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania poprzez wskazanie powodów uznania zaistnienia w niniejszej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, ewentualnie o uchylenie rozkazów personalnych I i II instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o przedłużeniu okresu zawieszenia policjanta – skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 1 września 2023 r. do czasu prawomocnego ukończenia postępowania karnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o Policji".
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
W myśl zaś art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.
Z powołanego przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o Policji wynika, że decyzja o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "można przedłużyć". Dla jego zastosowania niezbędne jest rozważenie, czy zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek", który przemawia za dalszym odsunięciem policjanta od pełnienia przez niego służby. Podkreślić jednocześnie należy, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia policjanta w obowiązkach nie ma na celu wykazania, że doszło do popełnienia zarzucanego czynu, gdyż to będzie przedmiotem postępowania dowodowego w toku postępowania karnego. Jeżeli więc przeciwko policjantowi toczy się postępowanie karne, to ustawowej cechy szczególności przypadku mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia w czynnościach służbowych należy poszukiwać przede wszystkim w postanowieniu o przedstawienia mu zarzutów. Dlatego też to nie sam fakt toczącego się przeciwko policjantowi postępowania karnego, lecz charakter przedstawionych w takim postanowieniu zarzutów może przesądzać, czy możliwe jest dopuszczenie do sytuacji, że policjant będzie pełnił służbę, czy też nadal powinien być odsunięty od wykonywania swych obowiązków służbowych. Jeżeli zatem w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, to stan taki można ocenić jako szczególny przypadek uzasadniający zastosowanie wobec takiego funkcjonariusza instytucji, o jakiej mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji (vide wyrok NSA z 11 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2158/22 oraz powołane tam orzeczenia).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że skarżący został oskarżony o popełnienie przestępstw z art. 258 § 1 kk (udział w zorganizowanej grupie przestępczej), art. 231 § 2 kk (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza) oraz art. 271 § kk (poświadczenie nieprawdy). Postanowieniem z 26 maja 2023 r., sygn. akt [...] prokurator przedstawił skarżącemu zarzuty. Rozkazem personalnym z [...] czerwca 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2023 r.
Wobec skarżącego zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania (postanowienie Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z 30 maja 2023 r., [...]), który następnie został zmieniony na poręczenie majątkowe (postanowienie o zmianie środka zapobiegawczego z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt [...]).
Z akt sprawy wynika, że na dzień wydania rozkazu personalnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu było w toku.
Prawidłowo Komendant stwierdził, że okoliczność toczącego się postępowania karnego o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 10 stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek stanowiący podstawę przedłużenia okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.
Podzielić należy również argumentację organu odwoławczego, że zarzucone skarżącemu czyny godzą w prestiż i dobre imię Policji i z uwagi na dobro służby takie zachowanie skarżącego może być uznane za "szczególnie uzasadniony przypadek", stanowiący podstawę do przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Charakter postawionych skarżącemu zarzutów ujemnie rzutuje nie tylko na dobre imię Policji, ale powoduje również utratę nieposzlakowanej opinii, niezbędnej do dalszego rzetelnego pełnienia służby. Dalsze pełnienie służby przez policjanta, który jest oskarżony o popełnienie tego rodzaju przestępstw umyślnych godzi w interes służby, a także wpływa negatywnie na jego ocenę w środowisku społecznym. W konsekwencji, przedłożenie dobra służby, jako interesu publicznego nad interes skarżącego zostało dokonane zasadnie.
Podkreślić w tym miejscu należy, że funkcjonariusz Policji powinien posiadać nieposzlakowaną opinię, jak również cieszyć się zaufaniem społeczeństwa. Zobowiązany jest do reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Funkcjonariuszami winny być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Znajdować się więc powinny poza wszelkimi podejrzeniami o łamanie prawa. Tym samym oskarżenie funkcjonariusza o popełnienie przestępstwa o znaczącym charakterze powoduje, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, a zatem w tej sytuacji jego interes musi ustąpić przed interesem społecznym (vide wyrok NSA z 11 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2158/22). Z uwagi na cele realizowane przez policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii – art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Podejrzenie funkcjonariusza policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby.
Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o Policji nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi, w sytuacji gdy nie jest to niezbędne ani ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego ani dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami ani też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, należy wskazać, że przytoczony przepis nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zagadnienie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych zostało uregulowane art. 39 - 39d i 124 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 39c ust. 3 ustawy, decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych lub decyzja o jego przedłużeniu podlega natychmiastowemu wykonaniu. Powołany przepis został wskazany w zaskarżonym rozkazie o przedłużeniu okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych jako podstawa nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Organ prawidłowo zastosował również art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawieszając skarżącemu od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W przypadku zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych zawieszenie uposażenia jest obligatoryjne. Podnieść w tym miejscu należy, że stosownie do art. 124 ust. 2 ustawy, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Sąd nie dopatrzył się podnoszonych w skardze innych naruszeń postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem sądu, organy orzekające w sprawie nie uchybiły w szczególności zasadom ogólnym postępowania określonym w art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej oraz zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 8 k.p.a. (zasada zaufania), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) i art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności).
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę. Skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.