III SA/LU 720/24

III SA/Lu 720/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 323
art. 3 pkt 1;
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2023 poz 1335
art. 7; art. 5 ust. 1 pkt 1; art. 6 ust. 3, ust. 4, ust. 4 i ust. 4a;
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu [...] [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym [...] zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 września 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpoznaniu odwołania skarżącej I. C., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Świdnik z dnia 31 lipca 2024 r., nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 30 lipca 2024 r. skarżąca I. C. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku skarżąca oświadczyła, że na podstawie umowy najmu posiada tytuł prawny do lokalu o powierzchni 20,45 m2 położonego przy ul. [...] w Ś.. W lokalu znajduje się instalacja centralnego ogrzewania, natomiast brak jest instalacji ciepłej wody i gazu przewodowego. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku łączna kwota wydatków za wskazany lokal wyniosła 290,70 zł. Do wniosku skarżąca dołączyła informację zarządcy z dnia [...] 2024 r. o rodzaju i wysokości opłat ponoszonych za lokal mieszkalny, w łącznej kwocie 290,70 zł. Ponadto skarżąca złożyła deklarację o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego za okres kwiecień – czerwiec 2024 r. Zgodnie z treścią deklaracji, w tym okresie suma dochodów skarżącej wyniosła 4.087,22 zł po potrąceniach komorniczych, a średni dochód na 1 członka gospodarstwa domowego skarżącej wyniósł 1.362,40 zł. Skarżąca dołączyła także zaświadczenie o dochodach z dnia 29 lipca 2024 r., z którego wynikało, że w miesiącach od kwietnia do czerwca 2024 r. w ramach umowy o pracę skarżąca uzyskała wynagrodzenie w łącznej kwocie 9.379,48 zł (3.039,51 zł – kwiecień 2024 r., 2.971,98 zł – maj 2024 r., 3.367,99 zł – czerwiec 2024 r.), a także oświadczenie skarżącej z dnia 30 kwietnia 2024 r. o uzyskaniu w miesiącach kwiecień, maj, czerwiec 2024 dochodu w wysokości 9.375,48 zł bez potrąceń komorniczych. Skarżąca przedstawiła również dwa zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym L.-W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2024 r. w sprawach Kmp [...] oraz Kmp [...] prowadzonych przeciwko I. C. jako dłużnikowi. W zaświadczeniach wskazano, że w wyniku egzekucji na rzecz wierzyciela M. K. przekazano kwotę [...] zł z tytułu zaległych alimentów, na rzecz wierzycielki V. K. kwotę [...]zł z tytułu zaległych alimentów, a Gminie Lublin jako wierzycielowi wypłacającemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego przekazano kwotę [...]zł tytułem zaległych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Decyzją z dnia 31 lica 2024 r. Burmistrz Miasta Świdnik odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego.
Na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów organ pierwszej instancji ustalił, że po odliczeniu alimentów świadczonych na rzecz wierzycieli M. K. i V. K. dochód skarżącej w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. wyniósł [...] zł ([...] – [...] zł), tj. [...] zł miesięcznie. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku, z uwzględnieniem ryczałtu w wysokości 28,93 zł (19,29 zł + 9,64 zł) z uwagi na brak w lokalu instalacji ciepłej wody oraz instalacji gazowej, wyniosła 319,63 zł (290,70 zł + 28,93 zł).
Organ pierwszej instancji podkreślił, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami (319,63 zł) a odpowiednią kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek, które w przypadku gospodarstwa 1-osobowego wynoszą 15% miesięcznych dochodów tego gospodarstwa. Jak wynika z obliczeń dokonanych w niniejszej sprawie, kwota wydatków poniesionych za zajmowany lokal w wysokości 319,63 zł nie przekracza 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego, gdyż ostatnio wymieniona wielkość wynosi 367,02 zł (2.446,81 zł x 15%).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę faktyczny dochód, jaki skarżąca otrzymuje. Skarżąca wskazała, że nie ma wpływu na dokonane z jej dochodu potrącenia komornicze ani jak rozdziela je komornik. Wyjaśniła, że na życie i opłaty pozostaje jej 1.300 – 1.460 zł (z nadgodzinami) miesięcznie, z czego wydaje 260 zł na czynsz, 100 zł na spłatę zadłużenia za czynsz, 70 zł tytułem opłaty za wodę, 70 zł opłaty za prąd, 30 zł rachunki za telefon, 140 zł na dojazdy do pracy, 150 zł na leki. Ponadto jeden raz do roku ponosi opłatę w kwocie 1.700 zł za ogrzewanie. Po uiszczeniu tych opłat skarżącej nie zostają nawet środki na jedzenie. Do odwołania skarżąca dołączyła kopie: zaświadczenia o zarobkach szczegółowego z dnia 13 sierpnia 2024 r., faktury [...] za usługę ksero, potwierdzenia uiszczenia opłaty z tytułu dostawy wody w kwocie 77,19 zł z dnia 5 sierpnia 2024 r., zawiadomienia o zmianie wysokości opłat z dnia 8 kwietnia 2024 r., przypomnienia [...] z dnia 31 lipca 2024 r. o konieczności zapłacenia zaległej faktury nr [...] z terminem płatności 12 lipca 2024 r. oraz dowodem zapłaty z dnia 5 sierpnia 2024 r., faktury VAT nr [...] za energię elektryczną i usługi dystrybucyjne z dowodem zapłaty z dnia 5 sierpnia 2024 r., potwierdzenia uiszczenia raty w kwocie 100 zł z dnia 5 sierpnia 2024 r., zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 lipca 2024 r., orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2023 r. oraz ugody z dnia [...] 2024 r. zawartej z Gminą Miejską Świdnik reprezentowaną przez P. K. P. Sp. z o.o., dotyczącej warunków spłaty zadłużenia z tytułu zaległości czynszowych oraz opłat eksploatacyjnych związanych z wynajmowanym lokalem mieszkalnym przy ul. [...] w [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 10 września 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem przyznawanym osobom, które spełniają przesłanki przewidziane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335, dalej "ustawa o dodatkach mieszkaniowych" lub "ustawa") i złożą stosowny wniosek o jego przyznanie oraz deklarację o dochodach, według art. 7 ust. 1c i ust. 1d ustawy oraz inne niezbędne dokumenty. Organ zajmujący się przyznawaniem dodatku mieszkaniowego przy spełnieniu warunków do jego przyznania ma obowiązek dodatek w określonej wysokości przyznać, natomiast w przypadku niespełniania warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego, ma obowiązek wydać decyzję o odmowie jego przyznania.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego w związku z zamieszkiwaniem w lokalu przy ul. [...] w Ś.. Jako tytuł prawny do lokalu mieszkalnego skarżąca wskazała umowę najmu. Powierzchnia lokalu mieszkalnego wynosi 20,45 m2. W lokalu jest instalacja centralnego ogrzewania, brak jest instalacji ciepłej wody i gazu przewodowego. W lokalu zamieszkuje 1 osoba. Dochód gospodarstwa domowego skarżącej z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (kwiecień, maj i czerwiec 2024 r.) wynosił 7.340,43 zł, a średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego i jednocześnie dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosił 2.446,81 zł. Łączne wydatki na lokal potwierdzone przez zarządcę budynku wyniosły 290,70 zł.
Organ przyznał, że lokal, w którym zamieszkuje skarżąca, spełnia warunek wskazany w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z tym przepisem normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby.
Organ odwoławczy podkreślił jednakże, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Wobec tego, że kwota wydatków na lokal, tj. 319,63 zł nie przekracza 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego skarżącej, tj. kwoty 367,02 zł (2.446,81 zł x 15%), dodatek mieszkaniowy odwołującej się nie przysługuje.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że przy wyliczaniu dodatku mieszkaniowego należy uwzględnić dochód zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.). Zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją dochodu dla potrzeb wyliczenia dodatku mieszkaniowego organ pierwszej instancji prawidłowo pomniejszył dochód skarżącej o kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób, dlatego zarzut w tym względzie jest niezasadny.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 6 ust. 3, ust. 4 i ust. 4a ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zaliczają się do wydatków uwzględnianych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego takie wydatki jak spłata zadłużenia za czynsz, opłata za prąd, telefon, dojazdy do pracy oraz leki. Ponadto, nie ma prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie stan zdrowia odwołującej, to jest okoliczność posiadania przez skarżącą orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
W związku z trudną sytuacją finansową skarżącej Kolegium dodatkowo wyjaśniło, że skarżąca winna zwrócić się do Centrum Usług Społecznych w Ś. o wsparcie na podstawie ustawy o pomocy społecznej, która to pomoc może mieć w odróżnieniu od dodatków mieszkaniowych charakter uznaniowy i może być przyznana w wypadku spełniania warunków do jej przyznania.
I. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie.
W treści skargi skarżąca wskazała, że wzrosły koszty czynszu za lokal, a ugoda dotycząca spłaty zadłużenia zawarta w dniu 14 czerwca 2024 r. dotyczy opłat za ogrzewanie, a nie zaległego czynszu.
Skarżąca podniosła ponadto, że okoliczność potrącania przez komornika zaległych alimentów dla funduszu nie powinna skutkować odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżąca nie ma wpływu na sposób rozdzielania przez komornika wyegzekwowanych od skarżącej kwot. Wniesiona przez skarżącą skarga na czynności komornika w sprawie podziału ściąganych należności została odrzucona przez sąd. W ocenie skarżącej komornik powinien w pierwszej kolejności potrącać bieżące alimenty, a dopiero później zadłużenie. Bieżące alimenty na dzieci to kwota 2.000 zł/miesiąc. W sądzie rodzinnym toczą się sprawy o uchylenie alimentów.
Skarżąca wskazała również, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie pod sygn. akt II SA/Lu 1127/23 toczy się postępowanie z jej skargi na decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 12 czerwca 2023 r. [...]
Skarżąca zarzuciła, że w przypadku egzekucji długów z tytułu alimentów brak jest kwoty wolnej od potrąceń zapewniającej godne życie, co pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa.
Skarżąca podkreśliła, że jej sytuacja jest trudna, stan zdrowia nie poprawił się, znacząco wzrosły rachunki za czynsz i energię elektryczną.
Do skargi skarżąca dołączyła kopię ugody z dnia 14 czerwca 2024 r. dotyczącą spłaty zadłużenia oraz wezwanie do zapłaty z dnia 16 października 2024 r. w związku z niewywiązywaniem się z tej ugody.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o oddalenie skargi.
Następnie w piśmie z dnia 23 listopada 2024 r. skarżąca podniosła, że komornik potrąca 60% jej wynagrodzenia na poczet bieżących alimentów na dzieci oraz zaległości z funduszu alimentacyjnego. Po potrąceniach skarżącej pozostaje 1.300 zł na opłaty, leki i przeżycie, a koszt utrzymania mieszkania bez dodatku mieszkaniowego wynosi 540 zł. Czynsz wzrósł w trakcie pobierania dodatku mieszkaniowego i nie dokonano waloryzacji świadczenia. Opłaty za prąd wzrosły z 50 do 100 zł za miesiąc. Podczas pobierania dodatku mieszkaniowego skarżąca nie miała zaległości w opłatach bieżących za czynsz i opłaty. Skarżąca posiada zadłużenie w kwocie 1.700 zł wynikające głownie z opłat zaliczkowych na centralne ogrzewanie. Wskazała, że podpisała ugodę z P. Sp. z o.o. na spłatę zadłużenia w kwocie 3.000 zł na raty po 100 zł miesięcznie, którą skarżąca realizuje od sierpnia 2024 r. Ponadto skarżąca ponosi opłaty za zużycie wody w kwocie około 80 zł za miesiąc. Całkowity koszt opłat za mieszkanie wynosi: 260 zł – czynsz, 100 zł – prąd, 80 zł – woda, 100 zł – ugoda, łącznie 540 zł przy dochodach 1.300 zł miesięcznie. Skarżąca dostała wezwanie do zapłaty całej kwoty ugody, gdyż nie uiszcza obecnie pełnych bieżących wpłat dotyczących czynszu, nie posiada oszczędności ani majątku.
Skarżąca dołączyła do pisma kopie: potwierdzenia dokonania w dniu 8 października 2024 r. wpłaty 200 zł z tytułu ugody (100 zł) i czynszu (50 zł za sierpień i 50 zł za wrzesień 2024 r.) oraz potwierdzenia dokonania w dniu 12 listopada 2024 r. wpłaty 200 zł z tytułu ugody (100 zł) i czynszu (50 zł za październik i 50 zł za listopad 2024 r.), pisma P. K. [...] Sp. z o.o. z dnia 30 października 2024 r., w którym wskazano zaległości objęte ugodą podpisaną w dniu 14 czerwca 2024 r., pisma P. Sp. z o.o. z dnia 19 listopada 2024 r. informującego, że w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 18 listopada 2024 r. na konto rachunkowe lokalu nr 1 w budynku przy ul. [...] [...] z tytułu opłat za użytkowanie lokalu wpłynęło łącznie 277,19 zł, natomiast na poczet zawartej ugody łącznie 400 zł, zawiadomienia o zmianie wysokości opłat z dnia 8 kwietnia 2024 r.
W piśmie z dnia 17 stycznia 2025 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej I. C. podtrzymał stanowisko zawarte w skardze, zarzucając naruszenie:
1) art. 7, 77 §1 k.p.a., poprzez obrazę przepisów postępowania administracyjnego mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności w sprawie, co miało w konsekwencji skutek w niezaliczeniu wszystkich wydatków na zajmowany lokal mieszkalny, co doprowadziło do błędnego ustalenia wysokości ponoszonych przez skarżącą opłat na mieszkanie, a w konsekwencji nieprzyznania dodatku mieszkaniowego;
2) art. 6 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 oraz pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez brak zaliczenia wydatków związanych z opłatami za używanie lokalu mieszkalnego do wydatków ponoszonych przez skarżącą opłat na mieszkanie, a w konsekwencji nieprzyznania dodatku mieszkaniowego.
Powołując się na powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone ani w całości ani w części.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że ugoda z dnia 14 czerwca 2024 r. zawarta pomiędzy skarżącą a zarządcą ma charakter świadczeń okresowych, a co więcej ma związek z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Ugoda jest zawarta z tytułu należności pieniężnych tj. czynszowych oraz opłat eksploatacyjnych. W związku z powyższą ugodą skarżąca przez 30 miesięcy jest zobowiązana do wydatków związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym. Zdaniem skarżącej organ drugiej instancji powinien wziąć pod uwagę wszystkie, a nie wybiórcze wydatki ponoszone na zajmowany lokal mieszkalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Nie zachodzą bowiem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji tego rodzaju naruszenia nie miały miejsca.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję, którą Burmistrz Miasta Ś. odmówił przyznania skarżącej I. C. dodatku mieszkaniowego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335) regulującej zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1 ustawy). Ustawa uzależnia nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego od spełnienia określonych w niej kryteriów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art. 7 ust. 5 ustawy). Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawiera elementy wymienione w ust. 1c art. 7 ustawy, w tym informację o łącznej kwocie wydatków na lokal mieszkalny, o których mowa w art. 6 ust. 3-4a, za ostatni miesiąc (pkt 9).
W okolicznościach sprawy bezspornym jest, że skarżąca, która na podstawie umowy najmu korzysta z lokalu mieszkalnego o powierzchni 20,45 m2 położonego w przy ul. [...] w Ś., należy do osób uprawnionych do dodatku mieszkaniowego, wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje najemcom albo podnajemcom lokali mieszkalnych, zamieszkującym w tych lokalach.
W przypadku skarżącej spełnione jest również kryterium dotyczące powierzchni lokalu mieszkalnego, gdyż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie:
1) jednoosobowym - 40%,
2) wieloosobowym - 30%
- przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6.
Na mocy art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 323 z późn. zm.). Zgodnie z zawartą w ostatnio powołanym przepisie definicją dochodu, za dochód uważa się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: (...).
Podkreślić należy, że w świetle art. 3 ust. 1, a także art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przy obliczaniu średniego miesięcznego dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego brany jest pod uwagę okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 30 lipca 2024 r. Zatem w sprawie ustalenie dochodu skarżącej obejmowało okres kwietnia, maja i czerwca 2024 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o dochodach z dnia 29 lipca 2024 r. wystawione przez pracodawcę skarżącej - [...] sp. z o.o., zgodnie z którym łączna kwota wynagrodzenia wypłaconego skarżącej za okres od kwietnia do czerwca 2024 r. wyniosła 9.379,48 zł. Z zaświadczeń komornika sądowego z dnia 9 lipca 2024 r. wynika także, że w tym okresie komornik wyegzekwował od skarżącej tytułem alimentów zaległych na rzecz wierzyciela M. K. [...] zł oraz na rzecz wierzycielki V. K. 920,79 zł, łącznie 2.039,05 zł. W celu obliczenia dochodu skarżącej na potrzeby ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego organy odjęły ostatnio wymienioną kwotę 2.039,05 zł od sumy wynagrodzenia wypłaconego skarżącej we wskazanym okresie (9.379,48 zł).
Zdaniem skarżącej organy powinny były odjąć od uzyskanego przez nią wynagrodzenia nie tylko kwoty alimentów wyegzekwowanych na rzecz dzieci skarżącej, ale także kwotę 1.289,59 zł wyegzekwowaną na rzecz Gminy L. z tytułu zaległych świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej wyjaśnić należy, że zgodnie z przytoczoną wyżej definicją dochodu zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód pomniejsza się o kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wynika to wprost z treści tego przepisu.
Przy dokonywaniu interpretacji pojęcia "alimentów" należy odnieść się do art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej jako "k.r.o."), w którym ustawodawca zawarł treść obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, obciążający krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Krąg osób uprawnionych do alimentów określają art. 130 i następne k.r.o. Alimenty to zatem świadczenia uiszczane na rzecz osoby uprawnionej przez zobowiązanego w związku z realizacją ustawowego obowiązku określonego w art. 128 k.r.o. Są one przeznaczane na utrzymanie osoby uprawnionej. W swojej istocie stanowią świadczenia cykliczne, wypłacane regularnie co miesiąc celem zaspokojenia bieżących potrzeb uprawnionego.
Zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz osoby uprawnionej nie można utożsamiać z sytuacją zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Nie daje więc podstaw do odliczeń od dochodu dokonany przez dłużnika alimentacyjnego zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 861/22 i powołane tam orzecznictwo).
Podobne zagadnienie było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo, w wyroku z dnia 7 lutego 2017 r. I OSK 1726/15 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy dla zastosowania ustawy o pomocy społecznej należy uwzględniać wyłącznie alimenty, które świadczy wnioskodawca, jako osoba zobowiązana do tego z ustawy, na rzecz uprawnionych osób wyszczególnionych w art. 130 i nast. k.r.o. Wszystkie więc inne należności, niż tak rozumiane alimenty, a więc i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OPS 2/21 orzekł, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2020, poz. 1876 ze zm.) nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej (dalej jako "u.p.s.") nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem alimenty. Nie konkretyzuje też czy chodzi o alimenty świadczone na bieżąco na rzecz osoby uprawnionej czy też alimenty zaległe, a nadto czy zachodzą podstawy do pomniejszenia przychodu o kwoty uiszczane (czy to w wyniku egzekucji czy dobrowolnie) na rzecz funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. należy interpretować ściśle, a zatem nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia tych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny analizując pojęcie "alimentów" zaakcentował, że chodzi o należność świadczoną wyłącznie na rzecz osoby uprawnionej, powstałą z mocy ustawy między osobami połączonymi węzłem rodzinnym oraz między innymi osobami, określonymi przez kodeks rodzinny i opiekuńczy. Już ta okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje, że nie sposób podzielić poglądu, iż należności świadczone przez dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego są alimentami pomniejszającymi przychód ustalany zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. Kolejnym argumentem przemawiającym za tym, że regulacja art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie obejmuje zarówno alimentów świadczonych na rzecz osoby uprawnionej jak i należności wyegzekwowanych od dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego jest okoliczność, że sam termin "alimenty" wiąże się z ukształtowaną w k.r.o. instytucją obowiązku alimentacyjnego. Celem tego obowiązku na płaszczyźnie moralnej jest uczynienie zadość wynikającemu z więzów rodzinnych obowiązkowi świadczenia pomocy tym członkom rodziny, którzy własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swych potrzeb bytowych. Zgodnie z art. 128 k.r.o., istota alimentacji polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Świadczenie dłużnika ma polegać na dostarczaniu środków utrzymania w pieniądzu albo naturze, a także na spełnianiu określonych usług lub czynności (art. 135 § 2 k.r.o.). Treść obowiązku wynikającego ze stosunku alimentacyjnego określa również k.r.o. stanowiąc, iż zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1). Treścią tego obowiązku jest dostarczanie środków utrzymania wyłącznie osobie uprawnionej, a więc zaspokojenie jej bieżących, usprawiedliwionych potrzeb, nie zaś spłacanie zadłużenia powstałego wobec funduszu alimentacyjnego.
W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także na silne uzasadnienie aksjologiczne zajętego stanowiska. W tym kontekście zwrócił uwagę, że skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy alimentacyjnej. W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa – za pierwszym razem nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz – uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie.
Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym nie podzielił poglądu wyrażonego w wyrokach tego Sądu oraz orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, w których przyjęto, że kwoty należności ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych bądź zwrócone przez tę osobę do tego funduszu mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. i stanowią podstawę do odliczenia ich od przychodu.
Jakkolwiek powołana uchwała zapadła na tle przepisów ustawy o pomocy społecznej i nie ma waloru wiążącego w sprawie niniejszej, to jednak pogląd w niej zawarty wpływa także na kierunek wykładni przepisu art. 3 pkt 1 in principio ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji również – art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie Sądu oba te przepisy zostały właściwie zinterpretowane przez organy orzekające w sprawie. Zaprezentowany w zaskarżonej decyzji sposób rozumienia spornej części przepisu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ("po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób") odpowiada istocie pojęcia "alimentów" oraz koresponduje z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonej uchwale (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 837/21, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 403/23).
Jak wynika z zaświadczeń komornika z dnia 9 lipca 2024 r., od skarżącej w okresie od kwietnia 2024 r. do czerwca 2024 r. wyegzekwowano na poczet zaległych alimentów kwotę [...]zł na rzecz V. K. i kwotę [...]zł na rzecz M. K. oraz kwotę [...]zł na rzecz Gminy L. tytułem zaległych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W świetle przedstawionego wyżej stanowiska co do rozumienia pojęcia "alimentów", zasadnie organ odliczył od dochodu skarżącej kwotę [...]zł stanowiąca sumę alimentów wyegzekwowanych na rzecz dzieci skarżącej, natomiast odmówił odliczenia wyegzekwowanej kwoty [...]zł przekazanej Gminie L. tytułem zaległych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Prawidłowej oceny organu w tej kwestii nie podważa więc w żaden sposób dołączone do odwołania szczegółowe zaświadczenie o zarobkach skarżącej, wymieniające łączną kwotę potrąceń z tytułu prowadzonej przeciwko skarżącej egzekucji. Podobnie należało ocenić argumentację skarżącej o braku równości dłużników w postępowaniu egzekucyjnym w związku ze zróżnicowanymi w przepisach prawa granicami potrąceń z wynagrodzeń za pracę w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych i egzekucji innych świadczeń. Zagadnienia te reguluje obowiązujący art. 87 kodeksu pracy, a kwestia prawidłowości jego stosowania przez komornika w egzekucji prowadzonej w stosunku do skarżącej nie podlega ocenie w ramach postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie wprowadzone w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zastrzeżenie, że przy ustaleniu dochodu odlicza się kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób, nie stanowi w ocenie Sądu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, nie jest również formą dyskryminacji.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że w okresie od kwietnia 2024 r. do czerwca 2024 r. skarżąca uzyskała dochód w kwocie 7.340,43 zł (9.379,48 zł – 2.039,05 zł = 7.340,43 zł). W konsekwencji prawidłowo został obliczony średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej w wysokości 2.446,81 zł (7.340,43 zł : 3). Dochód ten nie przekroczył 40% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, wynoszącego – zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. (M. P. z 2024 r. poz. 110) – 7.155,48 zł (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Zatem kryterium dochodowe, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zostało w sprawie spełnione.
Jednakże dla oceny zasadności wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego istotna jest również norma art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten przewiduje, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.
Z powołanego przepisu wynika, że jeżeli wydatki, o których mowa w ust. 3-6 art. 6 ustawy są niższe od 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.
W myśl ust. 3 art. 6 ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
Wydatki, o których mowa w ust. 3 art. 6 ustawy wymienione są ust. 4 tego artykułu. Wydatki te obejmują:
1) czynsz;
1a) koszty, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 790 i 1114);
2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej;
3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną;
4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego;
5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego;
6) opłaty za energię cieplną, wodę, ścieki, odpady i nieczystości ciekłe;
7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału.
Nie stanowią jednak wydatków, o których mowa w ust. 4, należności poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, rocznych opłat przekształceniowych, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r. poz. 904) oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe (art. 6 ust. 4a ustawy).
Stosownie do art. 7 ust. 1c pkt 9 ustawy, wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawiera informację o łącznej kwocie wydatków na lokal mieszkalny, o których mowa w art. 6 ust. 3-4a, za ostatni miesiąc. Także art. 7 ust. 1 ustawy w zdaniu drugim stanowi, że do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W świetle powołanych przepisów i mając na względzie, że skarżąca złożyła wniosek w dniu 30 lipca 2024 r., do obliczenia dodatku mieszkaniowego należało wziąć pod uwagę ponoszone w związku z zajmowaniem przez skarżącą lokalu mieszkalnego wydatki za czerwiec 2024 r.
Z wniosku skarżącej i dołączonych do wniosku dokumentów bezsprzecznie wynika, że za miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego łączna kwota wydatków wyniosła 290,70 zł, na co składały się opłaty w kwotach: 30 zł za wywóz śmieci, 198,16 zł za CO, 25,73 zł za wodę i ścieki, 36,81 zł za czynsz. Łączna kwota wydatków została podana przez skarżącą w podpisanym przez nią wniosku. Wydatki zostały też szczegółowo wymienione w dołączonej do wniosku skarżącej informacji zarządcy o rodzaju i wysokości opłat ponoszonych za lokal mieszkalny (k. 7 akt adm.).
Ponadto, z uwagi na brak w lokalu instalacji ciepłej wody oraz instalacji gazu przewodowego, powyższą kwotę prawidłowo organy powiększyły o kwotę ryczałtu w łącznej wysokości 28,93 zł (19,29 zł + 9,64 zł).
Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Stosownie do ust. 7a tego artykułu, w celu obliczenia wysokości ryczałtu, o którym mowa w ust. 7, stosuje się średnią cenę 1 kWh energii elektrycznej, ogłaszaną na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm.), powiększoną o podatek od towarów i usług.
Cena 1 kWh energii elektrycznej ogłoszona przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki powiększona o podatek od towarów i usług w dacie wydania decyzji wynosiła 0,9643 zł (0,7840 zł + 23% VAT).
Jak stanowi art. 6a ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację: 1) doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania – za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału uznaje się równowartość 5 kWh energii elektrycznej na 1 m normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 lub 2) ciepłej wody - za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej na każdego członka gospodarstwa domowego, lub 3) gazu przewodowego - za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału uznaje się równowartość 10 kWh energii elektrycznej w jednoosobowym gospodarstwie domowym oraz równowartość 2 kWh na każdą dodatkową osobę.
Biorąc pod uwagę powyższe, organy prawidłowo obliczyły kwotę ryczałtu za brak instalacji ciepłej wody na 19,29 zł (20 kWh x 0,9643 zł/kWh x 1 osoba = 19,29 zł) oraz kwotę ryczałtu za brak instalacji gazu przewodowego - 9,64 zł (10 kWh x 0,9643 zł/kWh = 9,64 zł).
W konsekwencji wydatki skarżącej w miesiącu czerwcu 2024 r. wraz z ryczałtami wyniosły 319,63 zł.
W ocenie Sądu, wysokość wydatków poniesionych przez skarżącą w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego została ustalona zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 7 ust. 1 oraz art. 6 ust. 3 i ust. 4 ustawy. W oparciu o dokumenty zawarte w aktach sprawy organy prawidłowo ustaliły, że średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej wyniósł 2.446,81 zł, zaś wydatki skarżącej w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtami wyniosły 319,63 zł.
Biorąc zaś pod uwagę treść art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zasadnie w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że kwota wydatków na lokal, tj. kwota 319,63 zł nie przekracza 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego skarżącej w kwocie 367,02 zł. Okoliczność ta w świetle powołanego przepisu skutkowała koniecznością wydania decyzji odmawiającej przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Decyzja w tym przedmiocie nie ma bowiem charakteru uznaniowego.
Trafne jest stanowisko organu drugiej instancji, że dokumenty przedstawione przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym nie stanowiły podstawy do odmiennej oceny i przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego.
Zauważyć należy, że dołączone do odwołania, a następnie w postępowaniu sądowym zawiadomienie z dnia 8 kwietnia 2024 r. o zmianie wysokości opłat związanych z zajmowaniem lokalu wskazuje te same stawki opłat, jakie zostały podane w informacji zarządcy dołączonej do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (k. 7 akt adm. i k. 19 akt sąd.).
Z kolei dokumenty dotyczące opłat za energię elektryczną dotyczyły wydatków, które na mocy art. 6 ust. 4a pkt 2 ustawy są jednoznacznie wyłączone spośród wydatków uwzględnianych do obliczenia dodatku mieszkaniowego.
Wydatków, o jakich mowa w art. 6 ust. 4 nie stanowią też dokumentowane przez skarżącą wydatki z tytułu usług ksero.
Prawidłowa jest także ocena organu odwoławczego, że w świetle przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych dla oceny zasadności wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie ma wpływu stan zdrowia skarżącej, w szczególności orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Kwestia niepełnosprawności wnioskodawcy ma jedynie znaczenie z punktu widzenia normatywnej powierzchni lokalu (art. 5 ust. 3 ustawy), natomiast przesłanka normatywności powierzchni jest w sprawie spełniona.
Także koszty związane z leczeniem, dojazdami do pracy, opłatami za telefon oraz koszty wyżywienia nie stanowią wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy i z tej przyczyny nie mogą być uwzględnione przez organy orzekające w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ocena organu odwoławczego w tej kwestii jest w pełni prawidłowa.
Nie jest też trafny zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 6 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 oraz pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez brak uwzględnienia w ramach wydatków spłaty należności wynikających z przedstawionej przez skarżącą ugody z dnia 14 czerwca 2024 r. Jak wynika z treści ugody oraz dołączonego w postępowaniu sądowym pisma P. K. P. w Ś. z dnia 30 października 2024 r., ugoda obejmowała zaległości z tytułu odsetek, opłat za centralne ogrzewanie, wodę, niedopłat czynszu. Zaległości powstały w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r.
Jak wskazano już wyżej, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 6 ust. 3 ustawy). Katalog tak rozumianych wydatków zawiera ust. 4 art. 6, który przewiduje, że wydatkami są: 1) czynsz; 1a) koszty, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa; 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Przepis art. 6 ust. 4 pkt 5 ustawy zalicza do wydatków także inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego.
W ocenie Sądu nieuprawnione jest jednak stanowisko, że objęte podpisaną przez skarżącą ugodą zadłużenie mogłoby być zakwalifikowane jako inne niż wymienione w pkt 1-4 ust. 4 art. 6 ustawy opłaty za używanie lokalu mieszkalnego. Przepisy art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w tym także kategorie kosztów wymienionych w ust. 4 tego artykułu, wskazują w ocenie Sądu, że chodzi w tym przypadku o świadczenia okresowe ponoszone tytułem bieżących kosztów związanych z zajmowaniem lokalu. Uwzględnienie w przypadku skarżącej wynikających z ugody rat obejmujących zadłużenie z tytułu zaległych należności, obok bieżących kosztów wykazanych w dołączonej do wniosku informacji zarządcy budynku o rodzaju i wysokości opłat ponoszonych za lokal mieszkalny, prowadziłoby do dwukrotnego uwzględnienia określonych kosztów, co nie znajduje podstaw w przepisach ustawy. Należy zauważyć, że także w art. 7 ust. 11 ustawy mowa jest o bieżących należnościach. Spłata zadłużenia z tytułu czynszu czy kosztów dostarczenia do lokalu energii cieplnej i wody nie stanowi wydatku w rozumieniu art. 6 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Stanowisko organu w tym zakresie należało uznać za prawidłowe. Nietrafne jest natomiast stanowisko strony skarżącej, że przewidziana w ugodzie ratalna forma spłaty zadłużenia w określonej w ugodzie kwocie 3.030,69 zł stanowi o okresowym charakterze płatności, co miałoby zdaniem strony przemawiać za zaliczeniem spłat zadłużenia do wydatków w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Świadczenie okresowe musi bowiem cechować się określonymi cechami, a mianowicie: 1) przedmiotem świadczenia muszą być pieniądze lub rzeczy oznaczone rodzajowo, 2) w ramach jednego i tego samego stosunku prawnego dłużnik ma spełnić wiele świadczeń jednorazowych, 3) spełnienie tych świadczeń następuje w określonych regularnych odstępach czasu, 4) świadczenia te nie składają się na pewną z góry określoną całość (por. Piotr Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX, komentarz do art. 118 k.c.). Niewątpliwie zaś w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest spełniony ostatnio wymieniony warunek uznania świadczenia za świadczenie o charakterze okresowym. Spełnienie określonego świadczenia w formie cyklicznych rat nie stanowi bowiem świadczenia o charakterze okresowym. Także więc z tej przyczyny nie ma podstaw do uznania, że powoływana przez skarżącą spłata zadłużenia w określonej w ugodzie kwocie 3.030,69 zł stanowi wydatek, o jakim mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Jedynie ubocznie można dodatkowo zauważyć, że z dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie wynika, aby skarżąca w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w czerwcu 2024 r. uiściła jakąkolwiek kwotę na poczet objętych ugodą należności. W złożonym w postępowaniu sądowym piśmie P. K. P. w Ś. z dnia 19 listopada 2024 r. wskazano też, że na poczet ugody wpłynęła kwota 400 zł w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 18 listopada 2024 r.
Skarżąca do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji dołączyła również dowód uiszczenia w dniu 5 sierpnia 2024 r., a zatem po złożeniu wniosku, a nie w miesiącu poprzedzającym jego złożenie, kwoty 77,19 zł z tytułu wystawionego w dniu 10 lipca 2024 r. rozliczenia kosztów dostawy wody za okres od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., to jest za okres 3 miesięcy. Nawet jednak uwzględnienie tej kwoty, w przeliczeniu na okresy miesięczne zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy, nie skutkowałoby taką zmianą wysokości wydatków skarżącej, która pozwalałaby na przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Hipotetyczne zwiększenie prawidłowo ustalonych wydatków w kwocie 319,63 zł o kwotę 25,73 zł (77,19 zł : 3 = 25,73 zł) powodowałoby, że wydatki wynosiłyby 345,36 zł. Natomiast 15 % dochodu w gospodarstwie domowym skarżącej odpowiada kwocie 367,02 zł, która nadal byłaby wyższa od kwoty tak wyliczonych wydatków.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącej organ w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zawartych w niej szczegółowych wyliczeń matematycznych prowadzi do wniosku, że obliczenie dodatku mieszkaniowego w niniejszej sprawie nastąpiło zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.").
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pełnomocnikowi skarżącej z urzędu orzeczono zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 764). Ustalona kwota wynagrodzenia obejmuje też podatek od towarów i usług w stawce 23% zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia.