III SA/Lu 717/24

III SA/Lu 717/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 215 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2024 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. K., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki na pierwszej stronie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nr [...] z [...] maja 2024 r. w oznaczeniu strony.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nakładającą na przewoźnika, tj. P. S. K., karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Organ stwierdził, że w nagłówku wskazanej wyżej decyzji z [...] maja 2024 r. wystąpiła oczywista omyłka pisarska w oznaczeniu adresata decyzji, a mianowicie wpisano: "Lubelski Urząd Celno-Skarbowy w Białej Podlaskiej ul. Celników Polskich 21 21-500 Biała Podlaska Ukraina reprezentowana przez: adw. D. K.", zamiast: "P. S. K. ul. P. Tarnopol Ukraina reprezentowana przez: adw. D. K.".
Omyłka spowodowana była błędem. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z urzędu sprostował oczywistą omyłkę zawartą w nagłówku decyzji w oznaczeniu adresata. Postanowienie doręczono stronie 28 lipca 2024 r.
Pismem z 1 sierpnia 2024 r. pełnomocnik strony złożył zażalenie na wyżej wymienione postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez sprostowanie zawartej w decyzji z [...] maja 2024 r. nieprawidłowości, która nie jest błędem rachunkowym ani inną oczywistą omyłką, lecz istotnym błędem w zakresie jednego z kluczowych elementów wydanej decyzji (oznaczenie jej adresata) i jako taki może ulec naprawieniu jedynie w wyniku uchylenia tej decyzji, a nie w wyniku jej sprostowania.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarty w tym przepisie tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany. Skoro zatem art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej odnosi się do takich wad aktu administracyjnego, które charakteryzują się cechą oczywistości, to owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie określonym w tym przepisie. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego.
W niniejszej sprawie omyłka dotyczyła nazwiska i adresu strony. Organ podkreślił, że z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z [...] maja 2024 r. jednoznacznie wynika, że stroną postępowania i adresatem tej decyzji jest P. S. K., zamieszkała pod adresem ul. P. , [...] Tarnopol, Ukraina. Ponadto sprostowany akt jest decyzją organu II instancji, której przedmiotem jest decyzja organu I instancji – Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z [...] lutego 2024 r. nakładająca na stronę, tj. P. S. K. karę pieniężną, co wynika z sentencji sprostowanej decyzji.
Organ stwierdził, że jest oczywiste, że to S. K., a nie Lubelski Urząd Celno-Skarbowy jest stroną postępowania i adresatem decyzji. Świadczy o tym nie tylko treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego, ale także całe postępowanie prowadzone wobec tej osoby, którego przebieg został szczegółowo opisany w decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej jest fakt, że w rozpoznawanej sprawie możliwe było natychmiastowe i niepozostawiające jakichkolwiek wątpliwości wykrycie omyłki w drodze prostego porównania nagłówka decyzji z jej sentencją i uzasadnieniem, czy też prostego jej zestawienia z zebranymi w sprawie dokumentami.
Organ uznał, że wskazany wyżej błąd jest oczywisty i w żaden sposób nie wpływa na treść i znaczenie sprostowanego rozstrzygnięcia. Sprostowanie omyłki nie doprowadziło do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ stwierdził, że nie można zgodzić się ze stroną, że popełniony przez organ błąd jest wadą decyzji podlegającą usunięciu poprzez stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W ocenie organu z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, spełniony został zatem warunek z art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji. Przepis art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji dotyczy przypadku, gdy organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania.
Organ podkreślił, że miał prawo sprostować opisaną omyłkę pisarską w nagłówku decyzji, gdyż oczywiste jest, że decyzja ta dotyczy S. K. i określa jej zobowiązanie (potwierdza zasadność nałożonej kary).
Tym samym nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.
Organ wskazał ponadto, że decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny w systemie e-PUAP. Z chwilą doręczenia decyzja weszła do obrotu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, w którym doszło do sprostowania zawartej w decyzji z 21 maja 2024 r. nieprawidłowości, która nie jest błędem rachunkowym ani inną oczywistą omyłką w wydanej przez ten organ decyzji, lecz istotnym błędem w zakresie jednego z kluczowych elementów wydanej decyzji (oznaczenie jej adresata) i jako taki może ulec naprawieniu jedynie w wyniku uchylenia tej decyzji, a nie w wyniku jej sprostowania.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oraz o zasądzenie od organu na zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nieprawidłowość w oznaczeniu strony w decyzji organu odwoławczego nie ma charakteru nieznacznej, oczywistej omyłki, lecz jest to błąd istotny, wpływający na materialną treść rozstrzygnięcia. Skoro za pomocą decyzji administracyjnej organ administracji publicznej orzeka władczo w przedmiocie praw i obowiązków podmiotu prawa, to kluczowym elementem decyzji – obok wskazania organu, rozstrzygnięcia i podpisu kompetentnego podmiotu – jest prawidłowe oznaczenie strony, do której ta decyzja jest kierowana. Ani w nagłówku decyzji, ani w sentencji rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie umieścił nazwiska S. K.. Oznaczenie samego pełnomocnika jest niewystarczające, gdyż to nie o jego prawach i obowiązkach organ orzekał, wobec czego analiza tej decyzji nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, jakiego podmiotu ona dotyczy. Stanowi to w ocenie skarżącej rażące naruszenie przepisów postępowania, niemożliwe do skorygowania w wyniku sprostowania decyzji, wobec czego konieczne jest stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji organu odwoławczego o nałożeniu na S. K. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Sprostowanie oczywistej omyłki przewiduje art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), która ma zastosowanie w sprawie niniejszej. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji.
Przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają definicji oczywistej omyłki. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że sprostowaniu podlega jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1114/23 i z 26 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2776/17). Sprostowanie decyzji ma służyć usunięciu niezgodności pomiędzy rzeczywistą wolą i wiedzą organu a ich wyrażeniem na piśmie.
W przypadku prostowania elementów takich jak nazwa strony czy nazwa organu, oczywistość omyłki zwykle wynika z danych takiego podmiotu i jest widoczna już na pierwszy rzut oka. W orzecznictwie przyjmuje się, że omyłki w nazwisku lub adresie nie wpływają na ważność decyzji, jeżeli z aktów administracyjnych wynika zamiar ustalenia przez organ podatkowy sytuacji prawnej konkretnej osoby, będącej stroną w sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1377/09).
Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do sprostowania oczywistej omyłki, polegającej na błędnym oznaczeniu adresata decyzji w nagłówku decyzji organu odwoławczego. Wskazanie jako strony (adresata decyzji) organu I instancji, który wydał decyzję, będącą przedmiotem rozpoznania organu odwoławczego, to jest Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, zamiast S. K., która jest stroną postępowania i do której skierowana została decyzja organu I instancji, jest oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu na podstawie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej.
Jest to omyłka oczywista i widoczna na pierwszy rzut oka. Jeśli z akt sprawy można w sposób bezsporny ustalić, iż organ prowadził postępowanie wobec strony prawidłowo oznaczonej, to użycie wadliwego oznaczenia tej strony w treści decyzji jest uchybieniem o charakterze nieistotnym, które podlega sprostowaniu. Jest oczywiste i nie budzi wątpliwości, że organ odwoławczy rozpoznawał sprawę na skutek odwołania S. K., a nie Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że stroną postępowania w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi była S. K., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P. S. K.. Należy ponadto zauważyć, w nagłówku decyzji organu odwoławczego przy oznaczeniu strony wpisane zostało nazwisko adwokata D. K.. Nie budzi wątpliwości, że S. K., będąca stroną w sprawie reprezentowana była w postępowaniu organu odwoławczego przez adwokata D. K..
Omyłki w nazwisku lub adresie nie wpływają na ważność decyzji, jeżeli z aktów administracyjnych wynika zamiar ustalenia przez organ podatkowy sytuacji prawnej konkretnej osoby, będącej stroną w sprawie.
Podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że omyłka organu była ewidentna, a jej wykrycie było możliwe w drodze prostego porównania nagłówka decyzji z jej sentencją i uzasadnieniem. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jednoznacznie wynika, jakiej strony dotyczy ten akt administracyjny. Słusznie także podkreślił organ, że profesjonalny pełnomocnik, reprezentujący stronę nie powinien mieć jakichkolwiek problemów z ustaleniem, jakiej strony dotyczy ten akt administracyjny.
Oczywista omyłka w oznaczeniu strony w żaden sposób nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Sprostowanie omyłki nie doprowadziło do zmiany merytorycznej decyzji ani do ponownego, odmiennego od pierwotnego, rozstrzygnięcia sprawy. Tylko ubocznie zauważyć należy, że decyzja zawierająca oczywistą omyłkę nie narusza prawa procesowego ani materialnego i może być poprawiona tylko w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, nie zachodzą natomiast podstawy do stwierdzenia jej nieważności z tego powodu, jak podnosi skarżąca.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.