III SA/Lu 716/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-01-23
NSAnieruchomościŚredniawsa
rozgraniczenie nieruchomościpostępowanie administracyjnepostępowanie sądoweKodeks postępowania administracyjnegoPrawo geodezyjne i kartograficzneodmowa wszczęcia postępowaniakonflikt jurysdykcjisąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. W. na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, uznając, że sprawa ta już toczy się przed sądem powszechnym.

Skarżąca D. W. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa rozgraniczenia tych samych nieruchomości toczy się już przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że prowadzenie dwóch postępowań (administracyjnego i sądowego) dotyczących tego samego rozgraniczenia jest niedopuszczalne.

Skarżąca D. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wójt odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ sprawa rozgraniczenia tych samych nieruchomości była już przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w O. L. (sygn. akt I Ns [...]), które zostało umorzone w trybie administracyjnym i przekazane do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów KPA, w tym art. 61a § 1, wskazując na brak podstaw do odmowy wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 KPA. Sąd podkreślił, że prowadzenie dwóch równoległych postępowań (administracyjnego i sądowego) w sprawie rozgraniczenia tych samych nieruchomości jest niedopuszczalne. Skoro sprawa rozgraniczenia toczy się przed sądem powszechnym, nawet jeśli nie jest jeszcze prawomocnie zakończona, organ administracji ma prawo odmówić wszczęcia postępowania. Sąd uznał, że zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jeśli sprawa ta już toczy się przed sądem powszechnym, nawet jeśli postępowanie sądowe nie jest jeszcze prawomocnie zakończone.

Uzasadnienie

Prowadzenie dwóch równoległych postępowań (administracyjnego i sądowego) dotyczących tego samego rozgraniczenia nieruchomości jest niedopuszczalne. Przepisy prawa uniemożliwiają sytuację, w której postępowanie administracyjne konkuruje z postępowaniem cywilnym w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia odmowę wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające jego wszczęcie, w tym gdy sprawa należy do właściwości sądu powszechnego.

p.g.k. art. 29 § ust. 1

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa cel rozgraniczenia nieruchomości.

p.g.k. art. 29 § ust. 2

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa zakres rozgraniczenia nieruchomości.

p.g.k. art. 29 § ust. 3

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Wskazuje, że rozgraniczenia dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz sądy.

p.g.k. art. 30 § ust. 1

Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 30 § ust. 2

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa rozgraniczenia nieruchomości już toczy się przed sądem powszechnym, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 KPA.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów procesowych (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA) oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA.

Godne uwagi sformułowania

Konstrukcja przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości zawarta w art. 19 ust. 3 i art. 30 ust. 1 i ust. 2 p.g.k. uniemożliwia zaś prowadzenie dwóch postępowań dotyczących rozgraniczenia tych samych nieruchomości w tym samym czasie, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jaki i na etapie postępowania sądowego. Niedopuszczalne jest bowiem doprowadzenie do sytuacji, w której postępowanie administracyjne konkuruje z postępowaniem cywilnym w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

Skład orzekający

Robert Hałabis

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

sędzia

Anna Strzelec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości nie może być prowadzone równolegle z postępowaniem sądowym w tej samej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu jurysdykcji między sądem administracyjnym a sądem powszechnym w kontekście rozgraniczenia nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczny problem kolizji postępowań administracyjnych i sądowych, co jest istotne dla prawników procesowych. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Spór o granice: Kiedy sąd administracyjny mówi "stop" postępowaniu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 716/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61 § 1; art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 września 2024 r. nr SKO.41/2781/GG/2024 w odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 września 2024 r. (nr SKO.41/2781/GG/2024) utrzymano w mocy wydane w pierwszej instancji postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 29 maja 2024 r. (nr GPI.6830.1.2024.MB) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym S. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne: nr [...] będącej własnością skarżącej D. W. i nr [...] będącej własnością Z. R..
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
We wniosku z dnia 12 kwietnia 2024 r. skarżąca D. W. zwróciła się do Wójta Gminy K. o wszczęcie postępowania w sprawie rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie geodezyjnym S. , oznaczonymi w ewidencji gruntów jako: działka ewidencyjna nr [...] będąca własnością skarżącej a działką ewidencyjną nr [...] będącą własnością Z. R.. W toku czynności wyjaśniających do organu I instancji Z. R. przedłożył odpis postanowienia Sądu Rejonowego w O. L. I Wydział Cywilny z dnia 8 marca 2024 r., w sprawie sygn. akt I Ns [...], w którym dokonano rozgraniczenia między nieruchomościami położonymi w obrębie geodezyjnym S., poprzez ustalenie przebiegu granicy między punktami nr [...] i [...], wskazanymi na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę P. S. w dniu 31 maja 2022 r. i zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 15 lipca 2022 r. pod nr [...] Przebieg tej granicy obejmował nieruchomość skarżącej. Dodatkowo Sąd nakazał D. W. wydanie na rzecz Z. R. i R. R. fragmentu ich nieruchomości znajdującej się we władaniu skarżącej. Z. R. przedłożył też organowi I instancji opinię techniczną wraz z projektem rozgraniczenia wykonanym przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii inż. P. S., która stanowiła dowód we wskazanej sprawie sygn. akt I Ns [...].
W dniu 21 maja 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej, w którym podniosła, że istnieje spór co do przebiegu linii granicznych oraz potwierdziła istnienie rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a stanem faktycznym. Ponadto wskazała prawidłowej – jej zdaniem – przebieg granicy i wyjaśniła, że przed Sądem Rejonowym w O. L. rzeczywiście toczyła się sprawa dotycząca rozgraniczenia jej nieruchomości i uczestników o sygn. akt I Ns [...], która nie została jednak prawomocnie zakończona.
Pismem z dnia 21 maja 2024 r. Starostwo Powiatowe w O. L. potwierdziło, że w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. L. zgromadzone zostały dokumenty, o których mowa w § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), stanowiące podstawę do ustalenia przebiegu granic. W tych okolicznościach postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia 29 maja 2024 r. odmówiono skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia wskazanych przez nią nieruchomości. Organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu 19 września 2013 r. zostało wszczęte postępowanie na wniosek Z. R. o rozgraniczenie powyższych nieruchomości, a w dniu 25 lipca 2016 r. umorzono postępowanie rozgraniczeniowe i przekazano sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Wójt podkreślił, że informacje zgromadzone przez organ w toku postępowania wyjaśniającego stanowią podstawę do odmowy wszczęcia postępowania o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości. Organ zakończył wcześniejsze postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oraz przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w O. L.. Postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w O. L. I Wydział Cywilny orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości i pouczył strony o możliwości złożenia apelacji. Pomimo, iż wskazane postanowienie nie jest prawomocne, Wójt nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozgraniczenia.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej postanowieniem z dnia 2 września 2024 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli toczy się postępowanie sądowe w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości (nawet nieprawomocnie zakończone), to wykluczone jest ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W sprawie zaś w dniu 19 września 2013 r. organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek Z. R. o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości, a w dniu 25 lipca 2016 r. umorzono postępowanie rozgraniczeniowe i przekazano sprawę do rozpatrzenia przez sąd powszechny. Konstrukcja przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości (art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 ustawy) uniemożliwia prowadzenie dwóch postępowań dotyczących rozgraniczenia tych samym nieruchomości w tym samym czasie. Dlatego w ocenie organu brak jest podstaw do doprowadzenia do sytuacji, w której postępowanie administracyjne konkuruje z postępowaniem cywilnym w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Przepisy prawa stanowią wprost, że postępowanie cywilne jest prowadzone w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, a organ administracji umorzy postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że Wójt zasadnie odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, gdyż nie było podstaw do wszczęcia kolejnego postępowania rozgraniczeniowego w tej samej sprawie. Z art. 61 a § 1 zd. 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżąca D. W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia Wójta Gminy K. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i niedokonanie należytej całościowej oceny materiału postępowania, a w przedmiotowej sprawie organ wykazał się nieprawidłowościami przy dokonaniu oceny podstaw odmowy wszczęcia postepowania, organ nie analizował istotnych okoliczności dla przedmiotowego postępowania;
2) art. 61a § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie w sprawie mimo braku podstaw;
3) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. 107 § 3 k.p.a. – niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego;
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie mimo braku podstaw.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego jest bezzasadna i nie mogła zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz.1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych kryteriów zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując oceny zaskarżonego aktu w świetle wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należało, że skarga jest bezzasadna, dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej jako "k.p.a.").
Według przepisu art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Według zaś art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z powołanego przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie niezależne od siebie przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Natomiast drugą przesłanką jest wystąpienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, które nie zostały ustawowo skonkretyzowane. Pierwsza z powyższych przesłanek nie ma zastawania w rozpoznawanej sprawie i nie była w ogóle rozważana w kontekście odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej. Przedmiotem rozważań w sprawie jest wyłącznie druga z powołanych przesłanek.
Przez "inne uzasadnione przyczyny" należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, jak np. żądanie, które nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji lub postanowienia co do istoty sprawy, a wymaga innej formy działania, albo żądanie wszczęcia dotyczy sprawy przynależnej do drogi sądowej i właściwy jest w tym zakresie sąd powszechny. Dodatkowo, do innych uzasadnionych przyczyn wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania można zaliczyć przedawnienie materialnoprawne – stanowiące upływ terminu, w którym można domagać się realizacji uprawnienia, a także wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub postanowieniem, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem, czy wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie, a brak jest podstaw do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. Komentarz do art. 61a k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 17, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2021).
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. wskazuje na przyczyny zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Potwierdza to użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie "nie może być wszczęte". Wyrażenie to jednocześnie wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste, jak np. brak podstawy prawnej do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie, czy też występują okoliczności, które doprowadziłyby do wszczęcia postępowania wymagającego po jego zakończeniu wznowienia tego postępowania lub stwierdzenia nieważności wydanej w nim decyzji. Co więcej, na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Jeżeli jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Innymi słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, bowiem instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. przykł. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. II OSK 876/20).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania jest okoliczność, że wniosek skarżącej z dnia 12 kwietnia 2024 r. o wszczęcie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym S. , oznaczonych numerami [...] i [...], dotyczył sprawy, która już się toczyła, gdyż została wszczęta w dniu 19 września 2013 r. na skutek wniosku Z. R. o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości. Natomiast w dniu 25 lipca 2016 r. umorzono postępowanie rozgraniczeniowe, kończąc je wprawdzie w trybie administracyjnym zakończyło, jednakże przekazano sprawę do rozpatrzenia przez sąd powszechny, gdzie znalazła ona swój dalszy bieg w nieprocesowym postępowaniu cywilnym i pozostaje nieprawomocnie zakończona. Stanowisko to jest w pełni prawidłowe.
Z akt sprawy jasno wynika, że skarżąca jest właścicielką działki nr [...] o pow. [...] ha. W piśmie z dnia 17 maja 2024 r. podniosła, że istnieje spór dotyczący przebiegu linii granicznych jej nieruchomości z nieruchomością sąsiednią oraz istnienie rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a stanem faktycznym. Jednocześnie poinformowała, że toczy się przed Sądem Rejonowym w O. L. sprawa dotycząca rozgraniczenia nieruchomości skarżącej i uczestników postępowania (sygn. akt I Ns [...]), która nie została prawomocnie zakończona.
Skoro taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, to wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy Rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151, z późn. zm. – dalej jako: "p.g.k.") oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453). Stosownie do art. 29 ust. 1 p.g.k., celem rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 2 p.g.k.). Zgodnie z art. 29 ust. 3 p.g.k., rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Należy jednakże zastrzec, że ustalenie granic nieruchomości w trybie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego następuje tylko wówczas, gdy granice nieruchomości nie zostały wcześniej ustalone, albo zostały wprawdzie ustalone, ale stały się sporne w późniejszym czasie lub brak jest dokumentów pozwalających na określenie pierwotnego położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych.
Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt I Ns [...], Sąd Rejonowy w O. L. dokonał już rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie geodezyjnym S., oznaczonymi jako działki [...] i [...], w ten sposób, że ustalił przebieg granicy między punktami nr [...] i [...], wskazanymi na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę P. S. w dniu 31 maja 2022 r. i zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 15 lipca 2022 r. pod nr [...] Sąd nakazał również skarżącej wydanie na rzecz Z. R. i R. R. fragmentu spornej części nieruchomości.
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, całkowicie prawidłowe było stanowisko organu, że to, iż toczy się cywilne postępowanie sądowe w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości (nawet jeszcze nieprawomocnie zakończone) – wyklucza możliwość ponownego wszczęcie administracyjnego postępowania w przedmiocie rozgraniczenia tych samych nieruchomości. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości zawsze prowadzone jest w trybie administracyjnym, a jeżeli grancie na tym etapie nie zostaną ostatecznie i wiążąco ustalone, na kolejnym etapie toczyć się może przed właściwym sądem powszechnym w nieprocesowym postępowaniu cywilnym. Tak właśnie stało się w niniejszej sprawie, bowiem w dniu 19 września 2013 r. Wójt Gminy K. wszczął postępowanie na wniosek Z. R. o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości, a w dniu 25 lipca 2016 r. umorzono postępowanie rozgraniczeniowe na etapie postępowania administracyjnego i przekazano sprawę do rozpatrzenia przez sąd powszechny. Konstrukcja przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości zawarta w art. 19 ust. 3 i art. 30 ust. 1 i ust. 2 p.g.k. uniemożliwia zaś prowadzenie dwóch postępowań dotyczących rozgraniczenia tych samych nieruchomości w tym samym czasie, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jaki i na etapie postępowania sądowego. Niedopuszczalne jest bowiem doprowadzenie do sytuacji, w której postępowanie administracyjne konkuruje z postępowaniem cywilnym w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Postępowanie cywilne prowadzone jest w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, a organ administracji umorzy postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Taka właśnie sytuacja zachodzi w tej sprawie.
Całkowicie bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów procesowych, określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz należycie zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wbrew zarzutom skargi nie zachodziły również jakiekolwiek podstawy uzasadniające uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia organu pierwszej instancji, co stanowi o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada przy tym normie art. 107 § 3 k.p.a., w tym zawiera odniesienie się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu. W konsekwencji wydane w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie znajdowało uzasadnioną podstawę prawną, skoro prawidłowo organ I instancji rozstrzygnął sprawę na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a.
Wobec bezzasadności wszystkich zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia innych uchybień, które mogły mieć wpływ na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę jako nie zawierającą usprawiedliwionych podstaw – należało zatem oddalić w całości.
Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (pkt 2), a także, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3). W sprawie niniejszej zachodziły przesłanki wymienione w obu przytoczonych przypadkach. Organ w odpowiedzi na skargę zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca i uczestnicy postępowania mimo zawiadomienia o złożeniu tego rodzaju wniosku, nie żądali przeprowadzenia rozprawy (119 pkt 2 p.p.s.a.), a ponadto przedmiot skargi stanowiło postanowienie wymienione w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI