III SA/LU 703/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą wymiany ukraińskiego prawa jazdy na polskie, uznając, że skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania w Polsce w momencie wydania zagranicznego dokumentu.
Skarżąca T. P. wniosła o wymianę ukraińskiego prawa jazdy na polskie. Organy administracji odmówiły, wskazując, że w momencie wydania ukraińskiego prawa jazdy skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania w Polsce, co zgodnie z Konwencją wiedeńską i ustawą o kierujących pojazdami wyklucza możliwość wymiany. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że zasada wzajemnego uznawania praw jazdy nie ma charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniom w przypadku osób posiadających stałe miejsce zamieszkania w kraju, który ma dokonać wymiany.
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin o odmowie wymiany ukraińskiego prawa jazdy na polskie. Skarżąca złożyła wniosek o wymianę, dołączając ukraińskie prawo jazdy wydane w [...] w 2024 r., które według niej było jedynie odtworzeniem dokumentu utraconego w 2009 r. Organy administracji odmówiły wymiany, powołując się na art. 41 ust. 6 Konwencji o ruchu drogowym z Wiednia oraz art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami. Stwierdzono, że w momencie wydania ukraińskiego prawa jazdy skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania w Polsce, co wyklucza możliwość jego wymiany. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Podkreślono, że zasada wzajemnego uznawania praw jazdy nie jest bezwzględna i podlega ograniczeniom, gdy stałe miejsce zamieszkania kierującego znajduje się na terytorium państwa, które ma dokonać wymiany. Sąd odrzucił argumentację skarżącej o duplikacie, wskazując na różnice w dokumentach i podkreślając, że kluczowe są okoliczności wydania dokumentu w kontekście miejsca zamieszkania. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie nie jest możliwa w sytuacji, gdy osoba posiadała stałe miejsce zamieszkania w Polsce w momencie wydania zagranicznego dokumentu, zgodnie z art. 41 ust. 6 Konwencji wiedeńskiej i przepisami krajowymi.
Uzasadnienie
Konwencja wiedeńska oraz polskie przepisy (art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami) wprowadzają ograniczenia w uznawaniu zagranicznych praw jazdy, jeśli stałe miejsce zamieszkania kierującego znajduje się w Polsce w czasie wydania dokumentu. W przypadku skarżącej, która jest obywatelką polską i stale zamieszkuje w Polsce, wydanie ukraińskiego prawa jazdy w 2024 r. (po przeniesieniu miejsca zamieszkania do Polski) nie uprawnia do jego wymiany na polskie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 5 § ust. 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stałe miejsce zamieszkania skarżącej w Polsce w momencie wydania ukraińskiego prawa jazdy wyklucza możliwość jego wymiany na polskie, zgodnie z art. 41 ust. 6 Konwencji wiedeńskiej. Przepis art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami ogranicza możliwość legitymowania się zagranicznym prawem jazdy do 6 miesięcy od rozpoczęcia pobytu w Polsce, co nie dotyczy osób stale zamieszkujących w Polsce. Dokument prawa jazdy wydany w 2024 r. jest nowym dokumentem, a nie tylko duplikatem, a jego wydanie nastąpiło po przeniesieniu miejsca zamieszkania skarżącej do Polski.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że prawo jazdy z 2024 r. jest jedynie duplikatem utraconego dokumentu z 2009 r. i że posiadała uprawnienia od 2009 r., nie podważał zasadności odmowy wymiany. Zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i wysnucie błędnych wniosków.
Godne uwagi sformułowania
zasada wzajemnego uznawania praw jazdy nie ma charakteru bezwzględnego w czasie wydawania w [...] dokumentu prawa jazdy z dnia [...] 2024 r. stałe miejsce zamieszkania strony nie znajdowało się na terytorium, na którym to prawo jazdy zostało wydane Osoby, które uzyskują prawo jazdy na terenie Ukrainy, nie tracąc na terenie Rzeczypospolitej Polskiej miejsca stałego lub czasowego pobytu, nie mogą przy pomocy tego dokumentu skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce.
Skład orzekający
Ewa Ibrom
przewodniczący
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Agnieszka Kosowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiany zagranicznych praw jazdy na polskie, w szczególności w kontekście miejsca stałego zamieszkania kierującego i ograniczeń wynikających z Konwencji wiedeńskiej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji obywateli polskich lub osób stale zamieszkujących w Polsce, które uzyskały prawo jazdy w kraju spoza UE/EFTA (w tym przypadku Ukraina) po przeniesieniu miejsca zamieszkania do Polski.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu wymiany prawa jazdy, który może być interesujący dla osób posiadających zagraniczne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami i planujących pobyt lub zamieszkanie w Polsce. Wyjaśnia istotne ograniczenia prawne.
“Czy możesz wymienić ukraińskie prawo jazdy na polskie, jeśli mieszkasz w Polsce? Sąd wyjaśnia kluczowe ograniczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 703/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska Ewa Ibrom /przewodniczący/ Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1210 art. 14 ust. 1; art. 5 ust. 4; Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej T. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 10 lipca 2024 r., nr [...] w sprawie odmowy wymiany prawa jazdy wydanego za granicą na polskie prawo jazdy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 6 czerwca 2024 r. T. P. złożyła wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego w dniu [...] 2024 r. w [...], nr druku [...] na polskie prawo jazdy. Do wniosku skarżąca dołączyła kopię ukraińskiego prawa jazdy, tłumaczenie prawa jazdy, fotografię, opłatę za wymianę prawa jazdy w kwocie 100 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, między innymi, że nie został orzeczony w stosunku do niej – prawomocnym wyrokiem sądu – zakaz prowadzenia pojazdów samochodowych, że nie ma zatrzymanego prawa jazdy, nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami i nie posiada innego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym. Skarżąca złożyła także oświadczenie, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Po zawiadomieniu skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wymiany prawa jazdy wydanego za granicą na polskie prawo jazdy, skarżąca w piśmie z dnia 15 czerwca 2024 r. podniosła, że pierwsze ukraińskie prawo jazdy otrzymała w 2009 r., a nowe prawo jazdy jest jedynie odtworzeniem dokumentu po jego utracie w maju 2024 r. W związku z utratą prawa jazdy skarżąca musiała je odnowić w [...], co nie stanowiło wydania nowego prawa jazdy. W prawie jazdy z 2024 r. jest wskazany rok 2009 jako rok uzyskania kategorii prawa jazdy. Do pisma skarżąca dołączyła między innymi kserokopię prawa jazdy wydanego w 2009 r. oraz dokumenty potwierdzające stałe zamieszkiwanie w Polsce. Decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. Prezydent Miasta Lublin odmówił skarżącej wymiany prawa jazdy wydanego za granicą na polskie prawo jazdy. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, wyprowadzenie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że T. P. posiada prawo jazdy od [...] 2024 r., podczas gdy posiada uprawnienia do kierowania pojazdami od [...] 2009 r., zaś dokument z dnia [...] 2024 r. jest jedynie duplikatem zgubionego prawa jazdy, które zostało wydane na potrzeby niniejszego postępowania. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez całkowite pominięcie jej wyjaśnień w zakresie potwierdzenia posiadania prawa jazdy od 2009 r. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zasady związane z wymianą ukraińskiego prawa jazdy na polski odpowiednik, uregulowane w przepisach art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 z późn. zm., dalej także jako "ustawa") i art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 z późn. zm., dalej także jako "Konwencja wiedeńska" lub "Konwencja"), opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa - sygnatariuszy konwencji. Jednakże w art. 41 ust. 6 Konwencji o ruchu drogowym przewidziane są ograniczenia tej zasady. Zgodnie z tym przepisem postanowienia art. 41 Konwencji nie zobowiązują Umawiających się Stron do: a) uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy wydanych na terytorium innej Umawiającej się Strony osobom, których stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po wystawieniu tych praw jazdy; b) uznawania ważności wyżej wymienionych praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium. Organ zauważył natomiast, że jak wynika z akt sprawy, w czasie wydania skarżącej dokumentu prawa jazdy w [...], to jest w dniu [...] 2024 r., stałe miejsce zamieszkania strony znajdowało się w Polsce. Zdaniem organu odwoławczego treść przytoczonego wyżej przepisu wskazuje, że ostateczne rozstrzygnięcie o tym czy prawo jazdy, o którym mowa w art. 41 ust. 6 lit. b Konwencji jest uznawane przez konkretne państwo-stronę Konwencji, powinno znajdować się w ustawodawstwie krajowym tego państwa. Organ wskazał w tym zakresie na art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, w myśl którego prawo jazdy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu. W ocenie Kolegium przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że ustawodawca dopuścił możliwość legitymowania się prawem jazdy ukraińskim po pierwsze przez czas ściśle określony, a po drugie, uprawnienie to przyznał jedynie takim osobom, które rozpoczynają pobyt stały lub czasowy na terenie RP. Nie ma natomiast podstaw do pozytywnej weryfikacji twierdzenia, że ukraińskim prawem jazdy może legitymować się osoba posiadająca polskie obywatelstwo i mająca miejsce stałego zamieszkania na terenie RP. Osoby, które uzyskują prawo jazdy na terenie Ukrainy, nie tracąc na terenie RP miejsca stałego lub czasowego pobytu, nie mogą przy pomocy tego dokumentu skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce. Ustawodawca wymaga od takich osób posiadania praw jazdy uzyskanych w Polsce lub w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił wymiany prawa jazdy skarżącej, która w dacie wydania zagranicznego prawa jazdy miała stale miejsce zamieszkania w Polsce. Organ podkreślił, że skarżąca jest obywatelką polską od [...] 2022 r. Do wniosku z dnia 6 czerwca 2024 r. skarżąca załączyła oświadczenie, że jej miejsce zamieszkania znajduje się w Polsce, przy czym przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym. W aktach sprawy znajduje się również akt notarialny, z którego wynika, że skarżąca wraz z mężem nabyła w dniu [...] 2019 r. udział w wysokości [...] w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu położonym w L. i oświadczyła w tym akcie, że zamieszkuje w L.. W ocenie organu okoliczności te wskazują, że pobyt skarżącej w Polsce ma charakter stały i wieloletni. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, iż w jego ocenie nie ma możliwości wymiany dokumentu ukraińskiego prawa jazdy skarżącej na dokument polski w sytuacji, gdy sam dokument uprawniający do kierowania pojazdami został wydany w Ukrainie już po uzyskaniu przez stronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca stałego zamieszkania i obywatelstwa, a po wydaniu skarżącej po raz pierwszy ukraińskich uprawnień do kierowania pojazdami skarżąca zmieniła swoje miejsce zamieszkania przenosząc się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. T. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2024 r., zarzucając: 1. naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma możliwości wymiany dokumentu na polskie prawo jazdy w sytuacji, gdy dokument został wydany na [...], a skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania w Polsce, podczas gdy T. P. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami od [...] 2009 r. zaś dokument z [...] 2024 r. jest jedynie duplikatem zgubionego prawa jazdy, które zostało wydane na potrzeby niniejszego postępowania, bowiem bez niego nie mogłaby w żaden sposób udowodnić posiadanych przez siebie uprawnień do kierowania pojazdami; 2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i przyjęcie, że zawarte w niniejszej sprawie dowody uzasadniają odmowę wymiany prawa jazdy wydanego za granicą; 3. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co doprowadziło do wysnucia niewłaściwych wniosków polegających na przyjęciu, że T. P. nie spełnia przesłanek do wymiany dokumentu i winna zdać polski egzamin na prawo jazdy, podczas gdy ta posiada od ponad 15 lat uprawnienia do kierowania pojazdami. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o wymianie prawa jazdy wydanego za granicą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Nie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż została ona wydana bez naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również bez mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Przedmiot zaskarżonej decyzji stanowiła odmowa wymiany prawa jazdy skarżącej wydanego za granicą na polskie prawo jazdy. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku ze złożeniem przez skarżącą T. P. w dniu 6 czerwca 2024 r. wniosku o wymianę wydanego za granicą prawa jazdy kat. B na odpowiednik polski. Wraz z wnioskiem skarżąca przedstawiła prawo jazdy wydane w [...] w dniu [...] 2024 r. Spór w sprawie dotyczy możności wymiany prawa jazdy wydanego za granicą, w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwem członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym - na polskie prawo jazdy. Powyższa kwestia jest regulowana przez art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44). Z powyższego wynika obowiązek dokonania wykładni art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami z uwzględnieniem postanowień Konwencji wiedeńskiej, gdyż Polska i Ukraina są stronami tej konwencji. W art. 41 Konwencji wiedeńskiej wskazano, że umawiające się Strony uznają: a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład; b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami. Zasadą generalną, wyrażoną w art. 41 wskazanej Konwencji, jest zatem wzajemne uznawanie przez jej strony praw jazdy wydanych na ich terytoriach. Znajduje to odzwierciedlenie także w przywołanym wyżej art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2702/20). Zasadnie jednak wskazano w zaskarżonej decyzji, że powyższa zasada wzajemności nie ma charakteru bezwzględnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 2083/16 oraz z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2062/19). Najistotniejsze zastrzeżenie zawarte jest w art. 41 ust. 6 Konwencji, zgodnie z którym postanowienia tego artykułu nie zobowiązują Umawiających się Stron do: a) uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy wydanych na terytorium innej Umawiającej się Strony osobom, których stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po wystawieniu tych praw jazdy; b) uznawania ważności wyżej wymienionych praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium. Z powyższego wynika, że na zasadzie odstępstwa od wzajemnego uznawania uprawnień, przepisy Konwencji nie zobowiązują Umawiających się Stron do uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy wydanych na terytorium innej Umawiającej się Strony w dwóch sytuacjach: po pierwsze, w przypadku osób, których stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po wystawieniu tych praw jazdy; po drugie, w przypadku praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium. Konwencja wiedeńska nie definiuje pojęcia stałego miejsca zamieszkania, wobec czego zasadne jest odwołanie się do przepisu art. 25 kodeksu cywilnego, według którego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W rozpoznawanej sprawie do wniosku z dnia 6 czerwca 2024 r. o wymianę prawa jazdy skarżąca załączyła kopię dokumentu prawa jazdy wydanego w [...] w dniu [...] 2024 r. Natomiast organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo ustaliły, że w chwili wydania ukraińskiego prawa jazdy, to jest w dniu [...] 2024 r., stałe miejsce zamieszkania skarżącej znajdowało się w Polsce. Pobyt skarżącej w Polsce ma charakter stały i wieloletni. Skarżąca we wniosku o wymianę prawa jazdy jednoznacznie oświadczyła, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym przebywa na terytorium RP co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Skarżąca posiada obywatelstwo polskie od dnia [...] 2022 r., a z dołączonej do akt sprawy kopii wypisu aktu notarialnego wynika, że skarżąca w dniu [...] 2019 r. nabyła wraz z mężem udział w wysokości ˝ części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu położonego w L.. W treści aktu notarialnego zawarte jest też oświadczenie skarżącej o jej zamieszkiwaniu w L.. Ponadto zgodnie z przedstawionym przez skarżącą zaświadczeniem, syn skarżącej uczęszcza do szkoły w L. od dnia 1 września 2020 r. Przedstawione okoliczności bezsprzecznie świadczą o tym, że stałe miejsce zamieszkania skarżącej już od co najmniej kilku lat znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie skarżąca faktycznie przebywa i gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. W opisanych okolicznościach bez wątpienia w sprawie zaktualizowała się norma zawarta w art. 41 ust. 6 lit. b Konwencji wiedeńskiej, gdyż w czasie wydawania w [...] dokumentu prawa jazdy z dnia [...] 2024 r. stałe miejsce zamieszkania strony nie znajdowało się na terytorium, na którym to prawo jazdy zostało wydane, to jest na terytorium [...]. W tym czasie skarżąca była obywatelka polską i zgodnie z przedstawionymi przez samą skarżącą dokumentami oraz złożonym oświadczeniem – stale zamieszkiwała na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W tym miejscu trzeba wskazać na trafność stanowiska Kolegium, że osoby, które uzyskują prawo jazdy na terenie Ukrainy, nie tracąc na terenie Rzeczypospolitej Polskiej miejsca stałego lub czasowego pobytu, nie mogą przy pomocy tego dokumentu skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce, co wynika z treści art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl tego przepisu prawo jazdy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu. Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami uznając, że w świetle tego przepisu ustawodawca dopuścił możliwość legitymowania się prawem jazdy innego państwa (w niniejszej sprawie prawem jazdy ukraińskim), przez czas ściśle określony a uprawnienie to przyznał jedynie takim osobom, które rozpoczynają pobyt stały lub czasowy na terenie Polski. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy sytuacja tego rodzaju nie ma natomiast miejsca, gdyż skarżąca od co najmniej kilku lat zamieszkuje stale na terenie Polski. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma możliwości wymiany dokumentu na polskie prawo jazdy w sytuacji, gdy dokument został wydany w Ukrainie, a skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania w Polsce. Skarżąca niezasadnie kwestionuje prawidłowe stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania skarżąca powoływała się na okoliczność uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami w Ukrainie już w 2009 r. i posiadania wcześniej prawa jazdy wydanego w dniu 17 sierpnia 2009 r., którego kopię skarżąca przedłożyła organowi pierwszej instancji. Skarżąca wskazywała, że prawo jazdy wydane w dniu [...] 2024 r. stanowi jedynie duplikat wcześniejszego prawa jazdy, które zostało zgubione w maju 2024 r. W związku z argumentacją skarżącej wymaga podkreślenia, że przytoczone wyżej przepisy ustawy o kierujących pojazdami oraz Konwencji wiedeńskiej dotyczą kwestii wymiany oraz kwestii wzajemnego uznawania praw jazdy, mających postać określonych dokumentów. Dla kwestii uznawania prawa jazdy istotne są między innymi określone w art. 41 ust. 6 Konwencji okoliczności istniejące w czasie, przed lub po wydaniu dokumentu. Dlatego dla oceny zasadności wniosku o wymianę prawa jazdy istotna jest data i okoliczności wydania określonego dokumentu prawa jazdy. Z tych przyczyn prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w świetle przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz Konwencji wiedeńskiej nie ma możliwości wymiany dokumentu prawa jazdy wydanego w Ukrainie na dokument polski w sytuacji, gdy sam dokument uprawniający do kierowania pojazdami został wydany w Ukrainie już po uzyskaniu przez stronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca stałego zamieszkania i obywatelstwa. Prawidłowości tego stanowiska nie podważa powoływana okoliczność, że skarżąca miała już ukraińskie uprawnienia do kierowania pojazdami w 2009 r., w sytuacji gdy dokument załączony do wniosku został wydany w 2024 r., a więc po zmianie miejsca zamieszkania z Ukrainy na Polskę i uzyskaniu przez skarżącą obywatelstwa polskiego, a przy tym zaledwie miesiąc przed złożeniem wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy. Dodatkowo można zauważyć, że wbrew twierdzeniu skarżącej dokument prawa jazdy z dnia [...] 2024 r. nie stanowi duplikatu poprzedniego prawa jazdy. Dokumenty różnią się nie tylko datą wydania, ale też danymi odnośnie daty, od której ważna jest posiadana przez skarżącą kat. B, a także wpisem dotyczącym daty, do której kategoria ta jest ważna, gdyż wpisu takiego brak było w odpowiedniej rubryce prawa jazdy wydanego w 2009 r. Trzeba też wskazać, że w przypadku dokumentu prawa jazdy wydanego w 2009 r. zachodziłaby sytuacja przewidziana w art. 41 ust. 6 lit. a Konwencji wiedeńskiej, gdyż stałe miejsce zamieszkania skarżącej zostało przeniesione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wystawieniu tego prawa jazdy. Wbrew zarzutom skargi organy dokładne wyjaśniły stan faktyczny sprawy i na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego trafnie stwierdziły, że nie ma podstaw prawnych do wymiany ukraińskiego prawa jazdy skarżącej na polski odpowiednik, w sytuacji gdy skarżąca jest obywatelką polską oraz jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium RP, mimo że samo uprawnienie do kierowania pojazdami uzyskała wcześniej, w 2009 r. W ocenie Sądu, organy orzekające nie dokonały błędnych ustaleń ani błędnej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Organy prawidłowo zastosowały art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podejmując wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji wynika też jednoznacznie, że organ odwoławczy nie pominął okoliczności wcześniejszego posiadania przez skarżącą uprawnień do kierowania pojazdami. Organ odniósł się do argumentów skarżącej podnoszonych w odwołaniu, a stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W związku z tym i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") Sąd oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI