III SA/Lu 699/24

III SA/Lu 699/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 50 ust. 1, 2, 4; art. 72; art. 73 ust. 1, 8
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na rozstrzygnięcie protestu przez [...] Agencję Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nr [...] r. z dnia 9 października 2024 r. [...] Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (dalej także jako "LAWP", "organ"), działając na podstawie art. 68 w związku z art. 66 pkt 2 oraz art. 69 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079, dalej jako "ustawa wdrożeniowa" lub "u.z.r.z.") nie uwzględniła protestu wniesionego przez D. Spółkę z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w [...] w związku z negatywną oceną projektu pod tytułem "Cyfryzacja przedsiębiorstwa D. o., zgłoszonego w ramach Działania 2.4 Cyfryzacja [...] MŚP, programu Fundusze Europejskie dla L. 2021-2027", w ramach naboru nr [...]
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej też jako "skarżąca spółka", "wnioskodawca", "strona skarżąca") w dniu 30 listopada 2023 r. zgłosił akces do wskazanego wyżej naboru. Projekt wnioskodawcy po wybraniu do dofinansowania, przed zawarciem umowy został na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, skierowany do ponownej oceny formalnej.
Pismem z 25 czerwca 2024 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia poprawy dokumentacji aplikacyjnej i wyjaśnień w zakresie powiązań z podmiotem [...] D. S. (dalej też jako "[...]" lub "[...] D. S.").
Wskazano, że wniosek o dofinansowanie wymaga poprawy/uzupełnienia m.in. w zakresie kryterium: "Wnioskodawca oraz partner (jeśli dotyczy) wpisuje się w typ Beneficjenta zgodnie z SZOP oraz Regulaminem wyboru projektów i spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa". Wskazano, że dane podmiotu - [...] D. S. należy wykazać w załącznikach: Biznes Plan część opisowa i część finansowa, Oświadczenie o statusie przedsiębiorstwa wnioskodawcy, konkretyzując, w której części, a po uwzględnieniu danych podmiotu powiązanego należy również zweryfikować zadeklarowany przez wnioskodawcę status MŚP. Organ wyjaśnił również, że jeżeli status MŚP wnioskodawcy ulegnie zmianie wówczas należy dokonać jego korekty w: a) formularzu wniosku (sekcja "Wnioskodawca i Realizatorzy, pole "Wielkość przedsiębiorstwa"); b) "Biznes Planie część opisowa" (arkusz/zakładka "Formularz pomocy innej"- sekcja A, pkt. 6 - zgodnie z instrukcją wypełniania zawartą w- załączniku) i c) "Oświadczeniu o statusie przedsiębiorstwa wnioskodawcy" (arkusz/zakładka "Status"). Dodatkowo należy zweryfikować intensywność pomocy (% dofinansowania) zgodnie z Regulaminem wyboru projektów w odniesieniu do posiadanego statusu i w razie konieczności dokonać korekty: a) we wniosku o dofinansowanie sekcja "Budżet projektu" w pozycji dofinansowanie dla poszczególnych kosztów, b) Biznes Planie (część opisowa) w zakładce "Specyfikacja kosztów".
W ramach wyjaśnień wnioskodawca przedstawił szereg argumentów, które jego zdaniem świadczą o braku powiązań z wymienionym wyżej podmiotem i brakiem podstaw do wprowadzenia wskazanych zmian.
Wnioskodawca wyjaśnił, że D. o. sąsiaduje z nieruchomościami wykorzystywanymi przez [...] D. S.. Nieruchomości wykorzystywane przez wnioskodawcę są rozgraniczone płotem, dwoma bramami i ścianą dzielącą budynki ww. podmiotów. Ponadto D. Sp z.o.o. oraz [...] D. S. nie posiadają wspólnej bazy logistyczno - magazynowej, hali produkcyjnej, budynku administracyjnego oraz prowadząc działalność gospodarczą wykorzystują własny sprzęt, oprogramowanie i metody produkcji. Ponadto ww. podmioty nie mają żadnego wspólnego pracownika/zleceniobiorcy/podwykonawcy. Wnioskodawca oświadczył, że każde przedsiębiorstwo podejmuje samodzielne decyzje dotyczące procesu produkcji i dystrybucji towarów. Wnioskodawca wskazał, że oferuje towary produkowane przez firmę [...].
Komisja Oceny Projektów LAWP (dalej też jako "KOP LAWP") po dokonaniu oceny uznała, że wnioskodawca nie spełnia wskazanego wyżej kryterium formalnego poprawności i odmówiła podpisania umowy o dofinansowanie, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem datowanym na dzień 13 sierpnia 2024 r.
W przedmiotowej informacji wskazano, że dokonano analizy wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę w przedmiotowej kwestii i ponownie zweryfikowano relacje zachodzące pomiędzy wnioskodawcą, a innymi podmiotami w rozumieniu zapisów załącznika nr I do rozporządzenia 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodność z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L2014.187.1 z 26 czerwca 2014 r.), dalej "rozporządzanie nr 651/2014", uwzględniając dane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej CEiDG) oraz Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej KRS) oraz uwzględniając informacje dostępne na stronach internetowych wnioskodawcy oraz podmiotu [...] D. S., a także informacje będące w posiadaniu LAWP na podstawie dostępnych dokumentów D. o. i [...] D. S..
Organ wyjaśnił, że w ocenie KOP LAWP, w świetle dostępnych danych wnioskodawca nie jest podmiotem samodzielnym, zgodnie z art. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014. Tymczasem w celu przyporządkowania wnioskodawcy do kategorii MŚP należy brać pod uwagę rzeczywistą pozycję ekonomiczną danego przedsiębiorstwa, co wynika z zaleceń Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącym definicji przedsiębiorstw mikroprzedsiębiorstw małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 124 z 20.5.2003) oraz utrwalonego orzecznictwie TSUE. W ocenie KOP LAWP istnieje cały zespół okoliczności faktycznych świadczących, że pomiędzy wnioskodawcą oraz podmiotem [...] istnieje powiązanie. Do najważniejszych z nich należą: sprzedaż produktów przez te same kanały dystrybucyjne i wzajemne oferowanie produktów drugiego podmiotu na własnych stronach internetowych; prowadzenie działalności na sąsiadujących działkach stanowiących faktycznie jedną lokalizację, tożsamy sposób prowadzenia biznesów; relacje rodzinne - G. S. (prezes D. o. i E. Sp. z o.o.) oraz D. S., są braćmi; prowadzenie działalności na tym samym rynku, w tym uzupełnianie wzajemne ofert obu podmiotów i wspieranie własną ofertą produktową nowo powstałego przedsiębiorstwa działającego w ramach grupy (E. spółki z o.o., podmiot powiązany z wnioskodawcą).
Dalej wyjaśniono, że ze względu na pominięcie w dostarczonej w ramach poprawy dokumentacji aplikacyjnej informacji o podmiocie powiązanym z wnioskodawcą Komisja Oceny Projektów LAWP nie mogła zweryfikować, czy wnioskodawca z uwzględnieniem relacji o charakterze powiązań w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014 jest uprawniony do aplikowania w ramach danego postępowania zgodnie z typami beneficjentów określonymi w SZOP oraz w Regulaminie wyboru projektów, jak również czy wnioskodawca nie należy do grupy gospodarczej znajdującej się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 tego rozporządzenia, a w konsekwencji nie można uznać, że kryterium "Wnioskodawca oraz partner (jeśli dotyczy) wpisuje się w typ Beneficjenta zgodnie z SZOP oraz Regulaminem wyboru projektów i spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa" jest spełnione.
Od pisma informującego o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie wnioskodawca w dniu 28 sierpnia 2024 r. złożył protest. Zarzucił, że oceniający wielokrotnie naruszyli art. 45 pkt 1-2 u.z.r.z., poprzez dokonanie szeregu nieprzejrzystych ustaleń, które przyczyniły się do uznania, iż D. o. oraz podmiot [...] D. S. są przedsiębiorstwami powiązanymi. Według wnioskodawcy oceniający niesłusznie uznali m.in., że oba podmioty korzystają z jednej lokalizacji, wykorzystują tę samą technologię do wytwarzania produktów wyróżniającą je na rynku, dążą do połączenia potencjału gospodarczego, oraz że E. Sp. z o.o. jest największym kontrahentem 0PEK0 D. S. w ramach internetowej sprzedaży produktów.
LAWP nie uwzględniła protestu.
W swoim rozstrzygnięciu z dnia 9 października 2024 r. LAWP wyjaśniała, że zgodnie z załącznikiem nr [...] do Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr [...], Działania 2.4 Cyfryzacja [...] MŚP, Priorytetu II Transformacja gospodarcza i cyfrowa regionu, programu Fundusze Europejskie dla L. 2021-2027 (dalej "Regulamin wyboru") zatytułowanym "Kryteria wyboru projektów nabór nr [...] (dalej "Kryteria wyboru") - Kryteria formalne poprawności stanowią kryteria zerojedynkowe, obligatoryjne do spełnienia, a ich ocena polega na przyznaniu wartości logicznych "TAK" lub "NIE" ewentualnie "NIE DOTYCZY".
W ramach kryterium "Wnioskodawca oraz partner (jeśli dotyczy) wpisuje się w typ Beneficjenta zgodnie z SZOP oraz Regulaminem wyboru projektów i spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa.", ocenie podlega między innymi: "Czy wnioskodawca, z uwzględnieniem relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 (jeśli dotyczy) jest uprawniony do aplikowania w ramach danego postępowania zgodnie z typami beneficjentów określonymi w SZOP aktualnym na dzień ogłoszenia naboru (pole: Typ beneficjenta - szczegółowy) oraz w Regulaminie wyboru projektów?" oraz "Czy wnioskodawca i żaden z partnerów (jeśli dotyczy) nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji i nie należy do grupy gospodarczej znajdującej się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 (jeśli dotyczy)?".
W dalszej kolejności LAWP wskazała, że po dokonaniu analizy dokumentów z badanego etapu oceny oraz analizy podanych informacji uznać należało, że argumentacja przedstawione w treści informacji o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie jest jak najbardziej słuszna.
W ocenie organu pomimo podziału działek, wszystkie trzy przedsiębiorstwa: wnioskodawcy, [...] oraz E. Sp. z o.o. prowadzą całą działalność lub jej część na sąsiadujących nieruchomościach. Należy więc pozostawić w mocy spostrzeżenie KOP LAWP dotyczące funkcjonowania trzech podmiotów działających na tym samym rynku w swoim bezpośrednim sąsiedztwie. Taki stan faktyczny wraz z pozostałymi przesłankami pozwala powziąć wątpliwość co do braku powiązań pomiędzy tymi podmiotami w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014. Pozostałe argumenty wnioskodawcy także nie wykluczają w żaden sposób, w ocenie organu, istnienie powiązania. W ocenie LAWP prowadzona działalność magazynowa (szczególnie w kontekście wzajemnej odsprzedaży własnych produktów) może jedynie potwierdzać, iż żaden z trzech omawianych podmiotów nie funkcjonuje na rynku zupełnie samodzielnie a bliskie sąsiedztwo wszystkich podmiotów znacząco ułatwia logistykę i praktycznie eliminuje koszty transportu towarów przeznaczonych do odsprzedaży przez powiązane podmioty co skutkuje w praktyce zerowymi kosztami dostawy produktów i zwielokrotnia osiągane zyski (tworząc w praktyce jedną wspólną bazę magazynową dla wszystkich podmiotów). Organ zgodził się z wnioskodawcą, że sam fakt tworzenia produktów z tego samego materiału nie jest nadzwyczajnym rozwiązaniem rynkowym w skali regionu, kraju czy nawet świata, jednakże może prowadzić do konkluzji, w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej na sąsiadujących działkach, że zarówno wnioskodawca jak i [...] D. S. mogą korzystać z tych samych dostawców materiałów z recyklingu, co może ułatwiać prowadzenie negocjacji z potencjalnymi kontrahentami oraz może wpływać na obniżenie ponoszonych przez oba podmioty kosztów m.in. dostaw materiałów do produkcji. LAWP wskazała, ze zważywszy na znajomość poprzednich projektów analizowanych podmiotów, zarówno [...] D. S. jak i D. o. w niedługich odstępach czasu wdrożyły podobne innowacyjne technologie produkcji doniczek tj. przy użyciu polipropylenu domieszkowanego biopolimerami stanowiącymi wielocukry (celuloza mikrokrystaliczna i skrobia termoplastyczna). Zdaniem LAWP widać zatem wyraźnie, że działania rozwojowe opisywanych podmiotów są wzajemnie uzgadniane.
Dalej organ wyjaśnił, że w momencie rozpatrywania protestu zarówno wnioskodawca, E. Sp. z o.o. oraz [...] D. S., na swoich stronach internetowych ([...].pl, [...].pl oraz [...].pl), jak i w materiałach promocyjnych, usunęli oznaczenia producentów oferowanych produktów (doniczek produkcyjnych/szkółkarskich), na którą to okoliczność zwróciła uwagę Komisja Oceny Projektów wskazując, że produkty oferowane poprzez strony internetowe wnioskodawcy oraz [...] D. S. zawierają oznaczenie symbolem "OP" oraz "DK", co w ocenie instytucji świadczy o określeniu producenta "OP" - [...] oraz "DK" - D.. Komisja zwróciła również uwagę, że produkty można również wyszukać po numerze ID, który we wszystkich sklepach jest taki sam, ponadto analogiczne są również zdjęcia produktów. Odwołała się do oferty katalogowej wnioskodawcy z 2023 roku, w którym znajdują się tabele zawierające zestawienie produktów z określeniem producenta "OP" i "DK" oraz ID.
LAWP podniosła, że szczegółowo przenalizowała informacje zawarte w Internecie podawane przez wszystkie trzy podmioty. Wyjaśniała, że dla przykładu ustaliła, iż doniczkę okrągłą niską oznaczoną symbolem RL3 o pojemności 3 litrów, mają w swojej ofercie wszystkie trzy podmioty. Na stronie [...].pl, przedmiotowa doniczka nie posiada oznaczenia producenckiego, co może sugerować, że jest produkcją własną przedsiębiorstwa [...] D. S. fhttps://[...]/). Natomiast na stronie zarówno [...].pl ([...]/) oraz w sklepie internetowym [...].pl ([...] przedmiotowa doniczka została oznaczona jako produkt spółki D.. Przedstawienie w taki sposób produktów o identycznym oznaczeniu (RL3) oraz specyfikacji, nie pozwala zidentyfikować faktycznego producenta przedmiotowego produktu, co stoi w sprzeczności z wyjaśnieniami wnioskodawcy zawartymi w treści protestu dotyczącymi przejrzystości oraz uczciwości wobec klientów poprzez wskazanie producenta.
W dalszej kolejności LAWP dodała, że numer telefonu podany w katalogu wnioskodawcy na 2023 r. na stronie internetowej to numer telefonu D. S.. W ocenie organu wskazanie numeru telefonu innego podmiotu (który według twierdzeń zawartych w treści protestu, nie współpracuje z wnioskodawcą na zasadach pozarynkowych), jako numeru telefonu do działu handlowego swojej firmy, jest zdecydowanie działaniem pozarynkowym, jednoznacznie ukazującym łączenie potencjału handlowego obu podmiotów: wnioskodawcy oraz [...] D. S..
Odnosząc się z kolei to twierdzeń wnioskodawcy, że współpraca E. Sp. z o.o. z [...] D. S., jest współpracą ukształtowaną przez klientów sklepu internetowego, natomiast produkty [...], nie są w żaden szczególny sposób promowane, a ich sprzedaż odbywa się na takich samych zasadach jak i sprzedaż produktów innych producentów dostępnych w sklepie internetowym, organ wskazał, że sklep internetowy [...].pl jest nowopowstałym bytem - funkcjonuje od 2022 r. Od samego początku funkcjonowania sklepu internetowego, miał zapewnione znacznie korzystniejsze warunki zaistnienia na rynku od innych sklepów internetowych sprzedających artykuły do produkcji roślin. Wynika to z faktu, iż w swojej ofercie od momentu powstawania posiadał produkty dwóch wiodących producentów doniczek - D. oraz [...], które funkcjonują na rynku od kilkunastu i kilkudziesięciu lat.
W ocenie organu sam fakt podjęcia współpracy ze sklepem internetowym [...].pl przez [...] D. S., pozwoliło na uzyskanie przez nowopowstały sklep internetowy dużej bazy klientów, co zdecydowanie prowadziło do szybszego rozwoju i uzyskiwania zadowalających efektów funkcjonowania na rynku.
Odnosząc się natomiast do argumentacji protestu, że dostrzeżone przez LAWP powiązania mają charakter klasycznej, wolnorynkowej współpracy i ich stan nie może być porównywany do sytuacji wskazywanej w powoływanym przez organ wyroku TSUE T-137/02 Pollmeier Malchow GmbH & Co. KG, przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich czy decyzji Komisji z dnia 7 czerwca 2006 r. w sprawie C 8/2005 Nordbrendenburger Umesterungswerke 2006/904/W, LAWP wyjaśniła, że w sprawie nie sposób nie dostrzegać takich okoliczności jak:
- prowadzenie sprzedaży produktów w ramach tych samych kanałów dystrybucyjnych;
- wzajemne oferowanie produktów podmiotów powiązanych na własnych stronach internetowych;
- wspierania własną ofertą produktową nowopowstałego przedsiębiorstwa utworzonego w ramach grupy;
- prowadzenia działalności na tym samym rynku - uzupełnianie wzajemnie ofert obu podmiotów;
- prowadzenie działalności na sąsiadujących ze sobą działkach - stanowiących jedną lokalizację,
- tożsamy model prowadzenia biznesów - dystrybucja i wykorzystywane technologie;
- relacje rodzinne.
Końcowo organ podkreślił, że dokumentacja konkursowa nie zabiera możliwości aplikowania o środki podmiotom działającym w grupach, natomiast negatywna ocena omawianego projektu wynika z faktu, iż wnioskodawca wskazując, że działa samodzielnie w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014 nie przygotował prawidłowo swojej dokumentacji aplikacyjnej, co w konsekwencji nie pozwoliło oceniającym na pełną ocenę w kontekście tego kryterium formalnego poprawności.
D. Sp. z o. o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rozstrzygnięcie organu z dnia 9 października 2024 r.
W skardze zarzuciła LAWP naruszenie art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez dokonanie oceny projektu z naruszeniem zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i zasady równego traktowania wnioskodawców, co polegało w szczególności na dokonaniu szeregu niekorzystnych dla wnioskodawcy ustaleń faktycznych nie w oparciu o zebrany zgodnie z ustawą i postanowieniami Regulaminu wyboru materiał dowodowy, ale w drodze przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego zasady nie zostały uregulowane w przepisach prawa lub postanowieniach regulaminu oraz w oparciu o domniemania i założenia niewynikające, a wręcz sprzeczne z zebranym w sprawie zgodnie z ustawą i postanowieniami regulaminu materiałem dowodowym - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik oceny projektu (doprowadziło do negatywnej oceny projektu).
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LAWP, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie swoich zarzutów, podkreślając przede wszystkim, że postępowanie konkursowe nie jest postępowaniem administracyjnym, w którym organ jest obowiązany przeprowadzić kompleksowe postępowanie dowodowe w aspekcie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Tym samym instytucja dofinansowująca nie przeprowadza własnego postępowania dowodowego, a przy ocenie wniosku powinna bazować na dokumentach i oświadczeniach wnioskodawcy składanych pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wnioskodawca w odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie z dnia 25 czerwca 2024 r. przedstawił rzetelne i wyczerpujące oświadczenia dotyczące relacji D. o., E. Sp. z o.o. i [...] D. S., które powinny być podstawą ustalenia przez organ stanu faktycznego. Skarżąca spółka podkreśliła, że nieruchomości wykorzystywane przez nią i przedsiębiorstwo [...] są rozgraniczone płotem, dwoma bramami i ścianą dzielącą budynki, żadne towary [...] nie są produkowane ani magazynowane na nieruchomości skarżącej spółki. Jedyną formą wykorzystywania przez D. nieruchomości przedsiębiorstwa [...] jest korzystanie ze służebności przejazdu i przechodu. Skarżąca spółka podkreślała, że oprócz nieruchomości w [...] D. korzysta z nieruchomości w U. i K. i także te lokalizacje są wykorzystywane wyłącznie przez skarżąca i E. Sp. z o.o. Dodała, że głównym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez [...] D. S. jest ul. [...] nr [...] w K.. Działalność [...] D. S. w [...], zgodnie z wiedzą wnioskodawcy jest konsekwentnie i sukcesywnie wygaszana.
W ocenie skarżącej spółki twierdzenia organu o wspólnej bazie magazynowej i braku kosztów dostawy są bezpodstawne. Wnioskodawca ponownie podkreślił, że każde z przedsiębiorstw podejmuje samodzielne decyzje co do organizacji dostaw surowców i materiałów niezbędnych do prowadzenia produkcji, jak też co do sposobu dystrybucji własnych towarów. D. o. (jak też jakakolwiek osoba fizyczna związana z tą spółką, w tym G. S.), poza informacjami ogólnie i łatwo dostępnymi, nie ma wiedzy o sposobie organizacji produkcji, magazynowania i dystrybucji przyjętej przez [...]. Dodała również, w kontekście argumentacji organu co do zmiany informacji na stronach internetowych, że wnioskodawca może jedynie przypuszczać, iż zmiana treści własnej strony internetowej przez [...] D. S. (jeśli taka była) motywowana może być, podobnie jak w przypadku skarżącej spółki, decyzjami podejmowanymi przez LAWP. Skarżąca spółka podkreśliła, że jest przekonana o swojej pełnej niezależności od [...] D. S., co wywodzi z okoliczności szczegółowo przedstawionych w wyjaśnianiach z dnia 4 lipca 7.2024 r. Wyjaśniła, że sposób oceny wniosku do dofinansowanie uświadomił wnioskodawcy, iż okoliczność posługiwania się nazwą [...] D. S. na swojej stronie internetowej może skutkować pojawianiem się po stronie instytucji państwowych nieprawidłowego i bezpodstawnego założenia o "powiązaniu" wnioskodawcy z przedsiębiorstwem [...] D. S.. W związku z tym, wnioskodawca, działając kosztem zmniejszenia transparentności swojej internetowej oferty, podjął decyzję o usunięciu oznaczeń i produktów [...] z własnej witryny internetowej. Niniejsze świadczy wyłącznie o przezorności i racjonalności działań wnioskodawcy. Skarżąca spółka wskazała nadto, że podanie numeru telefonu D. S. w katalogu na 2023 r. było wynikiem omyłki pracownika wnioskodawcy.
Skarżąca spółka podkreśliła, że współpraca z firmą [...] poprzez oferowanie towarów tego przedsiębiorstwa przez D. o. i E. Sp. z o.o. została zapoczątkowana dopiero od niedawna (pierwsza sprzedaż z [...] do D. o. miała miejsce dopiero w styczniu 2024 roku; pierwsza sprzedaż z [...] do E. Sp. z o.o. dopiero w 2022 roku) oraz stanowiła odpowiedź na potrzeby rynku. Wskazywała również, że wartość sprzedaży produktów [...] (przez D. o. lub E. Sp. z o.o.) w okresie od 2022 do czerwca 2024 roku wyniosła jedynie 1,15% wartości ogólnej sprzedaży D. o. i E. Sp. z o.o. Także wartość sprzedaży na rzecz [...] nie jest duża i w tym okresie sięgała poniżej 1% wartości ogólnej sprzedaży D.. Tym samym nie można uznać, że działalność spółek D. i E. jest w istotny sposób zależna od możliwości handlu produktami [...].
Strona skarżąca podkreśliła, że sprzedaż produktów do [...] ma charakter czysto biznesowy.Zarzuciła, że LAWP nie zwracał się do wnioskodawcy o uzupełnienie sowich wyjaśnień z 4 lica 2007 r. i nie okazał skarżącej dokumentów, na podstawie których wyprowadził stawiane wnioski.
Konkludując skarżąca spółka wskazała, że złożone przez wnioskodawcę w dniu 4 lipca 2024 r. wyjaśnienia powinny być traktowane jako uzupełnienie wniosku, w związku z tym LAWP nie była uprawniona do odkodowywania z nich ustaleń innych niż wynikające wprost z ich treści.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 8 stycznia 2025 r. strona skarżąca uzupełniła swoje stanowisko. Podkreśliła, że wnioskodawca nie oferuje firmie [...] innych warunków niż pozostałym producentom, a wartość transakcji sprzedaży produktów tego podmiot jest znikoma w porównaniu do ogólnej działalności prowadzonej przez skarżącą spółkę. Strona skarżąca wskazała również, że ustawowy zakaz udostępniania informacji, o którym mowa w powołanym przez organ w odpowiedzi na skargę art. 48 ust. 2 ustawy wdrożeniowej nie ma w sprawie zastosowania, zwłaszcza gdy organ w sowim rozstrzygnięciu odnosił się do projektów historycznych, co do których postępowania konkursowe zostały zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wbrew zarzutom skargi dokonana przez organ ocena projektu skarżącej spółki pod tytułem "Cyfryzacja przedsiębiorstwa D. o., zgłoszonego w ramach Działania 2.4 Cyfryzacja [...] MŚP, programu Fundusze Europejskie dla L. 2021-2027, w ramach naboru nr [...] nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
Kognicja sądu administracyjnego do kontroli podjętego przez organ rozstrzygnięcia w tym przedmiocie znajduje umocowanie w art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Stosownie natomiast do art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W myśl art. 73 ust. 8 u.z.r.z. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Realizowana przez sądy administracyjne kontrola spraw o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy wdrożeniowej jest dokonywana w oparciu o kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa. Zgodnie z regulacjami ustawy wdrożeniowej (art. 42 - 44) objęty dofinansowaniem może być wyłącznie projekt wybrany do dofinansowania, a wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Właściwa instytucja wybiera projekty do dofinansowania w sposób konkurencyjny lub niekonkurencyjny.
W celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie, a warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom. (art. 50 ust. 1 i 2 ustawy). Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu. Ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu (art. 50 ust. 3 i 4). Co powinien w szczególności określać regulamin unormowane zostało w art. 51 ustawy.
Tym samym ocena projektów dokonywana jest w oparciu o publicznie dostępną dokumentację konkursową, stanowiącą również podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem oceny projektu przez właściwą instytucję.
To zatem z dokumentacji konkursowej wynika jakich informacji jest wnioskodawca obowiązany udzielić, jakie są wymogi konkursu, według jakich kryteriów będą oceniane wnioski. Organ zatem zobligowany jest i uprawniony to prowadzenia naboru i dokonania oceny złożonych wniosków tak jak mu pozwala na to dokumentacja konkursowa. Wnioskodawca przystępując zaś do konkursu godzi się na wymagania i warunki określone systemem realizacji danego programu. I to na wnioskodawcy ciąży bezwzględny obowiązek uważnego zapoznania się z dokumentacją konkursową oraz starannego i rzetelnego przygotowania dokumentacji konkursowej.
W konsekwencji zaś brak przedstawienia niezbędnych informacji, brak starannego i wyczerpującego odniesienia się do kwestii objętych zakresem danego kryterium, czy też przedstawienie danych niezgodnych z wymogami tej dokumentacji, niespójnych, niepewnych, czy też budzących uzasadnione wątpliwości – w sposób oczywisty wpływa na ocenę spełnienia danego kryterium w sposób negatywny.
Ogłoszenie naboru nr [...], opublikowane na stronie internetowej Fundusze Europejskie dla L. 2021-2027 – funduszeUE.[...].pl obejmowało Regulamin naboru wraz z załącznikami, w tym w szczególności załącznik nr [...] Kryteria wyboru projektów (okoliczność niesporna).
I o ile zgodzić się należy ze stanowiskiem skargi, iż postępowanie konkursowe nie jest postepowaniem administracyjnym w rozumieniu regulacji kodeksowych, o tyle nietrafne są już zarzuty skargi co do tego, że organ dokonał szeregu ustaleń faktycznych w oparciu o materiał dowodowy pozyskany wbrew uregulowaniom zawartym w przepisach prawa i postanowieniach Regulaminu wyboru.
Z podstawowych informacji o naborze zawartych w Regulaminie naboru (pkt 3 ppkt 3.4.8) wynikało, że LAWP zastrzega sobie prawo do żądania od wnioskodawcy, na etapie poprawy/uzupełnienia w trakcie oceny lub przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, dodatkowych załączników/dokumentów/oświadczeń (innych niż wymienione w Załączniku nr [...] do Regulaminu), niezbędnych do dokonania tej oceny w oparciu o kryteria wyboru projektów lub niezbędnych do zawarcia umowy o dofinansowanie.
Z Regulaminu naboru (pkt 8 pkt 8.2.4.1. i ppkt 8.2.4.6.) wynika również, że umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta wyłącznie jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania. W przypadku, gdy przed podpisaniem umowy o dofinansowanie LAWP poweźmie wiedzę, o okolicznościach mogących mieć negatywny wpływ na wynik oceny projekt zostaje skierowany do ponownej oceny, na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej.
Podstawę zaskarżonego negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie przez Instytucję organizującą konkurs, po weryfikacji przeprowadzonej przed zawarciem umowy (w oparciu o powołane wyżej regulacje), że skarżąca spółka nie spełnia obligatoryjnego kryterium formalnego poprawności "Wnioskodawca oraz partner (jeśli dotyczy) wpisuje się w typ Beneficjenta zgodnie z SZOP oraz Regulaminem wyboru projektów i spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa."
Kryteria formalne (w tym kryteria formalne poprawności) są kryteriami zerojedynkowymi, obligatoryjnymi, których spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Niespełnienie któregokolwiek z nich skutkuje negatywną oceną projektu. Ocena ww. kryteriami polega na przyznaniu wartości logicznych: "TAK", "NIE", "NIE DOTYCZY" – pkt 6 ppkt 6.2.7. Regulaminu wyboru. Postanowienia Regulaminu wyboru znalazły odzwierciedlenie w załączniku nr [...] – Kryteria wyboru, gdzie również wskazano, iż jest to kryterium zerojedynkowe, obligatoryjne, podlegające na przyznaniu wartości logicznych "TAK", "NIE". Wskazano również, że kryterium to jest zdefiniowane poprzez zestaw pytań pomocniczych (cząstkowych) oraz że kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie adekwatne pytania cząstkowe będzie pozytywna.
W ramach tego kryterium ocenie podlegało między innymi:
-"Czy wnioskodawca, z uwzględnieniem relacji o charakterze powiązań lub partnerstwa w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 (jeśli dotyczy) jest uprawniony do aplikowania w ramach danego postępowania zgodnie z typami beneficjentów określonymi w SZOP aktualnym na dzień ogłoszenia naboru (pole: Typ beneficjenta - szczegółowy) oraz w Regulaminie wyboru projektów ?" oraz
- "Czy wnioskodawca i żaden z partnerów (jeśli dotyczy) nie jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji i nie należy do grupy gospodarczej znajdującej się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 (jeśli dotyczy)?".
Jak już wskazano Regulamin wyboru wraz z załącznikami stanowi podstawę wyznaczającą zasady i warunki udziału w naborze, zarówno dla Instytucji organizującej nabór jak i dla wnioskodawcy .
W załączniku nr [...] do Regulaminu wyboru - Kryteria wyboru - w opisie wskazanego powyżej kryterium formalnego poprawności wprost wskazano na podstawie jakich dokumentów oraz informacji jest ono oceniane: "Kryterium weryfikowane jest na podstawie wniosku o dofinansowanie, załączników, ogólnodostępnych rejestrów i informacji oraz informacji będących w posiadaniu instytucji przeprowadzającej postępowanie lub pozyskanych w toku postępowania w zakresie wyboru."
Nieprawidłowe są zatem twierdzenia strony skarżącej, że LAWP może dokonywać oceny wniosku złożonego w danym naborze jedynie na podstawie dokumentacji przedłożonej przez samego wnioskodawcę oraz zawartych w niej informacji i oświadczeń złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Samo złożenie przez skarżącą stosowych wyjaśnień i oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej w tym dotyczących braku powiązań z podmiotem [...] D. S. nie uzasadniało odstąpienia przez organ od podęcia czynności wyjaśniających i przyjęciu bezkrytycznie twierdzeń wnioskodawcy. Rolą oceniających jest właśnie weryfikacja informacji zawartych we wniosku i oświadczeniach zgodnie z dokumentacją konkursową.
Ponadto jak wynika z powyższego opisu kryterium, wbrew stanowisku skargi organ mógł też sięgać do informacji o danym podmiocie "będących w posiadaniu instytucji przeprowadzającej postępowanie", a zatem i tych pozyskanych z innych naborów w tym z zakończonych postępowań konkursowych. Za nietrafione również uznać należy zarzuty skargi, że organ nie okazał dokumentów, na podstawie których zawarto twierdzenia przedstawione zarówno w odmowie podpisania umowy, jak i na etapie rozstrzygnięcia protestu. Strona skarżąca zarzuciła, że organ "coś wie", nie mówiąc skąd.
Jak już wskazano w tej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym, gromadzeniem materiału dowodowego i tworzeniem akt sprawy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. też art. 72 ustawy wdrożeniowej). Ponadto skarżąca spółka na żadnym etapie postępowania nie wnioskowała do organu o przedstawienie takich dokumentów, a co najistotniejsze nie podważyła skutecznie dokonanych przez organ ustaleń, o czym będzie jeszcze mowa poniżej. Ponadto zauważenia wymaga, że organ korzystał też z informacji powszechnie dostępnych w tym upublicznionych przez sama stronę skarżąca na jej stronach internetowych oraz podmiotów uznanych przez organ za powiązane.
W ocenie sądu zarówno wystosowane do skarżącej wezwanie jak i ocena udzielonych wyjaśnień przez organ była w pełni prawidłowa i skutkowała podjęciem właściwego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu już zauważyć należy, że jak wynika zarówno z postanowień Regulaminu wyboru (pkt 6 ppkt 6.2.9), jak i zapisów załącznika nr [...] odnośnie do powyższego kryterium wskazano, że istnieje tylko jednokrotna możliwość poprawy/uzupełnienia projektu na wezwanie instytucji w zakresie niniejszego kryterium.
Tym samym niewłaściwe jest stanowisko skargi, że organ jeśli miał jakiekolwiek wątpliwości w zakresie złożonych przez wnioskodawcę wyjaśnień to powinien wezwać go do ich sprecyzowania. Jak wydać z zapisów dokumentacji konkursowej organ takiej możliwości nie miał. To wnioskodawca powinien tak przygotować dokumentację i tak udzielić wyjaśnień by ocena spełnia danego kryterium była możliwa.
W niniejszej sprawie kwestią kluczową było ustalenie statusu wnioskodawcy jak mikro, małe, czy średnie przedsiębiorstwo (statusu MŚP), zgodnie z postanowieniami dokumentacji konkursowej. Wnioskodawca aplikował o środki jako małe przedsiębiorstwo, a w oświadczeniu o statusie przedsiębiorstwa jak podmiot powiązany wykazał jedynie E. Sp. z o.o.
Z Regulaminu naboru (pkt 4 ppkt 4.1.) wprost wynika, że podmioty uprawnione do uzyskania wsparcia to mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (zgodnie z definicją zawartą w Załączniku I do rozporządzenia 651/2014). W informacjach ogólnych zamieszczonych w tej części regulaminu podano m.in., że w celu określenia statusu przedsiębiorstwa należy wziąć pod uwagę liczbę personelu oraz dane finansowe, o których mowa w Załączniku I do Rozporządzenia 651/2014. Ponadto należy wziąć pod uwagę relacje, występujące pomiędzy wnioskodawcą a innymi podmiotami, w rozumieniu Załącznika I do rozporządzenia 651/2014.
Z regulaminu wynika również, że szczegółowe regulacje dotyczące występowania relacji pomiędzy podmiotami zostały opisane w Załączniku I do rozporządzenia 651/2014. Poniżej przedstawiono niektóre (co należy podkreślić) z przesłanek świadczące o występowaniu relacji powiązania lub partnerstwa pomiędzy podmiotami oraz zasady ustalania danych finansowych oraz wielkości zatrudnienia, w przypadku występowania przedmiotowych relacji, niezbędne do określenia statusu przedsiębiorstwa.
Wskazano, że przedsiębiorstwa powiązane, oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:
a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;
b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;
c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki;
d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/ akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/ akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie
Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są traktowane jak przedsiębiorstwa, a nie jak osoby fizyczne, o których mowa wyżej.
Za rynek pokrewny uważa się m.in. rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu w stosunku do rynku właściwego (np. rynek bezpośrednio sąsiedni w łańcuchu produkcyjnym np. produkcja - dystrybucja). Wnioskodawca musi zdecydować czy wpływ danej osoby fizycznej na inne przedsiębiorstwo ma cechy relacji opisanych w art. 3 ust. 3 Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014, w tym w szczególności czy wywiera ona dominujący wpływ na działalność tych przedsiębiorstw.
Powyżej unormowania regulaminu są przeniesieniem regulacji art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014.
W regulaminie wskazano również, że jednocześnie ustalając status przedsiębiorstwa należy wziąć pod uwagę rzeczywistą pozycję ekonomiczną przedsiębiorstwa i jego potencjał gospodarczy tj. uwzględnić czy jest ono niezależne oraz czy nie należy do grupy powiązanej gospodarczo i organizacyjne (nie musi mieć ona charakteru oficjalnego). Należy wziąć pod uwagę szczególnie związki pomiędzy przedsiębiorstwami za pośrednictwem osób fizycznych, będących członkami rodziny.
Rozumienie zaistnienia powiazań w znaczeniu unormowanym przepisami prawa unijnego jest w orzecznictwie prezentowane bardzo szeroko, przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej. Wskazuje się, że Załącznik I do rozporządzenia nr 651/2014 zawiera katalog sytuacji, których zaistnienie świadczy o niespełnieniu się przesłanki uznania danego podmiotu za MŚP. Jednakże wymienionych tam typowych sytuacji nie sposób uznać za jedyne, które mogłyby świadczyć o uprzywilejowaniu danego podmiotu wobec innych przedsiębiorstw działających na rynku. Niewątpliwie bowiem istnieją również inne przypadki, związane chociażby ze stosunkami rodzinnymi, majątkowymi czy też strukturalnymi w przedsiębiorstwach, które mimo, iż nie zostały wprost wskazane w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, w konkretnej sprawie świadczyć mogą o zachwianiu zasady równości podmiotów wobec prawa. Takie podejście ma istotne
znaczenie dla oceny zgodności z prawem pomocy publicznej kierowanej do MŚP, ponieważ w pewnych sytuacjach takie powiązania między przedsiębiorcami, w szczególności gdy tworzą istotne zależności finansowe, rynkowe, ekonomiczne lub osobowe z innymi przedsiębiorstwami, mogą powodować, iż przedsiębiorstwo takie w rzeczywistości nie należy do sektora MŚP (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I GSK 427/19 – orzeczenia.nsa.gov. pl. dalej CBOSA). Słusznie zwrócił uwagę organ (odwołując się przy tym do orzecznictwa TSUE), że celem zastosowania definicji MŚP jest zapewnienie, aby adresatem publicznych programów były tylko te przedsiębiorstwa, które faktycznie wymagają wsparcia i wyeliminowanie tych grup przedsiębiorstw, których siła ekonomiczna może przekraczać siłę prawdziwych MŚP.
Jak wskazał z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I GSK 747/23 (CBOSA) z odwołaniem to wyroku w sprawie sygn. C-110/13 przepis dotyczący definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorstwa można uważać za powiązane, jeżeli z analizy nawiązanych między nimi stosunków prawnych i gospodarczych wynika, że za pośrednictwem jednej osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających łącznie stanowią one jeden podmiot gospodarczy, nawet jeśli formalnie nie pozostają w jednej ze ściśle określonych prawem relacji. Za działające łącznie uważa się osoby fizyczne, które porozumiewają się w celu wywierania wpływu na decyzje handlowe danych przedsiębiorstw, co wyklucza, aby te przedsiębiorstwa mogły być uważane za niezależne gospodarczo od siebie. Realizacja tego warunku zależy od okoliczności sprawy i nie musi być koniecznie podporządkowana istnieniu więzów umownych między tymi osobami ani stwierdzeniu ich zamiaru obejścia definicji przedsiębiorstw mikro, małych lub średnich. W powołanym wyroku TSUE sygn. C-110/13, dotyczącym art. 3 ust. 3 załącznika do zalecenia 2003/361/WE (o analogicznej treści do art. 3 ust. 3 załącznika I rozporządzenia nr 651/2014), TSUE zauważył również, że z motywów 9 i 12 tego zalecenia wynika, że definicja przedsiębiorstw powiązanych ma na celu lepsze zrozumienie rzeczywistej pozycji ekonomicznej MŚP oraz wyeliminowanie z tej kategorii grup przedsiębiorstw, których siła ekonomiczna może przekraczać siłę prawdziwych MŚP, w celu zapewnienia, że tylko przedsiębiorstwa, które naprawdę potrzebują przywilejów wynikających dla MŚP z różnych przepisów lub środków zastosowanych dla ich korzyści faktycznie z nich skorzystają. Motywy te stanowią również, że w celu ograniczenia rozpatrywania relacji istniejących między przedsiębiorstwami za pośrednictwem osób fizycznych do niezbędnego minimum, uwzględnienie takich relacji zostało ograniczone do wypadków, w których owe przedsiębiorstwa prowadzą działalność na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich (w okolicznościach niniejszej sprawy część działalność wnioskodawcy i przedsiębiorstwa [...] na tym samym rynku nie budzi wątpliwości). Podkreślił, że w celu uwzględnienia jedynie przedsiębiorstw stanowiących w rzeczywistości samodzielne MŚP należy zbadać strukturę MŚP tworzących grupę gospodarczą, której potencjał przewyższa rzeczywisty potencjał takiego przedsiębiorstwa, oraz należy zapewnić, by definicja MŚP nie była obchodzona z powodów czysto formalnych.
Podsumowując, badając status przedsiębiorstwa, należy brać pod uwagę rzeczywistą pozycję ekonomiczną przedsiębiorstwa i jego potencjał gospodarczy tj. uwzględnić czy jest ono niezależne oraz czy nie należy do grupy powiązanej gospodarczo i organizacyjnie, także w kontekście, czy nieformalnie powiązane osobowo przedsiębiorstwa podejmują wspólne działania gospodarcze i czy ich działalność się wzajemnie uzupełnia. Do oceny powinny zatem być brane pod uwagę związki między przedsiębiorstwami za sprawą osób fizycznych (w szczególności członków rodziny).
Wbrew zarzutom skargi przynależność do grupy badana była nie tylko pod kątem relacji osobistych ale także z funkcjonalnego i gospodarczego punktu widzenia (kontakty gospodarcze, powiązania organizacyjne).
W tym miejscu zauważyć jednak należy, że w Regulaminie wyboru wskazano, iż przy ustalaniu statusu MŚP wnioskodawca może też się posiłkować poradnikiem zmieszczonym na stronie [...]79c0ce87-f4dc-11e6 [...]_1. W poradniku tym wskazano z kolei, że "Działanie wspólnie: W kontekście powiązań poprzez osoby fizyczne na mocy art. 3 ust. 3 załącznika do zalecenia w sprawie MŚP więzi rodzinne uznano za wystarczające do stwierdzenia, że osoby fizyczne działają wspólnie (...)." Co istotne w poradniku tym odwołano się zarówno do powołanego wyżej orzeczenia w sprawie sygn. C-110/13 i sprawy C-8 Nordbrandenburger Umesterungs Werke NUW (Dz.U. L 353 z 13.12.2006, str. 60).
Szczegółowe zapoznanie się przez wnioskodawcę z dokumentacją konkursową i instrukcjami jej wypełnienia pozwoliłoby wnioskodawcy zrozumieć dlaczego wystosowane do niego wezwanie było uzasadnione, a uzupełnienie dokumentacji konkursowej niezbędne dla prawidłowej oceny projektu.
W świetle powyższej argumentacji, zgodzić się należy z organem, że za istnieniem powiązań w rozumieniu przepisów prawa i dokumentacji konkursowej może przemawiać szereg okoliczności, różnych dla konkretnego przypadku np. wspólna klientela, brak wyodrębnienia finansowego, wspólne użytkowanie bazy logistycznej np. zajmowanie tego samego budynku (lokalu), środków transportu, wspólny sposób prowadzenia biznesu, korzystanie z tych samych kanałów dystrybucji, usytuowanie na komplementarnych etapach cyklu produkcyjnego, bycie zleceniodawcą/zleceniobiorcą lub korzystanie z usług drugiego przedsiębiorstwa, serwisowanie, reklamowanie jego produktów lub usług, przekazywanie drugiemu przedsiębiorstwu środków trwałych w użytkowanie, wynajem nieruchomości, relacje pomiędzy kierownictwem, posługiwanie się wspólnymi pracownikami, relacje rodzinne. Te ostatnie jak wyżej wskazano i na co zwrócono uwagę w dokumentacji konkursowej powinny być szczególnie wzięte pod uwagę. W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, pokrewieństwo pomiędzy Prezesem zarządu D. o. i E. Sp. z o.o. G. S. a właścicielem przedsiębiorstwa [...] D. S., które jest niesporne nie było, wbrew odczuciu wniokodawcy, ani okolicznością jedyną ani okolicznością przesądzająca za przyjęciem przez organ istnienia powiązań pomiędzy tymi podmiotami.
Powołane wyżej przestanki nie stanowią katalogu zamkniętego okoliczności, które mogą być podstawą do podjęcia decyzji o stwierdzeniu powiązania, lecz mają na celu ukazanie szerokości spektrum badania zależności zachodzących pomiędzy przedsiębiorstwami.
W ocenie sądu bezsporne ustalenie organu co do powiązań rodzinnych i działania podmiotów w zakresie części działalności (producentów doniczek) na tym samym rynku już uprawniało organ, w świetle tego co powiedziano wyżej, do przyjęcia istnienia powiązań i wezwania do uzupełnienia i poprawy przedłożonej dokumentacji konkursowej. W wezwaniu tym organ wyjaśnił szczegółowo z czego wyprowadził wnioski o istnieniu powiązań. Nie ma też znaczenie w świetle powyższych regulacji, że działalność strony skarżącej jest szersza. Bez znaczenia pozostaje fakt produkowania przez wnioskodawcę dodatkowo innych produktów względem oferty [...], takich jak linii kroplujących, rur nawadniających, krat parkingowych czy wiader budowlanych, gdyż oba podmioty zarówno D. o. oraz [...] D. S. są producentami doniczek i to jest rynek wspólny dla obu podmiotów. Szerszy asortyment wnioskodawcy tylko korzystniej wpływa na funkcjonowanie obu podmiotów w tym samym terenie, bowiem oferty obu podmiotów wzajemnie się uzupełniają, czyniąc ich głównym potentatem w terenie.
Zwrócić uwagę wypada, że odmawiając podpisania umowy organ wyjaśnił stronie skarżącej, iż w oparciu produkty oferowane przez wnioskodawcę i podmiot [...] na ich stronach internetowych ustalił, iż wnioskodawca oświadczył, że pierwsza sprzedaż produktów [...] miała miejsce w 2024 r., a E. oferuje produkty firmy [...] od 2022 r. Tymczasem już w katalogu z 2023 r. znajdowały się produkty ww. podmiotu, co oznacza, że produkty [...] zostały wprowadzone do sprzedaży wcześniej niż oświadczył wnioskodawca, czego wnioskodawca skutecznie nie podważył. Analogiczne produkty oferował [...] D. S. na swojej stronie internetowej. Produkty miały oznaczenia "OP" i "DK". Skarżący nie zaprzeczał, że oba podmioty oferują wzajemnie swoje produkty, oraz że stosował oznaczenia produktów podmiotu [...]. Organ zwrócił przy tym uwagę, że w katalogu z 2023 r. nie znajdowały się symbole producentów, innych niż [...] D. S., z którymi wnioskodawca zadeklarował współpracę (np. K. S.A., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., czy [...] i [...] Sp. jawna). Brak symboli innych producentów, z którymi wnioskodawca deklarował współpracę, w katalogu z 2023 r., może wskazywać na preferencje oferty firmy powiązanej [...] D. S.. Na etapie rozpatrzenia protestu organ ustalił z kolei, że zarówno wnioskodawca i E. Sp.z o.o. oraz [...] D. S., na swoich stronach internetowych ([...].pl, [...].pl oraz [...].pl), jak i w materiałach promocyjnych, usunęli oznaczenia producentów oferowanych produktów (doniczek produkcyjnych/szkółkarskich). Trudno w tych okolicznościach odmówić racji organowi o skoordynowanym działaniu tych podmiotów i braku transparentności wnioskodawcy. Wyjaśnienia strony skarżącej złożone w tym przedmiocie, iż uczynił to z przezorności i racjonalności trudno uznać za przekonujące.
W oparciu o analizę informacji na stronach internetowych organ ustalił również, czego strona skarżąca nie podważyła, że oferta w zakresie doniczek u wnioskodawcy oraz u podmiotu [...] D. S. jest szeroka w zakresie kształtu, wielkości, szczególnych rozwiązań oraz potrzeb odbiorców. Porównując produkty organ zauważył, że wnioskodawca i podmiot [...] produkuje taki sam typ doniczek w zakresie składu i formy ale w różnym rozmiarze i ocenił, że sprzyja to wzajemnemu uzupełnianiu się oferty na rynku i sprzyja lepszemu wykorzystaniu posiadanych zasobów. Ponadto ustalił, że kompleksowa oferta ww. podmiotów skierowana jest do wszystkich klientów detalicznych oraz hurtowych. Wnioskodawca oferuje zakupy w ilościach detalicznych, natomiast [...] D. S. oferuje ilości hurtowe, wobec czego dostęp do produktów mają wszyscy klienci na rynku. W tych okolicznościach organ ocenił, a sąd tę ocenę podziela, że dzięki temu, jako grupa podmiotów działająca na rynku podmioty te posiadają większy zasięg i potencjał sprzedażowy oraz posiadają silniejszą pozycję względem konkurencji.
Za nieprzekonujące uznać należy również wyjaśnienia strony skarżącej co do pomyłki w zakresie udostępnionego w katalogu wnioskodawcy na 2023 r. numeru D. S.. Słusznie wywodzi organ, że wskazanie przez wnioskodawcę numeru telefonu innego podmiotu (który według twierdzeń wnioskodawcy nie współpracuje z wnioskodawcą na zasadach pozarynkowych), jako numeru telefonu do działu handlowego swojej firmy, jest zdecydowanie działaniem pozarynkowym, jednoznacznie ukazującym łączenie potencjału handlowego obu podmiotów.
Zgodzić się również należy z organem, że wskazanie jednej lokalizacji nie było argumentem przesądzającym o zaistnieniu powiązań. Fakt, że wnioskodawca oraz podmiot [...] D. S. nie zajmują jednego budynku, nie jest tu decydujący, ponieważ wskazane firmy zajmują sąsiadujące budynki w tej samej lokalizacji, w których prowadzona jest analogiczna działalność w zakresie takich samych i/lub podobnych rodzajowo produktów/asortymentu co niewątpliwie wpływa na silniejszą pozycję na rynku tych podmiotów na tym terenie. To, że podmioty uznane za powiązane działają bardziej lub mniej intensywnie w tym samym terenie też nie ma znaczenia. Podobnie jak to, że [...] nie jest jedynym miejscem działalności zarówno wnioskodawcy jak i przedsiębiorstwa [...].
Wnioskodawca nie zaprzeczył ustaleniom organów co do prowadzenia przez skarżącą spółkę i firmę [...] działalności na sąsiadujących działkach w [...]. Wnioskodawca w skardze i na rozprawie podkreślał natomiast, że głównym miejscem działalności przedsiębiorstwa [...] jest ul. [...] w K., i że sukcesywnie wygasza on swoją działalność w [...].
Ta wiedza świadczy tylko o tym, że wnioskodawca doskonale zna sytuację tego podmiotu i znana jest mu jego strategia działania.
Skarżąca spółka nie podważyła również ustaleń organów co do tożsamego sposobu prowadzenia biznesów zarówno w zakresie technologii produkcji, wykorzystywanego materiału, jak i w sferze dystrybucji.
Nie podważając twierdzeń strony, że stosowana technologia wtryskiwania ciśnieniowego jest popularną metodą, a samo wykorzystywanie przez [...] oraz wnioskodawcę polipropylenu z recyklingu, wynika jedynie z ekonomiki produkcyjnej (znacząco obniża koszty wytworzenia produktów końcowych), to nie sposób zaprzeczyć wnioskom organu, że wnioskodawca jak i [...] D. S. mogą korzystać z tych samych dostawców materiałów z recyklingu, co może ułatwiać prowadzenie negocjacji z potencjalnymi kontrahentami oraz może wpływać na obniżenie ponoszonych przez oba podmioty kosztów m.in. dostaw materiałów do produkcji (z dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawcy wprost też wynika, że nieruchomości w [...] mają bazę magazynową). Organ ustalił przy tym w oparciu o posiadane jako Instytucja organizująca nabór informacje, czego strona skarżąca nie podważyła, że zarówno [...] jak i D. w niedługich odstępach czasu wdrożyli podobne innowacyjne technologie produkcji doniczek tj. przy użyciu polipropylenu domieszkowanego biopolimerami stanowiącymi wielocukry (celuloza mikrokrystaliczna i skrobia termoplastyczna).
W świetle całokształtu okoliczności sprawy i szerokiego spektrum rozważanych pod względem istnienia powiazań aspektów, to ustalenie nie może też pozostać obojętne.
Podzielić należy również ocenę organu w zakresie internetowej sprzedaży produktów obu podmiotów przez sklep [...]. pl.
Sąd podziela ocenę organu, że od samego początku funkcjonowania (od 2022 r.) podmiot ten miał znacznie korzystniejsze warunki zaistnienia na rynku niż inne sklepy internetowe sprzedające artykuły do produkcji roślin.
Z obiektywnego punktu widzenia oferowanie produktów znanego producenta przez nowy podmiot zwiększa nie tylko jego rozpoznawalność ale i potencjał na rynku.
Nie jest też dowolne stanowisko organu, że nie każdy duży producent (w tym przypadku doniczek) zdecydowałby się na współpracę z nowopowstałym podmiotem, który nie jest sprawdzony, a także nie ma żadnej ugruntowanej pozycji na rynku.
Zdobywanie kontrahentów oraz wprowadzanie do swojej oferty ich produktów wymaga czasu oraz długotrwałego budowania bazy zarówno kontrahentów jak i klientów. M. jaką jest firma [...] D. S., jak sam przyznaje wnioskodawca działający od kilkunastu a nawet kilkudziesięciu lat bez wątpienia miała wpływ na szybszy rozwój nowopowstałego sklepu.
Skarżący nie zaprzeczył, że oba podmioty oferują wzajemnie swoje produkty i że produkty [...] oferuje również sklep internetowy [...].pl.
Internetowa sprzedaż produktów [...] przez wnioskodawcę niewątpliwie uprościła procedurę zakupową i uaktywniała dodatkowy kanał dystrybucji z korzyścią dla wszystkich trzech podmiotów.
Te okoliczności wprost obrazują, że firmy te działając w grupie zwiększają swój potencjał, nawet działając na zasadach rynkowych, ale dzięki współpracy, która bez tego powiązania by się w ogóle nie pojawiła, a przynajmniej mogłaby się nie pojawić.
Jak trafnie zauważa organ na rynku wzajemne oferowanie swoich produktów przez różne podmioty jest powszechne, natomiast w okolicznościach tej sprawy, tj. stwierdzonych powiązań rodzinnych, działalności na tym samym rynku i produkcji części portfolio w oparciu o tę samą technologie wytwarzania, prowadzenia działalności bądź jej części pod tym samym adresem, wspólny kanał dystrybucyjny - [...].pl, wszystkie te elementy, w kontekście funkcjonalnej wykładni definicji MŚP i przedsiębiorstw powiązanych, doprowadziły do trafnych wniosków organu o uznaniu relacji powiązania i działania w grupie przez wnioskodawcę, E. Sp. z o.o. i [...] D. S..
Trafnie wywodzi organ, że spółka zależna od wnioskodawcy - E. Sp. z o.o., prowadząca platformę sprzedażową na stronie [...].pl, jest uzupełnieniem luki w świadczonych usługach przez oba podmioty - [...] oraz wnioskodawcę. Jak ustalił organ, czego strona skarżąca nie podważyła, do momentu powstania spółki E. sprzedaż własna produktów obu podmiotów odbywała się na zasadzie zapytania ofertowego kierowanego do przedstawicieli obu podmiotów. Wraz z powstaniem sklepu internetowego procedura zakupowa została uproszczona w ramach sprzedaży wewnątrz grupy i zyskała ona własną dodatkową ścieżkę dystrybucji zmniejszając zależność od pomiotów zewnętrznych w tym zakresie. Słusznie zatem organ uznał stronę [...] jako kanał dystrybucji dla całej grupy przedsiębiorstw tj. wnioskodawcy, [...] D. S. oraz E. Sp. z o.o.
W kontekście powyższego argumentacja strony skarżącej, iż procentowy udział sprzedaży produktów [...] przez sklep internetowy nie odbiega od udziału innych producentów nie ma większego znaczenia.
Pominięcie wykazanych przez organ zależności wpływających na pozycję gospodarczą przedsiębiorstwa wnioskodawcy mogłoby spowodować przyznanie dofinansowania podmiotowi, którego potencjał - dzięki powiązaniom z innymi podmiotami - przewyższa potencjał przedsiębiorstwa uprawnionego do pomocy, co stanowiłoby to naruszenie warunków przyznawania pomocy publiczne.
Jeszcze raz podkreślić należy, że ustalenie powiązań pomiędzy podmiotami zależy od okoliczności sprawy i nie musi wynikać z więzów umownych, sformalizowanych. Samo subiektywne przeświadczenie strony skarżącej o ich braku nie oznacza wadliwości podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
W ocenie sądu, w rozpatrywanej sprawie prawidłowo ustalono, że wnioskodawca jest podmiotem należącym do grupy w skład której wchodziła D. Sp. z.o.o., E. Sp. z o.o. i przedsiębiorstwo [...] D. S.. Organ wykazał że istnieje cały zespół okoliczności faktycznych świadczących, że pomiędzy wnioskodawcą oraz podmiotem [...] D. S. istnieje powiązanie. Do najważniejszych z nich należą:
- sprzedaż produktów przez te same kanały dystrybucyjne i wzajemne oferowanie produktów drugiego podmiotu na własnych stronach internetowych;
- prowadzenie działalności na tym samym rynku, w tym uzupełnianie wzajemne ofert obu podmiotów
- prowadzenie działalności na sąsiadujących działkach stanowiących faktycznie jedną lokalizację;
- tożsamy sposób prowadzenia biznesów (zarówno w sferze produkcji jak i dystrybucji),
- bliskie relacje rodzinne,
- wspieranie własną ofertą produktową nowo powstałego przedsiębiorstwa działającego w ramach grupy.
W tych okolicznościach ustalając status przedsiębiorstwa, zgodnie w wymogami prawa unijnego i dokumentacją naboru, wnioskodawca zobowiązany był wziąć pod uwagę rzeczywistą pozycję ekonomiczną przedsiębiorstwa i jego potencjał gospodarczy tj. uwzględnić, że należy do grupy powiązanej gospodarczo i organizacyjne (nawet jeśli grupa nie ma charakteru oficjalnego). Wnioskodawca, nie wykazując niezbędnych danych w zakresie podmiotu powiązanego uniemożliwił członkom KOP LAWP zweryfikowanie statusu MŚP wnioskodawcy oraz ocenę sytuacji finansowej grupy. Sam fakt działania w grupie, co podkreślał również organ, nie pozbawił skarżącego możliwości aplikowania o środki, a być może jego status nie uległby zmianie. Bez porównana jednak potencjału kadrowego i danych finansowych wszystkich podmiotów ta ocena, a w konsekwencji i odpowiedź na poszczególne pytania cząstkowe w zakresie kryterium formalnego poprawności - "Wnioskodawca oraz partner (jeśli dotyczy) wpisuje się w typ Beneficjenta zgodnie z SZOP oraz Regulaminem wyboru projektów i spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa." - była niemożliwa, co skutkować musiało przypisaniem przez oceniających wartości negatywnej. W świetle treści art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, do którego odwołano się w jednym z pytań cząstkowych zredagowanym w tym kryterium istnieje obowiązek oceny sytuacji ekonomicznej na podstawie danych wszystkich powiązanych przedsiębiorstw, a nie tylko samego wnioskodawcy.
Z tych wszystkich względów twierdzenia strony skarżącej, że uznanie wyjaśnień wnioskodawcy za niewiarygodne oparte zostało na domniemaniach stanowiących efekt wybiórczo zebranych i ocenionych informacji i poszlak jest nieuprawnione.
Nieuzasadnione również powstają zarzuty skargi co do naruszenia zasady przejrzystości i rzetelności oceny projektów. Strona skarżąca nie wskazała przy tym na czym to naruszenia miało w istocie polegać. Zarzut ten jest chybiony też o tyle, że skarżąca spółka nie podważyła dokonanych ustaleń a wręcz w przeważającej części je potwierdziła wprowadzając z ich jednak odmienne wnioski.
Na koniec podnieść należy, że udział wnioskodawców w naborze jest dobrowolny, a przystąpienie do konkursu oznacza akceptację reguł ustanowionych przez Instytucję organizującą konkurs. To wnioskodawca przedstawia swój projekt i wykazuje jego wpisanie się w założenia i wymogi konkursu, przekonuje do jego wyboru.
Brak niezbędnych informacji i starannego oraz wyczerpującego odniesienia się do kwestii objętych zakresem danego kryterium w sposób oczywisty wpływa na negatywną oceną jego spełnienia.
Z tych wszystkich względów sąd uznał, że negatywna ocena projektu strony skarżącej o dofinansowanie z powodu niespełnienia kryterium formalnego poprawności - "Wnioskodawca oraz partner (jeśli dotyczy) wpisuje się w typ Beneficjenta zgodnie z SZOP oraz Regulaminem wyboru projektów i spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów prawa." - została dokonana w sposób, który nie narusza prawa, a podniesione przez stronę skarżącą zarzuty nie opierają się na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z tym i na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.