III SA/Lu 696/23

III SA/Lu 696/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Ewa Ibrom
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Kodeks wyborczy
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2408
art. 383 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 91 ust. 5, art. 98a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Ł. G. na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 696/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi Ł. G. (dalej jako skarżący) jest zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia 11 września 2023 r. stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Do Wojewody Lubelskiego (dalej jako Wojewoda) wpłynęło pismo kwestionujące posiadanie przez skarżącego prawa wybieralności do Rady Miejskiej w P.. Z treści pisma wynikało, że skarżący od wielu lat mieszka, żyje
i pracuje w L. wraz z żoną i dziećmi. Zawodowo pełni funkcję kierowniczą
w Departamencie Środowiska Urzędu Marszałkowskiego w L.. Formalnie zameldowany jest w P. przy ul. [...], gdzie znajduje się jego dom rodzinny i mieszka jego ojciec. Natomiast w rzeczywistości skarżący nie mieszka tam od wielu lat. Nie mieszkał także w P. w dniu wyborów do Rady Miejskiej.
W ciągu tygodnia w P. nie przebywa. Do P. przyjeżdża sporadycznie na weekendy z rodziną.
Wojewoda, w związku z uzyskaniem informacji o możliwości braku prawa wybieralności, zwrócił się do skarżącego o udzielenie wyjaśnień. Zwrócono się również do Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. o przesłanie wyjaśnień oraz kopi oświadczeń majątkowych, składanych przez skarżącego w ciągu całej kadencji.
W odpowiedzi skarżący poinformował, że P. od urodzenia pozostaje jego centrum interesów życiowych. Wskazał, że potwierdzeniem faktu zamieszkiwania są płacone przez niego lokalne opłaty i podatki oraz korzystanie
z usług publicznych placówek służby zdrowia znajdujących się na terenie P.. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przedłożył szereg dokumentów (kopie oświadczeń majątkowych składanych w latach 2014-2023, kopię wypisu
z księgi wieczystej Nr [...] [...], kopię decyzji Burmistrza P. z dnia 31 stycznia 2022 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2022 r., wydruki z Indywidualnego Konta Pacjenta potwierdzające korzystanie z usług medycznych
w publicznych placówkach służby zdrowia na terenie miasta P. w latach 2019-2021, wydruki z internetowego portalu aukcyjnego potwierdzające dokonywanie zakupów z dostawą na adres: ul. [...], [...] - opłaconych
w dniu 16 sierpnia 2022 r. oraz w dniu 30 grudnia 2022 r., wydruk potwierdzający zawarcie umowy na korzystanie z usług telewizyjnych, kopię protokołu wyceny powypadkowej auta z dnia 16 sierpnia 2018 r., kopię umowy sprzedaży samochodu
z dnia 5 września 2018 r., wydruk z programu kadrowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego zawierającego informację o adresie skarżącego, zaświadczenie z dnia 17 kwietnia 2023 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości w P., zaświadczenie z dnia
17 kwietnia 2023 r. o zameldowaniu na pobyt stały - od dnia 9 lutego 1987 r.
w P., kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.
z dnia 20 kwietnia 2023 r. potwierdzającego złożenie zeznań podatkowych
w Urzędzie Skarbowym w P., kopię wniosku o wypłatę dodatku węglowego złożonego 18 sierpnia 2022 r, kopię dowodu osobistego skarżącego wydanego przez Burmistrza P., kopię Pamiątki Przyjęcia Sakramentu Chrztu Świętego w dniu 9 września 2018 r., oświadczenie z dnia 17 kwietnia 2023 r. potwierdzające serwisowanie auta w warsztacie samochodowym na terenie gminy P., zaświadczenie Fundacji "[...]" w P. z dnia 14 kwietnia 2023 r. potwierdzające współpracę z Fundacją, w szczególności w zakresie powołania szkoły specjalnej oraz ośrodka szkolno-wychowawczego na terenie gminy P., trzy oświadczenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. złożone przez osoby fizyczne
o zamieszkiwaniu skarżącego od kilkudziesięciu lat w P.).
W toku sprawy skarżący przedłożył również informację dotyczącą badań diagnostycznych auta, przeprowadzanych w stacjach diagnostycznych zlokalizowanych w P. oraz zaświadczenie potwierdzające korzystanie
z usług stomatologicznych na terenie miasta.
Przewodniczący Rady Miejskiej w P., w odpowiedzi na wystąpienie Wojewody, przedłożył kopie oświadczeń majątkowych złożonych przez skarżącego
w latach 2014-2023, w których jako adres zamieszkania wskazany został adres:
ul. [...], [...]. Ponadto, Przewodniczący Rady Miejskiej przedłożył wyciąg z protokołu Nr [...] z posiedzenia Komisji Skarg, Wniosków
i Petycji Rady Miejskiej w P. z dnia 17 kwietnia 2023 r., z którego wynikało, że jednym z punktów prac komisji było rozpatrzenie pisma w sprawie wygaśnięcia mandatu skarżącego.
Burmistrza P. – w odpowiedzi na wniosek Wojewody o udzielenie informacji o miejscu zamieszkania skarżącego – wskazał, że skarżący nie figuruje jako płatnik opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy P.. Ponadto, z informacji uzyskanych w Referacie Oświaty i Kultury Urzędu Miejskiego w P. wynika, iż dzieci skarżącego nie realizują obowiązku szkolnego na terenie gminy P..
Wojewoda ponownie zwróci się do skarżącego o udzielenie informacji dotyczącej miejsca zamieszkania członków najbliższej rodziny. W obszernej odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że płatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest jego ojciec, a opłata jest pobierana za dwie osoby, w tym za skarżącego. Wyjaśnił ponadto, że jego dzieci z racji wieku nie są objęte obowiązkiem szkolnym. Odnosząc się do żądania udzielenia informacji o miejscu zamieszkania jego rodziny wyjaśnił, że żądanie przekracza dopuszczone i niezbędne ramy ochrony prawnej życia prywatnego. Wskazał na sytuacje z przeszłości, które naruszały prawo do prywatności jego żony. Poinformował, że w okresie od 21 października 2018 r. do chwili obecnej fakt fizycznego przebywania jego żony i części dzieci w danej miejscowości dotyczył zamiennie gmin P., L. oraz P. , natomiast wola stałego pobytu według jego subiektywnej oceny zawiera się w gminie P..
Zarządzeniem zastępczym z dnia 11 września 2023 r. Wojewoda Lubelski stwierdził – w stosunku do skarżącego - wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w P..
W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalone zostało, że skarżący nie posiada stałego miejsca zamieszkania na obszarze Gminy P., a zatem nie posiada prawa wybieralności do Rady Miejskiej w P..
Wojewoda podkreślił, że z treści art. 383 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2022 r., poz. 1277, ze zm.) wynika, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze)
w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego ma osoba mająca prawo wybierania tych organów (art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego). Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma w wyborach do rady gminy - obywatel polski, obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim oraz obywatel Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego).
Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2 - z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego).
Zdaniem Wojewody z obowiązujących przepisów wynika, że w wyborach do organu stanowiącego obowiązuje wymóg stałego zamieszkania na obszarze jednostki samorządu terytorialnego, w której dana osoba kandyduje, a następnie -
w przypadku nabycia i objęcia mandatu - sprawuje mandat (cenzus domicylu). Posługiwanie się cenzusem domicylu w wyborach samorządowych, w kontekście posiadania czynnego i biernego prawa wyborczego do organów stanowiących samorządu terytorialnego w pełni oddaje charakter tych wyborów, w których to mieszkańcy danego terytorium wybierają swoje organy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 Konstytucji RP ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową. Przepis ten ma swój odpowiednik w każdej z samorządowych ustaw ustrojowych. Oznacza to, że członkostwo we wspólnocie samorządowej obejmuje tylko (i wyłącznie) osoby, które na terytorium tejże zamieszkują. Członkostwo to ma charakter przymusowy - to znaczy, że przynależność do wspólnoty samorządowej jest niezależna od woli osoby. Z przynależności do wspólnoty samorządowej wykluczone są m.in. osoby, które przemieszczają się na terytorium danej jednostki samorządu terytorialnego w celach np. ekonomicznych, nawet jeśli te przemieszczenia terytorialne mają charakter powtarzalny, a przez to względnie trwały (dojeżdżają do pracy lub szkoły albo tylko prowadzą działalność gospodarczą na terytorium danej jednostki samorządu terytorialnego) bądź zamieszkują na terytorium jednostki samorządu terytorialnego jedynie czasowo.
Wojewoda, z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że definicję pojęcia "stałe zamieszkanie" wprowadza przepis art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego, zgodnie z którym oznacza ono - zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Ustalenie faktu stałego zamieszkania dla potrzeb określenia, kto posiada czynne i bierne prawo wyborcze, powinno mieć z jednej strony na względzie ułatwienie obywatelom dostępu do udziału w wyborach, z drugiej zaś nie może być jednak przyzwoleniem na nadużywanie tego prawa. Z tego powodu, dla oceny stałego miejsca pobytu, nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej, konieczne jest bowiem uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości. O miejscu zamieszkania zasadniczo decydują dwie przesłanki faktyczne: przebywanie
w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod wskazanym adresem (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeżeli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania.
W ocenie Wojewody, w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można uznać, że skarżący stale zamieszkuje na terenie gminy P.. Niewątpliwie przedłożona przez niego dokumentacja poświadcza, że konsekwentnie wskazuje on jako miejsce swojego zamieszkania gminę P., jednak w treści oświadczeń majątkowych skarżącego - począwszy od oświadczenia z dnia 24 kwietnia 2017 r. (według stanu na dzień 31 grudnia 2016 r.) i w kolejnych - skarżący wykazuje, że posiada również mieszkanie położone w L. pod adresem: ul. [...], [...], stanowiące małżeńską wspólność majątkową. Okoliczność ta w zestawieniu z treścią wyjaśnień składanych przez skarżącego dotyczących dojazdów do P., o ile "nie ma godzin ponadwymiarowych lub zadań związanych z rehabilitacją syna" oraz spędzania w P. "wolnych weekendów i urlopów", mają przesądzające znaczenie dla stwierdzenia, że centrum życiowe (centrum życia rodzinnego) radnego nie znajduje się w gminie P..
W szczególności, za potwierdzenie zamieszkania na terenie gminy P. – w ocenie Wojewody nie można uznać wypisu z księgi wieczystej. Bowiem dokument ten wskazuje m.in. właścicieli nieruchomości, ale nie stanowi potwierdzenia zamieszkiwania przez skarżonego na nieruchomości. Za potwierdzenie zamieszkiwania nie sposób uznać także kopii decyzji Burmistrza P. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2022 r. Decyzja ta stanowi wyłącznie potwierdzenie nałożenia na skarżącego obowiązku podatkowego, wynikającego z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości położonej w P..
Nie przesądzają o zamieszkiwaniu skarżącego również wydruki potwierdzające dokonywanie zakupów internetowych oraz wydruk z programu kadrowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego. Z dokumentów tych wynika, że dokonując zakupów za pośrednictwem internetowego portalu aukcyjnego, towary - w zależności od sposobu dostawy - były dostarczane na dwa adresy, tj. na ul. [...] w P. (w przypadku dostawy na konkretny adres) oraz na ul. [...] (w przypadku dostawy do punktu odbioru). W świetle powyższego należy zauważyć, że dokonując zakupów poprzez korzystanie
z ogólnodostępnych portali sprzedaży internetowej, kupujący jest obowiązany
w momencie dokonania zakupu do wyboru formy dostawy zakupionych towarów. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku wskazania konkretnego adresu dostawy, adres ten nie musi w każdym przypadku odpowiadać adresowi zamieszkania kupującego. Także wydruk z programu kadrowego Urzędu Marszałkowskiego nie stanowi wystarczającego dowodu potwierdzającego, że skarżący zamieszkuje na terenie gminy P..
W ocenie Wojewody zaświadczenie o zameldowaniu oraz kopia dowodu osobistego wydanego przez Burmistrza P. pozostają bez wpływu na potwierdzenie miejsca stałego zamieszkania. Nie można bowiem utożsamiać miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania na pobyt stały, gdyż z czynnością zameldowania nie wiąże się nabycie jakichkolwiek praw bądź obowiązków. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2022 r., poz. 671, ze zm.) wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się w organie dowolnej gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Analogicznie należy ocenić zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., które potwierdza fakt złożenia przez skarżącego zeznań podatkowych. Należy uznać to za konsekwencję wskazywania jako miejsca zamieszkania Gminy P..
Zdaniem Wojewody także pozostałe przedłożone przez skarżącego dokumenty, w tym zaświadczenie wystawione przez Fundację "[...]" w P., czy też kopia protokołu wyceny powypadkowej auta skarżącego oraz kopia umowy sprzedaży samochodu w żadnej mierze nie przesądzają o zamieszkiwaniu skarżącego w gminie P., a jedynie dotyczą zdarzeń o charakterze incydentalnym.
Wojewoda podkreślił, że skarżący nie potwierdził, że jego najbliższa rodzina (żona, dzieci) zamieszkuje na terenie gminy P., powołując się na prawo do prywatności tych osób. Jednak dla ustalenia miejsca zamieszkania radnego kluczowe znaczenie posiada wykazanie, czy w gminie, w której sprawuje mandat, koncentruje się życie rodzinne radnego, jako podstawowa okoliczność przesądzająca o miejscu zamieszkania danej osoby. W przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie została wykazana, jak również nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji. W szczególności, ze złożonych przez skarżącego wyjaśnień nie wynika, iż nie mieszka on ze swoją najbliższą rodziną.
Wojewoda zwrócił uwagę, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w P., jest wnoszona za dwie osoby, w tym ojca skarżącego. Ponadto, jak wynika z treści wniosku o wypłatę dodatku węglowego na nieruchomości znajdującej się przy ul. [...]
w P. znajduje się gospodarstwo domowe, składające się z dwóch osób – skarżącego i jego ojca. Zdaniem Wojewody, treść tych dokumentów pozwala na jednoznaczne ustalenie, że pod wskazywanym przez skarżącego adresem w gminie P. nie zamieszkują członkowie jego najbliższej rodziny, tj. żona i dzieci.
Na podstawie doświadczenia życiowego należy stwierdzić, że wiele osób założywszy nowy ośrodek życia rodzinnego, w związku z zawarciem związku małżeńskiego, nadal utrzymuje więzi rodzinne, towarzyskie, społeczne w miejscu dotychczasowego zamieszkania, szczególnie, jeśli nadal mieszkają tam rodzice tych osób. Tym niemniej nie sposób uznać, że w takiej sytuacji można mówić o dwóch miejscach zamieszkania takiej osoby. Nie można także przyjąć, że miejsce zamieszkania takiej osoby - pomimo założenia nowego centrum życiowego (jej miejsce pracy, miejsce stałego pobytu członków najbliższej rodziny) w innej miejscowości i na terytorium innej gminy - pozostaje nadal w rodzinnej miejscowości.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy jest bezsporne, że w gminie P. znajduje się nieruchomość, której współwłaścicielem jest skarżący
i zamieszkuje jego rodzic. Natomiast skarżący - według jego oświadczenia - w miarę możliwości wraca tam i spędza wolne weekendy i urlopy. Potwierdzają to oświadczenia sąsiadów, których treść w istocie ogranicza się do stwierdzenia, że obecność skarżącego pod wskazanym adresem w P. jest stale zauważalna, a także przedłożone dokumenty dotyczące korzystania z różnego rodzaju usług na terenie P..
Udokumentowana aktywność skarżącego w Gminie P. – zdaniem Wojewody – jest typowa w sytuacji tzw. "migracji wahadłowej", która charakteryzuje się mobilnością przestrzenną związaną np. z pracą, albo - jak w przedmiotowej sprawie - aktywnością społeczną - pozbawioną elementu trwałej zmiany miejsca zamieszkania. Jednak dla obiektywnego ustalenia miejsca zamieszkania najistotniejsze pozostaje umiejscowienie "centrum życia rodzinnego" danej osoby, rozumianego jako miejsce, gdzie radny zamieszkuje wraz z własną, utworzoną przez siebie rodziną i gdzie sprawuje władzę rodzicielską, a także - w realiach przedmiotowej sprawy - pracuje.
Wojewoda wyjaśnił również, że z informacji udzielonej przez Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. wynika, że projekt uchwały
w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego został przedstawiony na sesji Rady Miejskiej w P. w dniu 21 czerwca 2023 r., jednakże w wyniku głosowania Rada Miejska nie podjęła uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu, a co za tym idzie nie wypełniła swojego ustawowego obowiązku.
W związku z tym Wojewoda na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), dalej także jako "u.s.g" wezwał Radę Miejską w P. do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Ł. G. w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 28 lipca 2023 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w P. pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. poinformował, że na LXII sesji Rady Miejskiej w P., która odbyła się w dniu 4 sierpnia 2023 r.,
w wyniku głosowania Rada Miejska w P. przyjęła stanowisko że sprawa wygaszenia mandatu radnego rozpatrywana była w drodze głosowania przez Radę
Miejską w P., tym samym brak jest podstaw do ponownego głosowania
w przedmiocie wygaszenia mandatu. Wobec powyższego, po bezskutecznym upływie 30-dniowego terminu do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, wydanie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego
w ocenie Wojewody jest uzasadnione.
Wojewoda wskazał jednocześnie, że wydanie zarządzenia zastępczego zostało poprzedzone zawiadomieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Nie zgadzając się z zarządzeniem zastępczym Wojewody Lubelskiego skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę,
w której wniósł o uchylenie zarządzenia zastępczego oraz poprzedzającego stanowiska w sprawie mandatu radnego - w całości i umorzenie postępowania oraz
o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a." poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonywaną w sposób stronniczy i z góry przyjętym założeniem, że
w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wygaszenia mandatu radnego przewidziane w art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do uznania, że centrum życiowe skarżącego koncentruje się w miejscowości P..
Zarzucił również naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem realizacji zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, z naruszeniem zasady proporcjonalności, bezstronności
i równego traktowania, a wyrażający się poprzez rozstrzygnięcie jedynie na "doświadczeniu życiowym" przy bezpodstawnej negacji przedstawionych dowodów, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń przez Wojewodę Lubelskiego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego w związku z art. 47 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię, wyrażającą się w wadliwym uznaniu, że miejsce stałego zamieszkania na terenie miasta P., powinno zostać wykazane szczegółowymi danymi dotyczącymi rodziny skarżącego jak: miejsce zamieszkania, miejsce zameldowania, miejsce stałego pobytu, danymi dotyczącymi leczenia i edukacji członków rodziny, danymi odnoszącymi się do więzi towarzyskich i społecznych rodziny, w sytuacji, gdy wykładnia taka prowadzi do naruszenia konstytucyjnego prawa do poszanowania życia prywatnego zagwarantowanego w art. 47 Konstytucji RP.
W obszernym uzasadnieniu skarżący podkreślił, że trudno nie dostrzec, że postępowanie prowadzone ma najprawdopodobniej podłoże czysto polityczne, na co wskazuje m.in. sposób zainicjowania postępowania przez osobę ukrywającą się pod nieprawdziwymi personaliami. Lektura uzasadnienia zarządzenia zastępczego wskazuje, że wszystkie dostarczone przez skarżącego dowody ocenione zostały
z góry przyjętą tezą o braku posiadania prawa wybieralności, zaś ustalenie przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia dokonane zostało nie w oparciu o dowody, lecz domysły i "doświadczenie życiowe", przez co naruszone zostały elementarne zasady, jakimi rządzić się powinno rzetelne postępowanie administracyjne. Sytuacja, w której Wojewoda Lubelski opiera rozstrzygnięcie jedynie na "doświadczeniu życiowym" przy bezpodstawnej negacji przedstawionych dowodów kierując sią analogiami do innych wyroków jest sytuacją niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawa.
Skarżący wskazał, że jego żona wykonuje pracę w trybie zdalnym, zaś dzieci
z racji na wiek nie realizują obowiązku szkolnego w żadnym miejscu. Powoduje to brak konieczności stałego przebywania w jednym miejscu. Choroba i leczenie syna I. wymuszają dużą mobilność. W tym zakresie zaświadczenie z Fundacji [...] potwierdza aktywne działania skarżącego na rzecz stworzenia stałych warunków przebywania i leczenia syna tylko na terenie Gminy P., co jest kolejnym potwierdzeniem traktowania Gminy P. jako centrum życiowego skarżącego.
Skarżący podkreślił, że Wojewoda pominął okoliczności kandydowania do Rady Miejskiej w P. nieprzerwanie od 2006 r., co nigdy nie budziło formalnych wątpliwości ze strony organów wyborczych, nadzoru bądź osób trzecich. Pominął również fakt, że zeznania podatkowe składa się zgodnie z miejscem zamieszkania, zaś oświadczenie majątkowe, w którym wskazuje miejsce zamieszkania składane jest pod odpowiedzialnością karną.
W ocenie skarżącego instytucja wygaśnięcia mandatu nie może prowadzić do pochopnego i niezgodnego z prawem zniweczenia wartości podstawowej dla funkcjonowania społeczności lokalnej, jaką jest wybór członków organu stanowiącego w wyborach powszechnych, bezpośrednich i tajnych.
Z przedłożonych dokumentów i złożonych wyjaśnień, w szczególności oświadczeń sąsiadów, potwierdzenia korzystania z usług, świadczeń medycznych, wykonywania czynności administracyjnych, spędzania całego wolnego od pracy (w tym świąt, urlopów i uroczystości rodzinnych) jasno wynika, iż od blisko 40 lat P. jest centrum życiowym skarżącego.
Aktywność skarżącego, podkreślana przez pozostałych radnych na posiedzeniu komisji w dniu 14 czerwca 2023 r., liczba złożonych interpelacji, wyróżnienia w postaci dwóch nagród człowieka roku powiatu p. Kuriera Lubelskiego i coroczne nominacje Tygodnika Wspólnota (radny kilkukrotnie rezygnował z udziału w plebiscycie dziękując mieszkańcom za kolejną nominację) oraz oświadczenie Fundacji [...] potwierdzające aktywność społeczną oraz wsparcie działań na rzecz dzieci i osób niepełnosprawnych świadczą o wypełnieniu obowiązku określonego w art. 23 ustawy o samorządzie gminnym. Prawidłowo, bezstronnie i bez nasycenia politycznego oceniane dowody i okoliczności, które ujawnione zostały w niniejszej sprawie winny prowadzić do ustaleń i decyzji zgoła odmiennych, aniżeli uczynił to Wojewoda Lubelski. Wyłącznie tendencyjna ocena
i zamierzona aktywność ze strony Wojewody doprowadziła do wydania skarżonego zarządzenia, którego nie da się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa. Zdaniem skarżącego prymatem tego postępowania było wygaszenie mu mandatu radnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 98a ustawy o samorządzie gminnym - jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz
art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni (ust. 1). W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (ust. 2). Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio, z tym że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze (ust. 3).
Ustawodawca w przywołanym przepisie nie przewidział w sprawach dotyczących wydania zarządzenia zastępczego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, inaczej niż w art. 91 ust. 5 u.s.g., który
w przypadku rozstrzygnięć nadzorczych odsyła odpowiednio do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, rozstrzygnięcie nadzorcze negatywnie ocenia akt, który został już uprzednio wydany przez organ gminy,
a zarządzenie zastępcze zostaje wydane z powodu braku aktu organu gminy. Kodeks postępowania administracyjnego reguluje zaś ogólne postępowanie administracyjne, które dotyczy spraw indywidualnych rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnych. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w innych zakresach działania organów administracji publicznej wymaga regulacji
w ustawach odsyłających do ich mocy obowiązującej.
W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przy wydawaniu zarządzenia zastępczego przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. Postępowanie w sprawie wydania zarządzenia zastępczego nie jest postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów tego Kodeksu. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania zarządzenia zastępczego gromadząc dowody oraz dokonując ich oceny może posiłkować się zasadami wypracowanymi
w procesie stosowania k.p.a., gdyż jest to postępowanie najbardziej zbliżone do postępowania związanego z wydaniem zarządzenia zastępczego. Organ mógłby jednak również dobrze posiłkować się zasadami wypracowanymi w np. w Ordynacji podatkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1425/19).
Należy zwrócić uwagę, że proces zmierzający do wygaszenia mandatu radnego uregulowany jest częściowo w przywołanym już art. 98a ustawy
o samorządzie gminnym, a częściowo w art. 383 Kodeksu wyborczego. Zarządzenie zastępcze wojewody jest ostatnim etapem całego procesu. Zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Stwierdzenie tej okoliczności niejako otwiera ciąg zdarzeń, których zakończeniem będzie wygaszenie mandatu radnego. Przepisy przewidują, że kompetencję do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu utraty prawa wybieralności (odpowiednio nieposiadania go w dniu wyborów) posiada w pierwszej kolejności rada gminy. Przewidziany został również termin na podjęcie takiej uchwały, wynoszący miesiąc od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Ustawodawca przewidział więc, że rada gminy – jeżeli zaistnieje przypadek utraty prawa wybieralności (odpowiednio nieposiadania go w dniu wyborów) – zobowiązana jest do podjęcia uchwały w przedmiocie wygaszenia mandatu radnego.
Jednocześnie radnemu zapewniono minimalny standard gwarancji ochrony jego biernych praw wyborczych. Zgodnie bowiem z art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego - przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu, należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. Przepis ten gwarantuje, że radny wobec którego wysunięto podejrzenie, że utracił prawo wybieralności (odpowiednio nie posiadał go w dniu wyborów) będzie miał możliwość wykazania, że podnoszone wobec niego wątpliwości są nieprawdziwe. W istocie chodzi tu o zagwarantowanie radnemu możliwości odniesienia się do stawianych mu zastrzeżeń. Może się bowiem okazać, że z przyczyn natury politycznej podejmowane są działania mające na celu niejako "usunięcie" określonego radnego. Prawo złożenia wyjaśnień normalnie przewiduje się w przypadkach, które często wymagają przeprowadzenia ustaleń faktycznych. Chociaż i wówczas widzi się w nim także swego rodzaju prawo do obrony przed zarzutami, dotyczącymi zachowań stanowiących podstawę pozbawienia mandatu (zob. A. Kisielewicz, Komentarz do art. 26 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r.
o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, w: K.W. Czaplicki,
B. Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz, Samorządowe prawo wyborcze, Warszawa 2006).
Umożliwienie radnemu złożenia wyjaśnień i zapewnienia prawa do swoistej obrony – wynika poniekąd z niekwestionowanej zasady audiatur et altera pars
(zob. F. Longchamps de Bérier, Audiatur et altera pars. Szkic o brakującej kolumnie Pałacu Sprawiedliwości, w: Leges sapere. Studia i prace dedykowane profesorowi Januszowi Sondlowi w pięćdziesiątą rocznicę pracy naukowej, red. W. Uruszczak – P. Święcicka – A. Kremer, Kraków 2008).
Jeżeli rada nie podejmie uchwały o wygaśnięciu mandatu w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu, wówczas wojewoda powinien stwierdzić wygaśnięcie mandatu w zarządzeniu zastępczym. Przy czym "żaden przepis, w tym zwłaszcza art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i art. 383
§ 3 Kodeksu wyborczego, nie obliguje wojewody do żądania od radnego, którego mandat ma wygasić, złożenia wyjaśnień. Wojewoda może taki dowód przeprowadzić, ale jeżeli uzna, że sprawa jest dostateczne wyjaśniona, to powinien wydać stosowne zarządzenie zastępcze" (wyrok NSA z 20.12.2022 r., III OSK 56/22).
W niniejszej sprawie Wojewoda Lubelski przed podjęciem zaskarżonego zarządzenia zapewnił skarżącemu prawo do przedstawienia swojego stanowiska
i argumentów. Z możliwości tej zresztą skarżący skorzystał, przedkładając nie tylko pisemne wyjaśnienia, ale również dowody w postaci dokumentów, które w jego ocenie potwierdzały fakt stałego zamieszkiwania w P..
W świetle powyższego - zdaniem sądu podnoszone zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogły okazać się skuteczne. Jednocześnie skarżący nie został pozbawiony prawa do równego traktowania w życiu publicznym i miał możliwość zajęcia stanowiska. Rozstrzygnięcie Wojewody Lubelskiego w tym zakresie respektowało prawo skarżącego do "obrony" jego praw i nie było arbitralne.
Oceniając zarzut naruszenia art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego należy wskazać, że prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - osoba mająca prawo wybierania tych organów (art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego). Natomiast prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - rady gminy - obywatel polski, (...) który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego).
Pojęcie stałego zamieszkiwania, posiada legalną definicję w art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego (zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu). Generalnie przyjmuje się, że nie ma jakiejś uniwersalnej zasady czy wskazówki pozwalającej na proste przesądzenie o tym, czy dana osoba na stałe zamieszkuje w konkretnej miejscowości. Każdy przypadek jest indywidualny i wymaga odrębnego rozstrzygnięcia.
Zarównie w doktrynie jak i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że
o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania, względnie zamieszkiwania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Czynniki te pozostają ze sobą w stosunku koniunkcji, co oznacza, że nie można mieć miejsca zamieszkania bez wystąpienia ich obu jednocześnie. W literaturze przedmiotu słusznie jednak zadano pytanie o to, w której z gmin należałoby przyznać prawa wyborcze osobie, która faktycznie przebywa w jednej gminie, ale wykazuje zamiar stałego pobytu w innej gminie. Wydaje się, że osoba ta powinna uzyskać prawo do głosowania w gminie, w której faktycznie przebywa (corpus). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości. Samo zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości, czyli adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej.
Znamiennym jest przy tym, że ustawodawca biernego i czynnego prawa wyborczego do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego nie związał z miejscem stałego zameldowania, ale miejscem zamieszkania, co w ocenie sądu stanowi ukłon w stronę tych obywateli, którzy swoje sprawy życiowe wiążą
z określonym miejscem, jednak z różnych przyczyn nie mają możliwości stałego
w nim zameldowania.
Dowodem zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu są takie okoliczności faktyczne, jak spędzanie czasu, nocowanie, prowadzenie czynności dnia codziennego, przebywanie z rodziną i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, uiszczanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Jednocześnie wskazać należy, że jeśli okoliczności faktyczne (obiektywne) przesądzają o tym, że dana osoba zamieszkuje w określonej miejscowości, jako że
w niej koncentrują się zasadnicze czynności życiowe tej osoby, jednakże twierdzi ona, że ma zamiar stałego przebywania (pobytu) w innym miejscu, to twierdzenia te nie są w żadnym razie wystarczające do tego, by uznać, że miejscem zamieszkania jest ta inna miejscowość, co do której istnieje zamiar przebywania. Sama wola, czyli zamiar osoby zainteresowanej, aby zamieszkiwać w dotychczasowym miejscu, na terenie określonej gminy, nie jest bowiem wystarczający do przyjęcia, że osoba ta tam zamieszkuje, jeżeli obiektywne okoliczności świadczą o jej stałym przebywaniu
w innym miejscu. Nie wystarczy bowiem składanie oświadczeń o zamiarze stałego pobytu w określonym miejscu. Chodzi o to, aby zamiar taki wynikał z zachowania danej osoby. Animus nie może być oceniany tylko i wyłącznie na podstawie wewnętrznego przekonania, pozytywnego stosunku emocjonalnego do danej miejscowości, czy wreszcie deklaracji słownej lub zapewnień. Aby był on wiarygodny, musi jeszcze wyrażać się w postaci konkretnych, sprawdzalnych zachowań, które będą jego potwierdzeniem. Nie wystarczy w tej mierze jedynie złożenie oświadczenia czy zapewnień przez zainteresowaną osobę o danym zamiarze. Muszą temu oświadczeniu jeszcze towarzyszyć codzienne czynności faktyczne i prawne, które będą jego wyrazem (A. Wierzbica, 1.2. Domicyl [w:] Wygaśnięcie mandatu radnego, Warszawa 2022).
Ponownie należy wskazać, że o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić wówczas, gdy okoliczności sprawy pozwolą przeciętnemu obserwatorowi na sformułowanie wniosku, że określona miejscowość jest aktualnie głównym miejscem, w którym skupia się działalność osoby fizycznej oraz znajduje się jej centrum życiowe. Jednym z najważniejszych i w zasadzie decydującym czynnikiem mającym wpływ na ustalenie przebywania w znaczeniu fizycznym
w danej miejscowości jest rodzina. Sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały istotną rolę życia rodzinnego przy ustalaniu corpus. Można wręcz stwierdzić, że jest to czynnik najważniejszy, ważniejszy m.in. od miejsca zatrudnienia. Nawet bowiem
w sytuacji, gdy radny ma dwa (lub więcej) miejsca, w których przebywa (w tym również nocuje) w związku z realizacją długoterminowego kontraktu zagranicznego, to posiada stałe miejsce zamieszkania tam, gdzie zamieszkuje jego rodzina, nawet jeśli przebywa tam fizycznie zdecydowanie krócej aniżeli gdzie indziej.
W szczególności sądy administracyjne wskazywały, że nie do przyjęcia są wyjaśnienia, które prowadziłyby do sytuacji, w której skarżący ma inne miejsce zamieszkanie niż jego żona czy dzieci, szczególnie gdy małżeństwo nie żyje
w faktycznej i prawnej separacji. Jednocześnie jednak złe stosunki w małżeństwie stanowią argument przemawiający za tym, że radny nie ma miejsca zamieszkania
w deklarowanej miejscowości wraz ze współmałżonkiem (zob. M. Rulka, Brak stałego zamieszkania w dniu wyborów lub jego utrata w trakcie kadencji jako przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, ZNSA 2017, nr 4, s. 41-63 i powołane tam orzecznictwo).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, w ocenie sądu, należy stwierdzić, że zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego jest zgodne
z prawem i znajduje potwierdzenie w ujawnionych okolicznościach.
Jak wynika z akt sprawy, w deklaracji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości przy ul. [...] w P. mieszkają tylko dwie osoby. Innymi słowy odpady są wytwarzane jedynie przez skarżącego i jego ojca. Jednak najbliższa rodzina skarżącego to również żona
i małoletnie dzieci, co przyznaje sam skarżący. Wynika z tego, że skarżący nie mieszka z żoną i dziećmi w P., skoro nie ponosi za nich kosztów gospodarowania odpadami. W innym razie złożona deklaracja okazałaby się nieprawdziwa. Również wniosek o przyznanie dodatku węglowego, z którego wynika, że w domu w P. mieszka jedynie skarżący i jego ojciec, także wskazywałby, że najbliższa rodzina skarżącego (żona i dzieci) nie mieszka z nim w P..
Z akt sprawy wynika również, że skarżący pracuje w Urzędzie Marszałkowskim w Lublinie, natomiast jego żona – jak wskazał – pracuje zdalnie. Obydwoje są właścicielami nieruchomości położonej w L. przy
ul. [...], na zakup której zaciągnięty został przez nich kredyt. Mając małoletnie dzieci – jak wskazuje skarżący nieobjęte jeszcze obowiązkiem szkolnym – oczywiste jest, że skarżący na stałe zamieszkuje w L.. W ocenie Sądu przesądzają o tym okoliczności po pierwsze tworzenia z najbliższymi członkami rodziny – żoną i dziećmi wspólnego gospodarstwa domowego oraz konieczności sprawowania opieki nad dziećmi, w tym jednym z niepełnosprawnością.
Skarżący w toku spraw nigdy nie wskazał, że mieszka oddzielnie z żoną
i dziećmi. Co więcej przesyłając swoje wyjaśnienia na temat zamieszkiwania najbliższej mu rodziny, nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi, ale zasłonił się prawem do prywatności osób najbliższych dla polityka. Wymijająco stwierdził, że żona na przestrzeni kilku lat przebywała zarówno w P., jak i w L. oraz P.
Nie stwierdził jednoznacznie, że mieszka razem z żoną i dziećmi
w P., ale uchylił się od jednoznacznego określenia miejsca zamieszkania jego rodziny. Zdaniem sądu wyjaśnienia te potwierdzają tylko prawidłowe wnioski Wojewody, że to nie P. jest stałym miejscem zamieszkiwania skarżącego, ale właśnie L., gdzie znajduje się zarówno miejsce pracy, jak i mieszkanie skarżącego i jego żony.
Po drugie oczywiste jest, że zakup wspólnie przez małżonków mieszkania na kredyt z dużym prawdopodobieństwem wskazuje, że w mieszkaniu tym małżonkowie tworzą wspólne gospodarstwo domowe, łożąc na potrzeby swojej rodziny. Okoliczność, że z akt sprawy nie wynika, aby najbliższa rodzina skarżącego na stałe mieszkała w P., w powiązaniem z faktem, że skarżący pracuje na kierowniczym stanowisku w Urzędzie Marszałkowskim w Lublinie wskazuje, że zakup mieszkania podyktowany był, także decyzją o osiedleniu się całej rodziny w L. na stałe.
Sąd dostrzega, że skarżący związany jest emocjonalnie ze swoim rodzinnym miastem, w którym przecież pozostał jego ojciec. Skarżący również korzysta z usług czy świadczeń realizowanych na terenie gminy P.. Przyjeżdża do P.
i spędza tam czas wolny. Jednak okoliczności te nie mogą przysłonić ogólnego obrazu sytuacji rodzinnej skarżącego.
Bez wątpienia bowiem, żona i dzieci skarżącego nie koncentrują swojego życia codziennego w P.. Sąd nie ma też wątpliwości, że skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe z najbliższymi sobie członkami rodziny, a to przesądza, że jego centrum życiowe skupione jest przy żonie i małoletnich dzieciach.
Wobec powyższego, argumentacja podnoszona w skardze nie zasługiwała na uwzględnienie, a w konsekwencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) skargę należało oddalić.