III SA/LU 686/24

III SA/Lu 686/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec /przewodniczący/
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 412
art. 16, art. 25 ust. 1 i ust. 2, art. 26 ust. 1, art. 38, art. 100
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2021 nr 435 poz 187 art. 68
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 września 2024 r. nr 9003-2024-001050 w przedmiocie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023 oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 30 czerwca 2023 r. K. W. złożył za pomocą aplikacji eWniosekPlus w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniosek o przyznanie płatności na rok 2023 r. Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności do łącznej powierzchni działek rolnych - [...] ha w ramach podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni [...] ha oraz do płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek na obszarze [...] ha.
W dniach od 20 września 2023 r. do 23 października 2023 r. w gospodarstwie skarżącego upoważnieni inspektorzy terenowi przeprowadzili kontrolę na miejscu w Zakresie Płatności Bezpośrednich metodą Foto. Wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu zostały udokumentowane w raporcie w protokole z czynności kontrolnych nr [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. przyznał skarżącemu:
- płatność do truskawek – w 2023 r. w wysokości 1 175,55 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 445,47 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
oraz odmówił przyznania stronie:
- podstawowego wsparcia dochodów – w 2023 r.,
- płatność redystrybucyjną – w 2023 r.,
- uzupełniającej płatności podstawowej – w 2023 r..
Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie.
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 września 2024 r. r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję z dnia 5 kwietnia 2024 r. i przyznał skarżącemu:
- podstawowe wsparcie dochodów – w 2023 r. w wysokości 1 522,12 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 854,00 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- płatność redystrybucyjną – w 2023 r. w wysokości 548,31 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 307,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 73,29 zł.
Jednocześnie organ odmówił przyznania skarżącemu płatności do truskawek – w 2023 r. i nałożył karę w wysokości 1 843.76 zł.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR podniósł, że kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2023 została uregulowana w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r. poz. 261, ze zm.), zwanej dalej ustawą o Planie Strategicznym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2023 został poddany weryfikacji - kontroli administracyjnej – w celu skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc, która wykazała nieprawidłowości.
Dyrektor ARiMR podkreślił, że w dniach od 20 września 2023 r. do 23 października 2023 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu. Wyniki kontroli udokumentowano sporządzając raport z czynności kontrolnych. Kontrola przeprowadzona została upoważnionych inspektorów terenowych z M. M. T., B. w L..
W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni mające wpływ na płatność:
- dla działki A o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności [...] ha) - zastosowano kod nieprawidłowości DR14 "Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności",
- dla działki rolnej B o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności [...] ha) – zastosowano kod nieprawidłowości DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR7 "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy",
- dla działki rolnej D o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności UPP [...] ha) - zastosowano kod nieprawidłowości DR7 "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy",
- dla działki rolnej E o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności [...] ha) - zastosowano kod nieprawidłowości DR14 "Na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się niepożądanej roślinności".
Uwzględniając wyniki kontroli na miejscu łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła [...] ha.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego kontrola na miejscu w Zakresie Płatności Bezpośrednich polegała na dokonaniu pomiaru powierzchni zadeklarowanych do otrzymania płatności działek rolnych na ortofotomapach w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych), w dniach 20 września 2023 r. do 28 września 2023 r. przeprowadzono wizytację terenową. Kontrola zakończyła się w dniu 23 października 2023 r. Kontrola metodą FOTO polega na zrealizowaniu czynności kontrolnych w odniesieniu do wszystkich działek rolnych wchodzących w skład całego gospodarstwa. Czynności kontrole polegają na pomiarze powierzchni działek rolnych w oparciu o ortofotomapę (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zobrazowań satelitarnych) oraz przeprowadzeniu wywiadu terenowego. W trakcie wywiadu terenowego sprawdza się rodzaj uprawy/grupy upraw, jaka występuje na kontrolowanej działce rolnej, wykonywane jest zdjęcie działki rolnej i ewentualnie dokonywane są pomiary tych granic, których nie można było pomierzyć na ortofotomapie, ponieważ były zbyt małe lub słabo widoczne (np. w cieniu drzew).
Dyrektor ARiMR podniósł, że do dnia wydania decyzji skarżący nie złożył umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie. Natomiast z w związku z zarzutami skarżącego podniesionymi w odwołaniu organ II instancji w dniu 3 lipca 2024 r. zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego o ponowną weryfikację protokołu z kontroli na miejscu. W odpowiedzi Kierownik Biura Kontroli na Miejscu pismem z dnia 11 lipca 2024 r. wskazał, że zarzuty strony odnośnie zastosowanego kodu nieprawidłowości DR14 na działce rolnej E położnej na działce ewidencyjnej nr [...] zostały uznane za zasadne.
W dniu 18 lipca 2024 r. skarżący wniósł zastrzeżenia do korekty raportu z kontroli na miejscu. W wyniku ponownej weryfikacji korekty raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymało wyniki z przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego kontroli w zakresie pomiaru działki rolnej B (na całej jej powierzchni stwierdzono ugór).
Organ zaznaczył, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ustalona w toku postępowania odwoławczego wyniosła [...] ha na działce rolnej A, B (PWD, RED) kod nieprawidłowości DR13+, DR14 oraz wykluczona powierzchnia [...] ha na działce rolnej B (P_TRUS) kod nieprawidłowości DR7).
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR wyjaśnił zasady przyznawania podstawowego wsparcia dochodów i podał, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła [...] ha, powierzchnia zadeklarowana [...] ha, powierzchnia stwierdzona [...] ha, różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 17,97 %. Mając na uwadze treść § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi [...] ha. Mając na uwadze, że wynikająca z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz.U. poz. 2214) wynosi 502,35 zł, przysługująca płatność w zakresie podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 1 522,12 zł.
Odnosząc się do płatności redystrybucyjnej organ wyjaśnił, że wyliczona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 17,97%. Biorąc pod uwagę, że stawka płatności redystrybucyjnej do 1 ha uprawy w 2023 r. (wynosząca 180,96 zł) została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz. U. poz. 2216), to przyznana płatność redystrybucyjna wynosi 548,31 zł.
Następnie organ odniósł się do płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek i wyjaśnił, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] ha. Różnica ta wynika z wykluczenia powierzchni z wniosku o przyznanie płatności działki rolnej B (pow. deklarowana [...] ha, pow. stwierdzona [...] ha) w oparciu o dane z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do powierzchni uprawy truskawek a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100%. Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, wówczas odmawia się tej płatności, a dodatkowo nakłada się karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni oraz stawki płatności. Wyliczona kwota kary wynosi 1 843,76 zł.
Odnosząc się do uzupełniającej płatności podstawowej organ wyjaśnił, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią – [...] ha - deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną - [...] ha - w toku prowadzonego postępowania wynosi 17,36%. Powyższa różnica wynika z wykluczenia powierzchni z wniosku o przyznanie płatności działki rolnej D ([...] ha) w oparciu o dane z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 0,94 ha. Stawka płatności do powierzchni uprawy kwalifikującej się do uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawek przejściowego wparcia krajowego za 2023 r. (Dz. U. poz. 2217) i wynosi 77,97 zł. Mając na uwadze powyższe, przyznano uzupełniającą płatności podstawową w wysokości 73,29 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że wystąpienie o płatności nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem rolnika, a przyznane środki mają charakter publiczny i to beneficjent tych środków powinien dołożyć należytej staranności, by ubiegać się o środki publiczne, spełniać przesłanki, określone w przepisach prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. W. zaskarżył decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w części dotyczącej odmowy przyznania mu płatności związanej do uprawy truskawek i nałożeniu kary. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym poprzez nieprzyznanie mu płatności, mimo że spełnił określone w tym przepisie warunki do otrzymania płatności związanej z uprawą truskawek na działce o nr [...] położonej w Jatutowie,
2) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i wydanie decyzji bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 5 września 2024 r. uchylająca w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia 5 kwietnia 2024 r. i orzekająca co do istoty sprawy w przedmiocie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741) – zwanej dalej jako ustawa o Planie Strategicznym - w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2023.
Skontrolowane postępowanie administracyjne wywołane zostało wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Zgodnie z art. 1 ustawy o Planie strategicznym, określa ona:
1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym realizacji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanego dalej "Planem", określonym w:
a) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem 2021/2115", oraz w przepisach wydanych na jego podstawie,
b) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem 2021/2116", oraz w przepisach wydanych na jego podstawie;
2) warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty:
a) pomocy finansowej w ramach interwencji objętych Planem oraz w ramach przejściowego wsparcia krajowego, o którym mowa w art. 147 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "pomocą",
b) pomocy technicznej, o której mowa w art. 125 rozporządzenia 2021/2115, zwanej dalej "pomocą techniczną"
- w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej;
3) zasady wdrażania instrumentów finansowych w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianych do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Stosownie do art. 16 ustawy o Planie Strategicznym pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie, z wyłączeniem operacji, w ramach których beneficjent zostaje wyłoniony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320).
W rozpoznawanej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie:
- podstawowego wsparcia dochodów,
- płatności redystrybucyjnej,
- uzupełniającej płatności podstawowej,
- płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek.
Według art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 25 ust. 2).
W niniejszej sprawie powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha.
W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar,
2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,
3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Stosownie art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. U. UE. L.2022.183.12 z 8 lipca 2022) w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie co najmniej: a) określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i, w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. Przy określaniu maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie mogą ustalić rozsądny margines dla prawidłowej kwantyfikacji w celu uwzględnienia obwodu i stanu działki.
Z treści art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187) wynika, że system identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000.
Według art. 100 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy. Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność (art. 100 ust. 2).
Zgodnie z art. 100 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację:
1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach;
2) terminowości złożenia tych wniosków;
3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej;
4) kwalifikowalności kosztów;
5) racjonalności kosztów;
6) prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności;
7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną.
Kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej (art. 100 ust. 4).
Kontrola administracyjna wniosku skarżącego wykazała nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni mające wpływ na płatność:
- dla działki rolnej A o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności [...] ha),
- dla działki rolnej B o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności [...] ha),
- dla działki rolnej D o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności UPP [...] ha),
- dla działki rolnej E o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha (wykluczono z płatności [...] ha).
Organ I instancji ustalił, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła – [...] ha dla PWD (różnica 30, 37%) i dlatego odmówiono przyznania tej płatności; [...] ha dla płatności redystrybucyjnej (różnica 30, 37%) i z tego powodu odmówiono tej płatności; [...] ha dla płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek (różnica 13,74%) i dlatego przyznano tę płatność do powierzchni zatwierdzonej ([...] ha) w kwocie 1 175,55 zł; [...] ha w zakresie uzupełniającej płatności podstawowej (nie stwierdzono deklarowanej uprawy na działce D) i odmówiono przyznania tej płatności.
Z akt sprawy wynika, że w oparciu o ponowną weryfikację protokołu z kontroli na miejscu, zgodnie z którą dokonano korekty, tj. usunięto kod nieprawidłowości DR14 na działce rolnej E ustalono, że:
- powierzchnia działki rolnej A (PWD) zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha,
- powierzchnia działki rolnej B (PWD) zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha,
- powierzchnia działki rolnej B (P_TRUS) zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha,
- powierzchnia działki rolnej D (PWD) stwierdzona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 jest tożsama z powierzchnią stwierdzoną, która wynosi [...] ha,
- powierzchnia działki rolnej D (UPP) zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha,
- powierzchnia działki rolnej E (PWD) stwierdzona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 jest tożsama z powierzchnią stwierdzoną, która wynosi [...] ha,
- powierzchnia działki rolnej G (PWD) stwierdzona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 jest tożsama z powierzchnią stwierdzoną, która wynosi [...] ha.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ustalona w toku postępowania odwoławczego wyniosła [...] ha na działce rolnej A, B (PWD, RED), wykluczona powierzchnia [...] ha na działce rolnej D (UPP) oraz wykluczona powierzchnia [...] ha na działce rolnej B (P_TRUS).
Z powyższego wynika, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła [...] ha. Powierzchnia zadeklarowana stanowiła [...] ha, powierzchnia stwierdzona [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] ha. Powierzchnia zatwierdzona do płatności do podstawowego wsparcia dochodów wyniosła [...] ha (§ 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich).
Mając na uwadze, że stawka dla podstawowego wsparcia dochodów do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz. U. poz. 2214) i wynosiła 502,35 zł to przyznane podstawowe wsparcie dochodów organ prawidłowo wyliczył na kwotę 1 522,12 zł.
Odnosząc się do płatności redystrybucyjnej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, płatność ta jest przyznawana jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów:
1) posiadanych przez rolnika położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów;
2) nie większej niż 30 ha.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła [...] ha. Tymczasem powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha.
Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 17,97% (wykluczyć należało całą działkę A o powierzchni [...] ha oraz częściowo działkę B). Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% i stanowi nie więcej niż 20% i jest większa niż 0,1 ha wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 2-krotność stwierdzonej różnicy (§ 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich). Zatem powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosiła [...] ha.
Mając na uwadze, że stawka płatności redystrybucyjnej do 1 ha uprawy w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz.U. poz. 2216) wynosiła 180,96 zł to przyznaną płatność redystrybucyjną organ prawidłowo wyliczył na kwotę 548,31 zł.
Odnosząc się do płatności związanej do powierzchni upraw truskawek wskazać należy, że zasady przyznawania tej płatności określone zostały w art. 25, art. 26 i art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym.
Mając na uwadze, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła [...] ha (różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną - [...] ha wywołana kodem nieprawidłowości DR 7) oraz treść § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, określającego, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, wówczas odmawia się tej płatności i dodatkowo nakłada się karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni oraz stawki płatności, organ II instancji prawidłowo odmówił przyznania tej płatności i nałożył karę. Stawka płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawek płatności w ramach wsparcia dochodów związanego z produkcją za 2023 r. (Dz. U. poz. 2219) i wynosiła 1 237,42 zł, a zatem kwota kary wynosi 1 843,76 zł.
Odnosząc się do uzupełniającej płatności podstawowej wskazać należy, że reguły jej przyznawania określone zostały w art. 38 ustawy o Palnie Strategicznym oraz w § 17 i § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482).
Deklarowana powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha (łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności - [...] ha). Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną - [...] ha. Różnica ta wynikała z wykluczenia powierzchni z wniosku o przyznanie płatności działki rolnej D o powierzchni deklarowanej [...] ha (i powierzchni stwierdzonej [...] ha). Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 17,36 %.
Biorąc pod uwagę to, że stawka płatności do powierzchni uprawy kwalifikującej się do uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawek przejściowego wparcia krajowego za 2023 r. (Dz. U. poz. 2217) i wynosiła 77,97 zł, uznać należy, że przyznana uzupełniająca płatność podstawowa powinna wynosić 73,29 zł (do powierzchni 0,94 ha).
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że wniosek o przyznanie płatności został rozpatrzony w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego dokumentów. Ponadto wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, decydujący o przyznaniu płatności. Zgłaszając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca deklaruje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie pomocy. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. Postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania płatności wszczynane jest na wniosek rolnika i to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.
W ocenie Sądu, organ nie naruszył art. 29 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Jak już wyżej wyjaśniono płatność związana do powierzchni uprawy truskawek przyznawana jest w przypadku, gdy rolnik spełnia warunki określone w art. 25, art. 26 i art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do płatności związanej do powierzchni uprawy truskawek wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,00 ha. Zmniejszenie powierzchni z wniosku o przyznanie płatności dotyczyło wykluczenia działki rolnej B (powierzchnia deklarowana [...] ha, pow. stwierdzona [...] ha) w oparciu o dane z przeprowadzonej kontroli na miejscu, ze względu na zastosowany kod nieprawidłowości DR 7 (stwierdzona uprawa ugór). Przeprowadzona kontrola na miejscu i zgromadzona dokumentacja fotograficzna nie potwierdziła uprawy truskawek na działce rolnej B. W tych okolicznościach nie został spełniony warunek wynikający z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym. Powyższy przepis stanowi, że płatności związane z produkcją są przyznawane rolnikowi do powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu tego rolnika, na których uprawia w plonie głównym rośliny strączkowe na nasiona, rośliny pastewne, ziemniaki skrobiowe, buraki cukrowe, pomidory, chmiel, truskawki, len lub konopie włókniste. Skoro nie stwierdzono uprawy truskawki, to płatność związana z produkcją, nie mogła zostać skarżącemu przyznana. Rozstrzygające znaczenie w tej materii mają wyniki kontroli przeprowadzonej przez profesjonalne podmioty, a nie oświadczenia zainteresowanego rolnika, czy też innych osób.
Zdaniem Sądu, organ nie naruszył także art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Należy zaznaczyć, że organ II instancji dokonał szczegółowej analizy wyników przeprowadzonej kontroli, a biorąc pod uwagę zastrzeżenia skarżącego zawarte w odwołaniu zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego o ponowną weryfikację protokołu kontroli na miejscu. W piśmie z dnia 11 lipca 2024 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie Kierownik Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego wyjaśnił, że zarzuty skarżącego, dotyczące zastosowanego kodu nieprawidłowości DR14 na działce rolnej E , położonej na działce ewidencyjnej [...] uznano za zasadne. Na skutek złożonych przez skarżącego zastrzeżeń do korekty raportu z kontroli na miejscu dokonano ponownej weryfikacji korekty raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych i podtrzymano wyniki z przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym kontroli.
Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie przeprowadzone w sprawie przyznania płatności, zostało wszczęte na wniosek rolnika i to na nim ciążył obowiązek udowodnienia faktów, z których wywodził on korzystne dla siebie skutki prawne. Ponadto z treści art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Organ uczynił zadość obowiązkowi starannego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z dyrektywami płynącymi z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i po przeprowadzeniu szczegółowych rozważań dotyczących stanu faktycznego sprawy oraz stosownie do obowiązujących przepisów prawa rozstrzygnął sprawę w przedmiocie zawnioskowanych płatności. Argumentacja w tym zakresie znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu skontrolowanej decyzji, odpowiadającemu warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, w ocenie Sądu, zarzuty sformułowane przez skarżącego nie podważają skutecznie prawidłowości zaskarżonej decyzji i nie zasługują na uwzględnienie. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego.
Organ ARiMR prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy odzwierciedlający stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy omówił przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił szczegółowo sposób ich zastosowania w odniesieniu do poszczególnych płatności.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.).