III SA/Lu 685/24

III SA/Lu 685/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 957
art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2021 poz 2328
art. 18 pkt 1
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. M., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 9 kwietnia 2024 r. w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 21 listopada 2023 r. wpłynęły do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w B. P. dwa wnioski Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 20 listopada 2023 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy P. M. (dalej także jako "skarżący") oraz o poinformowanie o badaniu psychologicznym, w związku z wielokrotnym naruszeniem przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 6 kwietnia 2023 r do 21 maja 2023 r., w którym to okresie skarżący otrzymał łącznie 25 punktów.
Starosta [...] (dalej "Starosta", "organ I instancji") pismem z dnia 22 listopada 2023 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do momentu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w B. P. w zakresie wniosku o przywrócenie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 października 2023 r. Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci:
- wniosku o przywrócenie terminu na okoliczność wykazania możliwości utraty prawomocności wyroku z dnia 20 października 2023 r., a tym samym braku przekroczenia przez skarżącego 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego;
- pisma KMP w B. P. z dnia 20 września 2023 r. na okoliczność wykazania, że punkty karne wynikające ze zdarzenia drogowego z dnia 21 maja 2023 r. związane z wyrokiem z dnia 24 października 2023 r. miały charakter tymczasowy;
- wyroku Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 20 października 2023 r. na okoliczność wykazania, że orzeczenie to dotyczy punktów tymczasowych za zdarzenie z dnia 21 maja 2023 r.
W załączeniu do powyższego pisma z dnia 5 grudnia 2023 r. skarżący przedstawił dwa orzeczenia psychologiczne z dnia 2 grudnia 2023 r., o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i o braku przeciwskazań do kierowania określonymi pojazdami.
Pismem z dnia 13 grudnia 2023 r. Starosta [...] zwrócił się do KWP w Lublinie o wyjaśnienie, czy wobec P. M. L. Komendant Wojewódzki podtrzymuje wnioski z dnia 20 listopada 2023 r., o sprawdzenie kwalifikacji i poinformowanie o badaniu psychologicznym.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 21 grudnia 2023 r., Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie poinformował, że podstawą sporządzenia wniosków były wpisy ostateczne dotyczące naruszeń stwierdzonych prawomocnym mandatem karnym (za naruszenie z 6 kwietnia 2023 r.) oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. P. (dotyczącym naruszenia z 21 maja 2023 r.). Wobec czego wnioski są zasadne i wiążące.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r. postępowanie w sprawie zostało, zgodnie z wnioskiem skarżącego, zawieszone do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia przez Sąd Rejonowy w B. P.. Po ustaleniu organu I instancji, że od wyroku Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt II K [...] nie wywiedziono apelacji, i że jest on prawomocny od 28 października 2023 r. (pismo Sądu Rejonowego w B. P. VIII Wydział Wykonywania Orzeczeń z dnia 11 marca 2024 r.), postanowieniem z dnia 15 marca 2024 r. postępowanie zostało podjęte.
Następnie decyzją z dnia 9 kwietnia 2024 r. Starosta, działając na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 poz. 2328, ze zm.), dalej "ustawa zmieniająca p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r.", orzekł o skierowaniu P. M. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B, C, C+E, w formie egzaminu państwowego.
Od powyższej decyzji P. M. złożył odwołanie. Podnosił, że z informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wynika, iż skarżący przekroczył 24 punkty, co wynika jedynie z dwóch wykroczeń popełnionych w związku z kat. B i prowadzeniem przez skarżącego samochodu osobowego. Tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy wszystkich posiadanych przez niego kategorii i w sytuacji, gdy skarżący wykonuje zawód kierowcy, wiąże się to z utratą miejsca zatrudnienia i zarobkowania. Powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt SK 23/21 oraz z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt K 24/15, zwrócił uwagę, że stosowanie sankcji administracyjnej nie może stanowić wyrazu nieproporcjonalnej (nadmiernej) ingerencji w prawa i wolności jednostki. W ocenie skarżącego, prawidłowym rozwiązaniem byłoby zatrzymanie prawa jazdy tej kategorii, która wynika z popełnionych przez skarżącego dwóch wykroczeń drogowych, a więc kategorii B, bo w przeciwnym wypadku dochodzi do zaostrzenia wymierzonej sankcji administracyjnej w stopniu wyższym niż sankcja prawno-karna. W ocenie skarżącego za nadmierne i wbrew zasadzie proporcjonalności uznać należy skierowania skarżącego na weryfikację wszystkich posiadanych uprawnień bez weryfikacji uzasadnionych zastrzeżeń o jakich mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Odwołując się do regulacji art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r., Kolegium, wyjaśniło, że powyższy przepis dotyczy sytuacji, kiedy osoba posiadająca już uprawnienia do kierowania pojazdami przekroczy limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i w związku z tym Komendant Wojewódzki Policji wystąpi z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Z ustawy jednoznacznie wynika, że wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego poddaje w wątpliwość umiejętności kierowcy co do jego uczestnictwa w ruchu drogowym i nie daje możliwości odstępstwa od wydania przez właściwy organ decyzji o skierowaniu na egzamin.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wynika, że P. M. dwukrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego w okresie niespełna dwóch miesięcy. W dniu 6 kwietnia 2023 r. otrzymał 10 punktów za to, że w W. przy ul. [...] kierując samochodem dostawczym za naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia. Kolejnych 15 punktów skarżący otrzymał za to, że w dniu 21 maja 2023 r. na ul. [...] w [...] kierując samochodem osobowym naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym poprzez spowodowanie wypadku, w wyniku którego poszkodowany doznał naruszenia czynności narządu ciała na czas dłuższy niż siedem dni, gdzie czyn ten został zakwalifikowany jako przestępstwo. Dalej organ odwoławczy wskazał, że wyrok Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt II K [...], którym uznano skarżącego za winnego w tej sprawie uprawomocnił się dniu 28 października 2023 r. i punkty przypisane jako tymczasowe stały się ostateczne. Kolegium podkreśliło również, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego liczone są od pierwszego naruszenia do kolejnego, w którym kierowca przekroczył 24 punkty. Wówczas komendant wojewódzki Policji jest zobligowany do wystąpienia do starosty, który jest właściwy w zakresie skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez niego uprawnień. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2022 poz. 1951), punkty karne kasowały się po upływie dwóch lat od momentu zapłacenia mandatu. Natomiast od 17 września 2023 r. mocą ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przywrócono wcześniejsze przepisy, które zakładały kasowanie punktów po roku. Jeśli więc kara została nałożona w okresie między 17 września 2022 r. (wejście w życie rozporządzenia) a 17 września 2023 r. to znikną one z konta kierowcy dopiero po upływie dwóch lat. Natomiast w przypadku kierowców ukaranych po 17 września 2023 r. – skasują się już po roku. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że nowe przepisy wprowadziły ponadto ponowną możliwość samodzielnej redukcji przypisanych punktów karnych poprzez przywrócenie kursów pozwalających zmniejszyć ich liczbę (art. 17 ust. 6a ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r.). Jednorazowo można zredukować 6 punktów karnych. Odbycie szkolenia nie powoduje jednak zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24 (art. 17 ust. 6f ww. ustawy). Z akt spawy wynika natomiast, że skarżący w dniu [...] Ruchu Drogowego w B. P. odbył szkolenie o jakim mowa w art. 17 ust. 6a ustawy, w zakresie możliwości zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jednakże nastąpiło to w dacie, kiedy na jego koncie - w ewidencji CEPiK - figurowało 25 punktów, a więc w obliczu art. 17 ust. 6f ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. nie spowodowało to ich redukcji. Ponadto Kolegium podkreśliło, że z przepisów ww. ustawy nie wynika też aby organ miał możliwość kierowania osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje w zakresie części posiadanych uprawnień. Art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. jednoznacznie wskazuje, że kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, powinien zostać przez starostę skierowany na egzamin. Powyższe wskazuje zatem na związanie organu (starosty) nie dając mu w tym kierunku żadnej swobody, przez co poddanie kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji obejmuje wszystkie posiadane przez kierowcę uprawnienia. Przekroczenie limitu punktów powoduje utratę wszystkich posiadanych kategorii uprawnień, bez względu na to jakim pojazdem nastąpiło naruszenie przepisów.
Organ odwoławczy wyjaśnili również, że nie można odnieść powoływanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie o sygn. akt SK 23/21 do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
W ocenie Kolegium przekroczenie 24 punktów jest wystarczającym argumentem, by uznać kierowcę za niemającego odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, oraz że nieznane są mu przepisy, znaki i zasady ruchu drogowego.
P. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie na decyzję Kolegium z dnia 5 sierpnia 2024 r., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. w związku z art. 2, art. 8 ust. 2, art. 32 i art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie i skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie wszystkich posiadanych przez skarżącego kategorii prawa jazdy zamiast tylko na kategorię B dotyczącą popełnionych dwóch wykroczeń w sytuacji, gdy jest to sankcja nadmierna i powodująca utratę możliwości zarobkowania przez skarżącego, oraz która powoduje dyskryminacyjne różnicowanie i surowsze traktowanie obywateli w postępowaniu administracyjnym w porównaniu z przepisami kodeksu karnego dotyczących stosowania kar i środków karnych;
b) art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1240 ze zm.), poprzez brak zastosowania tego przepisu, a tym samym brak weryfikacji, czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii;
c) art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez brak uwzględnienia badania psychologicznego skarżącego, z treści którego wynika brak jakichkolwiek przeciwskazań do prowadzenia pojazdów;
2. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a." w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:
a) przyjęcie, że skarżący podlega skierowaniu na egzamin kontrolny w sytuacji braku uzasadnionych zastrzeżeń do kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych kategorii;
b) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieuprawnione przyjęcie, że skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i nie ma kwalifikacji do kierowania pojazdami.
W oparciu o postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty z dnia 9 kwietnia 2024 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podnosił, że organ w niniejszej sprawie nie dokonał w żaden sposób weryfikacji i sprawdzenia kwalifikacji skarżącego. Podnosił również z odwołaniem do wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt: SK 23/21 i K 24/15, że stosowanie sankcji administracyjnej nie może stanowić wyrazu nieproporcjonalnej (nadmiernej) ingerencji w prawa i wolności jednostki. Sankcja ta nie może jednak rozszerzać nadmiernie skutków wynikających z popełnionego wykroczenia. To rozszerzenie jest widoczne na pierwszy rzut oka skoro w postępowaniu karnym sądowym dotyczącym przestępstwa, sąd powszechny może w środku karny dotyczącym zakazu prowadzenia pojazdów orzec ich określony rodzaj (art. 42 § 1 kodeksu karnego).
W ocenie pełnomocnika skarżącego, prawidłowym rozwiązaniem byłoby skierowanie skarżącego w zakresie tej kategorii uprawnień, która wynika z popełnionych przez skarżącego dwóch wykroczeń drogowych, tj. kategorii B. Inne rozwiązanie stanowi w istocie rozszerzenie sankcji administracyjnej na te osobiste uprawnienia skarżącego (prawo jazdy), które nie dotyczą popełnionych wykroczeń.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że za popełnienie dwóch wykroczeń drogowych związanych z kategorią B prawa jazdy wymaga się od skarżącego sprawdzenia wszystkich posiadanych uprawnień, bez weryfikacji "uzasadnionych zastrzeżeń", o których to mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Takie ustalenia organu uznać należy za dowolne i nieuzasadnione.
Pełnomocnik skarżącego zwrócił również uwagę na możliwość stosowania przez sąd bezpośrednio przepisów Konstytucji, podkreślając, że orzeczenie sądu odmawiające zastosowania potencjalnie niekonstytucyjnej normy ustawowej nie przesądza o jej niekonstytucyjności, a orzeczenie sądu podlega kontroli instancyjnej. Uprawnienie sądów do odmowy zastosowania takiej normy nie stanowi naruszenia wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do sprawowania kontroli konstytucyjności ustaw.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, decyzje obu instancji naruszają art. 32 Konstytucji (zasada równości). Kryterium różnicowania w sprawie niniejszej, wynikające z treści art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. i art. 42 § 1 kodeksu karnego, a dotyczące odmiennego traktowania obywateli w zakresie orzekania o rodzaju zakazu prowadzenia pojazdów - jest niedopuszczalne z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości oraz proporcjonalności.
Pełnomocnik wskazał również, że skarżący poddał się badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu w dniu 2 grudnia 2023 r. Z badania tego nie wynikają żadne przeciwskazania dla skarżącego do prowadzenia pojazdów w zakresie wszystkich posiadanych przez skarżącego kategorii. Z dokumentu tego wynika, że skarżący jako kierujący - nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, C+E.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wnioskiem z dnia 20 listopada 2023 r., działając na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. zwrócił się do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w stosunku do skarżącego, wskazując, że skarżący w okresie od 6 kwietnia 2023 r. do 21 maja 2023 r. otrzymał łącznie 25 punktów.
Stosownie do treści art. 18 pkt 1 powołanej ustawy do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 (czyli ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw), starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
W niniejszej sprawie Kolegium prawidłowo zastosowało art. 18 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej.
Na mocy art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. przepis art. 18 ustawy zmieniającej wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. W sprawie niniejszej Komendant Wojewódzki Policji złożył drogą elektroniczną wniosek do organu I instancji o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w dniu 21 listopada 2023 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej.
Zgodnie z kolei z art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej p.r.d. dnia 2 grudnia 2021 r., do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 5 ustawy zmieniającej p.r.d. dnia 2 grudnia 2021 r.).
Stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Z powyższego wynika, że starosta był właściwy do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dania 2 grudnia 2021 r., a organ Policj był uprawniony do prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego (na podstawie art. 17 ust. 1 zdanie 1 ustawy zmieniającej).
Jak wynikało z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, skarżący przekroczył 24 punkty karne, czym wyczerpał dyspozycję art. 18 pkt 1 powołanej ustawy zmieniającej. Prawidłowo zatem, zdaniem sądu, organ zastosował ten przepis. To oznacza, że podniesiony w pierwszej kolejności zarzut błędnego zastosowania art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dania 2 grudnia 2021 r., nie mógł zostać uwzględniony. Istotne w niniejszej sprawie było przekroczenie 24 punktów karnych, które nastąpiło po wejściu w życie art. 18 pkt 1 powołanej ustawy zmieniającej, który obowiązywał też w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Organy związane były powyższą informacją co do liczby punktów karnych. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy organy nie miały kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko Komendant Wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność w trybie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." Natomiast w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy organy związane są liczbą punktów. Organ sprawdza jedynie czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi. Skoro nie zostały usunięte z ewidencji, tak jak w niniejszej sprawie, organ związany był wnioskiem.
Przed wydaniem decyzji Starosta, dążąc do należytego wyjaśnienia sprawy i odnosząc się do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego argumentów co do tymczasowości wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami punktów za napuszenie z dnia 21 maja 2023 r., ustalił (pisma Starosty z dnia 13 grudnia 2023 r. i z dnia 27 marca 2024 r. k. 23, 26, 47 i 50 akt adm.), że podstawą wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie były wpisy ostateczne dotyczących naruszeń. Naruszenia zostały stwierdzone prawomocnym mandatem karnym (co do naruszenia z dnia 6 kwietnia 2023 r., za które przypisano skarżącemu 10 punktów karnych) oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt II K [...] (wyrok prawomocny od 28 października 2023 r.),w świetle którego za naruszenie z dnia 21 maja 2023 r. stypizowane jako przestępstwo z art. 177 § 1 Kodeksu karnego przypisano skarżącemu 15 punktów karnych.
W tym stanie faktycznym i w świetle niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawnej art.18 pkt 1 ustawy zmieniającej z dnia 2 grudnia 2021 r. Starosta miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wydać decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych. Decyzję taką starosta wydaje na wniosek organu kontroli ruchu drogowego. Organ administracji w tym zakresie nie ma więc żadnej dowolności. Jedynymi przesłankami skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest posiadanie przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego uprawnień do kierowania pojazdami, przekroczenie przez nią ustalonego limitu punktów wpisanych do ewidencji, o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. oraz złożenie stosownego wniosku przez wskazany organ Policji. Nadrzędność celu, jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydowała o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku.
W trakcie postępowania organ I instancji, w oparciu o informację udzieloną przez organy Policji ustalił także, że w prowadzonej przez ten organ ewidencji widnieje również wpis o odbytym przez skarżącego szkoleniu w dniu [...] Ruchu Drogowego w B. P.. Jednakże jak trafnie zauważyło Kolegium, zgodnie z art. 17 ust. 6f ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24.
Reasumując, zaskarżona decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest więc decyzją wydawaną z uznania administracyjnego, ale decyzją związaną skierowanym wnioskiem właściwego organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie i wbrew twierdzeniu skarżącego, nie było przedmiotem analizy – czy zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy, lecz czy skarżący przekroczył 24 punkty. Taka też informacja w niniejszej sprawie do Starosty [...] wpłynęła i została dwukrotnie przez organ Policji potwierdzona. Nie ma więc wątpliwości, że została spełniona przesłanka wydania zaskarżonej decyzji.
Zupełnie bezpodstawny więc pozostaje zarzut naruszenia art. 98a ust. 2 pkt 1 i art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. W aktach sprawy znajduje się informacja Starosty [...] z dnia 22 listopada 2023 r. wydana w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o obowiązku poddania się przez skarżącego badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, ale jest to odrębny obowiązek kierowcy, będący konsekwencją przekroczenia przez niego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podstawą podjętego przez organy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było jednoznaczne ustalenie przekroczenia przez skarżącego 24 punktów, które jak wskazano stanowiło wystarczająca przesłankę do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzeniem kwalifikacji na wniosek właściwego organu Policji. W niniejszej sprawie organ nie stosował art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.
Niewątpliwie jednak przekroczenie przez kierowcę dopuszczalnego limitu punktów karnych i to w tak krótkim czasie, oznacza powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jego kwalifikacji. Kierowca powinien posiadać umiejętności praktyczne kierowania pojazdem oraz wiedzę w zakresie przepisów ruchu drogowego pozwalające na w pełni bezpieczny i zgodny z przepisami udział w ruchu drogowym (zob. też wyrok w sprawie sygn. akt I OSK 2396/19 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zauważyć też należy, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a zatem stworzenie możliwości skorzystania ze skróconej ścieżki prowadzącej do ponownego legitymowania się poszczególnymi uprawnieniami do kierowania pojazdami jest dobrodziejstwem ze strony ustawodawcy, z którego skarżący nie musi korzystać, bowiem takiego obowiązku nie ma. Jak już wskazano prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów Policji. Tylko organy Policji, jako właściwe do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów są władne do korygowania tych punktów. W postępowaniu o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. Organ działa tu na wniosek Policji i jest związany wpisem w ewidencji i liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje. Kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji - czy to w związku z zarzutem braku wystarczającej informacji o ilości posiadanych punktów karnych czy też w związku z brakiem odnotowania, iż kierowca przed przekroczeniem 24 punktów karnych odbył stosowne szkolenie skutkujące zmniejszeniem ilości punktów karnych może mieć miejsce jedynie przed organami Policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji.
Nie sposób przy tym podzielić zarzutu skargi co do naruszenia art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. z dnia 2 grudnia 2021 r. w związku z art. 2, art. 8 ust. 2, art. 32 i art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie i skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie wszystkich posiadanych przez skarżącego kategorii prawa jazdy zamiast tylko na kategorię B dotyczącą popełnionych dwóch wykroczeń w sytuacji, gdy jest to sankcja nadmierna i powodująca utratę możliwości zarobkowania przez skarżącego, oraz która powoduje dyskryminacyjne różnicowanie i surowsze traktowanie obywateli w postępowaniu administracyjnym w porównaniu z przepisami kodeksu karnego dotyczących stosowania kar i środków karnych.
Po pierwsze, jak już wspomniano naruszenie z dnia 21 maja 2023 r. nie stanowiło wykroczenia, a przestępstwo z art. 177 § 1 Kodeksu karnego, za który to czyn wyrokiem z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt II K [...], Sąd Rejonowy w B. P. skazał skarżącego na 10 miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie której warunkowo zawieszono na okres dwóch lat próby.
Po drugie właściwy starosta w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d., w przypadku złożenia wniosku przez komendanta Policji jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Ustawa nie przewiduje żadnych okoliczności znoszących ten obowiązek, czy też miarkowania kategorii uprawnień koniecznych do zweryfikowania. W tym stanie rzeczy okoliczności podniesione przez skarżącego (skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie tylko tej kategorii, która wynika z popełnionych wykroczeń drogowych, tj. kategorii B) nie mają w rozpatrywanej sprawie znaczenia prawnego.
Oprócz umiejętności kierowania pojazdem kierujący powinien bezpiecznie zachowywać się na drodze, współdziałać z innymi uczestnikami ruchu drogowego kierując się normami społecznymi w warunkach społecznie akceptowalnych. Tym samym jak słusznie wskazało Kolegium, jeśli ktoś posiadał kilka kategorii prawa jazdy, traci je niezależnie od tego jakim pojazdem kierował w momencie przekroczenia limitu punków.
Zgodzić się również należy z organem odwoławczym, że nie można odnieść przywołanego przez pełnomocnika skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt SK 23/21, który badał zgodność z Konstytucją RP art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Przedmiot niniejszej sprawy nie dotyczy odmowy wydania prawa jazdy określonej kategorii, a z akt sprawy nie wynika aby wobec skarżącego zastosowano zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju. W ocenie sądu nie można podzielić zarzutów skargi, że pomimo braku orzeczenia wobec skarżącego środka karnego przez sąd powszechny i stosowaniu wobec niego sankcji administracyjnej, a nie karnej - skutki są znacznie bardziej dolegliwe. Tym samym zarzuty skargi co do naruszenia konstytucyjnej zasady równości oraz proporcjonalności w związku z różnicowaniem treści art. 42 § Kodeksu karnego i treści art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej z dnia 2 grudnia 2021 r. są nieuzasadnione.
Także powołany przez pełnomocnika skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt K 24/15 nie może znaleźć odniesienia w okolicznościach sprawy niniejszej. Przypomnieć bowiem należy, że przedmiotowym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny między innymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej.
Podsumowując, zdaniem sądu, w niniejszej sprawie, nie zostały naruszone przepisy postępowania, bowiem organy podjęły wszelkie uzasadnione czynności aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, co niewątpliwie nastąpiło, ani przepisy prawa materialnego, które właściwie zostały przez organy odczytane i zastosowywane. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie zarówno co do podstawy prawnej, jak i faktycznej, spełniając tym samym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczność, że dokonana przez organy ocena zgromadzonego materiału dowodowego odbiega od oczekiwań skarżącego niewątpliwie nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a., a także zasady informowania, o której mowa w art. 9 k.p.a. Skarżący od samego początku postępowania administracyjnego był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który w tym postępowaniu czynnie uczestniczył, a organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przedstawił argumenty decydujące o sposobie załatwienia sprawy, odnosząc się przy tym do stanowiska odwołania i stawianych tam zarzutów.
W ocenie sądu, o podjętych przez organ działaniach nie sposób powiedzieć, że przeczą one idei demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady równości oraz proporcjonalności.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.