II SA/Op 232/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2022-11-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdypunkty karnezatrzymanie prawa jazdyruchu drogowyustawa o kierujących pojazdamiKodeks postępowania administracyjnegodecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że przekroczenie 24 punktów karnych stanowiło podstawę do zatrzymania dokumentu, niezależnie od późniejszych kwestii proceduralnych czy błędów w ewidencji.

Skarżący M.D. zaskarżył decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, argumentując błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów dotyczących punktów karnych. Zarzucał, że punkty zostały naliczone po terminie i że organy nie zbadały prawidłowo stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, stwierdzając, że przekroczenie 24 punktów karnych stanowiło obligatoryjną podstawę do zatrzymania prawa jazdy na mocy obowiązujących przepisów, a kwestie prawidłowości wpisów punktowych należą do kompetencji Policji i mogą być kwestionowane jedynie w odrębnym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy. Podstawą zatrzymania było przekroczenie przez skarżącego 25 punktów karnych w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, a także zarzucał opóźnienia w naliczaniu punktów karnych i potencjalne błędy w systemie ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest rozstrzygnięciem związanym, wydawanym na podstawie informacji od Policji o przekroczeniu 24 punktów karnych. Sąd podkreślił, że organ administracji nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej przypisanych punktów ani okoliczności ich nałożenia, a ewentualne błędy w ewidencji należą do kompetencji Policji i mogą być przedmiotem odrębnej kontroli sądowej. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące przedawnienia wykroczeń oraz kwestii właściwości organów w przypadku prawa jazdy wydanego w innym państwie UE, powołując się na zasadę terytorialności. Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem karnym dotyczącym funkcjonariuszy Policji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie 24 punktów karnych stanowi obligatoryjną podstawę do zatrzymania prawa jazdy, a organ administracji nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej przypisanych punktów ani okoliczności ich nałożenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest rozstrzygnięciem związanym, wydawanym na podstawie informacji od Policji o przekroczeniu limitu punktów. Organ administracji nie ma kompetencji do badania prawidłowości wpisów punktowych, które należą do Policji i mogą być kwestionowane w odrębnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

ustawa zmieniająca art. 7 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Pomocnicze

u.k.p. art. 125 § pkt 13

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dotyczy uchylenia art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

u.k.p. art. 136 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Określa tryb postępowania i skutki w przypadku przekroczenia liczby punktów karnych przed dniem wdrożenia nowych rozwiązań technicznych.

u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dotyczy skierowania na badanie psychologiczne.

u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dotyczy skierowania na kurs reedukacyjny.

K.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.w. art. 45 § § 1

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń

Dotyczy przedawnienia karalności wykroczenia.

k.w. art. 28

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń

Definicja środków karnych.

Prawo o ruchu drogowym art. 130 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywanie punktów.

Prawo o ruchu drogowym art. 130 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Usuwanie punktów karnych po upływie roku.

ustawa z dnia 9 maja 2018 r. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Stosowanie art. 130 Prawa o ruchu drogowym do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych.

ustawa z dnia 9 maja 2018 r. art. 16 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Obowiązek ministra właściwego do spraw informatyzacji ogłoszenia komunikatu o terminie wdrożenia rozwiązań technicznych.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania.

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania.

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych art. 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

dyrektywa 2006/126/WE art. 11 § ust. 2

Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy

Zasada terytorialności w zakresie praw jazdy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie 24 punktów karnych stanowi obligatoryjną podstawę do zatrzymania prawa jazdy. Organ administracji nie jest uprawniony do badania merytorycznej prawidłowości wpisów punktowych. Przedawnienie wykroczenia nie ma wpływu na administracyjne zatrzymanie prawa jazdy. Polskie organy są właściwe do zatrzymania prawa jazdy wydanego w innym państwie UE, jeśli kierowca jest obywatelem polskim i popełnia wykroczenia w Polsce (zasada terytorialności).

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący liczby punktów karnych. Naruszenie przepisów materialnych (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, art. 130 ust. 2 P.o.r.d., art. 16 ust. 1 ustawy z 2018 r.). Naruszenie przepisów postępowania (art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 105 § 1 K.p.a.). Naruszenie art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń (przedawnienie). Niewłaściwość polskich organów do zatrzymania prawa jazdy wydanego w Niemczech. Konieczność skierowania na kurs reedukacyjny i badania psychologiczne przed zatrzymaniem prawa jazdy. Wniosek o zawieszenie postępowania z powodu toczącego się postępowania karnego dotyczącego funkcjonariuszy Policji.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie ma charakter związany organ nie jest uprawniony do kwestionowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak też zatrzymanie decyzją prawa jazdy, nie stanowią środka karnego w rozumieniu art. 28 ustawy Kodeks wykroczeń, lecz środek o charakterze administracyjnym

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący sprawozdawca

Beata Kozicka

sędzia

Krzysztof Sobieralski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności zatrzymania prawa jazdy po przekroczeniu 24 punktów karnych, ograniczenia kontroli sądowej nad ewidencją punktów karnych, zasada terytorialności w kontekście praw jazdy UE."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i technicznego sprzed wdrożenia nowych rozwiązań w Centralnej Ewidencji Kierowców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu punktów karnych i zatrzymania prawa jazdy, a także porusza kwestie techniczne związane z ewidencją oraz międzynarodowe aspekty praw jazdy.

Czy błąd w systemie punktów karnych uratuje Ci prawo jazdy? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 232/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Daria Sachanbińska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 326/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 125 pkt 13, art. 136 ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2018 poz 957
art. 16
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1042.2022.dr w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 lutego 2022 r., nr KD.5430.2.584.2021.SS, Starosta Powiatu Brzeskiego (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) orzekł o zatrzymaniu M. D. (zwanemu dalej "skarżącym") prawa jazdy kategorii: AM, A1, A, B, dokument nr [...], wydanego dnia 7 września 2021 r. przez Landratsamt, S. Fahrerlaubnisbehorde. Decyzję wydano na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541, z późn. zm.), zwanej w skrócie "ustawą zmieniającą", i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.". W uzasadnieniu Starosta podał, że w dniu 17 listopada 2021 r. do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Brzegu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 9 listopada 2021 r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego oraz o skierowanie go na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych i uzyskaniem 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W sprawach tych wszczęto odrębne postępowania. Jednocześnie - z uwagi na powyższe - wszczęto postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w trakcie którego uzyskano informację z Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu dotyczącą zasadności wniosku o sprawdzenie kwalifikacji i wniosku o skierowanie na badanie psychologiczne oraz braku podstaw do ich uchylenia. Następnie organ pierwszej instancji powołał się na przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, wedle którego starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz stwierdził, że w oparciu o przytoczony przepis należało orzec o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Z decyzją Starosty nie zgodził się skarżący, który w odwołaniu zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezzasadnym uznaniu, że skarżący w okresie od dnia 29 czerwca 2019 r. do dnia 22 lutego 2020 r. otrzymał łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a w konsekwencji przyjęciu, że zaktualizowały się przesłanki do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, żeby w tym okresie doszło do przekroczenia dozwolonej liczby punktów, zwłaszcza że podczas kontroli drogowej w listopadzie 2020 r. skarżący uzyskał informację, iż nie posiada jakichkolwiek punktów karnych,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji orzeczenie o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, podczas gdy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a powyższa okoliczność na gruncie niniejszej sprawy nie nastąpiła,
b) art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych, podczas gdy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty, jednakże okoliczność ta nie zachodzi, gdyż próg punktowy nie został przez skarżącego przekroczony,
c) art. 45 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r. poz. 2008, z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji sankcjonowanie wykroczeń przedawnionych, podczas gdy karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli zaś w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu,
3) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji oparcie wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu we wniosku z dnia 9 listopada 2021 r., i tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażające się w zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne, odbiegające od treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, iż strona w okresie od dnia 29 czerwca 2019 r. do dnia 22 lutego 2020 r. otrzymała łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego - co spowodowało, że organ pierwszej instancji orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy,
b) art. 11w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w braku wyjaśnienia przez Starostę zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy, oraz niepoprzedzeniu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wnikliwym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności oraz niewskazaniem przez Starostę jednoznacznych motywów podjętego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy,
c) art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w dokonaniu przez organ pierwszej instancji wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności wydania przedmiotowej decyzji,
d) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji Starosty i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Starostę. Skarżący domagał się też zobowiązania Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu do przedłożenia zaświadczenia o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej również: SKO, Kolegium) decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1042.2022.dr, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne Starosty i powtórzyło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, wedle którego do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym). Stosownie zaś do treści tego ostatniego przepisu Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zauważyło SKO, że art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.), zwanej dalej u.k.p. przewidywał uchylenie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie jednak w tej samej dacie (w dniu 4 czerwca 2018 r.) weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) odsuwająca w czasie utratę mocy obowiązującej ww. przepisu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. przepis art. 130 w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. W myśl zaś art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Jednak do chwili obecnej właściwy minister nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Nadto podało Kolegium, że zgodnie z art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r., skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W dalszej części uzasadnienia SKO podkreśliło, że w okolicznościach sprawy decyzja o zatrzymaniu skarżącemu posiadanego dokumentu prawa jazdy jest następstwem otrzymania przez niego w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. łącznie 25 punktów na skutek popełnienia pięciu wykroczeń w ruchu drogowym, polegających na:
- spowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa w dniu [...] 2019 r. w B. przy ul. [...], za co otrzymał 6 pkt;
- przekroczeniu prędkości od 11 do 20 km/h w dniu [...] 2019 r. w L., obszar wiejski S., za co otrzymał 2 pkt;
- naruszeniu obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem w dniu [...] 2019 r. w B., za co otrzymał 2 pkt;
- przekroczeniu prędkości powyżej 50 km/h w dniu [...] 2019 r. w K. - obszar wiejski, [...], za co otrzymał 10 pkt;
- niestosowaniu się do znaku B-1 "zakaz ruchu w obu kierunkach" w dniu [...] 2020 r. we W., za co otrzymał 5 pkt.
W tej sytuacji - zdaniem Kolegium - Starosta był zobowiązany do wydania przedmiotowej decyzji, stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Wyjaśniło SKO, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter rozstrzygnięcia związanego i że przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym należy do organów Policji, zaś kwestia zmiany ilości tych punktów nie może być rozpatrywana przez organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy. Natomiast wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. W konsekwencji organ nie jest uprawniony do odstąpienia (na zasadzie uznania administracyjnego) od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższe oznacza, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 9 listopada 2021 r. o skierowanie na badanie psychologiczne oraz o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego z uwagi na fakt, iż otrzymał on 25 punktów karnych, obligował Starostę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, a następnie wydania zaskarżonej decyzji. Stąd - w ocenie Kolegium - nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja odwołania w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oparcia wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, bez zweryfikowania w tym postępowaniu ilości i zasadności przypisanych w ewidencji punktów. Podniosło SKO, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, iż naliczona liczba punktów jest nieprawidłowa. Organ pierwszej instancji dążył do wyjaśnienia zaistniałych na tym tle wątpliwości i wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie naliczonych punktów karnych, lecz w odpowiedzi uzyskał informację o bezzasadności twierdzeń skarżącego, dlatego ostateczne stanowisko organu Policji było dla organu wiążące.
W dalszej kolejności Kolegium zgodziło się ze skarżącym, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (o czym stanowi wprost art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym), jednak dostrzegło, że tego rodzaju okoliczność nie miała miejsca w sprawie, tj. że próg punktowy nie został przez skarżącego przekroczony. Jak bowiem ustalono, do popełnienia wykroczeń skutkujących nałożeniem punktów karnych doszło w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. W tym czasie - a więc przed upływem jednego roku, licząc od daty pierwszego naruszenia - przekroczony został limit punktów przewidziany w ustawie. Ponadto Kolegium uznało, że w sprawie nie doszło do podniesionego w odwołaniu naruszenia art. 45 § 1 ustawy Kodeks wykroczeń, bo przepis ten statuuje instytucję przedawnienia orzekania w przedmiocie wykroczenia (czynu sankcjonowanego karnie), a zatrzymanie dokumentu prawa jazdy, choć pośrednio związane z popełnionym wykroczeniem, jest administracyjnoprawną konsekwencją przekroczenia określonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak też zatrzymanie decyzją prawa jazdy, nie stanowią środka karnego w rozumieniu art. 28 ustawy Kodeks wykroczeń, lecz środek o charakterze administracyjnym. Tym samym ewentualne przedawnienie orzekania w przedmiocie wykroczenia w żadnej mierze nie skutkuje koniecznością odstąpienia od wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. SKO nie dopatrzyło się również innych zarzucanych przez skarżącego naruszeń.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
1) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii: AM, A1, A, B, dokument nr [...], wydanego dnia 7 września 2021 r. przez Landratsamt, S. Fahrerlaubnisbehorde, podczas gdy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a powyższa okoliczność na gruncie niniejszej sprawy nie nastąpiła,
2) art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych, podczas gdy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia,
3) § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) polegające na niewyjaśnieniu okoliczności wpisania do rejestru skarżącego punktów karnych za wykończenia drogowe po upływie prawie dwóch lat od dokonania ostatniego z nich (ostatnie wykroczenie - [...] 2020 r., wszczęcie postępowania - 9 listopada 2021 r.), podczas gdy organy Policji są zobowiązane do niezwłocznego dokonywania wpisów w ewidencji,
4) art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. w zw. z art. 34 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1997) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieskierowanie na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, pomimo spełnienia ku temu przesłanek, tj. przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w dniu przekroczenia liczby 24 punktów karnych, a nie przepisy z dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie,
5) art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. w zw. z art. 34 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niekierowanie skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, pomimo spełnienia ku temu przesłanek, tj. przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w dniu przekroczenia liczby 24 punktów karnych, a nie przepisy z dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji oparcie wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu we wniosku z dnia 9 listopada 2021 r., a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej, co polegało na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne, bo odbiegające od treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, że strona w okresie od dnia 29 czerwca 2019 r. do dnia 22 lutego 2020 r. otrzymała łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - co spowodowało, że organ orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, zaś organ drugiej instancji utrzymał przedmiotową decyzję w mocy, a w konsekwencji rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia "interesu społecznego strony skarżącej",
2) art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w dokonaniu przez organ odwoławczy wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy,
3) art. 75 § 1 K.p.a. polegające na niedopuszczeniu dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, tj. pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 kwietnia 2022 r. oraz wniosku dowodowego o zwrócenie się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z wnioskiem o wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do wykrycia błędu w systemie, kto wykrył zaistniałe nieprawidłowości oraz kto dokonał modyfikacji danych w systemie, a tym samym niewyjaśnienie sprawy,
4) 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że orzeczenie w niniejszej sprawie jest konieczne, podczas gdy nieprawidłowe działanie organów czyni postępowanie bezprzedmiotowym, kwalifikującym się do umorzenia w całości,
5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez jego zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z wnioskiem o wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do wykrycia błędu w systemie, kto wykrył zaistniałe nieprawidłowości oraz kto dokonał modyfikacji danych w systemie.
W motywach skargi skarżący podniósł, że do wszczęcia postępowania administracyjnego doszło po blisko dwóch latach od dnia dokonania ostatniego wykroczenia drogowego, które miało miejsce w dniu [...] 2020 r., a wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero w dniu 9 listopada 2021 r. W sprawie istotne jest to, że w okresie od 20 lutego 2020 r. do czasu wydania decyzji, tj. do dnia 3 lutego 2022 r., skarżący pozostawał aktywnym uczestnikiem ruchu drogowego. Podczas tego okresu wielokrotnie był poddawany kontrolom drogowym, podczas których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeszcze we wrześniu 2020 r. w ewidencji skarżącego nie widniały żadne punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Sytuacja, w której osoba przekraczająca dopuszczalny limit punktów nie jest niezwłocznie z tego tytułu sankcjonowana, stanowi o działaniu organów na niekorzyść tejże osoby, jak i działaniu wbrew ogólnym zasadom szeroko pojętego interesu społecznego. Dalej skarżący argumentował, że wyjaśnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 kwietnia 2022 r. nie stanowią pełnego i realnego wytłumaczenia, dlaczego punkty na koncie skarżącego pojawiły się dopiero w listopadzie 2021 r. oraz na czym polegał rzekomy błąd systemu, zwłaszcza że wcześniej Komenda nie powoływała się na błędy systemu, a podczas kontroli drogowej we wrześniu 2020 r. funkcjonariusz nie stwierdził, by w ewidencji skarżącego były wpisane punkty karne. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. Wskazał jeszcze skarżący na spoczywający na organie Policji obowiązek niezwłocznego wpisywania punktów karnych do rejestru, co jednak nie miało miejsca. Dlatego uznał, że postępowanie wszczęte na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu wnioskiem z dnia 9 listopada 2021 r. jawi się jako stanowczo spóźnione i bezpodstawne, bowiem dotyczy okresu od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. Zaznaczył, że skoro w niniejszej sprawie chodzi o punkty karne uzyskane w tym okresie, to zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące w tamtym czasie, a wedle obowiązujących wówczas przepisów zasadne było w okolicznościach sprawy skierowanie go w pierwszej kolejności na kurs reedukacyjny i badanie psychologiczne. Raz jeszcze podkreślił skarżący, że w sprawie nie został zgromadzony dostateczny materiał dowodowy, więc stan faktyczny nie został wyjaśniony. Podsumował, że istnienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji narusza jego słuszne interesy, w sposób nieuprawniony pozbawia go prawa, które mu przysługuje. Ponadto kwestionowana decyzja jest sprzeczna z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności oraz podważa zaufanie obywateli do organów państwa, a więc jako taka nie może się ostać.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodało, że wniosek dowodowy strony wpłynął po dacie wydania decyzji. Natomiast z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 kwietnia 2022 r. wynika, iż błąd w ewidencjonowaniu punktów polegał na braku automatycznej zmiany statusu kierowcy - po przekroczeniu liczby 24 pkt - z "RD - zbiera punkty" na "RD3 - przekroczony limit punktów", co wyjaśnia przyczyny zarzucanej zwłoki. Podniosło też Kolegium, że skarżący - wbrew twierdzeniom odwołania i skargi - nie mógł uzyskać informacji o ilości posiadanych punktów w trakcie kontroli drogowej we wrześniu 2020 r., bowiem informacja taka nie jest widoczna z poziomu sprawdzenia osoby w policyjnych bazach danych przez funkcjonariuszy pełniących służbę na drodze.
W trakcie postępowania sądowego skarżący złożył wniosek o odwołanie rozprawy i zawieszenie postępowania z urzędu w związku z zawiadomieniem Biura Wewnętrznego Policji o możliwości popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Policji, których zaniechania "w zakresie systemu naliczania punktów karnych za wykroczenia drogowe doprowadziły do nieuzasadnionego wszczęcia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy".
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że podstawę do zawieszenia postępowania sądowego stanowi art. 125 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że nie ma podstawy prawnej do twierdzenia, iż w pierwszej kolejności należało załatwić sprawę skierowania na kurs reedukacyjny i na badania psychologiczne. Akcentował, że uprawnienia do kierowania pojazdami pochodzą od organu niemieckiego, zatem organy rozstrzygające sprawę nie były właściwe do zatrzymania prawa i powinny działać w oparciu o przepisy Konwencji o Ruchu Drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., co oznacza, że organ polski winien zwrócić się do właściwego organu niemieckiego o przeprowadzenie odpowiedniej procedury. Dodał, że istotne w sprawie jest to, iż prawo jazdy niemieckie nie zostało uzyskane w drodze wymiany, lecz po zdaniu przez skarżącego egzaminu państwowego. Wcześniejsze prawo jazdy polskie skarżącego zostało unieważnione w 2017 r. W sytuacji skarżącego punkty karne nie powinny więc być wpisywane do ewidencji prowadzonej przez Policję. Wyjaśnił jeszcze pełnomocnik, że skarżący jest obywatelem polskim, mieszka w Niemczech, do Polski przyjeżdża co jakiś czas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, zaś ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną decyzji kontrolowanej w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. wcześniej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, nadal zwanej w skrócie "ustawą zmieniającą". Zgodnie z tym przepisem do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (czyli: u.k.p.), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (czyli: Prawo o ruchu drogowym). Wprowadzona art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej sankcja obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej.
Podkreślenia wymaga, że organ wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy opiera swoje rozstrzygnięcie o informację przekazaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym starosta rozpatrując sprawę o zatrzymanie prawa jazdy nie może powoływać ani z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia czy weryfikacji treści zawartych w tej informacji. Ponadto organ ten nie jest uprawniony do kwestionowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym, jak i badania okoliczności, w których skarżący dopuścił się tego wykroczenia. Rozstrzygnięcie, które zapada w trybie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej ma charakter związany i starosta ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy wobec przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a ustawodawca - jak trafnie stwierdziło Kolegium - nie pozostawił organom administracji żadnej dowolności w tym zakresie.
Dostrzec również przyjdzie, że art. 130 Prawa o ruchu drogowym, do którego w kwestii naruszeń odsyła art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednak w tym samym dniu wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r. poz. 957), który stanowi, że przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. Zaś wedle art. 16 ust. 2 tej ustawy Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Stosownie natomiast do art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 Prawa o ruchu drogowym.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana w związku z informację przekazaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu o otrzymaniu przez skarżącego łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów drogowych w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 20 lutego 2020 r. Słusznie też dostrzegło Kolegium, że do dnia orzekania przez organy Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. W rezultacie w niniejszej sprawie zastosowanie znajdował między innymi art. 130 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 136 ust. 1 u.k.p.
Natomiast w świetle powyższych przepisów materialnoprawnych, w ocenie Sądu, organy były zobligowane do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, ponieważ skarżący przekroczył liczbę 24 punktów. Przy czym podkreślenia wymaga, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. W tym zakresie właściwy jest Komendant Wojewódzki Policji, którego działania ewidencyjne mogą być poddane kontroli sądu administracyjnego jedynie w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. W przypadku, gdy w ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, Komendant Wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania do starosty odpowiedniego wniosku, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Starosta zaś po otrzymaniu tego wniosku i zawartej w nim informacji o otrzymaniu przez skarżącego łącznie 25 punktów zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skoro do dnia rozpatrywania sprawy przez Kolegium Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, to przepisy materialnoprawne stanowiące podstawę do wydania decyzji uznać należy za obowiązujące.
Stosownie do powyższej powiedzianego Sąd uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się niezasadne. Podkreślić także trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ dysponując informacją o przekroczeniu liczby 24 punktów przekazaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, po pierwsze, nie miał możliwości wydania decyzji wbrew treści tego dokumentu, po drugie, nie miał obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w kierunku pożądanym przez skarżącego.
Sąd zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie stosuje się art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń, ponieważ przepis ten statuuje instytucję przedawnienia orzekania w przedmiocie wykroczenia, czyli czynu sankcjonowanego karnie. Natomiast punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak też zatrzymanie decyzją prawa jazdy, nie stanowią środka karnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu wykroczeń, lecz środek o charakterze administracyjnym, do którego nie ma zastosowania przedawnienie z art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Z kolei odnosząc się do argumentacji skarżącego podniesionej na rozprawie, stwierdzić trzeba, że z zasady terytorialności, o której mowa w art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE.L.2006.403.18), wynika kompetencja organów administracji do stosowania krajowych środków prawnych wobec kierowcy - tak jak w niniejszej sprawie - będącego obywatelem polskim, który jest posiadaczem prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Orzecznictwo konsekwentnie wskazuje, że restrykcje z powodu przekroczenia ustalonego ustawą limitu punków za wykroczenia drogowe polegające m.in. na zatrzymaniu prawa jazdy, ale także na skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, nie są co prawda typowymi środkami prawnokarnymi, ale przynależą do sfery administracyjno-karnej, która związana jest z bezpieczeństwem publicznym państwa (bezpieczeństwem drogowym) i została poddana nadzorowi Policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznały konkretne kompetencje przysługujące Policji, także w zakresie kontroli i ewidencji naruszeń przepisów ruchu drogowego. Tym samym krajowe regulacje prawne odnoszące się do owych restrykcji związanych z wielokrotnym naruszaniem przepisów ruchu drogowego stanowią wypełnienie zasady terytorialności, o której mowa w art. 11 ust. 2 ww. dyrektywy (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4231/18, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za nieuzasadniony Sąd uznał zatem zarzut skargi dotyczący konieczności przeprowadzenia właściwej procedury przez organ niemiecki, a nie krajowy. Z powyższych względów za nieuprawnione należało również uznać stanowisko skarżącego, że przypisane punkty nie powinny być wpisane do ewidencji prowadzonej przez Policję.
Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie. Przypomnienia wymaga, że wniosek oparty został na podstawie prawnej określonej w art. 125 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Wedle zaś art. 125 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, o czym świadczy stwierdzenie "sąd może". Tak więc sąd nie jest zobligowany zawiesić postępowania w tym przypadku. Innymi słowy, ocena zasadności wniosku o zawieszenie pozostawiona została uznaniu sądu, który - wydając postanowienie w tej kwestii - powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej możliwości popełnienia przestępstwa przez "funkcjonariuszy opolskiego garnizonu Policji" (na taką właśnie okoliczność powołała się strona skarżąca) nie stanowi prejudykatu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak również nie ma wpływu na jej rozstrzygnięcie. Jak bowiem wcześniej już powiedziano, prawidłowość działań ewidencyjnych dotyczących ilości wprowadzonych punktów nie podlega ocenie w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Dlatego oczekiwanie na zakończenie postępowania dotyczącego ewentualnego popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy byłoby nieuprawnione.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowany art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, co uprawniało je do orzeczenia o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii AM, A1, A i B. Sąd miał również na uwadze to, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, Kolegium prawidłowo też odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI