III SA/Lu 683/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-02-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyrada gminyradnyrozwiązanie stosunku pracyochrona stosunku pracylikwidacja stanowiska pracyprzyczyny ekonomiczneuchwałasąd administracyjny

WSA w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy T. odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, uznając, że przyczyna likwidacji stanowiska pracy była wystarczająco uzasadniona i nie związana z wykonywaniem mandatu.

Rada Gminy T. odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną A. M., zatrudnioną w Powiatowym Zarządzie Dróg, powołując się na brak skonkretyzowania i prawdziwości przyczyny likwidacji jej stanowiska pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał tę uchwałę za nieważną, stwierdzając, że przyczyna likwidacji stanowiska pracy była wystarczająco uzasadniona ekonomicznie i nie miała związku z wykonywaniem mandatu radnej. Sąd podkreślił, że rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, jeśli przyczyny nie są związane z wykonywaniem mandatu, a ocena zasadności wypowiedzenia należy do sądu pracy.

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Gminy T., która odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną A. M., zatrudnioną jako pomoc biurowa w Powiatowym Zarządzie Dróg. Jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy wskazano likwidację stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Rada Gminy uzasadniła swoją decyzję stwierdzeniem, że pracodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na likwidację stanowiska pracy ani na jej ekonomiczne uzasadnienie, uznając przyczynę za nieskonkretyzowaną i nieprawdziwą. Rada powołała się na swoje swobodne uznanie w tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę Powiatu Hrubieszowskiego (reprezentującego Powiatowy Zarząd Dróg), stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy. Sąd uznał, że przyczyna podana przez pracodawcę – likwidacja stanowiska pracy z powodów ekonomicznych – była wystarczająco skonkretyzowana i uzasadniona. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu. W tym przypadku likwidacja stanowiska pracy nie miała związku z wykonywaniem mandatu radnej. Sąd stwierdził, że rada błędnie przyjęła, iż decyzja ta należy do jej swobodnego uznania, ignorując utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę, w tym prawdziwości podanych przyczyn, należy do kompetencji sądu pracy, a nie rady gminy. Sąd uznał, że uchwała była sprzeczna z prawem i orzekł o jej nieważności, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od Rady Gminy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W przypadku likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, rada powinna wyrazić zgodę, chyba że wykaże, iż podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, a rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyczyna likwidacji stanowiska pracy z powodów ekonomicznych była wystarczająco skonkretyzowana i uzasadniona. Rada gminy błędnie przyjęła, że ma swobodne uznanie w tej kwestii i nie zbadała merytorycznie wniosku pracodawcy. Ocena zasadności wypowiedzenia należy do sądu pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (5)

Główne

u.s.g. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy. Rada odmawia zgody, jeżeli podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu. W pozostałych przypadkach, gdy przyczyny nie są związane z mandatem, rada powinna wyrazić zgodę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny nie wyłącza stwierdzenia nieważności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyczyna likwidacji stanowiska pracy z powodów ekonomicznych była wystarczająco skonkretyzowana i uzasadniona. Likwidacja stanowiska pracy nie miała związku z wykonywaniem mandatu radnej. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę należy do sądu pracy, a nie rady gminy. Rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, jeśli przyczyny nie są związane z wykonywaniem mandatu.

Odrzucone argumenty

Przyczyna rozwiązania stosunku pracy z radną nie była skonkretyzowana i prawdziwa. Decyzja o wyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym pozostawiona jest swobodnemu uznaniu rady gminy. Pracodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających likwidację stanowiska pracy i jej ekonomiczne uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

ochrona ważnego interesu publicznego w postaci zapewnienia jak największej niezależności w sprawowaniu funkcji radnego bezwzględna odmowa wyrażenia przez radę zgody na rozwiązanie stosunku pracy może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy są wyłącznie zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę należy bowiem do sądu powszechnego nie jest rolą rady rozstrzyganie sporów z zakresu prawa pracy i ocena okoliczności uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy

Skład orzekający

Ewa Ibrom

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

sędzia

Agnieszka Kosowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym z powodu likwidacji stanowiska pracy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, a nie inne przyczyny leżące po stronie pracownika lub związane z wykonywaniem mandatu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw radnych jako pracowników i ich niezależności w wykonywaniu mandatu. Pokazuje konflikt między interesem pracodawcy a ochroną pracowniczą radnego.

Czy likwidacja stanowiska pracy zwalnia radnego z pracy? Sąd administracyjny wyjaśnia granice kompetencji rady gminy.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 683/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 25 ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Powiatu Hrubieszowskiego – [...] na uchwałę Rady Gminy T. z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr IV/23/2024 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy T. na rzecz Powiatu Hrubieszowskiego – [...]kwotę 300 zł (trzysta złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. Rada Gminy T. odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną A. M. zatrudnioną jako pomoc biurowa w Sekcji Techniczno-Gospodarczej w Powiatowym Zarządzie Dróg w H..
W uzasadnieniu uchwały rada wyjaśniła, że wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub odmowa jest pozostawione uznaniu rady gminy, a w żadnych przepisach powszechnie obowiązujących ustawodawca nie określił kryteriów, jakimi powinna kierować się rada gminy w tym przypadku. Rada podkreśliła, że za takim stanowiskiem przemawia zarówno literalne brzmienie przepisu, jak i stanowisko orzecznictwa. W tym zakresie rada odwołała się do wyroku Sądu Najwyższego z 17 września 2007 r., sygn. akt III PK [...] oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 625/15; z 18 września 2008 r., sygn. akt II OSK 952/08 i z 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1074/10.
Rada stwierdziła, że pracodawca Powiatowy Zarząd Dróg w H. informując Radę Gminy T. o zamiarze rozwiązania stosunku pracy z radną A. M., jako powód wskazał likwidację stanowiska pracy – pomoc biurowa w Sekcji Techniczno-Gospodarczej, spowodowaną koniecznością ograniczenia stanu zatrudnienia w Powiatowym Zarządzie Dróg z przyczyn ekonomicznych. W ocenie Rady pracodawca nie przedstawił dokumentów, z których wynika zamiar likwidacji stanowiska pracy, ani okres, w którym stanowisko to ma być zlikwidowane, czy też zostało zlikwidowane. Z tego względu Rada uznała, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy z radną A. M. nie jest przyczyną skonkretyzowaną i nie można również stwierdzić, że jest to przyczyna prawdziwa.
Rada stwierdziła, że przepis art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie zobowiązuje rady gminy do uzasadnienia swojego stanowiska i nie ogranicza prawa rady do sprzeciwu wobec zamiaru pracodawcy rozwiązania stosunku pracy z radnym tylko do sytuacji, gdy przyczyną tego zamiaru są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu przez radnego, lecz jedynie zobowiązuje radę do odmowy wyrażenia zgody w takim przypadku, pozostawiając pozostałe decyzje jej swobodnemu uznaniu. Decyzję o wyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym pozostawiono dyskrecjonalnej ocenie samej rady, która swobodnie decyduje, czy zgody takiej udzielić, czy też nie. Tylko w jednej sytuacji, opisanej w art. 25 ust. 2 zdanie drugie ustawy o samorządzie gminnym rada nie może swobodnie decydować o wyrażeniu albo niewyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, lecz musi odmówić udzielenia tej zgody.
Rada podkreśliła, że nie ma obowiązku zbierania danych o rzeczywistych przyczynach zamiaru pracodawcy, co nie oznacza, że dokonując oceny wniosku, może pominąć wyjaśnienia samego radnego oraz okoliczności powszechnie znane. Jeżeli ocena taka zostanie dokonana przez pryzmat wszystkich znanych jej okoliczności oraz znajdzie poparcie w zasadach logiki i doświadczenia życiowego, to ocena taka (a w konsekwencji podjęta w jej rezultacie uchwała), będzie korzystać z przymiotu legalności i z ochrony przewidzianej w art. 25 ust. 2 ustawy. Rada stwierdziła, że nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, a jedynie proceduje w oparciu o przedstawioną dokumentację. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania uzasadnionych przyczyn i ich udokumentowania, bowiem motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy.
Mając na uwadze opisany powyżej stan faktyczny i prawny, a zwłaszcza ochronę ważnego interesu publicznego w postaci zapewnienia jak największej niezależności w sprawowaniu funkcji radnego, a także szczególną ochronę stosunku pracy radnego gminy, wyrażoną w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, Rada Gminy T. nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną A. M..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Powiat H. – Powiatowy Zarząd Dróg (dalej jako "skarżący") zaskarżył w całości powyższą uchwałę Rady Gminy T..
Skarżący zarzucił naruszenie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną Rady Gminy T., podczas gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy z radną nie są zdarzenia w jakikolwiek sposób związane z wykonywaniem przez radną mandatu, a w konsekwencji prawidłowe zastosowanie powołanego przepisu winno prowadzić do wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że we wniosku z 26 lipca 2024 r. o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną Rady Gminy T. – A. M. wskazał, iż przyczyną rozwiązania stosunku pracy z radną jest likwidacja jej stanowiska pracy, wynikająca z konieczności ograniczenia zatrudnienia w Powiatowym Zarządzie Dróg z powodów ekonomicznych. Ponadto zaznaczył, iż przyczynę uzasadniającą rozwiązanie stosunku pracy z radną stanowią okoliczności w żaden sposób niezwiązane z wykonywaniem mandatu radnej.
Skarżący wyjaśnił, że pismem z 29 lipca 2024 r. Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg wystąpił do Zarządu Powiatu H. z wnioskiem o dokonanie zmiany struktury organizacyjnej Powiatowego Zarządu Dróg. W dniu 30 lipca 2024 r. Zarząd Powiatu w H. podjął uchwałę nr [...] w sprawie wprowadzenia Regulaminu Organizacyjnego Powiatowego Zarządu Dróg w H.. Jak jednoznacznie wynika z treści § 10 ust. 1 pkt 4 Regulaminu Organizacyjnego Powiatowego Zarządu Dróg w H. stanowiącego załącznik do uchwały, zajmowane przez radną A. M. stanowisko zostało zlikwidowane.
Skarżący podkreślił, że błędne jest stanowisko Rady Gminy T. wyrażone w uzasadnieniu uchwały, jakoby wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub odmowa wyrażenia takiej zgody pozostawione było każdorazowo uznaniu rady gminy. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie wyłącznie w nielicznych i zapadłych wiele lat temu orzeczeniach sądów administracyjnych. Przywołane przez Radę Gminy T. w uzasadnieniu podjętej uchwały orzeczenia aktualnie spotykają się z krytyką, zaś zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie wyrażany jest pogląd przeciwny do wyrażonego przez Radę Gminy T..
Skarżący stwierdził, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Rada Gminy T. nie wskazała zaś jakichkolwiek przyczyn uzasadniających odmowę wyrażenia zgody, zaś uzasadnienie stanowiska rady Gminy T. sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia, iż decyzja we wskazanym zakresie pozostawiona jest jej swobodnemu uznaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały znajduje się wyłącznie stwierdzenie, że "wskazana przyczyna rozwiązania stosunku pracy z Radną Gminy nie jest przyczyną skonkretyzowaną, co do której nie można również stwierdzić, że jest prawdziwa."
W ocenie skarżącego, ocena czy przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem były skonkretyzowane i prawdziwe nie należy do kompetencji właściwej rady gminy, lecz ewentualnie do sądu pracy w przypadku, gdyby radny zdecydował się kwestionować skuteczność wypowiedzenia.
Skarżący wyjaśnił, że w stanie faktycznym sprawy status pracodawcy przysługuje jednostce organizacyjnej Powiatu Hrubieszowskiego – Powiatowemu Zarządowi Dróg. Z uwagi zaś na fakt, iż tego rodzaju jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego nie mają zdolności do samodzielnego występowania w obrocie prawnym, nie mogą być samodzielnym podmiotem praw i obowiązków z zakresu materialnego prawa administracyjnego, a zatem nie mają zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym i zdolności sądowej w postępowaniu sądowo-administracyjnym, jako strona niniejszego postępowania wskazany został Powiat H..
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy T. w pierwszej kolejności wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc, że skarga została wniesiona przez Powiat H. – Zarząd Dróg Powiatowych w H., podczas gdy Powiat nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi, ponieważ nie jest pracodawcą radnej. Ponadto organ stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, na czym polega przyczyna ekonomiczna likwidacji stanowiska pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 z późn. zm.).
Przepis ten stanowi, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Z powołanego przepisu wynika, że ustawa zapewnia pracownikom, będącym radnymi, szczególną ochronę, której celem jest zapewnienie radnemu swobody w wykonywaniu mandatu. Jednoczenie jednak podkreśla się w orzecznictwie, że przepis ten nie służy tworzeniu szczególnych przywilejów w zakresie trwałości stosunku pracy radnego (por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 24 listopada 1992 r., sygn. I PZP 55/92, OSNC 1993 r., nr 7 - 8, poz. 116).
Celem ograniczenia zagwarantowanego w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest ochrona ważnego interesu publicznego w postaci zapewnienia jak największej niezależności w sprawowaniu funkcji radnego. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zwraca uwagę, że należy wyraźnie oddzielić sferę interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu pochodzącego z wyborów powszechnych i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, od sfery interesów pracowniczych radnego jako pracownika. Dlatego bezwzględna odmowa wyrażenia przez radę zgody na rozwiązanie stosunku pracy może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy są wyłącznie zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Innymi słowy przyjmuje się, że ochrona radnego ustanowiona została wyłącznie dla tych przypadków, w których pracodawca zamierza rozwiązać z radnym stosunek pracy z przyczyn związanych z wykonywaniem mandatu i wówczas ustawodawca zobowiązuje radę do odmówienia zgody na rozwiązanie stosunku pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16, z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 659/17, z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 923/18, z 30 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1714/18, z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4632/21, z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4443/21, z 18 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 3827/21).
W każdym przypadku niewyrażenia zgody przez radę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym należy wykazać, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Z przepisu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wynika zatem, że motywy pracodawcy, zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym, muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z powodu zdarzeń związanych z wykonywaniem przez radnego mandatu. Motywy, jakimi kierowała się rada, powinny wynikać z uzasadnienia uchwały. Uchwała rady gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie może być podjęta w oderwaniu od motywów podanych przez pracodawcę. Uchwała odmawiająca wyrażenia zgody powinna być uzasadniona w sposób umożliwiający zweryfikowanie argumentów, jak również mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy.
W wyroku z 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt II OSK 923/18) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym powinien być wykładany w ten sposób, że rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W związku z tym rada gminy jest uprawniona do oceny zasadności podstaw rozwiązania z radnym stosunku pracy tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do wykazania, że podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, zaś rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że przyczyny rozwiązania z A. M. stosunku pracy nie miały żadnego związku ze sprawowaniem przez nią mandatu radnej.
W piśmie z 26 lipca 2024 r., zatytułowanym "Wniosek o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym Rady Gminy T." pracodawca (skarżący) wskazał, że podstawą rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem jest likwidacja stanowiska pracy, zajmowanego przez radną A. M..
Rada, podejmując zaskarżoną uchwałę bardzo lakonicznie ustosunkowała się do wskazanych w piśmie podstaw rozwiązania stosunku pracy z radną, mimo że uzasadnienie uchwały jest stosunkowo obszerne. Rada wskazała, że "pracodawca nie przedstawił dokumentów, z których wynika zamiar likwidacji stanowiska pracy, ani okresu, w którym stanowisko ma być zlikwidowane czy też zostało zlikwidowane. Stąd też przyczyna rozwiązania stosunku pracy z radną nie jest przyczyną skonkretyzowaną, co do której nie można również stwierdzić, że jest prawdziwa".
W pierwszej kolejności stwierdzić zatem należy, że stanowisko rady co do braku konkretyzacji przyczyny rozwiązania stosunku pracy z radną jest całkowicie nieuzasadnione i nie znajduje potwierdzenia w przedstawionym radzie wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy.
Pracodawca jednoznacznie wskazał, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest planowana likwidacja stanowiska pracy, które zajmuje radna. Określił zatem dokładnie stanowisko, które miałoby być zlikwidowane. Jednocześnie pracodawca wyjaśnił, że likwidacja tego stanowiska jest uzasadniona, zachodzi bowiem konieczność ograniczenia zatrudnienia w Powiatowym Zarządzie Dróg w H. ze względów ekonomicznych.
Przyczyna rozwiązania stosunku pracy została zatem dostatecznie skonkretyzowana i dodatkowo uzasadniona. Okoliczność, że pracodawca nie wskazał konkretnej daty likwidacji stanowiska pracy jest bez znaczenia. Nie uniemożliwiała ona ustosunkowania się przez radę do wniosku, który wyraźnie i jednoznacznie określał przyczynę rozwiązania stosunku pracy.
Brak także jakichkolwiek podstaw do kwestionowania prawdziwości podanej przez pracodawcę przyczyny rozwiązania stosunku pracy z radną. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada podniosła, że nie można stwierdzić, czy podana przez pracodawcę przyczyna jest prawdziwa. Rada nie wskazała jednak jakichkolwiek okoliczności, które świadczyłyby o pozorności oświadczenia pracodawcy co do likwidacji stanowiska pracy. Nie wyjaśniła, dlaczego nie można stwierdzić, czy przyczyna podana przez skarżącego jest prawdziwa.
Jak wynika z protokołu sesji Rady Gminy T. odbytej w dniu 13 sierpnia 2024 r. (pkt 5) nie odnotowano dyskusji nad wnioskiem pracodawcy. Nikt nie zakwestionował prawdziwości podanej przez pracodawcę przyczyny rozwiązania stosunku pracy z radną i nikt nie zgłosił jakichkolwiek wątpliwości. Gdyby radni mieli jakiekolwiek wątpliwości i zastrzeżenia co do wniosku, Rada mogła przed podjęciem uchwały zwrócić się do pracodawcy radnej o dodatkowe wyjaśnienia. Obowiązkiem pracodawcy było podanie przyczyny rozwiązania stosunku pracy, co uczynił i uzasadnił decyzję o likwidacji stanowiska pracy, powodującą konieczność rozwiązania stosunku pracy z radną. Pracodawca nie był zobowiązany do przedstawiania dodatkowych dokumentów. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę należy bowiem do sądu powszechnego.
Należy ponadto zauważyć, że wniosek o podjęcie uchwały wprowadzony został do porządku obrad w dniu sesji rady i złożony został przez wójta gminy, przy czym był to wniosek o podjęcie uchwały o odmowie wyrażenia zgody przez radę. Zgłaszająca wniosek nie uzasadniła swojego stanowiska. Z protokołu sesji nie wynika, by rada w ogóle rozważała podjęcie uchwały innej treści.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały oraz protokołu posiedzenia rady, na której zaskarżona uchwała została podjęta, nie wynika zatem, by rada oceniła merytorycznie przyczynę rozwiązania stosunku pracy z radną A. M., podaną w piśmie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w H., jako pozorną, a jako rzeczywistą przyczynę wskazała okoliczności dotyczące wykonywania przez radną mandatu radnego. Przeciwnie, okoliczności podjęcia uchwały oraz stanowisko rady, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazują na brak jakiegokolwiek związku rozwiązania stosunku pracy z wykonywaniem mandatu radnego.
W ocenie sądu uzasadnienie wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy, jest wystarczające i jednoznacznie przedstawia powody rozwiązania stosunku pracy z radną.
Tymczasem Rada nie podjęła nawet najmniejszej próby podważenia okoliczności podanych we wniosku, uzasadniających zamiar rozwiązania stosunku pracy i wykazania, że przyczyną rzeczywistą jest wykonywanie przez A. M. mandatu radnej.
Błędne jest stanowisko Rady, że wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym pozostawione jest swobodnemu uznaniu rady. Uzasadniając swoje stanowisko Rada pominęła całkowicie utrwalone stanowisko sądów administracyjnych, przytoczone wyżej. Powoływanie się na jednostkowe rozstrzygnięcia, w których wyrażono pogląd przeciwny jest nieuzasadnione.
Przedmiotem skargi jest uchwała jednostki samorządu terytorialnego, a więc akt administracji publicznej, podlegający ocenie pod kątem zgodności z prawem, a nie zasadność rozwiązania stosunku pracy. Należy ponownie podkreślić, że uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. Radny, jak każdy inny pracownik, będzie mógł przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Nie jest rolą rady rozstrzyganie sporów z zakresu prawa pracy i ocena okoliczności uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy. Oznaczałoby to wkraczanie w kompetencje sądu pracy. Do kompetencji rady należy jedynie ocena, czy przyczyny rozwiązania z radnym stosunku pracy nie są jednak związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4632/21, z 26 września 2018 r., sygn. II OSK 2196/17, z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16).
W świetle przedstawionych okoliczności odmowa wyrażenia przez Radę Gminy T. zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną A. M. była sprzeczna z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga jest zatem uzasadniona.
Na ocenę legalności zaskarżonej uchwały nie ma wpływu podnoszona przez radę okoliczność, że skarżący najpierw zwrócił się do Rady Gminy T. o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, a dopiero po kilku dniach wystąpił do Zarządu Powiatu w H. o wyrażenie zgody na likwidację stanowiska pracy zajmowanego przez radną. Okoliczność ta nie miała wpływu na możliwość podjęcia uchwały i ocenę wniosku. Ponadto sąd dokonuje oceny uchwały według stanu faktycznego i prawnego z daty jej podjęcia. Zaskarżona uchwała podjęta została 13 sierpnia 2024 r. W tej dacie regulamin organizacyjny Powiatowego Zarządu Dróg w H. był już zmieniony i w nowej strukturze organizacyjnej nie przewidywał stanowiska, które zajmowała radna. Dodać należy, że jak wynika z dołączonych do skargi dokumentów, skarżący wystąpił do Zarządu Powiatu o zmniejszenie zatrudnienia o 5 etatów, a nie tylko stanowiska skarżącej. Podana przez skarżącego przyczyna rozwiązania stosunku pracy z radną nie może być więc uznana za nieprawdziwą, czy pozorną.
Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji skarżącego stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony. Skarżący Powiatowy Zarząd Dróg w H. oznaczony został jako jednostka organizacyjna Powiatu Hrubieszowskiego, zgodnie z regulaminem organizacyjnym jednostki. Skarga została podpisana przez dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w H., działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez starostę.
Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), w skrócie: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Z tych względów i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
O kosztach postępowania w wysokości 300 zł (uiszczony przez skarżącego wpis od skargi) sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI