III SA/Lu 683/23

III SA/Lu 683/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 742
art. 200
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do szkoły doktorskiej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza Dyrektora Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI na rzecz M. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...] Dyrektor Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku skarżącego M. G., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2023 r., nr [...], odmawiającą wpisu M. G. na listę doktorantów pierwszego roku rozpoczynających kształcenie w Szkole Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse w roku akademickim 2023/2024.
Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie sprawy:
W dniu 28 sierpnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o przyjęcie go do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024, w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie ekonomia.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. Dyrektor Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI, działając na podstawie art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm., dalej powoływanej również jako "ustawa"), a także § 1 ust. 4 uchwały Senatu Lubelskiej Akademii WSEI nr 4/2022/2023 z dnia 17 listopada 2023 r. w sprawie Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024, odmówił wpisu skarżącego na listę doktorantów pierwszego roku rozpoczynających kształcenie w Szkole Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse w roku akademickim 2023/2024. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas postępowania kwalifikacyjnego skarżący uzyskał [...]. Natomiast liczba punktów uprawniająca do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej w ramach dyscypliny ekonomia i finanse wynosiła 60 pkt.
Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 19 września 2023 r. W tym samym dniu skarżący nadał w urzędzie pocztowym pismo zatytułowane "Odwołanie", zawierające zarzuty dotyczące decyzji z dnia [...] 2023 r. Powołując się na § 2 ust. 6 pkt c Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024 oraz rozmowę telefoniczną z pracownikiem biura Szkoły Doktorskiej skarżący podniósł, że nie zgadza się z ilością punktów – 0 pkt – naliczoną za dotychczasowe osiągnięcia naukowo-badawcze.
Pismo z dnia 19 września 2023 r. zostało potraktowane przez organ jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2020 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2023 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że o przyjęciu do Szkoły Doktorskiej WSEI decyduje miejsce na liście rankingowej ustalone na podstawie punktacji określonej w § 2 ust. 6 załącznika nr 1 do uchwały Senatu Lubelskiej Akademii WSEI nr 4/2022/2023 z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024. Przy tym za pozytywny wynik postępowania kwalifikacyjnego uznaje się uzyskanie przez kandydata takiej ilości punktów, która pozwala na zajęcie pozycji na liście rankingowej mieszczącej się w limicie przyjęć do Szkoły Doktorskiej w ramach danej dyscypliny naukowej. Liczba punktów uprawniająca do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej WSEI w ramach dyscypliny ekonomia i finanse wynosiła 60 pkt. W toku postępowania kwalifikacyjnego Komisja Rekrutacyjna przyznawała kandydatom do Szkoły Doktorskiej punkty za osiągnięcia naukowo-badawcze na podstawie kopii dołączonych do wniosku dokumentów, potwierdzających wskazywane we wniosku kandydata osiągnięcie.
Organ wyjaśnił, że Komisja Rekrutacyjna na liście rankingowej z dnia 12 września 2023 r. błędnie przyznała skarżącemu jedynie [...]. Błąd wynikał z nieprawidłowego zliczenia punktów przez formułę w Excel. Po ponownym rozpoznaniu sprawy i naprawieniu wskazanego błędu, Komisja Rekrutacyjna przyznała skarżącemu łącznie [...], na które składały się:
a) 15 pkt za ocenę na dyplomie;
b) 20 pkt za rozmowę kwalifikacyjną;
c) 19 pkt za dotychczasowe osiągnięcia naukowo-badawcze w zakresie:
- publikacji - 6 pkt;
- czynnego udziału w konferencjach naukowych - 3 pkt;
- doświadczenia w pracy naukowo-badawczej - 10 pkt.
Organ stwierdził, że w wyniku ponownego przeliczenia punktów uzyskanych przez skarżącego został prawidłowo ustalony stan faktyczny, jak również, że w sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Jednakże uzyskanie w toku postępowania kwalifikacyjnego [...] nie stanowi podstawy do wpisania skarżącego na listę doktorantów Lubelskiej Akademii WSEI. Organ podkreślił, że warunki przyjęcia do szkoły doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI określone przez Senat mają charakter materialnoprawny, ich niespełnienie stanowi podstawę decyzji o odmowie przyjęcia.
M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI z dnia [...] 2023 r. Skarżący zarzucił naruszenie: art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji RP w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7. k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w. zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z. art. 200 ust. 1-5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez:
a) zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie załatwienia jej w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym interes skarżącego, oraz poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób uchybiający zaufaniu obywateli do organów Państwa,
b) niewyjaśnienie przez organ podstaw faktycznych i prawnych obydwu decyzji, wskutek nieujawnienia w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji kryteriów punktacji osiągnięć naukowo-badawczych skarżącego, w tym nieujawnienia zasad punktacji za 3 poszczególne publikacje naukowe autorstwa skarżącego, co skutkowało przyznaniem łącznej minimalnej liczby 6 pkt za 3 publikacje naukowe (przy zastosowaniu skali punktowej od 2 do 20 pkt za publikację) bez jakiegokolwiek uzasadnienia, mimo że publikacje te opublikowane zostały w międzynarodowych, renomowanych oraz recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowej International Business Information Management (IBIMA), a każda z nich punktowana jest na poziomie 70 pkt (skala punktów od 20 do 200) według załącznika do komunikatu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych pod poz. 629, co w świetle nieopublikowania dotychczas przez uczelnię listy rankingowej doktorantów przyjętych do Szkoły Doktorskiej oraz uzyskanych przez nich wyników (punktów rekrutacyjnych) stanowi o rażącym naruszeniu konstytucyjnego prawa skarżącego do równego dostępu do wykształcenia i rażącym uchybieniu obowiązkowi transparentności procesu rekrutacyjnego na studia doktoranckie na uczelni finansowanej ze środków publicznych, a tym samym wydaniu decyzji nieodpowiadających zasadom legalizmu i przekonywania obywatela, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności obydwu decyzji Dyrektora Szkoły Doktorskiej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub ich uchylenia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2023 r. oraz decyzji z dnia [...] 2023 r., ewentualnie o uchylenie obu wskazanych wyżej decyzji i przekazanie sprawy Dyrektorowi Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w Lublinie do ponownego rozpoznania.
Powołując się na art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), skarżący wniósł o wezwanie organu do nadesłania:
a) kompletnych akt postępowań rekrutacyjnych doktorantów przyjętych na pierwszy rok (rozpoczynających kształcenie) w Szkole Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse w roku akademickim 2023/2024,
b) podpisanej przez upoważnione osoby listy rankingowej doktorantów przyjętych do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse (rozpoczynających kształcenie) w roku akademickim 2023/2024, przygotowanej przez komisję rekrutacyjną w dyscyplinie ekonomia i finanse,
c) podpisanej przez upoważnione osoby listy obejmującej imiona, nazwiska oraz tytuły naukowe osób, które wchodziły w skład komisji rekrutacyjnej w dyscyplinie ekonomia i finanse, odpowiedzialnych za stworzenie listy rankingowej doktorantów przyjętych do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse w roku akademickim 2023/2024,
d) dowodu opublikowania na stronie internetowej Lubelskiej Akademii WSEI w Lublinie listy rankingowej doktorantów przyjętych do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse (rozpoczynających kształcenie) w roku akademickim 2023/2024, potwierdzającego dokładną datę: rok, miesiąc, dzień, godzinę, minutę i sekundę publikacji,
e) podpisanego przez osoby wchodzące w skład komisji rekrutacyjnej Lubelskiej Akademii WSEI w Lublinie tworzącej listę rankingową doktorantów przyjętych do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse (rozpoczynających kształcenie) w roku akademickim 2023/2024 dokumentu określającego kryteria punktacji osiągnięć naukowo-badawczych kandydatów w procesie rekrutacyjnym, w tym określających zasady przyznawania punktacji za publikacje naukowe,
w celu wykazania:
- niewyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych decyzji o odmowie przyjęcia kandydatów do Szkoły Doktorskiej,
- nieujawnienia stosowanych w procesie rekrutacyjnym kryteriów punktacji osiągnięć naukowo-badawczych kandydatów do Szkoły Doktorskiej,
- dowolności w zakresie punktowania osiągnięć naukowych kandydatów do Szkoły Doktorskiej,
- braku obiektywnych, sformalizowanych kryteriów punktacji osiągnięć naukowo-badawczych kandydatów,
- braku odniesienia przez organ stosowanej punktacji za publikacje naukowe kandydatów do Szkoły Doktorskiej do punktacji określonej w załączniku do komunikatu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych pod poz. 629.
Skarżący wniósł też o przeprowadzenie na powyższe okoliczności dowodu z:
a) kopii zaskarżonej decyzji oraz kopii decyzji z dnia [...] 2023 r., wraz z uzasadnieniami,
b) kopii trzech publikacji naukowych skarżącego;
c) wydruku uchwały Senatu Lubelskiej Akademii WSEI nr 4/2022/2023 z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024,
d) wydruku Komunikatu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych oraz załącznika do tego komunikatu, w którym pod poz. 629 przewidziano 70 pkt za publikację w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowej International Business Information Management (IBIMA).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Powołana ustawa w przepisach art. 198 – art. 216 określa podstawowe zasady dotyczące kształcenia doktorantów. Zgodnie z art. 200 ust. 2 ustawy, rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową. Zasady, o których mowa w ust. 2 oraz program kształcenia, o którym mowa w art. 201 ust. 3, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji (art. 200 ust. 3 ustawy).
Przyjęcie do szkoły doktorskiej następuje w drodze wpisu na listę doktorantów (art. 200 ust. 4). Natomiast w myśl art. 200 ust. 5 ustawy, odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na mocy przepisu art. 200 ust. 6 ustawy wyniki konkursu są jawne.
Działając na podstawie art. 200 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Senat Lubelskiej Akademii WSEI uchwałą nr 4/2022/2023 z dnia 17 listopada 2022 r. uchwalił Regulamin rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024. Ponadto w dniu 17 listopada 2022 r., działając na podstawie art. 200 ust 3 i 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Senat Lubelskiej Akademii WSEI podjął uchwałę nr 6/2022/2023 w sprawie wprowadzenia limitu punktów niezbędnych do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI. Stosownie do § 1 tej uchwały kandydat w postępowaniu kwalifikacyjnym do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w dyscyplinie ekonomia i finanse oraz informatyka techniczna i telekomunikacja może uzyskać maksymalnie 100 punktów, zgodnie z uchwałą Senatu nr 4/2022/2023 z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI (pkt 1). Minimalna liczba punktów niezbędna do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej wynosi 60 punktów. Uzyskanie minimalnej liczby punktów nie gwarantuje przyjęcia do Szkoły Doktorskiej (pkt 2). Podstawą przyjęcia kandydata do Szkoły Doktorskiej jest pozytywny wynik rekrutacji w oparciu o listę rankingową utworzoną na podstawie liczby punktów uzyskanych przez kandydatów w konkursowym postępowaniu kwalifikacyjnym (pkt 3).
Powołany wyżej przepis art. 200 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pozostaje w związku z wyrażoną w art. 70 ust. 5 Konstytucji zasadą autonomii szkół wyższych. Na mocy tego przepisu Konstytucji szkoły wyższe mają zapewnioną autonomię na zasadach określonych w ustawie, zatem przede wszystkim na zasadach określonych w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Autonomia szkół wyższych wynika ze specyfiki ich funkcjonowania i zasad działania. Jednym z przejawów autonomii szkół wyższych jest prawo do ustalania zasad i kryteriów przyjęcia na studia doktoranckie. Nie kwestionując konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych należy jednak zauważyć, że w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) obowiązywała zasada odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie (art. 207 ust. 1 w związku z art. 196 ust. 3). Jednak obecnie obowiązująca ustawa nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy k.p.a. powinny by stosowane wprost, chociaż przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna. Dlatego też do decyzji o odmowie przyjęcia na studia doktoranckie, będącej indywidualnym aktem administracyjnym, należy stosować przepisy k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2023 r., III OSK 7694/21 i powołane tam orzecznictwo).
W świetle art. 107 § 1 k.p.a., obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie zaś z § 3 art. 107 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 856/98). Uzasadnienie, jako jeden z elementów decyzji, winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem faktycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby przekonać je o słuszności decyzji. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest właśnie uzasadnienie decyzji. Natomiast zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Motywy decyzji powinny być tak przedstawione, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zasada przekonywania nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych dla strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego, jak i prawnego, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło rozstrzygnięcie niezgodne ze stanowiskiem strony, to nastąpiło to z innych przyczyn. W uzasadnieniu powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ podejmując decyzję. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2001 r., IV SA 703/99, organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji, jako naruszających dyspozycję art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a.
Zasada przekonywania pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Zgodnie z tą zasadą rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku wniesienia skutecznego środka odwoławczego, powstaje zatem obowiązek powtórnego rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, co winno być poprzedzone dokonaniem ustaleń i ich oceny. Niezrealizowanie obowiązku w tym zakresie powoduje uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2011 r., II OSK 672/10). Ponadto, obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Z decyzji musi wynikać, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r., II GSK 96/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2014 r., II SA/Ol 257/14, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., II SA/Wa 1757/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., II SA/Ke 56/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., IV SA/Po 1039/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., III SA/Wr 693/11).
Jak wyjaśniono wcześniej, w sprawach, które zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce załatwiane są w drodze decyzji administracyjnych, stosuje się wprost przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem decyzja administracyjna, o której mowa w art. 200 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, winna odpowiadać omówionym wyżej wymogom, jakie dla decyzji administracyjnych ustanawia kodeks postępowania administracyjnego (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2021 r., II SA/Bd 1207/20, z dnia 18 października 2022 r., II SA/Bd 1368/21 oraz z dnia 11 września 2023 r., II SA/Bd 401/23, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 października 2020 r, II SA/Sz 112/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 maja 2021 r., III SA/Gd 1222/20).
Stwierdzić natomiast należy, że wymogów tych nie spełnia decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie.
W zaskarżonej decyzji organ wskazał jedynie, że przyznanie pierwotnie skarżącemu [...] wynikało z błędnego zliczenia punktów, natomiast po ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja Rekrutacyjna przyznała skarżącemu łącznie [...], wobec wymaganej do wpisania na listę doktorantów liczby 60 pkt. Organ podał liczby punktów przyznanych za: ocenę na dyplomie (15 pkt), rozmowę kwalifikacyjną (20 pkt) oraz za dotychczasowe osiągnięcia naukowo-badawcze (19 pkt), w tym w zakresie: publikacji (6 pkt), czynnego udziału w konferencjach naukowych (3 pkt) oraz doświadczenia w pracy naukowo-badawczej (10 pkt). Organ przywołał także punktację przewidzianą w § 2 ust. 6 Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024. Odnosząc się do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii liczby punktów za dotychczasowe osiągnięcia naukowo-badawcze, organ poprzestał na stwierdzeniu, że Komisja Rekrutacyjna przyznawała punkty za osiągnięcia naukowo-badawcze na podstawie kopii dołączonych do wniosku dokumentów, potwierdzających wskazywane we wniosku Kandydata osiągnięcie.
Tak sformułowane uzasadnienie decyzji ocenić należy jako lakoniczne i arbitralne. Z uzasadnienia nie wynika, jakie okoliczności leżały u podstaw przyznania określonej liczby punktów, w tym w ramach spornej punktacji dotychczasowych osiągnięć naukowo-badawczych, w szczególności w zakresie publikacji. Zauważyć należy, że zgodnie z § 2 ust. 6 lit. c Regulaminu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024, z tytułu dotychczasowych osiągnięć naukowo-badawczych w zakresie publikacji możliwe było uzyskanie do 30 punktów, w tym artykuł z listy czasopism MEiN był punktowany w granicach od 2 do 20 pkt, monografia - 8 pkt, rozdział w monografii - 2 pkt, inne - 1 pkt. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do rodzaju publikacji, na które powoływał się skarżący wnosząc o przyjęcie do szkoły doktorskiej i nie wyjaśnił, jakie przesłanki zdecydowały o przyznaniu z tytułu publikacji 6 pkt, jakimi kryteriami kierowano się w tym względzie dokonując oceny publikacji.
Zatem, wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji, jego treść nie pozwala na stwierdzenie, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony przez organ w sposób wyczerpujący, a co za tym idzie, że w wyniku ponownego przeliczenia punktów uzyskanych przez skarżącego został prawidłowo ustalony stan faktyczny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia swojej zasadniczej roli, jaką jest wyjaśnienie stronie motywów podjęcia przez organ określonego rozstrzygnięcia w sprawie i nie pozwala ani stronie, ani Sądowi na dokonanie weryfikacji dokonanej punktacji, w tym w zakresie kwestionowanej przez skarżącego liczby punktów z tytułu publikacji.
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może zastąpić, czy też uzupełnić uzasadnienia decyzji. Jedynie uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowi wyłączną podstawę oceny jej zgodności z prawem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r., III OSK 6549/21). Braki w zakresie uzasadnienia decyzji nie mogą być zatem skutecznie konwalidowane w odpowiedzi na skargę i nie mogą wpływać na ocenę decyzji w kształcie, w jakim została ona wydana i zaskarżona do sądu administracyjnego. Nie jest też rolą sądu administracyjnego, a zatem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zastępowanie organu w dokonywaniu oceny materiału dowodowego i czynieniu istotnych w sprawie ustaleń. Istotą działania sądu administracyjnego jest bowiem kontrolowanie legalności działania organów, których akty lub czynności są poddane kognicji tego sądu.
W konsekwencji zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane wyżej przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesne było natomiast ustosunkowanie się Sądu do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących meritum rozstrzygnięcia.
Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie niniejszej nie zachodziły wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby niezbędne na obecnym etapie postępowania. Jednocześnie trzeba wskazać, że przedstawiając skargę Sądowi organ dołączył dokumenty, które stanowiły podstawę przeprowadzenia rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Lubelskiej Akademii WSEI w roku akademickim 2023/2024 oraz protokoły i uchwały Komisji Rekrutacyjnej, a także listy rankingowe z podaniem ilości punktów uzyskanych przez poszczególnych kandydatów.
Jednocześnie trzeba wskazać, że wynikająca z przedstawionych dokumentów oraz podniesiona w skardze okoliczność niezakwalifikowania żadnego z kandydatów do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej w dyscyplinie ekonomia i finanse w roku akademickim 2023/2024 pozostaje bez wpływu na obowiązek organu ponownego rozpatrzenia sprawy skarżącego w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania, dotyczące wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. wymogów należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, w tym będzie mieć na względzie treść merytorycznych zarzutów formułowanych przez skarżącego w skardze.
Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II wyroku uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł.