III SA/Lu 673/24

III SA/Lu 673/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Ewa Ibrom
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 31 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 673/24
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 14 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 7 września 2023 r. skarżąca K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. złożyła w Urzędzie Miasta Biała Podlaska zawiadomienie o nabyciu naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Do zawiadomienia dołączono fakturę VAT nr [...] z dnia 1 sierpnia 2023 r.
Pismem z dnia 7 września 2023 r., nr [...] Prezydent Miasta Biała Podlaska potwierdził zgłoszenie nabycia wyżej wymienionego pojazdu.
W dniu 18 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Biała Podlaska wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.
W piśmie z dnia 28 grudnia 2023 r. skarżąca wyjaśniła, że opóźnienie wynikało z zaniechań pracownika, któremu powierzono kwestie rejestracji pojazdów i z jego winy doszło do uchybienia terminu. Skarżąca wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Decyzją z dnia 14 lutego 2024 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 220 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia Prezydenta Miasta Biała Podlaska w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu wyżej wymienionego pojazdu.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z dnia 31 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowią przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 z późn. zm., dalej jako "ustawa" lub "p.r.d."). Stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zobowiązany jest zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu/zbyciu pojazdu. W związku z nadzwyczajną sytuacją dotyczącą konieczności podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie Covid-19, termin ten był wydłużony do czasu odwołania z dniem 1 lipca 2023 r. stanu zagrożenia epidemicznego, co nastąpiło rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118). Na mocy art. 140mb pkt 2 ustawy ustawodawca dał możliwość nałożenia przez właściwy organ kary pieniężnej w wysokości od 200 zł do 1000 zł wobec właściciela zarejestrowanego w Polsce pojazdu, który wbrew obowiązkowi nie zawiadamia starosty o jego nabyciu/zbyciu, wskazując w art. 140n ustawy tryb nakładania tych kar pieniężnych. Z dniem 1 stycznia 2024 r. brzmienie art. 140mb i 140n p.r.d zmieniło się. Kolegium stwierdziło, że powyższe uregulowania mają znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Skoro do dnia 31 grudnia
2023 r. w postępowaniach o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywały art. 140n ust. 4 p.r.d. oraz przepisy działu IVa k.p.a., to obowiązywał również
art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., który dawał możliwość organowi administracji publicznej odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu pod warunkiem uznania, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Z kolei, jeżeli od dnia 1 stycznia 2024 r. art. 140n ust. 4 ustawy już nie obowiązuje, a jednocześnie wyłączono w opisywanych sprawach stosowanie
art. 189f § 1 k.p.a., to znaczy, że w postępowaniach dotyczących braku zgłoszenia zbycia/nabycia pojazdu starosta nie może już uwzględniać okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia tej administracyjnej kary pieniężnej.
Mając powyższe na względzie Kolegium uznało, że w sytuacji, gdy do naruszenia przepisów doszło, ale waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, to przepisy w kształcie obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. były dla podmiotów naruszających ciążący na nich obowiązek zgłoszenia staroście zbycia/nabycia pojazdu względniejsze, aniżeli przepisy w kształcie obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Podobna sytuacja ma miejsce jeśli chodzi o wysokość administracyjnej kary pieniężnej, jaką może nałożyć starosta. Do dnia 31 grudnia 2023 r. wysokość kary była określona w przedziale od 200 zł do 1000 zł, natomiast od dnia 1 stycznia 2024 r. jej wysokość wynosi 250 zł.
Odnosząc się do okoliczności sprawy organ odwoławczy wskazał, że do naruszenia prawa doszło w 2023 r., gdy skarżąca, mimo ciążącego na niej obowiązku, nie zawiadomiła w ustawowym terminie o nabyciu w dniu 1 sierpnia 2023 r. pojazdu – naczepy marki [...]. Termin na realizację tego obowiązku upływał dnia 31 sierpnia 2023 r,. a skarżąca dokonała zgłoszenia dopiero 7 września 2023 r., to jest po 7 dniach.
W ocenie Kolegium stan faktyczny sprawy nakazuje rozstrzygać ją w oparciu o przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz zbadać, czy spełnione zostały przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej sformułowane w art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.").
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca zgłosiła nabycie pojazdu po 37 dniach od dnia zakupu tego pojazdu. Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zaistniała szczególna sytuacja, o jakiej stanowi przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Waga naruszenia prawa polegającego na niepowiadomieniu organu o nabyciu pojazdu z uchybieniem terminu o 7 dni nie ma charakteru znikomego, uzasadniającego możliwość ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary zwłaszcza, że obowiązek taki należy do podstawowych obowiązków osoby nabywającej pojazd. Organ wskazał, że nabywcą pojazdów (w jednym czasie 23 pojazdów) jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, od którego wymaga się większej niż przeciętnej znajomości prawa, tym bardziej, że działalność transportową prowadzi od wielu lat. Należyta staranność w tym zakresie obciąża każdego nabywcę lub zbywcę skutecznie dbającego o swoje interesy. Organ odwoławczy podkreślił również, że uchybienie to w sposób istotny godzi w warunki legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez Ministra Cyfryzacji.
Kolegium podzieliło ocenę organu pierwszej instancji, że żadna z przesłanek, która mogłaby uzasadniać odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, nie wystąpiła. Naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ strona nie zawiadomiła Prezydenta Miasta o nabyciu pojazdu nie tylko w ustawowym terminie 30 dni, ale także przez kolejne 7 dni po upływie tegoż terminu.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego daty nabycia pojazdu organ odwoławczy podkreślił, że datę 1 sierpnia 2023 r. wskazał sam wnioskodawca, składając w dniu 7 września 2023 r. zawiadomienia o nabyciu w tym właśnie dniu każdego z pojazdów i załączając do tego wniosku fakturę również z tej samej daty (1 sierpnia 2023 r.). Opisane okoliczności wskazują, że daty faktury oraz nabycia pojazdów przez jego właściciela są tożsame.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nabyła dwadzieścia trzy pojazdy w tym samym dniu 1 sierpnia 2023 r. W związku z tym przy wymiarze kary uwzględniono powtarzalność naruszeń, ustalając wysokość kar po 200 zł za niezgłoszenie nabycia dziesięciu pojazdów, po 220 zł za kolejne dziesięć pojazdów oraz po 240 zł za trzy pojazdy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego:
1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące poczynieniem ustaleń na podstawie materiału niezgromadzonego w aktach sprawy, niezakomunikowanie stronie faktów znanych organowi odwoławczemu z innych spraw, polegających na ustaleniu, że strona w jednym czasie nabyła 23 pojazdy, a także poprzez niepoczynienie ustaleń co do tego, czy i w jakim terminie Prezydent Miasta Biała Podlaska został zawiadomiony o zbyciu spornej naczepy przez poprzedniego właściciela, jak również poprzez poczynienie ustalenia, że strona dopuściła się powtarzalnych naruszeń w zakresie zawiadamiania o nabyciu pojazdów, aż wreszcie poprzez niepoczynienie ustalenia co do tego, czy uchybienie terminowi zawiadomienia o fakcie nabyciu pojazdu wywarło jakiś konkretny i realny wpływ na naruszenie pewności obrotu prawnego i jego bezpieczeństwa, w następstwie czego nie poczyniono ustaleń co do tego, czy stopień naruszenia prawa, którego dopuściła się strona, był wyższy niż znikomy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 140mb w zw. z art. 140n p.r.d. w związku art. 189f i art. 189d k.p.a. w związku z art. 31 ust. 3, art. 31 ust. 2 i art. 2 in fine Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że w sytuacji każdego opóźnienia w zawiadomieniu starosty o fakcie zbycia lub nabycia pojazdu brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;
3) art. 140mb p.r.d. związku z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających okoliczność nabycia przez skarżącą dwudziestu trzech pojazdów, na co powołują się organy obu instancji. Nie poczyniono ustaleń co do tego, czy i w jakim terminie Prezydent Miasta Biała Podlaska został zawiadomiony o zbyciu przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego właściciela. Bez takich ustaleń organ drugiej instancji nie mógł przystąpić do oceny zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 189f k.p.a. W ocenie skarżącej organy nie wykazały także, aby opóźnienie w zawiadomieniu o nabyciu pojazdu spowodowało naruszenie w jakikolwiek sposób dóbr takich jak: życie lub zdrowie, mienia w znacznych rozmiarach lub ważnego interesu publicznego. Nie doszło również do żadnego zdarzenia drogowego z udziałem przedmiotowego pojazdu. W okresie opóźnienia nie doszło do dalszego zbycia pojazdu przez skarżącą. Brak jest też ustaleń co do tego, by powoływane przez organ wartości jak pewność i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz sprawność (łatwość) identyfikacji aktualnego właściciela pojazdu, zostały naruszone w sposób większy niż znikomy. Poprzez zgłoszenie nabycia prawa własności przedmiotowego pojazdu niewątpliwie doszło do zaprzestania naruszenia prawa, wobec czego ziściły się przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia Prezydenta Miasta Biała Podlaska o nabyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.
W sprawie bezspornym jest, że w dniu 1 sierpnia 2023 r. skarżąca zakupiła przyczepę marki [...] o nr rej. [...]. W dniu 7 września 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło zawiadomienie skarżącej o nabyciu przedmiotowego pojazdu, wraz z fakturą VAT nr [...] z dnia 1 sierpnia 2023 r., dokumentującą powyższą czynność. Niesporne jest również, że we wskazanych datach skarżąca nabyła równocześnie 22 inne pojazdy i zgłosiła ich nabycie do tego samego organu, tj. do Prezydenta Miasta Biała Podlaska.
Stosownie do art. 155 § 1 k.c., umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w związku z naruszeniem przez skarżącą art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organ identycznie postąpił w 22 innych, wspominanych wyżej sprawach.
W pierwszej kolejności należy przedstawić stan prawny obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania i w dacie popełnienia przez skarżącą deliktu administracyjnego.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym we wskazanych wyżej datach, na właścicielu pojazdu zarejestrowanego spoczywał obowiązek zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zatem powyższa powinność spoczywała, niezależnie od siebie, na zbywcy jak i na nabywcy zarejestrowanego pojazdu. Niewątpliwie powyższy termin jest terminem prawa materialnego. Analizując treść przytoczonego przepisu zwrócić należy uwagę na użyte przez prawodawcę sformułowanie, z którego wynika, że trzydziestodniowy termin zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu jest nieprzekraczalny. W ocenie Sądu, poprzez użycie takiego zwrotu ustawodawca chciał podkreślić, jak duże znaczenie ma zachowanie wyznaczonego terminu do dokonania zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Obowiązek zawiadomienia organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni funkcjonował w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 1999 r., nie był więc obowiązkiem nowym.
Przepis art. 140mb pkt 2 p.r.d., który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2020 r., stanowił, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Zwrócić należy uwagę na uzasadnienie projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579 z późn. zm.), mocą której wprowadzono do ustawy Prawo o ruchu drogowym między innymi art. 140mb określający powyższe sankcje. W projekcie wskazano, że celem nowelizacji jest poprawa przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W konsekwencji powinno to wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Ponadto zmiany w ustawie – Prawo o ruchu drogowym są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. UE L poz. 269, s. 34), dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji (zob. druk sejmowy, VIII.3495).
W myśl art. 140n ust. 1 i 2 p.r.d. kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej starosta. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej organ miał obowiązek uwzględnić zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.).
Przepis art. 140n ust. 6 p.r.d. stanowił natomiast, że do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu IVa k.p.a. Zgodnie zaś z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. zmianie uległy niektóre przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394, zwanej dalej "ustawą nowelizującą").
Art. 78 ust. 2 p.r.d. otrzymał brzmienie, zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
Nowe brzmienie nadano również art. 140mb ust. 1 p.r.d., zgodnie z którym, kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Na podstawie wspomnianej ostatnio nowelizacji uchylony został również ust. 4 art. 140n, zaś ust. 6 tego artykułu otrzymał brzmienie, zgodnie z którym do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Stosownie do art. 14 pkt 3 ustawy nowelizującej, w przypadku gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
W myśl zaś art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
W świetle wskazanych przepisów intertemporalnych, organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo uznały, że należało zastosować przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r. Wskazuje na to data nabycia przez skarżącą przedmiotowego pojazdu (1 sierpnia 2023 r.), jak również data wszczęcia postępowania (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 18 grudnia 2023 r. doręczono stronie 20 grudnia 2023 r.).
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że brak było podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Nie można przyjąć, że waga naruszenia prawa w okolicznościach rozpatrywanej sprawy była znikoma.
Pojęcie "znikoma waga naruszenia prawa" użyte w tym przepisie nie zostało zdefiniowane. Odwołać się zatem należy do językowego znaczenia słowa "znikomy". W "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" pod redakcją prof. St. Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, tom 5, str. 733) słowo "znikomy" oznacza "bardzo nieznaczny pod względem nasilenia, liczby, rozmiarów itp.; bardzo mały". Skoro na właściciela pojazdu zrejestrowanego nałożono ustawą obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu "w terminie nieprzekraczającym 30 dni", który i tak jest terminem dość długim, to przekroczenie tego terminu przez skarżącą
o 7 dni nie mogło być uznane za znikome. Ponadto waga naruszenia prawa wzrasta, jeśli zostanie uwzględnione, że skarżąca dopuściła się identycznego naruszenia prawa, w związku ze zgłoszeniem nabycia 22 innych pojazdów, z przekroczeniem ustawowego terminu. Delikt administracyjny został popełniony przez profesjonalny podmiot, prowadzący działalność gospodarczą. Wobec takich podmiotów stosuje się wyższe wymagania, związane z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa, zaś nieznajomość prawa stanowi okoliczność obciążającą. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że opóźnienie zgłoszenia nabycia pojazdu nastąpiło z winy pracownika nie ma znaczenia dla odpowiedzialności strony i nie może stanowić przesłanki ekskulpacyjnej.
Biorąc pod uwagę te okoliczności, waga naruszenia prawa nie mogła być oceniona przez organy jako znikoma. Przeciwnie, trzeba przyjąć, że w świetle stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie, waga naruszenia obowiązku ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. była większa niż znikoma.
W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 476/21, który przytoczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wyroku tym podniesiono, że w świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie tylko kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z 1 dniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, ma znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Omawiana kara ma niezwykle istotne znaczenie z punku widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia.
Należy również mieć na uwadze, o czym była wcześniej mowa, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nie stosuje się już przepisów art. 189d – 189f k.p.a.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja zapadła bez naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. W ocenie Sądu, Kolegium wzięło pod uwagę i prawidłowo oceniło wszystkie istotne okoliczności oraz dowody, bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
Organowi pierwszej instancji był znany z urzędu fakt nabycia przez stronę w dniu 1 sierpnia 2023 r. oprócz przedmiotowego pojazdu, również 22 innych pojazdów, jak również okoliczność zgłoszenia ich nabycia w dniu 7 września 2023 r. Prezydent Miasta Biała Podlaska wszczął w każdej z tych spraw postępowanie, zawiadamiając o tym stronę i zapewniając jej udział w każdym stadium postępowania. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Niecelowe byłoby informowanie w każdej indywidualnej sprawie, że organ wszczął postępowanie również w 22 innych sprawach, skoro skarżąca została poinformowana o powyższym w każdej sprawie oddzielnie. Nie można zatem mówić o naruszeniu art. 77 § 4 k.p.a.
Sąd nie podziela zarzutu skargi, że organy były zobligowane do poczynienia ustaleń, czy uchybienie terminu zawiadomienia o nabyciu pojazdu wywarło konkretny i realny wpływ na naruszenie pewności obrotu prawnego i jego bezpieczeństwa. Brak jest normatywnej podstawy do dokonywania tego rodzaju ustaleń i czynienia ich z urzędu. Nie ma również podstawy do dokonywania ustaleń, czy poprzedni właściciel przedmiotowego pojazdu zawiadomił organ o jego zbyciu.
Kolegium trafnie uznało, że w sprawie nie ma znaczenia ustalenie kolejności naruszeń, których strona dopuściła się, nie zawiadamiając o nabyciu każdego z dwudziestu trzech pojazdów, ale powtarzalność tych naruszeń. Przy ustalaniu wysokości kar, które w granicach ustawowych mogły wynosić od 200 zł do 1000 zł, organ pierwszej instancji przyjął minimalną wysokość kary przyjmując zasadę – po 200 zł za niezgłoszenie nabycia dziesięciu samochodów, po 220 zł za kolejne dziesięć samochodów oraz po 240 zł za trzy samochody. W rozpatrywanej sprawie nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 220 zł.
Należy podkreślić, że organ pierwszej instancji nie naruszył granic uznania administracyjnego w zakresie ustalenia wysokości kary. Oceniając zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń, których strona się dopuściła, organ wprawdzie nie odstąpił od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, ale jednocześnie zastosował najniższy dopuszczalny przepisami jej wymiar, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, jakimi przesłankami kierował się stosując określony wymiar kary.
Za chybione należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego wymienione w pkt 2 i 3 petitum skargi.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wbrew postawionej w pkt 2 zarzutów skargi tezie, organy nie przyjęły, że w sytuacji każdego opóźnienia w zawiadomieniu organu o fakcie zbycia lub nabycia pojazdu, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jedynie, że okoliczności sprawy, które przedstawiono wyżej, nie przemawiały za odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni art. 140mb pkt 2 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r. i poprawnie zastosowały ten przepis. Należy wskazać, że ustawodawca dał możliwość nałożenia przez organ kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). W rozpoznawanej sprawie nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 220 zł. Jest to kara mieszcząca się w dolnych granicach, jaka mogła być wymierzona, nie może być zatem uznana za nadmierną.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.)