III SA/Lu 675/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-01-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyleczenie psychiatrycznepostępowanie administracyjneprawo procesoweustawa o ewidencji ludności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu, uznając, że postępowanie administracyjne było wadliwe, a opuszczenie lokalu przez osobę przebywającą na leczeniu psychiatrycznym nie było dobrowolne.

Sprawa dotyczyła skargi L. B. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Kluczowe było ustalenie, czy opuszczenie lokalu przez skarżącego, który przebywał na leczeniu psychiatrycznym, było dobrowolne i trwałe, co stanowiło podstawę do wymeldowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę L. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Głównym zarzutem było wadliwe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności dotyczące dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez skarżącego, który od grudnia 2002 r. przebywał na leczeniu psychiatrycznym. Sąd podkreślił, że opuszczenie lokalu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych musi wynikać z zamiaru osoby opuszczającej, a nie być jedynie skutkiem przymusu lub okoliczności niezależnych od jej woli, jak w przypadku pobytu w zakładzie leczniczym. Wskazano na wadliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka oraz brak powiadomienia strony o tej czynności, a także na zaniechanie przesłuchania stron. Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opuszczenie lokalu w wyniku przymusowego pobytu w zakładzie leczniczym nie może być traktowane jako dobrowolne opuszczenie miejsca zameldowania, jeśli nie nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowanej znajduje się w innym miejscu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pobyt skarżącego na leczeniu psychiatrycznym nie stanowił dobrowolnego opuszczenia lokalu. Kluczowe było ustalenie, czy skarżący miał zamiar trwałego zerwania więzi z lokalem, a nie jedynie skutki jego nieobecności spowodowane leczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest opuszczenie miejsca zameldowania trwające ponad 2 miesiące, które musi być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, dającego się określić na podstawie obiektywnych okoliczności wskazujących na zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MS art. 18 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym prawa strony do obrony i udziału w postępowaniu dowodowym. Pobyt na leczeniu psychiatrycznym nie może być traktowany jako dobrowolne opuszczenie lokalu.

Godne uwagi sformułowania

Tego faktu nie można zatem potraktować jako opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Uzasadnienie wniosku o wymeldowanie nie można potraktować jako dowodu. Dowód zeznań świadka K. B. natomiast został przeprowadzony wadliwie, skoro o tej czynności organ nie powiadomił skarżącego, wbrew wymogowi przewidzianemu w art. 79 § 1 kpa, co z kolei pociągnęło za sobą naruszenie art. 79 § 2 kpa. Specyfika sprawy wymagała także przesłuchania stron w trybie art. 86 kpa, czego jednak nie uczyniono. Skład orzekający podziela utrwalony nurt orzecznictwa, w świetle którego opuszczenie lokalu w myśl cyt. przepisu powinno być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów nie należy ograniczać wyłącznie do woli wewnętrznej, ale również do woli dającej się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Skład orzekający

Zdzisław Sadurski

przewodniczący

Jerzy Marcinowski

sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenia lokalu' w kontekście wymeldowania, gdy osoba przebywa na leczeniu przymusowym; znaczenie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w administracyjnym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej na leczeniu psychiatrycznym i jej związku z lokalem zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak sąd może uchylić decyzję z powodu błędów formalnych, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się oczywisty dla organów.

Sąd uchyla wymeldowanie: Leczenie psychiatryczne to nie 'dobrowolne opuszczenie' mieszkania.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 675/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /sprawozdawca/
Zdzisław Sadurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski /spr./, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...]: 2/ przyznaje adwokat U. Z. wynagrodzenie w wysokości 240 /dwieście czterdzieści/ złotych, które należy wypłacić z budżetu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; 3/ nakazuje ściągnięcie od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 /sto/złotych tytułem wpisu, od uiszczenia którego skarżący był zwolniony.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. B. od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r., na mocy której L. B. został wymeldowany z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonego w C. przy ulicy P.;
utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach tej decyzji podniesiono, że organ I instancji ustalił, iż L. B. na mocy wyroku Sądu Rejonowego od dnia [...] grudnia 2002 r. do chwili obecnej przebywa na Oddziale Klinicznym Psychiatrii Sądowej w P.
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...] dokonał podziału majątku wspólnego E. i L. B. w ten sposób, że przyznał E. B. prawo do lokalu spółdzielczego własnościowego położonego w C. przy ul. P., natomiast L. B. przyznał prawo do garażu położonego w C. przy ul. W. oraz samochód osobowy marki "Polonez".
Jednocześnie Sąd uznał wzajemne roszczenia E. i L. B. z tytułu podziału majątku wspólnego za zaspokojone i nakazał L. B. w terminie 14 dni wydanie E. B. przedmiotowego lokalu.
W dniu [...] października 2003 r. L. B. wydał przedmiotowy lokal E. B. i przekazał jej klucze. Rzeczy osobiste L. B. zostały przekazane jego matce – J. B.
Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] stycznia 2004 r. sygn. akt [...] małżeństwo E. i L. B. zostało rozwiązane.
W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że zaistniały przesłanki prawne do wymeldowania L. B. z lokalu mieszkalnego, położonego w C. przy ul. P.
Organ odwoławczy podzielił to stanowisko stwierdzając, że zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Do wymeldowania osoby z pobytu stałego wystarczającym jest udowodnienie, że osoba ta dobrowolnie i na trwałe opuściła miejsce swojego zameldowania.
Wprawdzie miejsce swojego pobytu stałego L. B. opuścił w wyniku osadzenia w zakładzie lecznictwa zamkniętego, jednak w trakcie tego pobytu nastąpiły w jego sytuacji życiowej istotne zmiany. Związek małżeński został rozwiązany, a przedmiotowy lokal mieszkalny w wyniku podziału majątku wspólnego został przyznany E. B. Ponadto orzeczeniem Sądu L. B. został zobowiązany do wydania przedmiotowego lokalu mieszkalnego E. B., a wzajemne roszczenia byłych małżonków z tytułu podziału majątku wspólnego zostały uznane za zaspokojone. L. B. wywiązał się z zobowiązania, gdyż w dniu [...] października 2003 r. wydał klucze do mieszkania E. B. Jego rzeczy znajdujące się w tym mieszkaniu zostały przekazane matce.
Fakt wydania pustego mieszkania E. B. potwierdziła córka skarżącego. Z treścią tych zeznań L. B. został zapoznany, lecz nie zakwestionował żadnej z podanych tam informacji.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że L. B. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i jego związek z tym lokalem został na trwałe zerwany. Powyższe wnioski potwierdza także sam skarżący, gdyż z treści odwołania nie wynika, że po zakończeniu leczenia ma zamiar zamieszkać w przedmiotowym lokalu lecz jedynie to, że nie wyklucza powrotu do tego lokalu mieszkalnego.
Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy. Głównym ich celem jest, aby rejestracja osoby w danym miejscu była zgodna ze stanem faktycznym i dlatego dalsze utrzymywanie zameldowania L. B. w lokalu mieszkalnym położonym w C. przy ul. P. stanowiłoby tolerowanie fikcji meldunkowej.
Skargę na powyższą decyzję złożył L. B., wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) zwanej dalej ustawą wynika, że przesłanką wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego jest opuszczenie tego miejsca trwającego ponad 2 miesiące.
Niesporne jest, że od grudnia 2002 r. L. B. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały, tj. w lokalu przy ul. P. w C., przy czym powodem takiego stanu rzeczy było umieszczenie go w Oddziale Klinicznym Psychiatrii Sądowej Szpitala w P.
Tego faktu nie można zatem potraktować jako opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Bezsporne jest również, że skarżący w dalszym ciągu przebywa na leczeniu w Szpitalu Neuropsychiatrycznym w L.
Organy decyzyjne przyjęły jednak, że okoliczności jakie nastąpiły w trakcie pobytu skarżącego na leczeniu psychiatrycznym świadczą o dobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego lokalu, bowiem nastąpiło jego faktyczne wydanie byłej żonie (wręczenie kluczy do mieszkania byłej żonie w dniu [...] października 2003 r. stanowiło realizację postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...] o podziale majątku wspólnego, zaś rzeczy osobiste i inne przedmioty wybrane przez skarżącego zostały umieszczone w mieszkaniu jego matki).
Z analizy akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powyższych ustaleń dokonano na podstawie zeznań świadka K. B. oraz uzasadnienia wniosku o wymeldowanie złożonego w dniu [...] grudnia 2003 r. przez E. B.
Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem normy materialnoprawnej, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie, rozpatrzenie i ocenę materiału dowodowego w myśl reguł określonych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Stan faktyczny ustala się na podstawie prawem przewidzianych i niewadliwie przeprowadzonych dowodów.
Uzasadnienie wniosku o wymeldowanie nie można potraktować jako dowodu, skoro nie stanowi ono oświadczenia złożonego w trybie art. 75 § 2 kpa. Dowód zeznań świadka K. B. natomiast został przeprowadzony wadliwie, skoro o tej czynności organ nie powiadomił skarżącego, wbrew wymogowi przewidzianemu w art. 79 § 1 kpa, co z kolei pociągnęło za sobą naruszenie art. 79 § 2 kpa.
Specyfika sprawy wymagała także przesłuchania stron w trybie art. 86 kpa, czego jednak nie uczyniono.
Na rozprawie sądowej w dniu [...] stycznia 2005 r. uczestniczka E. B. przyznała, że matka skarżącego wydała jej klucze od przedmiotowego lokalu oraz zabrała rzeczy osobiste skarżącego.
Wadliwe są zatem ustalenia organów w zakresie "wydania" mieszkania przez skarżącego.
Skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna, zapadły z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przeto podlegały one uchyleniu.
Ponownie rozpatrując sprawę należy w sposób wymagany prawem przesłuchać świadka K. B. oraz strony, a nadto przeprowadzić inne dowody – ewentualnie wskazane przez strony na okoliczność czy skarżący opuścił lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Skład orzekający podziela utrwalony nurt orzecznictwa, w świetle którego opuszczenie lokalu w myśl cyt. przepisu powinno być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów nie należy ograniczać wyłącznie do woli wewnętrznej, ale również do woli dającej się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Należy zatem wykazać czy nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowanej znajduje się w innym miejscu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. SA/Rz 2093/2000 i z dnia 17 stycznia 2003 r. sygn. II SA/Łd 664/99).
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II sentencji uzasadnia art. 250 w/w ustawy i § 18 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI