Orzeczenie · 2024-01-23

III SA/LU 671/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2024-01-23
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowypojazd nienormatywnykara pieniężnanacisk osiładunek podzielnyPrawo o ruchu drogowymkontrolawaga samochodowaodpowiedzialność przewoźnika

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nakładająca na B. Spółkę z o.o. karę pieniężną w wysokości 6 000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, bez wymaganego zezwolenia kategorii V. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 8,17%. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwości pomiaru nacisku osi, niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, braku wyczerpującego wyjaśnienia sprawy oraz braku uwzględnienia należytej staranności, która miała wyłączyć jej odpowiedzialność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że kontrola nacisków osi została przeprowadzona prawidłowo przy użyciu legalizowanej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, a zarzuty dotyczące jej wadliwości są nieuzasadnione. Sąd potwierdził, że przewożony ładunek (mieszanka spożywcza) był ładunkiem podzielnym, co zgodnie z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym, chyba że dotyczy to zezwoleń kategorii I. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za normatywność pojazdu spoczywa na przewoźniku, a skarżąca nie wykazała, aby dochowała należytej staranności lub aby nie miała wpływu na powstanie naruszenia, co wykluczałoby jej odpowiedzialność zgodnie z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, uznając postępowanie dowodowe za prawidłowe i wyczerpujące.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi z ładunkiem podzielnym, odpowiedzialność przewoźnika oraz prawidłowość kontroli nacisku osi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia nacisku osi i przewozu ładunku podzielnego; interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 8,17% uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym bez zezwolenia kategorii V?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 8,17% uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd, zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrola nacisku osi była prawidłowa, a ładunek podzielny nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V, co uzasadnia nałożenie kary.

Czy prawidłowo przeprowadzono kontrolę nacisku osi pojazdu przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola została przeprowadzona prawidłowo przy użyciu legalizowanej wagi, a zarzuty dotyczące jej wadliwości są nieuzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że użyta waga spełniała wymagania normatywne, posiadała ważne świadectwo legalizacji, a sposób jej użycia był zgodny z instrukcją i nie budził zastrzeżeń.

Czy przewoźnik może uwolnić się od odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym, powołując się na brak wpływu na powstanie naruszenia lub dochowanie należytej staranności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli nie wykaże, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, co w tej sprawie nie zostało udowodnione.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że profesjonalny przewoźnik powinien znać przepisy i organizować przewóz tak, aby zapobiec naruszeniom, a skarżąca nie przedstawiła dowodów na brak wpływu na powstanie naruszenia ani na podjęcie działań zapobiegawczych.

Czy waga DW600 TAMTRON Systems OY nadaje się do ważenia pojazdów o pięciu osiach i czy jej użycie wymagało opinii biegłego?

Odpowiedź sądu

Tak, waga DW600 nadaje się do ważenia pojazdów o pięciu osiach, a jej użycie było prawidłowe, co wykluczało potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na dokumentacji technicznej wagi i świadectwie legalizacji, które potwierdzały jej przydatność do ważenia pojazdów o większej liczbie osi, a także na braku sygnalizacji błędów przez system wagi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę B. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym.

Przepisy (25)

Główne

u.p.r.d. art. 64 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż niepodzielny, z wyłączeniem zezwoleń kategorii I.

u.p.r.d. art. 140ab § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna za przejazd bez zezwolenia kategorii V, gdy przekroczenie nacisku osi nie przekracza 10%.

u.p.r.d. art. 140ab § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Kara za naruszenie zakazu z art. 64 ust. 2 jest traktowana jak za przejazd bez zezwolenia.

u.p.r.d. art. 140aa § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Nakładanie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami.

u.p.r.d. art. 140aa § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Kara pieniężna nakładana jest na podmiot wykonujący przejazd.

u.p.r.d. art. 140aa § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Umorzenie postępowania w przypadku dochowania należytej staranności i braku wpływu na naruszenie.

Pomocnicze

u.p.r.d. art. 2 § pkt 35a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Definicja pojazdu nienormatywnego.

u.d.p. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drogach krajowych (11,5 t).

Rozp. MG § w sprawie wymagań dla wag samochodowych

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r.

Szczegółowe wymagania dla wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu.

Rozp. MG § w sprawie wymagań dla przymiarów

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2007 r.

Szczegółowe wymagania dla przymiarów.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i pogłębionego zaufania do organów.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z opinii biegłego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przy znikomej wadze naruszenia.

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Kara pieniężna w transporcie drogowym.

u.p.r.d. art. 140aa § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Umorzenie postępowania w przypadku nieprzekroczenia masy całkowitej i przekroczenia nacisku osi przy ładunkach sypkich i drewnie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Dz.U. 2016 poz. 2022 art. 5 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.

Dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej (11,5 tony).

Dz.U. 2016 poz. 2022 art. 5 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.

Podstawą sprawdzenia wymagań są wartości rzeczywiste nacisków osi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 8,17% stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. • Ładunek w postaci mieszanki spożywczej jest ładunkiem podzielnym, co wyklucza jego przewóz pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V. • Kontrola nacisku osi została przeprowadzona prawidłowo przy użyciu legalizowanej wagi. • Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za normatywność pojazdu i nie wykazał braku wpływu na powstanie naruszenia ani dochowania należytej staranności.

Odrzucone argumenty

Wadliwość pomiaru nacisku osi przez wagę DW600. • Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i niepełne wyjaśnienie sprawy. • Istnienie przesłanek do umorzenia postępowania z uwagi na dochowanie należytej staranności przez skarżącą. • Zastosowanie przepisów KPA dotyczących odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Przewóz wykonywany był na rzecz B. Sp. z o.o. • Stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 960 kg. • Kontrolowany pojazd został uznany za nienormatywny. • W związku z tym, że zespołem pojazdów przewożony był ładunek podzielny stwierdzono przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V. • Odpowiedzialność za właściwe załadowanie pojazdu obciąża przewoźnika. • Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący

Iwona Tchórzewska

członek

Agnieszka Kosowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi z ładunkiem podzielnym, odpowiedzialność przewoźnika oraz prawidłowość kontroli nacisku osi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia nacisku osi i przewozu ładunku podzielnego; interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej kontroli drogowej i nałożenia kary, ale zawiera szczegółowe omówienie technicznych aspektów ważenia pojazdów oraz interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika, co może być interesujące dla specjalistów z branży transportowej i prawników.

Przejechałeś nienormatywnym pojazdem z podzielnym ładunkiem? Zapłacisz wysoką karę, nawet jeśli nie miałeś na to wpływu.

Dane finansowe

WPS: 6000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 671/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1146/24 - Wyrok NSA z 2024-11-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 64 ust. 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a, ust. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia Iwona Tchórzewska, Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 671/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie z dnia 29 września 2023 r. w sprawie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Dnia 6 stycznia 2023 r. Na terenie Drogowego Przejścia Granicznego
w Dorohusku został poddany kontroli dwuosiowy ciągnik siodłowy wraz z trzyosiową naczepą ciężarową. Zespół pojazdów wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w postaci mieszanki spożywczej do pieczenia półgotowego produktu o łącznej wadze brutto 20 475 kg. Przewóz wykonywany był na rzecz B. Sp. z o.o. (dalej jako "skarżąca" lub "Spółka").
W trakcie dynamicznego ważenia nacisków osi stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 960 kg. W wyniku powtórnego ważenia potwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej o 940 kg (rzeczywista wartość skontrolowanego parametru wynosi 12,44 ton, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,17 %). Kontrolowany pojazd został uznany za nienormatywny. Kontrola nacisków osi pojazdu została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 11 lipca 2021 r. Zmierzono również wysokość, długość
i szerokość zespołu pojazdów oraz odległości między osiami.
W związku z tym, że zespołem pojazdów przewożony był ładunek podzielny stwierdzono przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V.
Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
W toku postępowania skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia, czy zastosowany do ważenia zespół wag nadaje się do ważenia osi. Wniosła również o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Organ I instancji odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 6 000 zł za przewóz po drogach publicznych, pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.).
Kara pieniężna ustalona została zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a
w związku z art. 140ab ust. 2 ustawy - jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji") decyzją z dnia 29 września
2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych. Na drodze publicznej prowadzącej do Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku (droga krajowa nr 12) zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy
z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645), dopuszczony jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej nieprzekraczającej 11,5 t.
Organ II instancji wyjaśnił, że kontroli nacisków osi dokonano na wadze samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, zgodnie z wymogami określonymi
w instrukcji dla użytkownika, wydanej przez producenta oraz spełniającej wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U., Nr 188, poz. 1345) oraz zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach umieszczonych przed wjazdem na wagę. Pomiaru odległości pomiędzy osiami, długości, szerokości
i wysokości pojazdu dokonano przyrządami (przymiarem wstęgowym i przymiarem teleskopowym) spełniającymi wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia
21 grudnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przymiary oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 2, poz. 3).
Organ II instancji wyjaśnił, że osie pojazdu silnikowego są osiami pojedynczymi tj. nie wchodzą w skład grupy osi. Oś napędowa, to druga oś pojazdu silnikowego. Nacisk osi nie może przekroczyć w przypadku pojedynczej osi napędowej - 11,5 tony. Natomiast podstawą sprawdzenia wymagań, w zakresie dopuszczalnego nacisku osi, są wartości rzeczywiste nacisków osi.
W związku ze stwierdzonym w toku kontroli przekroczeniem nacisków pojedynczej osi napędowej oraz wysokości pojazdu z ładunkiem, na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagalne stało się zezwolenie kategorii V. Bezspornym jest, że kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał stosownego zezwolenia.
Organ II instancji przywołał treść art. 61 ust. 10 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wyjaśnił, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, przy czym pojazdem nienormatywnym nie można przewozić ładunku podzielnego, chyba, że dotyczy to pojazdów uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Natomiast ładunek niepodzielny to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ma wątpliwości, że towar w postaci mieszanki spożywczej do pieczenia półgotowego produktu jest ładunkiem podzielnym, który może być przewożony oddzielnie. Natomiast przepisy ustawy zezwalają na przejazd pojazdem nienormatywnym
w sytuacji, gdy nie jest możliwe przewiezienie towaru partiami. Jeżeli taka możliwość istnieje, ustawa wyklucza korzystanie z zezwoleń.
W dalszej kolejności organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa
w art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 przedmiotowej ustawy). Natomiast za brak zezwolenia kategorii V, ustala się karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, w wysokości 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%. W przedmiotowej sprawie przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej wynosiło 8,17 %.
Organ II instancji wskazał, że umieszczenie ładunku na pojeździe powinno był dokonane w taki sposób, aby nie powodowało przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia.
Odpowiedzialność za właściwe załadowanie pojazdu obciąża przewoźnika, który jako przedsiębiorca wykonujący profesjonalnie działalność gospodarczą
w zakresie transportu rzeczy, powinien przestrzegać normatywności pojazdu, również ze względu na bezpieczeństwo innych użytkowników dróg publicznych. Za działalność przewoźnika wykonującego transport drogowy ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca, na nim też spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.
Organ II instancji podkreślił również, że nie wszczyna się postępowania
w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd,
a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy
i dowody wskazują, że ten podmiot dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu II instancji skarżąca prowadząc działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa mających zastosowanie przy wykonywaniu przejazdu po drogach publicznych.
W ocenie organu II instancji postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, a podnoszone w tym zakresie zarzuty odwołania nie znajdują potwierdzenia.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Lublinie, w której zarzuciła naruszenie:
a) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), dalej jako "u.t.d." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej, pomimo istnienia oczywistych przesłanek do umorzenia postępowania - w niniejszej sprawie okoliczności i dowody wskazują, że skarżąca nie miała wpływu na ewentualne powstanie naruszeń, a ewentualne naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;
b) art. 8 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a." poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, jak również poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej
i doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącej;
c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego,
a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącej;
d) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzje zostały wydane bez wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej
i zasady pogłębionego zaufania obywateli do państwa, podczas gdy organ winien uchylić decyzję I instancji w całości i umorzyć postępowanie administracyjne;
e) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że zaskarżona decyzja i decyzja organu
I instancji została nienależycie uzasadniona, w sposób ogólnikowi i lakoniczny, pozbawiony indywidualnego podejścia do przedmiotowej sprawy, podczas gdy organ winien w ramach kontroli uchylić decyzję w całości i umorzyć postępowanie administracyjne;
f) art. 84 k.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku skarżącej
w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, bowiem
w sprawie pojawiły się okoliczności wymagające wiedzy specjalnej, a taką wiedzą nie dysponuje organ, w konsekwencji okoliczności te mogły mieć bezpośredni wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania;
g) art. 92c u.t.d. oraz art. 140aa ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, nie zwracając uwagi na materiał dowodowy świadczący o tym, że okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione, co wpływa na wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika;
h) art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nieuwzględnienie po stronie skarżącej okoliczności i dowodów wskazujących na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem oraz, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, co powinno w efekcie skutkować niewszczynaniem postępowania w sprawie nałożenia kary bądź umorzeniem postępowania już wszczętego;
i) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona nie dopuściła się naruszenia prawa, albowiem
z okoliczności sprawy bezsprzecznie wynika, iż dochowała należytej staranności w działaniu, czego organ nie wziął pod uwagę;
j) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skarżąca rozwinęła argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W szczególności podkreśliła, że nie była odpowiedzialna za załadowanie towaru. Przewożony towar był ładowany przy użyciu specjalistycznego sprzętu, przez załadowców nadawcy towaru. Kierowca skarżącej nie ma uprawnień do poruszania się specjalistycznym sprzętem przeznaczonym do załadunku towaru. Zarówno skarżąca, jak i jej kierowca nie mogli przypuszczać, że dojdzie do przekroczenia nacisku na osie. Z tego względu skarżąca powinna uniknąć odpowiedzialności, bowiem nie miała realnego, rzeczywistego wpływu na powstanie naruszenia i pozostawała w przekonaniu, że przewożony towar, odpowiada warunkom uregulowanym w przepisach prawa. Kierowca mógł jedynie skontrolować, co uczynił, czy towar jest załadowany równomiernie w przestrzeni ładunkowej.
Skarżąca również podniosła, że wnioskowała o przeprowadzenie dowodu
z opinii biegłego sądowego w przedmiocie ustalenia, czy zespół wag nadaje się do ważenia nacisku na oś. Chodziło w tym przypadku o wagę DW600 TAMTRON Systems OY, przeznaczoną wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi.
W jej ocenie waga ta jest przeznaczona do ważenia pojazdów o liczbie osi nieprzekraczającej trzech. Natomiast kontrolowany zespól pojazdów posiadał pięć osi.
Zdaniem skarżącej w sprawie doszło również do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania, a wydane rozstrzygnięcie oparte zostało na niekompletnym materiale dowodowym, ocenionym w sposób wadliwy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wymiary pojazdu w szczególności wysokość pojazdu z ładunkiem, nie przekroczyły dopuszczalnych parametrów. Wynika to wprost z protokołów kontroli. Pomyłka organu w tym zakresie nie wpływa jednak na prawidłowość całego rozstrzygnięcia.
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 6 000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa,
o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przepis art. 64 ust. 4 wskazanej ustawy nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo
o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.
Na podstawie art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Za brak zezwolenia kategorii V przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (art. 140ab w ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym)
Karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa
ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W sytuacjach określonych
w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa ustawy Prawo o ruchu drogowym kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego,
w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora.
Zgodnie z art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz
z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita
wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych
w przepisach niniejszej ustawy.
Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022
ze zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym
Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa
w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia dotyczy zespołu pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy.
Przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi.
W okolicznościach niniejszej sprawy w wyniku kontroli pojazdu składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego. W wyniku dwukrotnego pomiaru uzyskano wyniki nacisku osi odpowiednio - 12 460 kg oraz 12 440 kg. Jako wiążący przyjęto korzystniejszy dla strony wynik ważenia wynoszący 12 440 kg, co oznacza przekroczenie dopuszczalnego nacisku 11,5 t o 940 kg, a zatem o 8,17 %. Powyższe czynności zostały udokumentowane w protokołach kontroli, które kierujący pojazdem podpisał, nie wnosząc uwag odnośnie dokonanych czynności.
Pozostaje poza sporem, że w dniu kontroli kierowca pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym w postaci mieszanki spożywczej do pieczenia półgotowego produktu, zapakowanej
w 799 opakowań po 25 kg każde. Cały towar znajdował się na 20 paletach. Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca.
W ocenie Sądu, nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącej kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego w sprawie procesu ważenia.
Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych ważenie dynamiczne oznacza wyznaczenie obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną prędkością. Pomost wagi (dynamicznej) zgodnie z § 3 pkt 15 rozporządzenia, to jedno lub dwusegmentowy zespół wagi, przejmujący obciążenie od kół umieszczonych na jednej osi ruchomego pojazdu. Pomiar taką wagą polega na najeżdżaniu kolejnymi osiami pojazdu na ten sam pomost wagi. W taki sposób możliwe jest wyznaczenie m.in. obciążenia osi pojazdu, przez które § 3 pkt 5 rozporządzenia nakazuje rozumieć wartość obciążenia osi pojazdu podczas ważenia dynamicznego, wyrażoną w jednostkach miary masy.
Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli, a także wydruków ważenia dynamicznego pojazdu, podpisanych bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem, wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów
w ruchu znak fabryczny DW600, znak zatwierdzenia typu PLT 06 273, numer seryjny 202018, produkcji TAMTRON Systems OY Finlandia, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku WZ8.41.1487.2021.4.02. Zgodnie z treścią wskazanego świadectwa, było ono ważne do dnia 22 sierpnia 2023 r.
Całkowicie nieuprawnione są twierdzenia skarżącej, iż użyta w sprawie waga DW600 służy do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi, jak również, że producent wagi przewiduje ważenie za jej pomocą pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy czterech lub sześciu wag w jednej procedurze ważenia oraz, że w instrukcji wagi zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych
i trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym, a z rysunków nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się
z dwóch wag producent przewiduje ważenie pojazdów mających cztery lub więcej osi, natomiast wynika, że producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech wag.
Odnosząc się już do analogicznych zarzutów skarżącej podnoszonych w toku postępowania administracyjnego, organy trafnie stwierdziły, że powoływane przez Spółkę okoliczności nie odnoszą się w ogóle do stanu faktycznego sprawy i rodzaju wagi użytej w sprawie do pomiaru nacisków osi.
Organ II instancji wyjaśnił w sposób szczegółowy, że użyta w stanie faktycznym sprawy waga ma konstrukcję stalową i wraz z zespołem pomostowym jest trwale umieszczona w dole fundamentowym. Waga ta nie jest natomiast wagą przenośną podkładaną pod koła pojazdu i proces ważenia nie odbywa się poprzez łączenie ze sobą kilku wag.
Powyższe znajduje potwierdzenie w treści decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar nr ZT 300/2006 z dnia 28 października 2006 r. o zatwierdzeniu typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym DW600 produkowanych przez Tamtron Systems OY. W decyzji tej wskazano również, że objęte decyzją wagi spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. dotyczące wagi o numerze fabrycznym 202018, produkcji TAMTRON Systems OY Finlandia, a także kopia programu obsługi wagi elektronicznej SCALEX DW-600 do dynamicznego ważenia osi pojazdu dla Windows XP/7/8/10 - instrukcja dla użytkownika. Instrukcja ta nie zawiera treści opisanych przez stronę. W szczególności nie wynika z niej, by producent nie przewidywał możliwości ważenia pojazdów o czterech lub większej liczbie osi przy pomocy jednej wagi. Przeciwnie, treść instrukcji wskazuje wprost na możliwość ważenia pojazdów o pięciu osiach, co miało miejsce w okolicznościach sprawy.
Należy wyraźnie podkreślić, że potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej.
Jak słusznie podnosił organ II instancji, organy dokonujące kontroli na terenie przejść granicznych zostały wyposażone w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy świadectwa legalizacji. Użyte
w tej sprawie urządzenie takie świadectwo posiadało. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Waga wyposażona jest w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru.
W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru.
W konsekwencji stwierdzić należy, wbrew stanowisku skarżącej, że ważenie użytą do kontroli wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu typu DW-600 prowadziło do faktycznego ustalenia wielkości obciążenia osi kontrolowanego
w niniejszej sprawie dwuosiowego ciągnika siodłowego z trzyosiową naczepą.
Uzasadnione jest zatem stanowisko organów, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 84 k.p.a. i dopuszczenia, zgodnie z wnioskiem strony, dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy zastosowany do ważenia zespół wag nadaje się do pomiaru nacisku na oś. Jeszcze raz trzeba też podkreślić, że ważenie zostało przeprowadzone przy użyciu nie zespołu wag, ale jednej wagi, która spełniała wszystkie normatywne wymagania. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie były zatem wymagane wiadomości specjalne i przeprowadzenie wnioskowanego dowodu było zbędne.
Zaznaczyć także należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzonej kontroli, a jedynie wniósł o przeprowadzenie ponownego ważenia, nie podnosząc jednak jakichkolwiek zarzutów co do warunków pomiaru, sprzętu, którym pomiar nacisku osi był dokonywany, czy też postępowania funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, mimo że kierowca został pouczony
o możliwości zgłoszenia uwag co do wykonywanych czynności kontrolnych. Kierujący pojazdem podpisał zarówno protokoły kontroli, jak i wydruki z ważenia dynamicznego pojazdu. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do przeprowadzania przez organ dodatkowych dowodów.
Z akt sprawy nie wynika, by proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Ważenie uznać należy zatem za prawidłowe.
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli, skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).
Przekroczenie o 8,17 % dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara powinna być nałożona na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo
o ruchu drogowym, jak za brak zezwolenia kategorii V. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Stosownie do art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V
w przypadku gdy nacisk jednej lub wielu osi, masa rzeczywista całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, wynosi 6 000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą w niniejszej sprawie.
W kontekście zarzutów skargi odnoszących się do odpowiedzialności załadowcy za powstałe naruszenie należy wyjaśnić, że w świetle art. 140aa ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na inne podmioty. Zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych
w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 2) oraz na podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 3). Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 993/19). Zatem nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że ustalenie odpowiedzialności załadowcy wyłączałoby jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie.
Pozbawione podstaw są zarzuty naruszenia art. 92c u.t.d., bowiem na skarżącą nałożono karę pieniężną za naruszenie polegające na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie na podstawie ustawy z dnia
6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Jednakże w kontekście uzasadnienia powyższych zarzutów oraz zarzutu naruszenia art. 140aa ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazać należy, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Zarzut naruszenia w okolicznościach sprawy art. 140aa ust. 4 pkt 1 jest niezasadny.
Przepis art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd i musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przejazdu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności
w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Zgodzić się należy
z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że jako przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, skarżąca powinna znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinna sprawdzić, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. To bowiem podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem, oraz że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a podjęte działania pozwalały na uzasadnione przekonanie, iż nie naruszy prawa. Skarżąca nie wykazała zaś, że wykonała jakiekolwiek czynności, aby wykonywany przez nią przewóz nie naruszał stosownych norm, przykładowo przez sprawdzenie nacisków na poszczególne osie bezpośrednio po załadunku i przed rozpoczęciem przewozu. Nie wykazała też, że zaistniały nadzwyczajne i niezależne okoliczności, które spowodowały, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na okoliczność, że załadunku dokonał profesjonalny podmiot, który zdaniem skarżącej wprowadził ją w błąd. To skarżąca jako podmiot wykonujący przejazd jest bowiem odpowiedzialna za normatywność pojazdu i powinna podjąć czynności w celu upewnienia się co do spełnienia przesłanek normatywności. W tym miejscu można jedynie wskazać, że skarżąca nie jest podmiotem nowym na rynku, ale funkcjonującym już od 2019 r. W związku z tym można i należy od niej oczekiwać takiego zorganizowania sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, aby nie dochodziło do naruszeń prawa.
Także okoliczność, że masa ładunku wynikająca z dokumentów przewozowych zsumowana z masą pojazdu nie przekraczała dopuszczalnej normy, nie zwalnia skarżącej od odpowiedzialności i nie stanowi okoliczności egzoneracyjnej w świetle art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Jedynie w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna, w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej
w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu, przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. przewiduje umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary. W niniejszej sprawie skarżąca przewoziła towar inny niż wymienione w ostatnio powołanym przepisie. Nie zachodziły zatem podstawy do uwzględnienia argumentacji skarżącej. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności i przygotowanie przewozu, aby zachować wymagane przepisami wielkości w zakresie wymiarów pojazdu, masy i nacisków na osie.
Wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Natomiast według art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma (pkt 1), a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2).
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kara pieniężna wymierzona została w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Powołana ustawa w art. 140aa ust. 4 określa sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się.
Nie jest przy tym istotne, że przepis art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie posługuje się sformułowaniem "odstąpienia od nałożenia kary",
o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że
w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania
w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana,
a (...) dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 375/21 oraz sygn. II GSK 717/21, a także – na tle przepisów ustawy o transporcie drogowym – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 248/21, jak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a).
Stąd też brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu
art. 189f k.p.a., czego domagała się skarżąca.
Bezzasadne okazały się też zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych
i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony organy przeprowadziły postępowanie dowodowe
i w uzasadnieniu decyzji obu instancji wskazały – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których się oparły. Ponadto organy dokonały prawidłowej oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej,
z przytoczeniem właściwych przepisów prawa, które jest jasne i jednoznaczne. Organ II instancji w sposób szczegółowy odniósł się także do zarzutów formułowanych przez stronę. W ocenie Sądu organy ustaliły stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w związku z czym wniesiona skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron
w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.