III SA/LU 665/21

III SA/Lu 665/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1115/22 - Wyrok NSA z 2025-04-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1382
art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 180 § 1; art. 188; art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 181
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 sierpnia 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ", "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") z 6 sierpnia 2020 r., określającą kwotę długu celnego w wysokości [...] zł oraz wzywającą E. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako "strona", "skarżąca", "Spółka") do zapłaty tej kwoty w terminie 10 dni.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu 27 lutego 2020 r. w Oddziale Celnym w B. P. Agencja Celna "T." E.S. [...] spółka jawna (dalej jako "agencja celna", "przedstawiciel strony"), działając w imieniu skarżącej, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi ogórki świeże (zgłoszenie celne Nr [...]). Wartość towaru została zadeklarowana na podstawie faktury z 26 lutego 2020 r. Do obliczenia kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną w ramach kontyngentu w wysokości 2,5% i obliczono cło w kwocie [...]zł.
Na podstawie art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L Nr 343 z dnia 29 grudnia 2015 r., s. 558-893, dalej jako "rozporządzenie 2015/2447"), zostało złożone zabezpieczenie należności celnych dodatkowych 1P1 w wysokości [...] zł. Powyższą kwotą obciążone zostało zabezpieczenie generalne agencji celnej nr [...]
W dniu 22 kwietnia 2020 r. agencja celna złożyła do organu I instancji wniosek o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego środków zajętych tytułem zabezpieczenia należności celnych dodatkowych oraz należności podatkowych, dołączając do wniosku dokumenty dotyczące importu i sprzedaży ogórków świeżych.
Po przeprowadzeniu postępowania celnego organ I instancji decyzją z 6 sierpnia 2020 r. określił kwotę długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru według wyżej wymienionego zgłoszenia celnego w wysokości [...] zł oraz wezwał stronę do zapłaty tej kwoty.
Organ I instancji uznał, że dowody potwierdzające spełnienie warunków zwolnienia zabezpieczenia wpłynęły do organu po terminie wskazanym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 2017 r. str. 4 ze zm., dalej jako "rozporządzenie 2017/891"). Organ I instancji wyjaśnił również, że preferencyjnym kontyngentem taryfowym nr [...] objęto towar z przedmiotowego zgłoszenia celnego w łącznej ilości 12.188,80 kg netto, natomiast nie przyznano kontyngentu dla towaru w ilości 5. 813,20 kg netto. Z powodu braku decyzji o zaliczeniu towaru na poczet kontyngentu taryfowego we wnioskowanej ilości w dniu 27 lutego 2020r. zostało złożone zabezpieczenie dodatkowe w kwocie 4.186 zł, którym obciążono zabezpieczenie generalne. Organ I instancji przedstawił stosowne wyliczenia kwoty długu celnego dla partii tworu objętego stawką preferencyjną i z nieprzyznanym kontyngentem. Ustosunkowując się do wyjaśnień strony organ I instancji wskazał ponadto, że przepisy art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej "ustawa o COVID") nie miały w sprawie zastosowania. Organ I instancji uzasadniał, że termin określony w przepisie art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie jest terminem procesowym ani sądowym, wymienionym w tym przepisie.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Podnosiła, że złożyła dowody potwierdzające warunki zbytu z uchybieniem miesięcznego terminu od dokonania sprzedaży i z zachowaniem terminu czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu w oparciu o pozyskane od organu informacje w tym przedmiocie. Ponadto skarżąca podnosiła, że niezachowanie miesięcznego terminu od dokonania sprzedaży na przedłożenie dowodów potwierdzających warunki zbytu było spowodowane panującą w tamtym okresie sytuacją epidemiologiczną w kraju spowodowaną COVID-19, a więc w dużym stopniu nie było zależne od Spółki.
W piśmie z 13 października 2020 r. skarżąca złożyła wyjaśnienia w sprawie, w których odwołała się do pism organu z 19 marca 2020 r., z 20 kwietnia 2020 r. i z 24 kwietnia 2020 r., zgodnie z którymi zabezpieczenie należności celnych w innych sprawach strony zostało zwolnione, mimo przedstawienia wymaganych dokumentów po upływie terminu miesięcznego określonego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891.
Na wezwanie organu odwoławczego, organ I instancji pismem z 22 października 2020 r. wyjaśnił, że nie udzielał ustnych ani pisemnych informacji w zakresie interpretacji obowiązujących przepisów prawa, na które powołuje się skarżąca, a które mogłyby wpłynąć na błędne przekonanie wnioskodawcy o zachowaniu terminu. Powoływane przez skarżącą pisma były odpowiedzią na wnioski o zwolnienie zabezpieczenia generalnego. Fakt podjęcia decyzji o zwolnieniu zabezpieczenia w przypadku wcześniejszych wniosków strony nie nakładał jednak na organ obowiązku rozstrzygnięcia kolejnych spraw w identyczny sposób.
Organ odwoławczy decyzją z 30 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ogórki świeże (kod CN 0707 00 05) objęte są systemem cen wejścia zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L Nr 138 z 25 maja 2017 r., str. 57 ze zm., dalej jako "rozporządzenie 2017/892") oraz rozporządzeniem 2017/891. Przedmiotowy towar - ogórki o kodzie CN 0707 00 05 został wymieniony w załączniku VII rozporządzenia 2017/891 obejmującym wykaz produktów do celów systemu cen wejścia ustanowionego w tytule III z okresem obowiązywania od 1 stycznia do 31 grudnia. Natomiast na podstawie art. 75 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, gdy wartość celna produktów wymienionych w części A załącznika VII jest określona zgodnie z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 i przewyższa o ponad 8 % stawkę ryczałtową obliczoną przez Komisję jako standardowa wartość w przywozie w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, importer musi złożyć zabezpieczenie zgodnie z art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Do tego celu kwotą należności celnej przywozowej, której mogą podlegać produkty wymienione w części A załącznika VII do niniejszego rozporządzenia, jest kwota należności celnej, którą importer uiściłby, gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie odpowiedniej standardowej wartości w przywozie. Aby udowodnić, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami określonymi w akapicie pierwszym, importer udostępnia, oprócz faktury, wszystkie dokumenty konieczne do przeprowadzenia odpowiednich kontroli celnych w odniesieniu do sprzedaży i zbytu każdego produktu z danej partii, w tym dokumenty dotyczące transportu, ubezpieczenia, przeładunku i składowania danej partii.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c tego rozporządzenia. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych.
Organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zadeklarowana wartość celna importowanych ogórków przewyższała o ponad 8% standardową wartość przywozową, wobec czego prawidłowo złożono zabezpieczenie kwoty długu celnego. Organ celny może natomiast zwolnić pobrane zabezpieczenie, pod warunkami wskazanymi w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, a więc pod warunkiem przedstawienia organom celnym dokumentów handlowych w terminie zawitym, nieprzekraczającym miesiąca od dnia ich sprzedaży. Natomiast termin czterech miesięcy liczony od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego o dopuszczenie towarów do obrotu jest terminem, który na należycie uzasadniony wniosek importera może być przedłużony maksymalnie o trzy miesiące.
W niniejszej sprawie, zgodnie z przedstawionymi dowodami, sprzedaż ogórków świeżych nastąpiła w dniu 28 lutego 2020 r., co zostało potwierdzone fakturą handlową nr [...]/2020. Zatem ostatni dzień na wykazanie spełnienia obowiązku wynikającego z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, przypadał na 28 marca 2020 r. Tymczasem wniosek o zwolnienie przyjętego zabezpieczenia wraz z dowodami mającymi być potwierdzeniem spełnienie warunków ustanowionych w wyżej wskazanym przepisie został złożony 22 kwietnia 2020 r. a więc po terminie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących niezachowania miesięcznego terminu na przedłożenie dowodów potwierdzających warunki zbytu z powodu sytuacji epidemiologicznej w kraju spowodowanej COVID-19, organ II instancji zauważył, że art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID nie może mieć zastosowania w tej sprawie. Zawieszenie terminów procesowych i sądowych, o których mowa w tym przepisie dotyczy jedynie przepisów krajowych, a zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów unijnych. Ponadto terminy wskazane w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie są ani terminami procesowymi ani sądowymi, wymienionymi w art. 15zzs ustawy o COVID. Organ II instancji nie zgodził się też z zarzutami odwołania, że w początkowym okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego kontakt z urzędem był utrudniony. Dodał, że przedstawiciel importera mógł złożyć wymagane dokumenty w terminie za pośrednictwem placówki pocztowej lub w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Dalej organ II instancji podniósł, że art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 jest swego rodzaju sankcją, która pociąga za sobą określone skutki. Termin na dostarczenie organowi dokumentów to warunek bezwzględny wynikający z brzmienia przepisu, a jego naruszenie skutkuje bezwzględną utratą zabezpieczenia. Organ podniósł także, że orzecznictwo, na które skarżąca powołuje się w odwołaniu dotyczy niezachowania wymogów formalnych uprawniających do zwolnienia z akcyzy. Wobec powyższego zasada proporcjonalności nie została naruszona.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, organ odwoławczy wyjaśnił, że nawet w sytuacji, gdy we wcześniejszych wnioskach złożonych przez stronę organ celny zwolnił zabezpieczenie pomimo przekroczenia terminu miesięcznego na przedłożenie odpowiednich dowodów, to były to sprawy odrębne i nie mają one znaczenia dla oceny prawnej niniejszej sprawy.
W skardze na decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj.:
1. art. 2 w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483), dalej jako: Konstytucja RP" w zw. z art. 16 i art. 48 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C z 2007 r., poz.303 str. 1) poprzez pominięcie przy rozpoznawaniu stanu faktycznego zasady zaufania do działania organów administracji, określonej w preambule Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L. z 2013 r., Nr 269, str. 1 ze zm., dalej jako "UKC");
2. art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 ze zm., dalej jako "TUE") w zw. z art. 9 Konstytucji RP i tym samym wynikającej z art. 2 TUE i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań jednostki, co w przedmiotowej sprawie przejawiało się w niezasadnym nałożeniu na skarżącą sankcji w postaci długu celnego, pomimo iż Spółka działała w zaufaniu do organu celnego I instancji oraz stosowanej przez ten organ wcześniej praktyki względem innych, tożsamych spraw skarżącej w związku z czym skarżąca miała uzasadnione oczekiwania, że w niniejszej sprawie organ postąpi w identyczny sposób;
3. art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r, poz. 1540 ze zm., dalej jako "o.p." ) w zw. z art. 229 o.p. w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 o.p. w zw. z art. 216 o.p. i w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2020 r., poz. 1382 ze zm.) poprzez naruszenie wynikających z tych przepisów zasad dwuinstancyjności postępowania podatkowego i oparcie przez organ odwoławczy ustaleń co do stanu faktycznego sprawy na podstawie błędnych założeń organu I instancji oraz nieprzeprowadzeniu złożonych w piśmie z 30 kwietnia 2021 r. (w trybie art. 200 o.p.) wniosków dowodowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID, poprzez uznanie, że przepisy specustawy nie znajdują zastosowania w stosunku do prawa celnego, w sytuacji gdy z podziału prawa na gałęzie wynika, że prawo celne stanowi wyspecjalizowaną dziedzinę prawa administracyjnego, w konsekwencji czego w okresie zawieszenia od dnia 14 marca do dnia 15 maja 2020 r. biegu terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, nie biegły również terminy określone przepisami praw celnego, w tym te wynikające z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891.
Ponadto zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do organów celnych, co przejawiało się w szczególności pominięciem faktu działania skarżącej przy stosowaniu wydłużonego 4 miesięcznego terminu na przedłożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru objętego zgłoszeniem celnym, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami i wykładnią art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 dokonaną przez funkcjonariuszy organu I instancji;
2. art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do dokonania zwolnienia zabezpieczenia dodatkowego, z uwagi na uchybienie terminowi do przedłożenia dokumentów potwierdzających zbycie towaru, w sytuacji gdy spełnione zostały wszelkie warunki materialne, tj. nastąpiła sprzedaż towaru dopuszczonego do obrotu celnego i zostały organowi przedstawione dokumenty potwierdzające zbycie;
3. art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm., dalej jako "Dyrektywa 2006/112/WE") w związku z art. 42 ust. 1 UKC poprzez nieuwzględnienie przy nakładaniu na skarżącą sankcji w postaci długu celnego zasady proporcjonalności i nie wzięcie pod uwagę faktu, że określona sankcja pozostaje rażąco wysoka i nieproporcjonalna w stosunku do wagi popełnionego przez Spółkę naruszenia, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczności w jakich doszło do uchybienia, tj. działanie w zaufaniu do organów władzy publicznej i stosowanie się do obostrzeń i ograniczeń. związanych z wprowadzeniem na terytorium RP stanu epidemii COVID-19.
W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zobowiązanie organu do zwolnienia z zabezpieczenia generalnego środków zajętych tytułem zabezpieczenia należności celnych dodatkowych lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia a także zasądzenie od organów na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto Spółka wniosła o skierowanie na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujących pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni przepisów prawa unijnego:
1. "Czy w świetle zasady proporcjonalności wynikającej z art. 1 ust 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1) w związku z art. 42 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. L 269) można odmówić podatnikowi zwrotu zabezpieczenia dodatkowego w przypadku, gdy spełnione zostały wszystkie warunki materialne (m.in. sprzedaż w określonym czasie i na określonych w przepisach warunkach) określone w art. 75 ust. 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, a nie został spełniony jedynie warunek formalny związany ze zgłoszeniem i przedłożeniem w odpowiednim czasie od organu celnego dokumentów potwierdzających zbycie towaru w przypadku, gdy przekroczenie terminu zgłoszenia wynikało z ustalonej z organem celnym wykładni przepisów; zasad postępowania i akceptowanej wcześniej praktyki ?";
2. "Czy w świetle art. 10 ust 1 i 2 Decyzji w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w związku z art. 41 ust 1 Praw Podstawowych UE, z uwagi na przekroczenie przez importera, wynikającego z art. 75 ust 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, miesięcznego terminu na przedłożenie dokumentów potwierdzających dokonanie sprzedaży produktu, zasadne jest zaliczenie kwoty pobranego zabezpieczenia dodatkowego na poczet kwoty wynikającej z długu celnego z tytułu importu towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego, w sytuacji gdy importer działał w zaufaniu do organów władzy publicznej i zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami z organem był przekonany że ostateczny termin na wypełnienie obowiązków wynikających z art. 75 ust. 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 wynosi 4 miesiące, a ponadto pomimo, że uchybienie terminowi miało miejsce w czasie wprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i związanych z tym licznych ograniczeń w funkcjonowaniu gospodarki i organów władzy publicznej, co miało znaczący wpływ na swobodne kontakty międzyludzkie i utrudniło terminową realizację wszelkich obowiązków ?".
W uzasadnieniu zarzutów Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej jako "Rzecznik MiŚP"), który przestąpił do niniejszego postępowania pismem z 19 stycznia 2022 r. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. Rzecznik MiŚP podzielił stanowisko Spółki co do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla sprawy. W ocenie Rzecznik MiŚP sprawy, do których w swojej argumentacji odwołuje się skarżąca są w swojej istocie tożsame do sprawy niniejszej. Łączy je bowiem tożsamość podmiotu, przedmiotu, czas realizacji zgłoszeń (listopad 2019 r. - marzec 2020 r.), a nawet zbieżność organu i osoby wydającej rozstrzygniecie. Rzecznik MiŚP odwołał się do art. 11 Prawa przedsiębiorców i uzasadniał, że jeżeli w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie Rzecznika MiŚP niezgodne z zasadą wzbudzania zaufania do organów władzy publicznej jest odmienne zachowanie się organu celnego wobec podmiotu, któremu uprzednio oficjalnie udzielono rozstrzygnięcia lub też informacji o praktyce stosowania prawa w tożsamej sprawie. Zdaniem uczestnika postępowania w sytuacji, gdy skarżąca działała w uzasadnionym przeświadczeniu w zakresie prawidłowości swojego postępowania, to nakładanie na przedsiębiorcę sankcji w postaci uiszczenia długu celnego w podwójnej wysokości (zaliczenia kwoty pobranego zabezpieczenia dodatkowego na poczet długu celnego) tylko z uwagi na niespełnienie warunku formalnego, jest rażąco nieproporcjonalne do wagi naruszenia.
Pismem z 31 stycznia 2022 r. organ odwoławczy ustosunkował się do stanowiska Rzecznika MiŚP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zwolnienia zabezpieczenia, a w konsekwencji prawidłowe było określenie długu celnego.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC, zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. W przypadku importu do Unii Europejskiej towarów łatwo psujących się w odniesieniu do określonej grupy towarów stosowane są ceny wejścia.
Zgodnie z art. 181 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynku produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., dalej jako "rozporządzenie 1308/2013"), na potrzeby stosowania stawki opłat celnych wspólnej taryfy celnej w odniesieniu do produktów sektorów owoców i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw oraz soku i moszczu winogronowego, cena wejścia danej partii towaru jest równa jej wartości celnej, obliczonej na podstawie przepisów UKC.
Zgodnie z kolei z art. 38 rozporządzenia 2017/892 w odniesieniu do każdego produktu oraz w odniesieniu do okresów stosowania określonych w części A załącznika VII do rozporządzenia 2017/891 Komisja ustala dla każdego dnia roboczego oraz dla każdego miejsca pochodzenia standardową wartość w przywozie równą średniej ważonej cen reprezentatywnych, o których mowa w art. 74 tego rozporządzenia, pomniejszonej o standardową kwotę wynoszącą 5 EUR/100 kg oraz należności celne ad valorem .
Wykaz produktów do celów systemu cen wejścia ustanowionego w tytule III rozporządzenia 2017/891, zawarty w załączniku VII Część A do tego rozporządzenia obejmuje ogórki świeże o kodzie 0707 00 05. Okres obowiązywania cen wejścia ustalony został od 1 stycznia do 31 grudnia.
Okoliczność, że ogórki świeże objęte są systemem cen wejścia jest poza sporem.
W świetle zaś art. 75 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, gdy wartość celna produktów wymienionych w części A załącznika VII jest określona zgodnie z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 (UKC) i przewyższa ona o ponad 8 % stawkę ryczałtową obliczoną przez Komisję jako standardowa wartość w przywozie w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, importer zobowiązany jest do złożenia zabezpieczenia zgodnie z art. 148 rozporządzenia 2015/2447. Do tego celu kwotą należności celnej przywozowej, której mogą podlegać produkty wymienione w części A załącznika VII do niniejszego rozporządzenia, jest kwota należności celnej, którą importer uiściłby, gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie odpowiedniej standardowej wartości w przywozie.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest również sporne i to, że zadeklarowana wartość celna importowanych ogórków przewyższała o ponad 8% standardową wartość przywozową, co uzasadniało złożenie zabezpieczenia, ani rachunkowe przedstawienie obciążających stronę skarżącą należności.
Organ celny może zwolnić pobrane zabezpieczenie, pod warunkami wskazanymi w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Zgodnie z tym przepisem - importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 UKC lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c UKC. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia, bez uszczerbku dla stosowania przepisów ust. 6. Złożone zabezpieczenie jest zwalniane w stopniu, w jakim warunki zbytu towaru zostały udowodnione w sposób zgodny z wymogami organów celnych. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych. Aby udowodnić, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami określonymi w akapicie pierwszym powołanego przepisu, importer udostępnia, oprócz faktury, wszystkie dokumenty konieczne do przeprowadzenia odpowiednich kontroli celnych w odniesieniu do sprzedaży i zbytu każdego produktu z danej partii, w tym dokumenty dotyczące transportu, ubezpieczenia, przeładunku i składowania danej partii. Zgodnie z art. 75 ust. 6 tego rozporządzenia na należycie uzasadniony wniosek importera termin czterech miesięcy, o którym mowa w ust. 5 akapit pierwszy, może być przedłużony przez właściwe organy państwa członkowskiego maksymalnie o trzy miesiące.
Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że zwolnienie zabezpieczenia możliwe jest tylko wówczas, gdy importer wykaże – w terminie określonym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 – że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, zgodnie z przepisami Unijnego Kodeksu Celnego.
Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że działająca w imieniu skarżącej agencja celna zgłosiła 27 lutego 2020 r. do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi ogórki świeże. Wartość towaru została zadeklarowana na podstawie faktury z 26 lutego 2020 r. Do obliczenia kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną w ramach kontyngentu w wysokości 2,5% i obliczono cło w kwocie 3.05 zł. Jednocześnie agencja złożyła zabezpieczenie należności celnych dodatkowych 1P1 w wysokości [...] zł, a także z uwagi na niezaliczeniu pełnej partii towaru na poczet kontyngentu taryfowego zabezpieczenie dodatkowe w wysokości [...] zł. Powyższymi kwotami obciążone zostało zabezpieczenie generalne agencji celnej. Następnie w dniu 22 kwietnia 2020 r. agencja celna złożyła do organu I instancji wniosek o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego środków zajętych z tytułu zabezpieczenia należności celnych dodatkowych oraz należności podatkowych. Do wniosku dołączona została kserokopia faktury importowej oraz faktury potwierdzającej sprzedaż ogórków nr [...]/2020 z 28 lutego 2020 r. wraz z potwierdzeniem przelewu środków z tytułu sprzedaży. Te ustalania organu nie były przez skarżącą podważane.
W tak ustalonym stanie faktycznym organy oceniły, a sąd to stanowisko w pełni podziela, że przedstawienie dokumentów mających na celu wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen nastąpiło w rozpoznawanej sprawie z przekroczeniem terminu określonego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, a w konsekwencji brak było podstaw do zwolnienia zabezpieczenia. Skoro bowiem sprzedaż ogórków świeżych nastąpiła 28 lutego 2020 r., to termin jednego miesiąca na wykazanie spełnienia obowiązku wynikającego z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, upływał 28 marca 2020 r. Tym samym złożenie wniosku o zwolnienie zabezpieczenia oraz dowodów mających potwierdzać spełnienie warunków zwolnienia dopiero 22 kwietnia 2020 r. było spóźnione.
Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że termin z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 jest terminem zawitym prawa materialnego, nie może zatem zostać przedłużony ani przywrócony. Wynika to również wprost z treści powołanego wyżej ust. 6 art. 75 tego aktu, gdzie wskazano, że jedynie termin czerech miesięcy może być przedłużony na należycie uzasadniony wniosek importera.
Niedochowanie terminu z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 powoduje jednoznaczny skutek w postaci utraty zabezpieczenia.
Prawidłowo zatem organ I instancji określił skarżącej kwotę długu celnego z wykorzystaniem standardowej wartości importowej, stawki celnej 2,5% dla towaru w ilości 12.188,80 kg w ramach kontyngentu oraz stawki celnej konwencyjnej w wysokości 12,8% dla towaru w ilości 5.811,20 kg. Skarżąca nie kwestionowała zresztą zaskarżonej decyzji pod względem rachunkowym.
Przy czym w tym stanie rzeczy nie mamy do czynienia z nałożeniem sankcji w ścisłym znaczeniu tego słowa jako kary, a z konsekwencją niewypełnienia obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego dotyczących wprowadzenia towarów nieunijnych na obszar celny Unii skutkującą powstaniem długu celnego w przywozie.
W złożonej skardze podnosząc zarzuty naruszenia szeregu przepisów postępowania, jak i prawa materialnego skarżąca próbowała wykazać, że działając w zaufaniu do organu I instancji i przyjętej przez ten organ praktyki, a także w świetle utrudnień związanych ze stanem epidemii uprawniona była do działania w wydłużonym 4 miesięcznym terminie na przedłożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru objętego zgłoszeniem celnym.
W ocenie sądu, już w świetle poczynionych powyżej uwag co do znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i ich charakteru, jak też mając na względzie okoliczności rozpatrywanej sprawy i zgromadzony przez organ materiał dowodowy, brak było podstaw do przyjęcia, iż działanie skarżącej było usprawiedliwione i przy tym zgodne z prawem.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przy tym stanowisko wyrażone przez tutejszy sąd w wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Lu 3/21 z 19 lutego 2021 r. ze skargi skarżącej także na decyzję organu w przedmiocie długu celnego w związku z nieprzedłożeniem w terminie zakreślonym art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 dokumentów potwierdzających zbycie towaru (sprowadzonych z Białorusi ogórków świeżych) zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, gdzie skarżąca prezentowała tożsamą (aczkolwiek mniej rozbudowaną) argumentację, co do działania w zaufaniu do organu i przyjętej przez organ praktyki oraz wpływu na jej działanie stanu epidemii.
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi co do naruszenia art. 2 Konstytucji w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP i w zw. z art. 16 i art. 48 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej jak i art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 9 Konstytucji RP czy też art. art. 2 Konstytucji w zw. z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 zasadniczo poprzez pominięcie przy rozpoznawaniu stanu faktycznego że działanie skarżącej w wydłużonym 4 miesięcznym terminie było zgodne z wcześniejszymi ustaleniami i wykładnią art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 dokonaną przez funkcjonariuszy organu I instancji wskazać należy, iż zarzuty te nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Po pierwsze z tego powodu, że art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 zawiera dwa różne terminy: termin jednomiesięczny, liczony od daty sprzedaży danych produktów oraz termin czteromiesięczny, liczony od daty zgłoszenia celnego. Po drugie jak już wskazano wyżej, brzmienie tego przepisu w ocenie sądu jest jednoznaczne i określenie terminu czterech miesięcy od daty zgłoszenia celnego nie oznacza przedłużenia terminu na przedstawienie dowodów, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, jak zdaje się ten przepis rozumieć skarżąca. Poza tym możliwość przedłużenia o trzy miesiące terminu czteromiesięcznego liczonego od daty zgłoszenia (art. 75 ust. 6 ww. rozporządzenia) nie ma wpływu na bieg terminu miesięcznego na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen.
Pamiętać przy tym należy, że zawsze punktem wyjścia w procesie wykładni danego przepisu powinna być analiza jego kontekstu językowego. Jeżeli przepis jednoznacznie i wprost formułuje normę postępowania, to właśnie tak należy ów przepis rozumieć.
Skarżąca odwołuje się do innych swoich spraw, w których organ zwolnił zabezpieczenie, pomimo że dowody sprzedaży przedstawione zostały organowi po upływie miesiąca od dokonania sprzedaży importowanych towarów, co miałoby - w jej ocenie - świadczyć o określonej praktyce organu, do której skarżąca się dostosowała i działała w zaufaniu do organów państwa. Także w ocenie Rzecznika MiŚP niezgodne z zasadą wzbudzania zaufania do organów władzy publicznej jest odmienne zachowanie się organu celnego wobec podmiotu, któremu uprzednio oficjalnie udzielono rozstrzygnięcia lub też informacji o praktyce stosowania prawa w tożsamej sprawie.
W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że z akt sprawy nie wynika, by organ I instancji rzeczywiście stosował stałą "praktykę" zwalniania zabezpieczenia, mimo nieprzedstawienia wymaganych dowodów w terminie określonym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Z pisma organu I instancji z 22 października 2020 r. wynika zaś wprost, że organ ten nie udzielał skarżącej żadnej pisemnej interpretacji przepisów i nie wyjaśniał sposobu ich stosowania przez organ. Skarżąca nie wykazała, by uzyskała od organu wiążące wyjaśnienie co do możliwości przedstawiania dowodów sprzedaży importowanych towarów po upływie jednego miesiąca i zapewnienie, że zwolnienie zabezpieczenia nastąpi, o ile dowody te przedstawione będą przed upływem czterech miesięcy od daty zgłoszenia.
Nie można również podzielić argumentacji Rzecznika MiŚP, że pisma skierowane do skarżącej, w tym pismo z 19 marca 2020 r. miały charakter błędnych pouczeń o przysługujących Spółce uprawnieniach W przedmiotowym piśmie organ przywołał treść art 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 i nie można z jego treści wywieść, że organ przyjął, iż przedsiębiorca ma 4 miesiące na złożenie dowodów dokonania sprzedaży i może zrobić to zbiorczo w ujęciu miesięcznym. Z tego pisma wynika również wprost, że dotyczy ono "dostarczenia dowodów w rozpatrywanej sprawie".
Wbrew stanowisku Rzecznika MiŚP, co ustalił organ, a skarżąca tych ustaleń skutecznie nie podważyła Spółce nie udzielono oficjalnie żadnych informacji co do wykładni i stosowania prawa. W tych okolicznościach nie można też podzielić stanowiska Spółki, że została zaskoczona nagłą zmianą uprzednio stosowanej wykładni.
Ponadto, słusznie podnosi organ, że każda sprawa rozstrzygana jest indywidualnie i odmienne rozstrzygnięcia w innych sprawach, nawet kilkunastu, czy kilkudziesięciu nie mogły uzasadniać nieprawidłowego stosowania przepisów w rozpoznawanej sprawie. W ocenie sądu, błędne rozstrzygnięcie organu w innej sprawie, nawet jeżeli dotyczyło tej samej strony i wydane zostało w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, w żadnym wypadku nie zobowiązywało organu do wydania takiego samego rozstrzygnięcia w kolejnych sprawach strony. Można wprawdzie oczekiwać, że organ celny w każdej sprawie o analogicznym stanie faktycznym zastosuje obowiązujące przepisy w ten sam sposób, nie można jednak oczekiwać, że sprzeczne z prawem rozstrzygnięcia będą powtarzane. Błędne postępowanie organu nie może bowiem zmienić brzmienia powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W świetle konstytucyjnych zasad organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Konsekwencją tego unormowania jest to, że przy rozpoznawaniu sprawy organ nie jest związany swoją wcześniejszą "praktyką", lecz wyłącznie właściwymi przepisami prawa.
Nie jest także uzasadnione powoływanie się przez skarżącą i Rzecznika MiŚP na zasadę zaufania do organów celnych wyprowadzoną przez Spółkę m.in. z art. 2 Konstytucji RP i preambuły do UKC. Jak trafnie zauważa organ odwoławczy, zasada zaufania do organów celnych nie zmienia reguł dowodowych i nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia pozostającego w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa materialnego. Nie ulega zaś wątpliwości, że zwolnienie zabezpieczenia pomimo niespełnienia warunków określonych w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, w szczególności przekroczenia terminu zawitego na wykazanie zbycia towaru zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, stanowiłoby oczywiste naruszenie przepisów bezwzględnie obowiązujących i naruszałoby zasadę działania organów na podstawie przepisów prawa. W świetle treści art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie są dopuszczalne jakiekolwiek porozumienia importera z organem, w szczególności prowadzące do niestosowania określonych w tym przepisie skutków niewypełnienia wskazanych w nim obowiązków.
W kontekście stawianych w skardze i przez Rzecznika MiŚP zarzutów co do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i nieprzeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżąca dowodów, to również stwierdzić należy nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie sądu organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę dysponował zupełnym materiałem dowodowym zarówno w zakresie oceny zarzutów odwołania jak i jej rozstrzygnięcia, w tym co do oceny zaistnienia przesłanek dotyczących ustalenia, że nie doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa, Organ odwoławczy odniósł się także do składanych przez skarżącą w piśmie z 30 kwietnia 2021 r. wniosków dowodowych, wskazując na ich znaczenie dla okoliczności sprawy niniejszej, co wynika w wprost z argumentacji zaskarżonej decyzji. Wskazał m.in., że "Sprawy prowadzone przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. o nr [...] z dnia 19.03.2020 r., nr [...] z dnia 20.04.2020 r. oraz nr [...] z dnia 24.04.2020 r., które zakończyły się zwolnieniem zabezpieczenia były odrębnymi sprawami od tej, która jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nawet w sytuacji, gdy we wcześniejszych wnioskach złożonych przez Stronę organ celny zwolnił zabezpieczenie pomimo przekroczenia przez Stronę terminu miesięcznego na przedłożenie odpowiednich dowodów, to były to sprawy odrębne i nie mają ona znaczenia dla oceny prawnej niniejszej sprawy." – str.18 zaskarżonej decyzji.
Dlatego też zarzuty skargi co do naruszenia art. 180 § 1 i art. 188 o.p. w zw. z art. 73 Prawa celnego uznać należy za chybione. Zwrócić również uwagę należy, że art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne wyraźnie określa zakres stosowania Ordynacji podatkowej do postępowania w sprawach celnych. Powołany przepis nie przewiduje odpowiedniego stosowania w tych postępowaniach rozdziału 1 działu IV Ordynacji, czyli art. 120 - 129 Ordynacji podatkowej, co czyni zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 127 o.p. bezzasadnym. Art. 73 Prawa celnego nie przewiduje również odpowiedniego stosowania art. 216 o.p., dotyczącego wydawania w toku postępowania postanowień. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 o.p.
Nie sposób także zgodzić się ze skarżącą, że z powodu ogłoszenia stanu epidemii utrudniona lub wręcz niemożliwa była wymiana informacji i dokumentów, czego organ rozstrzygający sprawę nie uwzględnił, naruszając tym samym zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań jednostki. Jak słusznie zauważył organ, przedstawiciel importera mógł złożyć wymagane dokumenty w terminie za pośrednictwem placówki pocztowej lub w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Nie sposób nie zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenie dokonane zostało przez przedstawiciela, którym jest agencja celna, a więc podmiot profesjonalnie zajmujący się formalnościami celnymi. Nie jest zatem zrozumiałe nieskorzystanie z możliwości nadania dokumentów drogą pocztową (urzędy pocztowe działały w wymienionym okresie bez przeszkód) albo szybszą i wygodniejszą drogą, niewymagającą kontaktów międzyludzkich, czyli drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP. Nie było potrzeby osobistego dostarczania dokumentów. Bez znaczenia jest zatem podnoszona przez skarżącą okoliczność pracy zdalnej części urzędników, a także pracowników skarżącej. Nie miała ona bowiem wpływu na możliwość dostarczenia wymaganych dokumentów.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że mimo istniejących ograniczeń z powodu epidemii, wniosek o zwrot zabezpieczenia złożony został osobiście w siedzibie organu celnego. Należy również zauważyć, że przedstawiciel strony w piśmie z 9 lipca 2020 r. przyznał, że opóźnienie w dostarczeniu dokumentów wynikało z tego, że kontakt z klientem, czyli skarżącą był utrudniony, a dokumenty dostarczane były przez Spółkę z dużym opóźnieniem. Nie powoływał się natomiast wcale na utrudnienia w kontakcie z organem celnym. Dodać należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie również nie wynika, by istniały jakiekolwiek ograniczenia w przyjmowaniu korespondencji przez organ I instancji. Skarżąca nie wykazała, że organ nie przyjmował korespondencji w okresie upływu terminu, ani że odmówił przyjęcia dokumentów skarżącej.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 przez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do dokonania zwolnienia zabezpieczenia z uwagi na uchybienie terminowi do przedłożenia dokumentów potwierdzających zbycie towaru, podczas gdy spełnione zostały wszystkie warunki materialne, tj. nastąpiła sprzedaż towaru dopuszczonego do obrotu i zostały organowi przedstawione dokumenty potwierdzające zbycie.
Otóż w świetle jasnej w treści regulacji art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie ma znaczenia, że skarżąca w istocie zbyła towar i przedstawiła organowi w terminie czterech miesięcy od daty zgłoszenia dokumenty potwierdzające dokonane transakcje, skoro nie spełniła bezwzględnie obowiązującego warunku przedstawienia dokumentów w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży. Sama sprzedaż nie sanuje uchybienia obowiązkom z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Przepis art. 75 ust. 5 ww. rozporządzenia nie przewiduje żadnych odstępstw od określonych w nim wymagań i skutek w postaci utraty zabezpieczenia wyraźnie wiąże z niedotrzymaniem choćby jednego z terminów. Wymogu przedstawienia dokumentów w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży nie można także rozumieć jako wymogu czysto formalnego, niemającego znaczenia dla oceny spełnienia warunków zwolnienia zabezpieczenia. Jak wskazano wyżej termin jednego miesiąca jest terminem materialnym. Nie jest to termin procesowy na dokonanie określonej czynności w postępowaniu. Należy podkreślić, że warunkiem zwolnienia zabezpieczenia nie jest sam fakt sprzedaży danego towaru, który dopuszczony został do swobodnego obrotu, lecz wykazanie – przez przedstawienie w określonym terminie wymaganych dokumentów – że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen. Wykazanie obciąża importera, a organ nie jest zobowiązany czynić z urzędu ustaleń w zakresie posiadania, czy dostępności (np. w oparciu o posiadane rejestry, czy informacje zawarte w systemie) dokumentów potwierdzających spełnienie tych warunków.
W świetle powyższego zarzuty skargi zarówno co do naruszenia tego przepisu jak wskazanych w skardze postanowień Konstytucji RP, Traktatu o Unii Europejskiej i Karty Praw Podstawowych UE uznać należy za nietrafne. Za oczywista omyłkę należy przy tym uznać zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2027/891 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. Organy nie mogły stosować przepisów dotyczących postępowania przez sądem administracyjnym.
Bezpodstawny jest także zarzut skargi i Rzecznika MiŚP co do naruszenia zasady proporcjonalności i pominięcie faktu, że określona sankcja jest rażąco wysoka i nieproporcjonalna w stosunku do wagi popełnionego naruszenia. Przypomnieć należy, że sprawa niniejsza dotyczy długu celnego, a nie podatku od wartości dodanej, a zatem z oczywistych względów odwoływanie się w skardze do Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej jest nieuzasadnione.
Również artykuł 42 UKC nie miał w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy sankcji za nieprzestrzeganie przepisów prawa celnego stosowanych przez kraje członkowskie. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu, każde państwo członkowskie przewiduje sankcje za nieprzestrzeganie przepisów prawa celnego. Sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Rodzaje sankcji określa ustęp 2 tego przepisu. Jednocześnie na państwa członkowskie nałożony został obowiązek powiadomienia Komisji o obowiązujących krajowych przepisach, przewidzianych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu oraz obowiązek powiadamiania Komisji o wszelkich późniejszych zmianach mających wpływ na te przepisy (ust. 3).
W rozpoznawanej sprawie organ nie stosował przepisów krajowych wydanych zgodnie z art. 42 UKC, lecz przepisy unijne przewidujące wprost utratę złożonego zabezpieczenia w przypadku niedotrzymania jednego z terminów określonych w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Nie sposób zatem w tym przypadku mówić o stosowaniu przez organ środków nieproporcjonalnych do wagi naruszenia. Skutek w postaci utraty zabezpieczenia następuje z mocy powołanego przepisu art. 75 ust. 5 i nie zależy od woli organu.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID poprzez uznanie, że przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w stosunku do prawa celnego, w sytuacji gdy w ocenie skarżącej z podziału prawa na gałęzie wynika, że prawo celne stanowi wyspecjalizowaną dziedzinę prawa administracyjnego, w konsekwencji czego w okresie zawieszenia od dnia 14 marca do dnia 15 maja 2020 r. biegu terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, nie biegły również terminy określone przepisami prawa celnego, w tym te wynikające z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, wyjaśnić należy, że przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID z oczywistych względów nie mógł mieć zastosowania do terminów określonych w przepisach prawa celnego uregulowanych w prawie Unii Europejskiej. System cen wejścia został całościowo uregulowany w rozporządzeniach unijnych. Ustawa krajowa nie mogła zatem uregulować odmiennie terminów określonych w tych przepisach. Przewidziane w art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów określonych przepisami prawa administracyjnego odnosiło się wyłącznie do przepisów administracyjnego prawa krajowego. Dodać należy, że stosowanie przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie zostało na obszarze Unii Europejskiej wyłączone lub czasowo zawieszone z powodu pandemii.
Podzielić należy także stanowisko organu, że w sprawie nie miał również zastosowania art. 15 zzs ustawy o COVID. Przewidywał on bowiem wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu jedynie terminów procesowych i sądowych, określonych w przepisach prawa krajowego.
Sąd nie znalazł także podstaw do zadania Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej dwóch pytań prejudycjalnych o treści wskazanej w skardze.
Co do pytania pierwszego zauważyć ponownie należy, że wskazane w nim przepisy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE nie miały w sprawie zastosowania i nie mogą być przedmiotem pytania prejudycjalnego, podobnie jak i art. 42 UKC. Zasadniczo przy tym w sprawie niniejszej nie wystąpiły wątpliwości co do interpretacji przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, w szczególności zaś co do skutków niewykazania w prawem wymagany sposób i w terminie zawitym, określonym w tym przepisie, że dana partia towaru została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen. Brak również podstaw do przyjęcia, co już też wyjaśniono że istniała "praktyka" organu polegająca na stosowaniu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 w sposób wskazany przez skarżącą.
Z podobnych względów brak podstaw do przedstawienia drugiego z pytań wskazanych w skardze. Brzmienie przepisu art. 75 ust. 5 ww. rozporządzenia jest jasne i nie nastręcza wątpliwości interpretacyjnych. Skarżąca chciałaby w istocie uzyskać odpowiedź na pytanie, czy przekroczenie terminu z art. 75 ust. 5 może zostać usprawiedliwione błędnym przekonaniem strony o obowiązywaniu dłuższego terminu oraz stanem epidemii. Nie jest to zatem kwestia interpretacji art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, którą wyjaśnić należałoby w drodze pytania prejudycjalnego. Dodać należy, że skarżąca odwołuje się do Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej i Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, pomija natomiast fakt swojego zaniedbania w przedstawieniu wymaganych dowodów i niezachowania należytej staranności. Skarżąca kilkakrotnie podkreślała w skardze, że była przekonana, że termin na przedłożenie dokumentów wynosi 4 miesiące, podczas gdy brzmienie przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie dawało podstaw do nabrania takiego przekonania. Nie jest przy tym uzasadnione powoływanie się na fakt bliżej nieokreślonych ustaleń z funkcjonariuszami urzędu celnego, które nie mogły zmieniać zasad zwalniania zabezpieczenia określonych w bezwzględnie obowiązujących przepisach.
Z tych wszystkich względów, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.