III SA/LU 66/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-04-13
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykontrolakara pieniężnatermin wszczęcia kontroliprawo przedsiębiorcówdoręczenieuchylenie decyzjipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, stwierdzając, że kontrola została wszczęta po upływie ustawowego terminu.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na T. Spółkę z o.o. za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Spółka nie odebrała zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, które zostało zwrócone do nadawcy. Kontrola została przeprowadzona po upływie 30 dni od daty skutecznego doręczenia zawiadomienia, co zdaniem sądu pozbawiło organ prawa do jej wszczęcia. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę T. Spółki z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli. Podstawą nałożenia kary było stwierdzenie, że spółka nie umożliwiła przeprowadzenia kontroli w swojej siedzibie. Sąd uznał jednak, że kontrola została wszczęta z naruszeniem przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zostało wysłane do spółki, ale nie zostało odebrane i wróciło do nadawcy. Skutek doręczenia nastąpił z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania przesyłki, co oznaczało, że kontrola powinna zostać wszczęta nie później niż 30 dni od tej daty. Kontrola została przeprowadzona po upływie tego terminu, co zdaniem sądu pozbawiło organ prawa do jej przeprowadzenia i skutkowało wadliwością decyzji. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie administracyjne oraz zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie kontroli po upływie 30 dni od daty skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia pozbawia organ prawa do jej przeprowadzenia i wymaga ponownego zawiadomienia przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kontrola została przeprowadzona po upływie ustawowego terminu 30 dni od skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia. W związku z tym organ podjął czynności kontrolne z naruszeniem art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, co skutkowało wadliwością decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Prawo przedsiębiorców art. 48 § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 48 § 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 50 § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 50 § 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 89c

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.p.a. art. 44 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego

Regulamin świadczenia usług powszechnych

u.t.d. art. 50

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. stanowi, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12000 zł.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola została wszczęta po upływie 30-dniowego terminu od daty skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia, co pozbawiło organ prawa do jej przeprowadzenia. Organ nie wykazał skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w sposób zgodny z przepisami.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola nastąpiła po terminie wskazanym w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Upływ 30 dni od zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli prowadzi do pozbawienia organu kontroli uprawnień do jej wszczęcia i konieczne jest ponowne zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli.

Skład orzekający

Anna Strzelec

przewodniczący

Ewa Ibrom

członek

Iwona Tchórzewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów wszczęcia kontroli działalności gospodarczej oraz skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia terminów kontroli w kontekście ustawy o transporcie drogowym i Prawa przedsiębiorców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów proceduralnych przez organy kontrolne i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet w przypadku profesjonalnych podmiotów gospodarczych.

Kontrola po terminie: jak błąd organu uchylił karę 12 000 zł dla firmy transportowej.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 66/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /przewodniczący/
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 180
lp. 1.6 załącznika nr 3; art. 72; art. 92c; art. 92b; art. 89c; art. 73 ust. 1;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 221
art. 50 ust. 1, ust. 3; art. 48;
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 44 § 4; art. 7, art. 77, art. 80;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] 2022 r. oraz umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 4017 zł (cztery tysiące siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P., utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] 2022 r. o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. zawiadomił skarżącą [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zamiarze wszczęcia kontroli. W treści zawiadomienia wskazano, że kontrola odbędzie się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Przesyłka zawierająca zawiadomienie była dwukrotnie awizowana i wobec niepodjęcia przez stronę została zwrócona do nadawcy.
W dniu 25 lutego 2022 r. kontrolujący inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Lublinie udali się do siedziby przedsiębiorcy, w celu przeprowadzenia kontroli. W sporządzonym w dniu 25 lutego 2022 r. protokole z czynności, nr [...] podano, że skutek prawidłowego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nastąpił w dniu 26 stycznia 2022 r. oraz, że stwierdzono naruszenie z lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "u.t.d."), polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W treści protokołu wskazano, że w dniu 25 lutego 2022 r. pod adresem [...], ul. [...], oznaczonym w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres siedziby przedsiębiorcy, nikt nie przebywał, a drzwi wejściowe do lokalu oznaczonego nr [...] były zamknięte.
Pismem z dnia 1 marca 2022 r. organ pierwszej instancji powiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z ujawnionym naruszeniem. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej w dniu 16 marca 2022 r.
Następnie decyzją z dnia [...] 2022 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 7 stycznia 2022 r. wysłano listem poleconym do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Strona nie odebrała pisma, które zostało zwrócone do nadawcy, a skutek prawidłowego doręczenia nastąpił w dniu 26 stycznia 2022 r. W dniu 25 lutego 2022 r. około godziny 11:30 kontrolujący udali się do siedziby przedsiębiorcy, zgodnie z adresem wskazanym w KRS. Na miejscu stwierdzono, że pod wskazanym adresem nikt nie przebywa, drzwi wejściowe lokalu oznaczonego jako ,,207" były zamknięte. W związku z przeprowadzonymi czynnościami sporządzono notatkę służbową, która została dołączona do akt.
W ustalonych okolicznościach faktycznych organ stwierdził zaistnienie naruszenia z lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części nakładana jest kara pieniężna w wysokości 12000 zł.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podniosła, że nie otrzymała zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, a organ nie kontaktował się ze skarżącą telefonicznie lub za pomocą e-maila. Ponadto skarżąca wskazała, że nie odpowiedziała na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ze względu na wykonywanie zadania transportowego.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 72 ustawy o transporcie drogowym, kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, w szczególności przeprowadzenie czynności wymienionych w pkt 1-5.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, a stosownie do art. 50 ust. 3 powyższej ustawy, przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności.
Konsekwencją powyższych uregulowań jest treść Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., która niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12000 zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącą o zamiarze wszczęcia kontroli. Przesyłka z zawiadomieniem nie została podjęta w terminie i w związku z tym pismo zostało uznane za doręczone zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. W dniu 25 lutego 2022 r. kontrolujący udali się do siedziby przedsiębiorcy, gdzie nie zastano żadnego pracownika.
Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c u.t.d. Jednocześnie organ wskazał, że 92b u.t.d. odnosi się do innych naruszeń, niż stwierdzone w niniejszej sprawie.
W świetle dokonanych ustaleń oraz powołanych przepisów organ odwoławczy uznał, że kara pieniężna w wysokości 12000 zł została nałożona na stronę zasadnie.
Organ nie podzielił zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Organ podkreślił, że strona jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek tak zorganizować swoją działalność, by korespondencja kierowana do przedsiębiorcy była odbierana w terminie. Przesyłka z zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli była dwukrotnie awizowana i strona miała 14 dni na jej podjęcie. Ponadto ustawa Prawo przedsiębiorców nie daje innej niż pisemna możliwości zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontakt telefoniczny jest stosowany w celu uzgodnienia ze stroną dogodnej dla niej daty przeprowadzenia kontroli. Niemniej jednak czynność ta musi być poprzedzona prawidłowym pisemnym zawiadomieniem strony. W ocenie organu niedopuszczalna jest też sytuacja, w której w związku z wykonywaniem zleceń transportowych na bieżąco nie są prowadzone sprawy spółki. Organ podkreślił, że w nagłych sytuacjach strona mogła skontaktować się z organem pierwszej instancji w celu przedłużenia terminu na złożenie wyjaśnień.
[...] Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego tj. art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 89c ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż art. 44 § 4 k.p.a. stosuje się do zawiadomień o kontroli, o których mowa w wyżej powołanym przepisie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
2) prawa materialnego tj. art. 92c ustawy o transporcie drogowym, poprzez niezastosowanie przez organ odwoławczy, który ponownie rozpoznaje sprawę, w sytuacji gdy ustalone w sprawie okoliczności uzasadniały na tym etapie umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie i uchylenie nałożonej na stronę kary pieniężnej w wysokości 12000 zł;
3) prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., przez błędne przyjęcie, iż skarżąca spółka została zawiadomiona o terminie kontroli oraz bezzasadne przyjęcie, iż zachodziły przesłanki do nałożenia na skarżącą orzeczonej kary pieniężnej.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualnie Dz. U. z 2022 r., poz. 2201). Podstawę nałożenia na skarżącą kary w wysokości 12000 zł było stwierdzenie naruszenia wskazanego pod lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
Na mocy art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Z treści lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12000 zł.
Przepis ten jest konsekwencją zawartych w ustawie o transporcie drogowym uregulowań dotyczących kontroli należącej do zadań Inspekcji Transportu Drogowego zgodnie z art. 50 pkt 1 u.t.d.
Na mocy art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności:
1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli;
2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa;
3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego;
4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;
5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli.
Stosownie zaś do art. 73 ust. 1 u.t.d. w toku kontroli inspektor może:
1) legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;
2) badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli;
3) dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody;
3a) zatrzymać kartę kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 26 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 11 ust. 4 lit. c załącznika do Umowy AETR, kartę przedsiębiorstwa lub tachograf, inny przedmiot lub urządzenie mające niedozwolony wpływ na funkcjonowanie tachografu;
3b) sprawdzać status karty, korzystając z ewidencji karty połączonej z systemem Tachonet, prowadzonej przez podmiot wydający karty, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach, lub bezpośrednio w systemie Tachonet;
4) przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych;
5) przesłuchiwać kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli.
Przy tym art. 89c u.t.d. stanowi, że do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (aktualnie Dz. U. 2023 r., poz. 221).
Wskazany rozdział ustawy Prawo przedsiębiorców zatytułowany "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" normuje między innymi zasady przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców.
Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia (art. 48 ust. 2).
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności (art. 50 ust. 3).
W świetle przywołanej treści art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców zachowanie terminów wszczęcia kontroli ma istotne znaczenie, gdyż kontrola nie może rozpocząć się wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przedsiębiorcy (za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w ustawie) i nie później niż przed upływem 30 dni od zawiadomienia o zamiarze kontroli. Upływ 30 dni prowadzi do pozbawienia organu kontroli uprawnień do jej wszczęcia, konieczne jest zatem ponowne zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. 30-dniowy termin wszczęcia kontroli jest terminem maksymalnym i nie może ulec przedłużeniu. Wprowadzenie przedmiotowych terminów oznacza też konieczność skutecznego doręczenia zawiadomienia przedsiębiorcy oraz rzetelnego udokumentowania tego faktu (por. A. Żywicka [w:] L. Bielecki, J. Gola, K. Horubski, K. Kokocińska, E. Komierzyńska-Orlińska, A. Żywicka, Komentarz do ustawy - Prawo przedsiębiorców [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, art. 48, System Informacji Prawnej LEX).
Zatem nakładając na przedsiębiorcę karę za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, organ powinien w pierwszym rzędzie wykazać zachowanie terminów przewidzianych w art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców.
Trafnie zarzucono w skardze, iż rozpatrując sprawę na skutek odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustalił, w jakiej dacie skarżąca została zawiadomiona o zamiarze kontroli, jak również nie rozważył, czy nie został przekroczony termin 30 dni, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców.
Natomiast z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika, że według tego organu doręczenie skarżącej zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nastąpiło w dniu 26 stycznia 2022 r. Taką datę wskazano również w sporządzonym przez kontrolujących protokole z dnia 25 lutego 2022 r.
Stwierdzić jednak należy, że powyższe ustalenie jest błędne, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkuje wadliwością decyzji organów obu instancji.
W świetle treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym przede wszystkim adnotacji znajdujących się kopercie zawierającej zawiadomienie z dnia 5 stycznia 2022 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli u skarżącej (k. 4 akt administracyjnych), przesyłka obejmująca to zawiadomienie była dwukrotnie awizowana i wobec niepodjęcia w terminie przez adresata, została zwrócona do nadawcy. Pierwszy raz przesyłka była awizowana w dniu 11 stycznia 2022 r., drugie awizo pozostawiono w dniu 19 stycznia 2022 r., a w dniu 26 stycznia 2022 r. nastąpił zwrot niepodjętej przesyłki do nadawcy.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie podziela zarzutów skarżącej kwestionujących możliwość zastosowania przepisu art. 44 k.p.a. do oceny skuteczności i ustalenia daty doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, które było awizowane przez pocztę i wobec niepodjęcia przez skarżącą, jako przedsiębiorcę, zostało zwrócone do organu.
Rzeczywiście, ustawa Prawo przedsiębiorców nie wskazuje sposobu doręczenia zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Jednakże wprowadzenie w art. 48 ust. 2 tej ustawy sztywnych terminów, w których kontrola może zostać przeprowadzona, oznacza konieczność skutecznego zawiadomienia przedsiębiorcy. Zatem organ powinien udokumentować, w sposób nie budzący wątpliwości, że skutecznie powiadomił przedsiębiorcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W ocenie Sądu, z uwagi na brak szczególnych przepisów w tym zakresie w ustawie Prawo przedsiębiorców, organ administracji publicznej, jakim jest Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, mógł stosować ogólne zasady uregulowane w przepisach art. 39-48 k.p.a., w tym instytucję przewidzianą w art. 44 k.p.a. Na zastosowanie tych przepisów wskazuje się zarówno w poglądach doktryny, jak i w orzecznictwie (por. A. Żywicka [w:] L. Bielecki, J. Gola, K. Horubski, K. Kokocińska, E. Komierzyńska-Orlińska, A. Żywicka, Komentarz do ustawy - Prawo przedsiębiorców [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, art. 48, System Informacji Prawnej LEX i powołane tam poglądy innych autorów oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2019 r., sygn. II GSK 2362/17, z dnia 17 maja 2022 r., sygn. II GSK 1980/18 oraz z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. II GSK 3574/17).
Z treści art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2 art. 44 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Zgodnie z § 4 art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zatem w świetle art. 44 § 4 k.p.a. skutek doręczenia zgodnie z tym przepisem następuje z upływem ostatniego dnia przewidzianego w § 1 okresu 14 dni.
Dodatkowo można zauważyć, że także z przepisów dotyczących świadczenia usług pocztowych wynika 14 dniowy termin, w którym adresat może odebrać awizowaną przesyłkę i tym samym zapoznać się z treścią wysłanego tą przesyłką pisma. Zgodnie zaś z art. 61 § 1 kodeksu cywilnego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.
Sposób świadczenia usług pocztowych określa ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896 z późn. zm.) i wydane na podstawie tej ustawy przepisy wykonawcze oraz regulaminowe. Zgodnie z § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026), jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej stwierdzono nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do jej odbioru, o których mowa w art. 37 ustawy, zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową. Stosownie zaś do § 37 tego rozporządzenia przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, zwanym dalej "terminem odbioru" (ust. 1). W świetle ust. 3 § 37 rozporządzenia bieg terminu odbioru rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 34 ust. 1. Przesyłka pocztowa nieodebrana w terminie odbioru jest zwracana nadawcy (§ 37 ust. 5).
Stosownie też do § 24 ust. 1 Regulaminu świadczenia usług powszechnych, wydanego przez operatora wyznaczonego na podstawie art. 49 Prawa pocztowego, w przypadku stwierdzenia nieobecności adresata lub innych osób uprawnionych do odbioru przesyłki rejestrowanej, doręczający:
1) pozostawia w skrzynce oddawczej adresata lub jeśli nie jest to możliwe w inny sposób nie naruszający przepisów prawa, sporządzone na odpowiednim formularzu, zawiadomienie o próbie jej doręczenia wraz z informacją o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata, miejsce pozostawienia odnotowywane jest na przesyłce pocztowej,
2) informuje adresata w formie elektronicznej (SMS albo e-mail) o możliwości jej odbioru wskazując numer przesyłki, termin jej odbioru oraz adres placówki oddawczej, w której jest ona przechowywana, jeżeli adresat złożył w placówce oddawczej żądanie, o którym mowa w § 31 ust. 3, o otrzymywaniu zawiadomień w formie elektronicznej.
Wedle zaś § 26 ust. 1 Regulaminu w przypadku niezgłoszenia się adresata lub innych uprawnionych osób po odbiór przesyłki rejestrowanej, następnego dnia po upływie 7-dniowego terminu odbioru wskazanego w pierwszym zawiadomieniu, powtórnie zawiadamia się adresata o możliwości odbioru przesyłki:
1) pozostawiając w skrzynce oddawczej adresata albo jeśli nie jest to możliwe w inny nie naruszający przepisów prawa sposób, sporządzone na odpowiednim formularzu zawiadomienie o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata, miejsce pozostawienia odnotowywane jest na przesyłce pocztowej, albo
2) w formie elektronicznej (SMS, e-mail), wskazując numer przesyłki, termin jej odbioru oraz adres placówki oddawczej, w której jest ona przechowywana, jeżeli adresat złożył w placówce oddawczej żądanie, o którym mowa w § 31 ust. 3, o otrzymywaniu zawiadomień w formie elektronicznej.
U przypadku, gdy adresat lub inna uprawniona osoba nie zgłosi się po odbiór przesyłki rejestrowanej w terminie 14 dni, licząc od dnia następnego po pozostawieniu pierwszego zawiadomienia, następuje zwrot przesyłki do nadawcy (§ 26 ust. 2 Regulaminu).
Jak wskazano wyżej, w okolicznościach niniejszej sprawy przesyłka zawierająca zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli była po raz pierwszy awizowania w dniu 11 stycznia 2022 r. Zatem w świetle art. 44 § 4 k.p.a. za datę doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli należało przyjąć dzień 25 stycznia 2022 r., a nie 26 stycznia 2022 r., jak błędnie stwierdzono w decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z adnotacją na kopercie, w dniu 26 stycznia 2022 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy.
Skoro zaś stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców kontrolę wszczyna się nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, to oznacza, że ostatnim dniem, w którym w niniejszej sprawie mogła zostać wszczęta kontrola, był dzień 24 lutego 2022 r. Natomiast, jak wynika z treści protokołu kontroli, a także znajdującej się w aktach administracyjnych notatki służbowej z dnia 25 lutego 2022 r., kontrolujący udali się do siedziby przedsiębiorcy w dniu 25 lutego 2022 r. około godziny 11:30. Zatem kontrola nastąpiła po terminie wskazanym w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. W świetle zaś art. 48 ust. 2 zdanie drugie Prawa przedsiębiorców upływ 30 dni od zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli prowadzi do pozbawienia organu kontroli uprawnień do jej wszczęcia i konieczne jest ponowne zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Nie budzi natomiast wątpliwości, że skarżąca nie została powtórnie zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli. Zatem organ podjął czynności kontrolne z naruszeniem art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców.
W konsekwencji, wobec upływu w dniu 24 lutego 2022 r. terminu, w którym organ mógł podjąć czynności kontrolne, stwierdzony przez kontrolujących brak w siedzibie skarżącej w dniu 25 lutego 2022 r. osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę do udziału w kontroli nie może być zakwalifikowany jako przewidziane pod. lp. 1.6 załącznika do u.t.d. naruszenie w postaci niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli i skutkować nałożeniem na skarżącą przewidzianej w tym przepisie kary pieniężnej w wysokości 12000 zł.
Wobec powyższego nałożenie przez organ na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za naruszenie z lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie znajduje uzasadnienia w powołanych wyżej przepisach prawa.
Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że w sprawie zachodzi wymieniona w art.145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") podstawa do uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Mając jednocześnie na uwadze, że zachodzi podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną sumę kosztów składają się wpis od skargi w kwocie 400 zł, oplata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie będącego adwokatem pełnomocnika skarżącej w kwocie 3600 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku poz. 1800 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI