III SA/Lu 655/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-01-16
NSAtransportoweŚredniawsa
prawo o ruchu drogowymkara pieniężnaterminzawiadomienie o nabyciu pojazdukodeks postępowania administracyjnegoodpowiedzialność administracyjnaobowiązki właściciela pojazduobrót pojazdami

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy karę pieniężną za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu w ustawowym terminie.

Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni. Spółka nabyła pojazd 1 sierpnia 2023 r., a zgłoszenie złożyła 7 września 2023 r. Sąd uznał, że uchybienie terminowi o 7 dni, zwłaszcza w przypadku podmiotu profesjonalnego nabywającego wiele pojazdów, nie jest znikome i nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi K. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni. Spółka nabyła pojazd 1 sierpnia 2023 r., a zawiadomienie złożyła 7 września 2023 r., co stanowiło 7-dniowe uchybienie terminowi. Organy administracji uznały, że waga naruszenia nie jest znikoma, szczególnie że spółka nabyła jednocześnie 23 pojazdy i jest podmiotem profesjonalnym. Spółka argumentowała, że naruszenie było znikome, nie miało wpływu na bezpieczeństwo obrotu i wnioskowała o odstąpienie od kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że 30-dniowy termin na zawiadomienie jest nieprzekraczalny, a jego przekroczenie przez profesjonalny podmiot, który dopuścił się podobnych naruszeń wielokrotnie, nie może być uznane za znikome. Sąd wskazał również, że od 1 stycznia 2024 r. przepisy k.p.a. dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie mają zastosowania do tego typu spraw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminowi 30 dni na zawiadomienie o nabyciu pojazdu przez profesjonalny podmiot, zwłaszcza gdy dotyczy ono wielu pojazdów i jest powtarzalne, nie może być uznane za znikome naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin 30 dni na zawiadomienie o nabyciu pojazdu jest nieprzekraczalny, a jego przekroczenie przez profesjonalny podmiot, który dopuścił się podobnych naruszeń wielokrotnie, nie jest znikome. Podkreślono, że od 1 stycznia 2024 r. przepisy k.p.a. dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie mają zastosowania do tego typu spraw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

p.r.d. art. 140mb § pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Podmiot będący właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

p.r.d. art. 140mb

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 140n § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140n § ust. 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.c. art. 155 § § 1

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.) poprzez błędne zastosowanie, niepoinformowanie o faktach znanych organowi, brak ustaleń co do zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez poprzedniego właściciela, ustalenie powtarzalności naruszeń, brak ustalenia wpływu uchybienia terminu na pewność obrotu prawnego. Naruszenie prawa materialnego (art. 140mb w zw. z art. 140n p.r.d. w zw. art. 189f i art. 189d k.p.a.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sytuacji każdego opóźnienia w zawiadomieniu organu o fakcie zbycia lub nabycia pojazdu, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Naruszenie art. 140mb p.r.d. zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

termin nieprzekraczalny waga naruszenia prawa nie mogła być oceniona przez organy jako znikoma delikt administracyjny został popełniony przez profesjonalny podmiot nieznajomość prawa stanowi okoliczność obciążającą brak jest normatywnej podstawy do dokonywania tego rodzaju ustaleń i to z urzędu

Skład orzekający

Anna Strzelec

sprawozdawca

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Robert Hałabis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'znikome naruszenie prawa' w kontekście obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu przez podmioty profesjonalne oraz stosowania przepisów intertemporalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2024 r. w zakresie stosowania art. 189f k.p.a. do kar pieniężnych z p.r.d.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku administracyjnego i kary pieniężnej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja pojęcia 'znikome naruszenie' i stosowanie przepisów intertemporalnych stanowi ciekawe zagadnienie dla prawników.

Czy 7 dni opóźnienia w zgłoszeniu zakupu auta to 'znikome naruszenie'? WSA w Lublinie wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 655/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 140mb pkt 2; art. 140n ust. 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7; art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 3; art. 140; art. 189f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania K. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. (dalej jako "skarżąca", "strona" lub "Spółka"), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. P. (dalej jako "organ I instancji") z dnia 2 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni od daty nabycia.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 7 września 2023 r. do organu I instancji wpłynęło zawiadomienie Spółki o nabyciu pojazdu marki [...] o nr rej. [...], do którego załączono fakturę VAT nr [...]/[...]/[...] z dnia 1 sierpnia 2023 r.
Zawiadomieniem z dnia 8 grudnia 2023 r. organ I instancji poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 22 grudnia 2023 r., Spółka wniosła o odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, na podstawie art. 189f § 1 pkt 2, § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a.".
Decyzją z dnia 2 lutego 2024 r. organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie 30 dni o nabyciu przedmiotowego pojazdu.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), dalej jako "p.r.d.", wyjaśniając, że Spółka, mimo ciążącego na niej obowiązku, nie zawiadomiła w ustawowym terminie o nabyciu przedmiotowego pojazdu.
Termin do realizacji tego obowiązku upływał w dniu 31 sierpnia 2023 r., podczas gdy zgłoszenia o nabyciu pojazdu Spółka dokonała dopiero w dniu 7 września 2023 r., tj. po 7 dniach.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Waga naruszenia prawa polegającego na niepowiadomieniu organu o nabyciu pojazdu z uchybieniem terminu o 7 dni nie ma charakteru znikomego, zwłaszcza, że powinność taka należy do podstawowych obowiązków podmiotu nabywającego pojazd. W niniejszej sprawie nabywcą pojazdów (w tym samym dniu zakupiono 23 pojazdy) jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, od którego wymaga się większej niż przeciętna znajomości prawa, tym bardziej, że działalnością transportową zajmuje się on od wielu lat. Należyta staranność w tym zakresie obciąża każdego nabywcę lub zbywcę, prawidłowo dbającego o swoje interesy. Ponadto naruszenie ustawowego terminu zawiadomienia, w sposób istotny godzi w warunki legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez Ministra Cyfryzacji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że wynikający z art. 78 ust. 2 p.r.d. obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni istnieje w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 1999 r., a więc nie jest więc obowiązkiem nowym.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego daty nabycia pojazdu organ odwoławczy stwierdził, że datę 1 sierpnia 2023 r. wskazała sama strona, składając zawiadomienie o nabyciu w tym właśnie dniu pojazdu i załączając do niego fakturę VAT.
Kolegium uznało, że w sprawie nie ma znaczenia ustalenie kolejności naruszeń, których strona dopuściła się nie zawiadamiając o nabyciu każdego z dwudziestu trzech pojazdów, ale powtarzalność tych naruszeń. Przy ustalaniu wysokości kar, które w granicach ustawowych mogły wynosić od 200 zł do 1000 zł, organ I instancji przyjął minimalną wysokość kary przyjmując zasadę – po 200 zł za niezgłoszenie nabycia dziesięciu samochodów, po 220 zł za kolejne dziesięć samochodów oraz po 240 zł za trzy samochody.
K. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące niepoinformowaniem strony o faktach znanych organowi odwoławczemu z innych spraw, polegających na ustaleniu, że strona w jednym czasie nabyła 23 pojazdy, a także poprzez niepoczynienie ustaleń co do tego, czy i kiedy Prezydent Miasta B. P. został zawiadomiony o zbyciu przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego właściciela, jak również poprzez ustalenie, że strona dopuściła się powtarzalnych naruszeń w zakresie zawiadamiania o nabyciu pojazdów, aż wreszcie poprzez brak ustalenia co do tego, czy uchybienie terminowi zawiadomienia o nabyciu pojazdu wywarło konkretny i realny wpływ na naruszenie pewności obrotu prawnego i jego bezpieczeństwa, w następstwie czego nie poczyniono ustaleń co do tego, czy stopień naruszenia prawa, którego dopuściła się strona, był wyższy niż znikomy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) prawa materialnego, tj. art. 140mb w zw. z art. 140n p.r.d. w zw. art. 189f i art. 189d k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3, art. 31 ust. 2 i art. 2 in fine Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sytuacji każdego opóźnienia w zawiadomieniu organu o fakcie zbycia lub nabycia pojazdu, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;
3) art. 140mb p.r.d. zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Wskazując na powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających okoliczność nabycia przez spółkę dwudziestu trzech pojazdów, na którą powołują się organy obu instancji. Nie poczyniono ustaleń co do tego, czy i w jakim terminie Prezydent Miasta B. P. został zawiadomiony o zbyciu przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego właściciela. Bez takich ustaleń, organ II instancji nie mógł przystąpić do oceny zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 189f k.p.a. W ocenie Spółki, organy nie wykazały także, aby opóźnienie w zawiadomieniu o nabyciu pojazdu spowodowało naruszenie w jakikolwiek sposób dóbr, takich jak: życie lub zdrowie, mienia w znacznych rozmiarach lub ważnego interesu publicznego. Nie doszło również do żadnego zdarzenia drogowego z udziałem przedmiotowego pojazdu. W okresie opóźnienia nie doszło do dalszego zbycia pojazdu przez skarżącą. W tym kontekście organ podniósł, że wartościami chronionymi na gruncie analizowanych przepisów są pewność i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz sprawność (łatwość) identyfikacji aktualnego właściciela pojazdu. Brak jednak ustaleń co do tego, że wartości te zostały naruszone w sposób większy niż znikomy. Poprzez zgłoszenie nabycia prawa własności przedmiotowego pojazdu niewątpliwie doszło do zaprzestania naruszenia prawa, wobec czego ziściły się przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Bezsporne jest, że w dniu 1 sierpnia 2023 r. Spółka zakupiła pojazd marki [...] [...] [...], nr rej. [...]. W dniu 7 września 2023 r. do organu I instancji wpłynęło zawiadomienie Spółki o nabyciu przedmiotowego pojazdu, do którego załączono fakturę VAT nr [...]/[...]/[...] z dnia 1 sierpnia 2023 r., dokumentującą powyższą czynność. Niesporne jest również to, że we wskazanych datach Spółka nabyła równocześnie 22 inne pojazdy i zgłosiła ich nabycie do tego samego organu, tj. do Prezydenta Miasta B. P..
Stosownie do art. 155 § 1 k.c. – umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
W kontrolowanej sprawie organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu w dniu 8 grudnia 2023 r. postępowania, w związku z naruszeniem przez Spółkę art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organ identycznie postąpił w 22. innych, wskazanych wyżej sprawach.
W pierwszej kolejności należy przedstawić stan prawny obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania i w dacie popełnienia przez Spółkę deliktu administracyjnego.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym we wskazanych wyżej datach, na właścicielu pojazdu zarejestrowanego spoczywał obowiązek zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zatem powyższa powinność spoczywała, niezależnie od siebie, na zbywcy jak i na nabywcy zarejestrowanego pojazdu. Niewątpliwie powyższy termin jest terminem prawa materialnego. Analizując treść przytoczonego wyżej przepisu zwrócić należy uwagę na użyte przez prawodawcę sformułowanie, z którego wynika, że trzydziestodniowy termin zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu jest nieprzekraczalny. W ocenie sądu poprzez użycie takiego zwrotu, ustawodawca chciał podkreślić, jak duże znaczenie ma zachowanie wyznaczonego terminu do dokonania zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Obowiązek zawiadomienia organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni funkcjonował w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 1999 r., nie był więc obowiązkiem nowym.
Art. 140mb pkt 2 p.r.d., który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. stanowił, że jeśli podmiot będący właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Zwrócić należy uwagę na uzasadnienie projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw, mocą której wprowadzono do ustawy p.r.d. między innymi art. 140mb określający powyższe sankcje. W projekcie wskazano, że celem nowelizacji jest poprawa przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W konsekwencji powinno to wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Ponadto zmiany w ustawie – Prawo o ruchu drogowym są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z 18.09.2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. UE L poz. 269, s. 34), dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji (zob. druk sejmowy, VIII.3495). Powyższą ustawę nowelizacyjną opublikowano w Dz. U. z 2019 r., poz. 1579.
W myśl art. 140n ust. 1 i 2 p.r.d., kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej starosta. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, organ miał obowiązek uwzględnić zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.).
Przepis art. 140n ust. 6 p.r.d. stanowił natomiast, że do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu IV k.p.a. Zgodnie zaś z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. – organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., zmianie uległy niektóre przepisy p.r.d., na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1394), zwanej dalej "ustawą nowelizującą".
Art. 78 ust. 2 p.r.d. otrzymał brzmienie: "Właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.".
Nowe brzmienie nadano również art. 140mb ust. 1 p.r.d.: "Kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.".
Na podstawie wspomnianej ostatnio nowelizacji uchylony został również ust. 4 art. 140n, zaś ust. 6 tej jednostki redakcyjnej otrzymał brzmienie: "Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się.".
Stosownie do art. 14 pkt 3 ustawy nowelizującej: "W przypadku gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.".
W myśl zaś art. 16 ustawy nowelizującej: "Do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.".
W świetle wskazanych przepisów intertemporalnych, organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo uznały, że należało zastosować przepisy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r. Wskazuje bowiem na to data nabycia przez Spółkę przedmiotowego pojazdu (1 sierpnia 2023 r.), jak również data wszczęcia postępowania - 8 grudnia 2023 r.
W ocenie sądu, organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo uznały, że brak było podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Nie można bowiem przyjąć, że waga naruszenia prawa w okolicznościach rozpatrywanej sprawy była znikoma.
Pojęcie "znikoma waga naruszenia prawa" użyte w tym przepisie nie zostało zdefiniowane. Odwołać się zatem należy do językowego znaczenia słowa "znikomy". W "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" pod redakcją prof. St. Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, tom 5, str.733) słowo "znikomy" oznacza "bardzo nieznaczny pod względem nasilenia, liczby, rozmiarów itp.; bardzo mały". Skoro na właściciela pojazdu zrejestrowanego nałożono ustawą obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu "w terminie nieprzekraczającym 30 dni", który i tak jest terminem dość długim, to przekroczenie tego terminu przez Spółkę o 7 dni nie mogło być uznane za znikome. Ponadto waga naruszenia prawa "rośnie", jeśli zostanie uwzględnione, że skarżąca dopuściła się identycznego naruszenia prawa, w związku ze zgłoszeniem nabycia 22 innych pojazdów, z przekroczeniem ustawowego terminu. Delikt administracyjny został popełniony przez profesjonalny podmiot, prowadzący działalność gospodarczą. Wobec takich podmiotów stosuje się wyższe wymagania, związane z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa, zaś nieznajomość prawa stanowi okoliczność obciążającą. Podnoszona przez Spółkę okoliczność, że opóźnienie zgłoszenia nabycia pojazdu nastąpiło z winy pracownika nie ma znaczenia dla odpowiedzialności strony i nie może stanowić przesłanki ekskulpacyjnej.
Biorąc pod uwagę te okoliczności, waga naruszenia prawa nie mogła być oceniona przez organy jako znikoma. Przeciwnie, trzeba przyjąć, że w świetle stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawy waga naruszenia obowiązku ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., była większa niż znikoma.
W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 476/21, który przytoczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wyroku tym podniesiono, że w świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., to nie tylko kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z 1 dniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, ma znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Omawiana kara ma bowiem niezwykle istotne znaczenie z punku widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia.
Należy również mieć na uwadze, o czym była wcześniej mowa, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nie stosuje się już przepisów art. 189d-189f k.p.a.
Wbrew twierdzeniom Spółki, zaskarżona decyzja zapadła bez naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. W ocenie sądu, Kolegium wzięło pod uwagę i prawidłowo oceniło wszystkie istotne okoliczności oraz dowody, bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
Organowi I instancji był znany z urzędu fakt nabycia przez stronę w dniu 1 sierpnia 2023 r. oprócz przedmiotowego pojazdu, również 22 innych pojazdów, jak również okoliczność zgłoszenia ich nabycia w dniu 7 września 2023 r. Prezydent Miasta B. P. wszczął bowiem w każdej z tych spraw postępowanie, zawiadamiając o tym stronę i zapewniając jej udział w każdym stadium postępowania. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Niecelowe i nielogiczne byłoby informowanie w każdej indywidualnej sprawie, że organ wszczął postępowanie również w 22 innych sprawach, skoro Spółka została poinformowana o powyższym w każdej sprawie oddzielnie. Nie można zatem mówić o naruszeniu art. 77 § 4 k.p.a.
Sąd nie podziela zarzutu skargi, że organy były zobligowane do poczynienia ustaleń, czy uchybienie terminu zawiadomienia o nabyciu pojazdu wywarło konkretny i realny wpływ na naruszenie pewności obrotu prawnego i jego bezpieczeństwa. Brak jest bowiem normatywnej podstawy do dokonywania tego rodzaju ustaleń i to z urzędu. Nie ma również podstawy do dokonywania ustaleń, czy poprzedni właściciel przedmiotowego pojazdu zawiadomił organ o jego zbyciu.
Kolegium trafnie uznało, że w sprawie nie ma znaczenia ustalenie kolejności naruszeń, których strona dopuściła się, nie zawiadamiając o nabyciu każdego z dwudziestu trzech pojazdów, ale powtarzalność tych naruszeń. Przy ustalaniu wysokości kar, które w granicach ustawowych mogły wynosić od 200 zł do 1000 zł, organ I instancji przyjął minimalną wysokość kary przyjmując zasadę – po 200 zł za niezgłoszenie nabycia dziesięciu samochodów, po 220 zł za kolejne dziesięć samochodów oraz po 240 zł za trzy samochody. W rozpatrywanej sprawie nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 220 zł.
Należy podkreślić, że organ I instancji nie naruszył granic uznania administracyjnego w zakresie ustalenia wysokości kary. Oceniając zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń, jakiego strona dopuściła się, organ wprawdzie nie odstąpił od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, ale jednocześnie zastosował jej wymiar w dolnych granicach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji i wyjaśniając, jakimi przesłankami kierował się stosując określony wymiar kary.
Za chybiony należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego wymienione w pkt 2 i 3 petitum skargi.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wbrew postawionej w pkt 2 zarzutów skargi tezie, organy nie przyjęły, że w sytuacji każdego opóźnienia w zawiadomieniu organu o fakcie zbycia lub nabycia pojazdu, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jedynie, że okoliczności sprawy, które przedstawiono wyżej nie przemawiały za odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni art. 140mb pkt 2 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r. i poprawnie zastosowały ten przepis. Należy wskazać, że ustawodawca dał możliwość nałożenia przez organ kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nałożono na stronę karę pieniężną mieszczącą się w dolnej granicy - w wysokości 220 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). Wysokość kary nałożonej w niniejszej sprawie mieści się zatem w dolnej granicy i nie jest nadmierna.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI