III SA/Lu 655/18

III SA/Lu 655/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 1694/21 - Wyrok NSA z 2022-12-01
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 61 § 1, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie WSA Robert Hałabis WSA Iwona Tchórzewska Protokolant referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. [...] wydaną z upoważnienia Rektora [...] i umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Rektora [...] na rzecz A. L. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. L. (dalej: "skarżąca") odbywała studia na stacjonarnych pięcioletnich jednolitych studiach magisterskich na kierunku chemia w latach 2006-2011. W dniu 2 listopada 2011 r. została skreślona z listy studentów, w związku z nieprzygotowaniem pracy magisterskiej i brakiem jej obrony.
Pismem z dnia [...] września 2016 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wznowienie studiów na kierunku chemia.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Dziekana Wydziału Chemii UMCS, wyrażono skarżącej zgodę na wznowienie studiów na piątym roku studiów, na stacjonarnych pięcioletnich jednolitych studiach magisterskich na kierunku chemia, w celu dokończenia pracy magisterskiej i złożenia egzaminu magisterskiego w roku akademickim 2016/2017.
Senat UMCS, uchwałą Nr [...] z dnia [...] 2016 r. potwierdził wygaśnięcie kształcenia na jednolitych studiach magisterskich na kierunku chemia.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. wydaną przez Dziekana Wydziału Chemii UMCS, a utrzymaną w mocy przez Rektora UMCS decyzją z dnia [...] marca 2017 r., skarżąca została skreślona z listy studentów.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 479/17 uchylone zostały wyżej wymienione decyzje, zaś skarżącą przywrócono w prawach studenta.
Po wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. wydaną z upoważnienia Rektora Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w L. (dalej "UMCS") została stwierdzona nieważność w/w decyzji z dnia [...] 2016 roku o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów .
Za przyczynę stwierdzenia nieważności organ przyjął brak podstawy prawnej do wydania decyzji takiej treści (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Brak podstawy prawnej występuje m.in., gdy decyzję oparto na przepisach aktu normatywnego, w którym organ przekroczył upoważnienie lub go nie posiadał (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1993 r., sygn. akt I SA 1729/92; ONSA 1994, Nr 3, poz. 100).
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że kontrolowana decyzja organu I instancji nie powinna zostać wydana w takim kształcie, ze względu na naruszenie szeregu przepisów prawnych, które w konsekwencji mogłyby narazić uczelnię na odpowiedzialność prawną przed Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało obowiązek dostosowania polskiego prawa w wielu dziedzinach, w tym również w systemie szkolnictwa wyższego. Nastąpiło to ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2005, Nr 164, poz. 1365), dalej "PSW", w której wprowadzono tzw. system boloński, nakazujący prowadzenie studiów wyższych jako studia pierwszego stopnia - 3 letnie licencjackie, oraz drugiego stopnia - 2 letnie magisterskie ( art. 2 pkt 5) lub jednolite studia magisterskie.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów (Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 838) w § 2 dokonano określenia wyjątków od zasady dwustopniowości studiów wyższych poprzez wskazanie kierunków, które mogą być prowadzone jako jednolite magisterskie. Wśród tych kierunków nie wymieniono chemii.
W stosunku do niektórych kierunków studiów, rozpoczęcie kształcenia w nowej formule odłożono w czasie do roku akademickiego 2007/2008. Zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia wśród tych kierunków znalazła się chemia (pkt 15 załącznika do rozporządzenia).
Skarżąca rozpoczęła studia w roku akademickim 2006/2007, a więc była w ostatnim roczniku jednolitych studiów magisterskich na kierunku chemia, którego planowe zakończenie wypadało w roku akademickim 2010/2011 (czyli do 30 września 2011 r.).
Ustawa PSW nie zawierała przepisów przejściowych, regulujących kwestię studentów, którzy zakończyli kształcenie bez obrony pracy magisterskiej, a zostali skreśleni z listy studentów. W związku z powyższym należało nowe przepisy stosować wprost, co oznacza, że uczelnia straciła prawo do prowadzenia jednolitych studiów magisterskich na kierunku chemia oraz do dalszej rekrutacji na kierunek chemia w formie jednolitych studiów magisterskich od roku akademickiego 2007/2008, z możliwością jedynie dokończenia zgodnie z planem studiów już rozpoczętego kształcenia w ostatnim roku takiej formy z 2006/2007 (planowe zakończenie do 30 września 2011 r.). Zdaniem organu trzeba przyjąć, że takie osoby - w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra - muszą ukończyć pierwszy stopień studiów (przez wznowienie na 3 roku), aby następnie realizować drugi stopień studiów wyższych i tam przystąpić do obrony pracy magisterskiej.
Zgodnie z art. 11a ust. 5 znowelizowanego PSW, wygasają z mocy prawa uprawnienia do prowadzenia określonych kierunków studiów. Potwierdzają to również regulacje zawarte w kolejnych rozporządzeniach wykonawczych do PSW, tj. w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków prowadzenia studiów z dnia 3 października 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz.1370) oraz z dnia 26 września 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz.1596).
Jako podstawę prawną decyzji o wznowieniu studiów przez skarżącą Prodziekan Wydziału Chemii UMCS przywołał § 34 Regulaminu studiów (Uchwała Senatu UMCS Nr XXII-25.3/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r., zmieniona Uchwałą Senatu UMCS Nr XXIII-34.6/16 z dnia 27 kwietnia 2016 r.). Przepis ten stanowi wprost, że wznowienie studiów jest możliwe, o ile uczelnia posiada uprawnienia do prowadzenia takiego kierunku studiów, na wskazanym poziomie i profilu kształcenia. Organ, wydając decyzję o wznowieniu studiów, nie dokonał wcześniej weryfikacji posiadanych uprawnień, dlatego też została wydana błędna decyzja. Te okoliczności wskazują na brak podstaw prawnych do wydania decyzji o wznowieniu studiów na piątym roku studiów jednolitych magisterskich przez skarżącą.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Po rozpatrzeniu tego wniosku, Rektor UMCS decyzją z dnia [...] 2018 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2018 r. wydaną z jego upoważnienia.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że UMCS nie posiada uprawnień do prowadzenia kierunku chemia na jednolitych studiach magisterskich i nie posiadał ich w dniu złożenia wniosku o wznowienie studiów przez skarżącą ([...] września 2016 r.), jak również w dniu wydania decyzji o wznowieniu studiów przez Prodziekana Wydziału Chemii UMCS ([...] października 2018 r.). Zatem decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o wznowieniu przez skarżącą studiów na 5 roku studiów jednolitych na kierunku chemia, była właściwa i prawnie uzasadniona.
Z obowiązujących przepisów wynika jednoznacznie, że aby wznowić studia, konieczne jest posiadanie przez uczelnię uprawnień do prowadzenia kształcenia na danym kierunku studiów, we wskazanej formie. Po reformie szkolnictwa wyższego, wprowadzonej ustawą PSW, wszystkie uczelnie wyższe utraciły prawo do prowadzenia kierunku chemia na studiach jednolitych 5-letnich magisterskich (za wyjątkiem dokończenia takich studiów rozpoczętych jeszcze w roku akademickim 2006/2007). Przepisy przejściowe nie zawierały regulacji w zakresie możliwości wznowienia takich studiów przez osoby, które z różnych powodów nie przystąpiły do obrony pracy magisterskiej i nie uzyskały tytułu zawodowego magistra w przepisowym terminie, w związku z czym przepisy ustawy stosuje się wprost.
Kierunek chemia prowadzony jest obecnie przez UMCS dwustopniowo: studia pierwszego stopnia prowadzące do uzyskania tytułu zawodowego licencjat oraz studia drugiego stopnia, kończące się uzyskaniem tytułu zawodowego magister.
Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2 PSW, o przyjęcie na studia drugiego stopnia może ubiegać się osoba, która posiada tytuł magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędny i spełnia warunki określone przez senat w uchwale rekrutacyjnej, tj. ukończyła co najmniej studia pierwszego stopnia. Uznać zatem należy, że władze UMCS mogą zaproponować jedynie przyjęcie na studia pierwszego stopnia.
Uchwała Nr XXIII-26.8/15 Senatu UMCS z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie zasad przyjęć na I rok studiów jednolitych magisterskich, pierwszego stopnia oraz drugiego stopnia w roku akademickim 2016/2017, nie przewidywała w roku akademickim 2016/2017 prowadzenia kierunku chemia w formie jednolitych 5-letnich studiów magisterskich, a zatem stanowi to dodatkowe uzasadnienie do unieważnienia decyzji.
Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie wznowienia studiów przez skarżącą, w sytuacji gdy postępowanie w tym przedmiocie nie mogło się w ogóle toczyć, ponieważ jest bezprzedmiotowe (i jako takie powinno zostać umorzone w oparciu o art. 105 k.p.a.) wobec faktu, że okoliczność ta była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w toku sprawy II SA/Lu 479/17, w której sąd nie dopatrzył się istnienia przesłanek nieważności w/w decyzji;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy, pomimo że była ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. regulaminu studiów na UMCS, co polega na uznaniu, że nie istnieje podstawa prawna umożliwiająca wznowienie toku studiów wobec faktu, ze studia jednolite magisterskie na Wydziale Chemii zostały wygaszone i wprowadzono system boloński, w sytuacji gdy sam regulamin studiów przewiduje taką podstawę w § 39 ust. 4, 5 i 6, który umożliwia wznowienie studiów w terminie 5 lat od wygaśnięcia kształcenia na danym kierunku studiów, co może nastąpić nawet w formie indywidualnej organizacji studiów;
3. art. 6 oraz art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie wbrew obowiązkowi działania zgodnie z przepisami prawa oraz w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, co wynikało ze stwierdzenia nieważności decyzji o przywróceniu skarżącej do praw studenta stacjonarnych jednolitych magisterskich w roku akademickim 2016/2017, pomimo że decyzja ta była legalna;
4. art. 16 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa i wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który autorytatywnie wypowiedział się przed wydaniem zaskarżonej decyzji w materii objętej przedmiotową decyzją;
5. art. 7, art. 11 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji praktycznie wyłącznie do podtrzymania wcześniejszego rozstrzygnięcia, przy jednoczesnym nie odniesieniu się do żadnego z postawionych przez skarżącą zarzutów, w związku z czym organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy oraz przedstawienia stronie podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 lipca 2018 r. i umorzenie postępowania, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie Rektor UMCS postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2016 r., nr [...] wydanej z upoważnienia Wydziału Chemii UMCS przez prodziekana tego wydziału. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że zachodzi prawdopodobieństwo wydania przedmiotowej decyzji bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Poczyniona uwaga ma istotne znaczenie, bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.) wyznacza jego ramy, w tym m.in. przedmiot postępowania, którym organ jest związany.
Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. - decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Dopuszczalność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych zapewnia trwałość tych decyzji i przyczynia się do zagwarantowania pewności obrotu prawnego. Z tych względów należy szczególnie ostrożnie korzystać z możliwości wzruszenia ostatecznych decyzji i stosować regulacje ekstraordynaryjne tylko w sytuacjach wyjątkowych i w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania "zwyczajnego", w którym wydano weryfikowaną decyzję. Celem tego nadzwyczajnego postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy kontrolowana decyzja jest dotknięta jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., natomiast organ orzekający o nieważności nie może rozpoznawać sprawy co do jej istoty.
W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten w istocie wymienia dwie zupełnie różne przyczyny nieważności decyzji. Czym innym jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a czym innym - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Pojęcie prawa w zwrocie "rażące naruszenia prawa" powinno być rozumiane szeroko, obejmując swoim zakresem przepisy prawa materialnego, procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym. "Rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine może być m.in.: wydanie decyzji przez organ kolegialny w składzie niezgodnym z przepisami, naruszenie zasady dwuinstancyjności, zasady trwałości decyzji ostatecznej lub zasady prawdy obiektywnej, wydanie decyzji bez obligatoryjnego uzasadnienia, nieprzeprowadzenie rozprawy, gdy wymaga tego przepis prawa. Przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa przesądzają – występujące zasadniczo kumulatywnie – trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja, tzn. takie, których nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności.
W literaturze oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez "brak podstawy prawnej" należy rozumieć takie sytuacje, gdy: decyzja wydana została poza sferą regulacji prawnej, wydanie decyzji administracyjnej nastąpiło w sferze stosunków cywilnoprawnych, przy wydawaniu decyzji oparto się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych zupełnie odmiennych od tych, które występują w danej sprawie, wydano decyzję w sprawie, w której uprawnienie lub obowiązek wynika wprost z ustawy, wydano decyzję w sprawie, w której przewidziana jest inna forma działania, decyzja została wydana w oparciu o przepisy aktu normatywnego, w którym organ przekroczył upoważnienie lub go nie posiadał, wydanie decyzji zostało oparte na akcie nie będącym aktem powszechnie obowiązującym.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zbadać należy, czy rzeczywiście poddana przez Rektora UMCS kontroli nadzwyczajnej decyzja z dnia [...] października 2016 r., nr [...] wydana z upoważnienia Dziekana Wydziału Chemii obarczona była wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. czy została wydana bez podstawy prawnej. Rektor stwierdził, że poddana badaniu decyzja organu I instancji jest błędna, gdyż "(...) nie powinna zostać wydana w takim kształcie, ze względu na naruszenie szeregu przepisów prawnych, które w konsekwencji mogłyby narazić uczelnię na odpowiedzialność prawną przed Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego." Zgodnie z zastosowanym przez Prodziekana Wydziału Chemii § 34 Regulaminu studiów – wznowienie studiów jest możliwe, o ile Uczelnia posiada uprawnienia do prowadzenia takiego kierunku studiów, na wskazanym poziomie i profilu kształcenia.
Przywołując wskazane na wstępie przepisy Rektor skonstatował, że aby wznowić studia konieczne jest posiadanie przez uczelnię uprawnień do prowadzenia kształcenia na danym kierunku studiów we wskazanej formie. W wyniku reformy szkolnictwa wyższego, wprowadzonej ustawą PSW uczelnie wyższe utraciły prawo do prowadzenia kierunku chemia na studiach jednolitych pięcioletnich magisterskich (za wyjątkiem możliwości dokończenia takich studiów rozpoczętych w roku akademickim 2006/2007). Kierunek chemia prowadzony jest przez UMCS dwustopniowo: studia pierwszego stopnia prowadzące do uzyskania tytułu zawodowego licencjat oraz studia drugiego stopnia, kończące się uzyskaniem tytułu zawodowego magister.
Rektor UMCS powołał się na wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1993 r., sygn. akt I SA 1729/92. Powyższe orzeczenie nie może mieć jednak odniesienia w przedmiotowej sprawie, bowiem zapadło w zupełnie innym stanie faktycznym. Otóż NSA we wskazanym wyroku stwierdził nieważność kontrolowanych decyzji obu instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznając, że zostały wydane na podstawie przepisów aktu podustawowego (zarządzenie Nr 86 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 września 1991 r. w sprawie określenia wysokości finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji i Urzędu Ochrony Państwa oraz zasad jej przyznawania i zwracania), które wykraczają poza upoważnienie ustawowe i nie mają przymiotu prawa powszechnie obowiązującego; nie mogą zatem stanowić podstawy prawnej decyzji nakładającej na byłych policjantów lub funkcjonariuszy UOP obowiązek zwrotu udzielonej pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego w przypadkach zwolnienia ich ze służby przed upływem 10 lat.
W przedmiotowej sprawie natomiast istniała podstawa prawna do wydania decyzji wyrażającej zgodę na wznowienie studiów, określona w § 34 ust. 1 Regulaminu studiów na UMCS, stanowiącego załącznik do Uchwały Senatu Nr XXIII-25.3/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. W przypadku osób skreślonych z listy studentów, zastosowanie miały postanowienia § 39 ust. 3 Regulaminu, w myśl którego – osoba skreślona z listy studentów może wznowić studia na warunkach określonych przez dziekana zgodnie z § 39 ust. 3 z zastrzeżeniem ust. 4 i 7. Stosownie zaś do § 39 ust. 4 Regulaminu, jeżeli w roku akademickim, w którym student będzie składał egzamin dyplomowy, obowiązuje inny program studiów niż w roku, w którym uzyskał zaliczenie ostatniego semestru, dziekan może skierować go na powtarzanie ostatniego semestru tych studiów z obowiązkiem uzupełnienia różnic programowych.
Powyższy Regulamin obowiązywał w dniu wydania decyzji dotyczącej wznowienia studiów przez skarżącą. Nie można zatem twierdzić, że nie istniała podstawa prawna do wydania tego rodzaju decyzji.
Jeszcze raz podkreślić należy, że celem nadzwyczajnego postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy kontrolowana decyzja jest dotknięta jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., natomiast organ orzekający o nieważności nie może rozpoznawać sprawy co do jej istoty, co starał się uczynić Rektor UMCS, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Błędna jest argumentacja organu w zakresie, w jakim wskazuje na nieważność decyzji o wznowieniu studiów celem złożenia pracy dyplomowej, a jednocześnie powołuje się na przepisy w zakresie rekrutacji na studia. Rekrutacja na studia oraz wznowienie studiów są różnymi instytucjami, zupełnie inaczej uregulowanymi przez obowiązujące przepisy.
W rezultacie trzeba stwierdzić, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nadzorcze nie wykazało, aby kontrolowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rektor UMCS, będąc związany treścią postanowienia o wszczęciu postępowania, nie badał czy owa decyzja dotknięta jest innymi wadami nieważności, o których mowa w pozostałych przepisach zamieszczonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności zaś czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2).
Reasumując podnieść należy, że kontrolowana przez sąd decyzja Rektora UMCS z dnia [...] 2018 r. oraz Prorektora UMCS z dnia [...] 2018 r. zostały wydane z naruszeniem art. 16 § 1 oraz art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz.1302 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.
Sąd zdecydował o umorzeniu postępowania administracyjnego, kierując się dyspozycją art. 145 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Powyższy przepis stanowi przeniesienie na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie tego organu i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. Ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Na zasądzone koszty postępowania składają się: wpis w kwocie 200 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, należne na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800) oraz 17 zł (opłata od pełnomocnictwa).