III SA/Lu 653/23

III SA/Lu 653/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 173 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 18 września 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania zgłoszenia celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 653/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie z dnia 18 września 2023 r. w sprawie odmowy sprostowania zgłoszenia celnego.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 23 lipca 2021 r. według zgłoszenia celnego Nr [...] - towar zadeklarowany jako olej z nasion słonecznika do celów technicznych o masie netto 245 140 kg, sprowadzony z Ukrainy, został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym wprowadzeniem do obrotu krajowego towarów, które podlegają dostawie zwolnionej z podatku VAT do innego państwa członkowskiego oraz w stosownych przypadkach, podlegają procedurze zawieszenia poboru akcyzy.
Nabywcą towaru była firma A. z siedzibą w B.
w Niemczech. Odbiorcą – E. Sp. z o.o., zgłaszającym – P. Sp. z o.o.
Zgłaszający zadeklarował kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 260 894 zł i wniósł o zwolnienie z zapłaty (metoda płatności "Z"). W zgłoszeniu zadeklarowano kod informacji dodatkowej "4PL04" - rozliczenie podatku VAT
w procedurze 4200 (§ 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia
2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień).
W zgłoszeniu celnym w zakresie - zgłaszający/przedstawiciel - został wpisany symbol [3] - przedstawiciel pośredni.
Następnie wnioskiem z dnia 23 stycznia 2023 r. P. Sp. z o.o. (dalej jako "Spółka" lub "Skarżąca") działając
z upoważnienia E. Sp. z o.o. (dalej jako "Uczestnik") wniosła
o dokonanie korekty zgłoszenia celnego nr [...] w części dotyczącej rodzaju przedstawicielstwa. Skarżąca wyjaśnia, że w zgłoszeniu omyłkowo wpisano rodzaj przedstawicielstwa - przedstawiciel pośredni "3",
a powinno być przedstawiciel bezpośredni "2". Do wniosku Spółka dołączała kserokopię upoważnienia do działania w formie przedstawiciela bezpośredniego
Nr [...] z dnia 9 czerwca 2021 r.
W toku sprawy Skarżąca przedłożyła również wniosek o rejestrację reprezentacji w SISC - rodzaj przedstawicielstwa – bezpośrednie oraz potwierdzenie rejestracji (numer sprawy: [...]).
Spółka wyjaśnia również, że w polu 44 zgłoszenia celnego zostały wymienione dokumenty dołączone do zgłoszenia: [...] (upoważnienie), [...] - wyliczenie kosztów transportu, [...] [...], [...], [...], [...] (certyfikat jakości), [...] - oświadczenie o przeznaczeniu towaru, [...] (nr listu przewozowego SMGS), [...] - b/n (zgłoszenie danych o wartości celnej [...]), [...] - [...]
(nr faktury), [...] - [...] (nr świadectwa EUR1), [...] (dowód przeznaczenia importowanego towaru).
Wskazała, że reprezentowała firmę E. Sp. z o.o. na podstawie upoważnienia bezpośredniego zarejestrowanego pod nr [...]. Rejestracja upoważnienia bezpośredniego została dokonana przez Izbę
Administracji Skarbowej w Poznaniu w systemie SZPROT. Na podstawie
rejestracji reprezentacji, Skarżąca jest pełnomocnikiem Uczestnika od 9 czerwca 2021 r. i posiada uprawnienia do systemów AES, AIS-ICS, ACS-Import, NCTS oraz uprawnienia do udzielenia substytucji w ramach pełnomocnictwa i aktualizacji danych podmiotu, a także do pobrania próbek, składania wniosków i odbierania decyzji na podstawie upoważnienia bezpośredniego.
Skarżąca podkreśliła, że w dniu 23 lipca 2021 r. agent celny sporządzając zgłoszenie celne nr MRN [...] w wyniku niezamierzonej pomyłki, pobrał z bazy danych oprogramowania, swoje dane jako osoby podpisującej dokument z opcją przedstawicielstwa pośredniego, zamiast przedstawicielstwa bezpośredniego.
Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. odmówił sprostowania zgłoszenia celnego, w podstawie rozstrzygnięcia wskazując art. 5 pkt 39, art. 22 ust. 3, ust. 4 i ust. 5, art. 173 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10 października 2023 r., str. 1 z późn. zm.), dalej jako "UKC" oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1590 ze zm.).
Od wskazanej decyzji, Skarżąca wniosła odwołanie, wnosząc o uznanie upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego udzielonego jej przez [...] Sp. z o.o., jako jedynego jakie posiadała i posiada oraz o korektę zgłoszenia celnego.
Skarżąca wyjaśnia, że jedynym dłużnikiem podatku od towarów i usług
z tytułu importu przedmiotowego towaru powinna być [...]
Sp. z o.o., a w sprawie doszło do pomyłki co do rodzaju przedstawicielstwa.
W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie (dalej jako "organ II instancji") zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o udzielenie informacji, czy prowadzone są inne postępowania w zakresie rodzaju przedstawicielstwa dotyczące [...] Sp. z o.o., reprezentowanej przez Skarżącą. W odpowiedzi organ I instancji wskazał, że prowadzi postępowanie dotyczące zgłoszenia Nr [...] z 16 grudnia 2021 r.
Skarżąca, w trakcie trwania postępowania odwoławczego, przedłożyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 marca 2023 r., wniosek Spółki z dnia 18 maja 2022 r. o korektę zgłoszenia celnego z dnia 7 listopada
2021 r., decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 24 maja 2022 r. w sprawie sprostowania danych zawartych
w zgłoszeniu celnym z dnia 7 listopada 2021 r. w części dotyczącej rodzaju przedstawicielstwa.
Zdaniem Skarżącej decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona.
Organ II instancji nie podzielił argumentacji Skarżącej i decyzją z dnia
18 września 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że podstawą sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru na wniosek strony jest art. 173 ust. 3 UKC. Zgodnie z tym przepisem - na wniosek zgłaszającego, w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, można wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, co umożliwi zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną. W UKC przyjęto ogólną zasadę, że objęcie towarów procedurą celną następuje na wniosek zgłaszającego, który w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną (art. 5 pkt 12 UKC). W doktrynie zgłoszenie celne traktowane jest jako oświadczenie woli zgłaszającego dotyczące towaru oraz tego jaką procedurą towar ten ma być objęty, a także jako oświadczenie wiedzy
w zakresie rodzaju przedstawicielstwa.
Organ II instancji przywołał treść art. art. 5 pkt 15, pkt 18 i pkt 19 oraz art. 77,
a także art. 18 i art. 19 UKC i wyjaśnił, że każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego. Przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - wówczas przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. Ponadto podczas kontaktu z organami celnymi przedstawiciel celny zgłasza fakt wykonywania czynności na rzecz osoby reprezentowanej i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie. Osoba, która nie deklaruje faktu wykonywania działalności w charakterze przedstawiciela celnego lub osoba, która deklaruje, że działa w charakterze przedstawiciela nie będąc do tego umocowana jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.
Dodatkowo organ II instancji wskazał, że przepisy UKC nie statuują obowiązku weryfikacji zgłoszenia celnego przed jego przyjęciem. W art. 188 UKC zastrzeżono możliwość skontrolowania zgłoszenia i dokumentów załączonych do zgłoszenia, żądania od zgłaszającego dostarczenia innych dokumentów, przeprowadzenia rewizji towarów oraz pobrania próbek w celu dokonania ich analizy lub dokładniejszej rewizji towarów (lit. a-d). Kontrola ta jest fakultatywna i uzależniona od decyzji organów
w każdym konkretnym przypadku.
Po zwolnieniu towarów, w myśl art. 48 UKC, organy celne uprawnione są natomiast do weryfikacji prawidłowości i kompletności informacji podanych
w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszenia do powrotnego wywozu lub powiadomienia o powrotnym wywozie, a także mogą weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej
w te operacje w charakterze handlowym, lub każdej innej osoby dysponującej,
w celach handlowych, tymi dokumentami i danymi.
Organ II instancji wskazał, że w zgłoszeniu celnym Nr [...]
z 23 lipca 2021 r. w polu 14 (zgłaszający/przedstawiciel) wpisano [3], co oznacza że P. Sp. z o.o. działała jako przedstawiciel pośredni E. Sp. z o.o. Tym samym Skarżąca składając w urzędzie celnym zgłoszenie stała się odpowiedzialna za prawdziwość informacji podanych
w tym zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą. Organ celny przyjął zgłoszenie celne bez jego weryfikacji, co spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną. Organ nie żądał
od zgłaszającego pełnomocnictwa potwierdzającego rodzaj przedstawicielstwa - bezpośrednie, czy pośrednie. Tym samym przyjął dane wskazane w polu
14 zgłoszenia celnego jako wiarygodne i prawdziwe.
Organ II instancji podkreślił, że skoro importer udzielił tylko upoważnienia bezpośredniego Skarżącej, a w polu 14 zgłoszenia zgłaszający deklaruje rodzaj przedstawicielstwa pośredniego to oznacza, że Spółka działała we własnym imieniu
i na własną rzecz. Skarżąca zadeklarowała bowiem w zgłoszeniu celnym, że działa
w imieniu innej osoby, nie będąc umocowana do reprezentowania, co w świetle
art. 19 UKC oznacza, że działa we własnym imieniu i na własną rzecz. Wskazał również, że nie kwestionuje faktu, że E. Sp. z o.o. udzieliła upoważnienia skarżącej w formie przedstawicielstwa bezpośredniego. Jednak upoważnienie to na obecnym etapie postępowania i w sytuacji deklaracji zgłaszającego zawartej w polu 14 zgłoszenia celnego nie może zostać przyjęte.
W ocenie organu II instancji, twierdzenia Skarżącej nie przemawiają za omyłkowym zgłoszeniem towarów w zakresie rodzaju przedstawicielstwa. Bowiem zaistniałą pomyłkę Skarżąca zauważyła dopiero po 1,5 roku od zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu. Zgłoszenie celne zostało złożone dnia 23 lipca 2021 r., natomiast wniosek o korektę zgłoszenia złożono dopiero dnia 23 stycznia 2023 r. W dniu złożenia zgłoszenia Nr [...] jak i bezpośrednio po jego przyjęciu, importer czy też jego przedstawiciel nie kwestionowali zapisów zgłoszenia, co do rodzaju przedstawicielstwa. Dopiero po 1,5 roku od przyjęcia zgłoszenia celnego Skarżąca uznała, że nie jest przedstawicielem pośrednim importera i złożyła wniosek do organu o korektę zgłoszenia w zakresie rodzaju przedstawicielstwa. Organ II instancji wskazał, że Skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w tym samym czasie, kiedy Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej prowadził kontrolę celną dotyczącą m.in. zgłoszenia [...] Kontrola dotyczyła prawidłowości rozliczenia podatku VAT
w procedurze 4200. Skarżąca wówczas została wezwana do przedstawienia dokumentów dołączonych do zgłoszeń celnych. W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła organowi celnemu dokumenty dołączone do zgłoszeń celnych, jednocześnie w tym samym czasie złożyła do organu celnego wniosek o korektę zgłoszenia celnego
w zakresie rodzaju przedstawicielstwa. Zdaniem organu II instancji - w sytuacji kontroli zgłoszenia "z urzędu" przez organ w zakresie podatków Skarżąca próbuje wykazać, że nie jest współodpowiedzialna za należności podatkowe, składając do organu wniosek o korektę zgłoszenia w zakresie rodzaju przedstawicielstwa -
z pośredniego na bezpośrednie. Organ II instancji podkreślił, że to na zgłaszającym spoczywa obowiązek wskazania w zgłoszeniu celnym prawidłowych danych dotyczących towaru. Dane zawarte w zgłoszeniu celnym, przyjętym przez organ celny po jego weryfikacji lub bez jej przeprowadzenia, są co do zasady wiążące,
a skutki nieprawidłowego zadeklarowania tych danych obciążają zgłaszającego. Przedstawiciel importera, jako profesjonalny podmiot zajmujący się zgłaszaniem towarów do procedury celnej, powinien mieć świadomość tego, że wskazanie rodzaju przedstawicielstwa jest bardzo istotnym elementem zgłoszenia, dotyczy bowiem określenia odpowiedzialności za należności celne i podatkowe z tytułu importu towaru. Przedstawiciel pośredni odpowiada za dług celny oraz zobowiązanie podatkowe powstałe z tytułu importu w takim samym wymiarze jak importer, włącznie z ewentualnymi konsekwencjami dodatkowych należności celnych i podatkowych. Różnica między tymi rodzajami przedstawicielstwa polega więc na zakresie odpowiedzialności przedstawiciela wobec urzędu celnego. Przedstawiciel pośredni jest współodpowiedzialny za zgłoszenie celne, czyli ponosi odpowiedzialność za należyte wywiązanie się z obowiązku uiszczenia długu celnego (należności celnych), natomiast przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu swojego mocodawcy, ale za długi odpowiada importer towarów.
Organ II instancji zwrócił również uwagę, że skarżąca zgłaszała towar
do procedury nie tylko jako przedstawiciel bezpośredni E.
Sp. z o.o., ale również deklarując kod [3], czyli jako przedstawiciel pośredni. Także
w przypadku zgłoszenia nr [...] z dnia 16 grudnia 2021 r. w polu 14 zadeklarowano kod [3] - przedstawiciel pośredni. Organ I instancji prowadzi postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki w zakresie przedstawicielstwa. W tym przypadku podobnie jak w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Skarżąca wnosi o sprostowanie zgłoszenia celnego w zakresie rodzaju przedstawicielstwa (jest pośrednie, winno być bezpośrednie), twierdząc, że agent celny omyłkowo w polu 14 wpisał [3] zamiast [2]. Również w przypadku zgłoszenia
nr [...] z 7 listopada 2021 r. w polu 14 wpisano rodzaj przedstawicielstwa pośredniego "3".
Organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia 30 marca 2023 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprawa dotyczyła podobnie jak w niniejszym postępowaniu zmiany rodzaju przedstawicielstwa (z "3" na "2"). Analizując materiał dowodowy, organ II instancji uznał, że decyzja organu
I instancji nie zawierała pełnego uzasadnienia faktycznego. Organ II instancji – w tym zakresie wskazał, że wydane rozstrzygnięcie jest odrębnym postępowaniem i nie ma ono znaczenia dla oceny prawnej niniejszej sprawy. Każda sprawa ma charakter indywidualny i zawsze należy stosować przepisy obowiązującego prawa w realiach konkretnego, zindywidualizowanego stanu faktycznego. Przedmiotowe postępowanie dotyczy importowanego towaru, organ orzeka w sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego, w postępowaniu celnym nie można stosować analogii do innych spraw, każdą sprawę należy traktować odrębnie.
W związku z powyższym w ocenie organu II instancji, Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej zasadnie odmówił sprostowania zgłoszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 19 ust. 1 UKC poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że omyłkowe zadeklarowanie w zgłoszeniu celnym przedstawicielstwa pośredniego przez osobę posiadającą upoważnienie do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego oznacza, że osoba
ta działa w charakterze przedstawiciela nie będąc do tego umocowana,
a w konsekwencji uznanie, że zgłaszający działa we własnym imieniu i na własną rzecz, podczas gdy z przepisu nie wynika taki wniosek,
- co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że pomimo złożenia pełnomocnictwa do działania
w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, Spółkę należy uznać za dokonującą tego zgłoszenia we własnym imieniu i na własną rzecz;
2. art. 48 UKC poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie
z urzędu weryfikacji oraz sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym pomimo istnienia oczywistej sprzeczności pomiędzy informacją dotyczącą rodzaju przedstawicielstwa, wskazaną w polu 14 formularza zgłoszenia celnego, a treścią upoważnienia załączonego do tego
zgłoszenia, podczas gdy organ zobowiązany był zweryfikować prawidłowość
i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym,
- co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do przyjęcia, niezgodnie z rzeczywistą sytuacją, że Spółka działała w charakterze przedstawiciela pośredniego E. Sp. z o.o.;
3. art. 173 ust. 3 UKC poprzez jego niezastosowanie polegające na odmowie sprostowania na wniosek Spółki danych zawartych w zgłoszeniu celnym
w zakresie rodzaju przedstawicielstwa, podczas gdy treść zgłoszenia celnego od początku nie odpowiadała stanowi faktycznemu w tym zakresie, w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne uniemożliwiające dokonanie sprostowania danych podanych w zgłoszeniu celnym, a sprostowanie umożliwi spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów zgłoszoną procedurą dopuszczenia do obrotu,
- co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do przyjęcia, niezgodnie z rzeczywistą sytuacją, że Spółka działała w charakterze przedstawiciela pośredniego E. Sp. z o.o.;
Wobec tak postawionych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, chyba że Skarżąca przedstawi spis kosztów przed zamknięciem rozprawy.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że hipoteza normy prawnej zawartej
w art. 19 ust. 1 UKC odnosi się do dwóch przypadków: (i) braku zadeklarowania działania w charakterze przedstawiciela oraz (ii) deklarowania działania
w charakterze przedstawiciela bez stosownego umocowania. Nie obejmuje natomiast przypadku, w którym zgłaszający działa w charakterze przedstawiciela będąc prawidłowo do tego umocowanym, a jedynie omyłkowo wskazuje nieprawidłowy rodzaj przedstawicielstwa w zgłoszeniu celnym. Konsekwencją błędnej wykładni przepisu art. 19 ust. 1 UKC przez organ było jego niewłaściwe zastosowanie
w analizowanej sprawie. Tymczasem przepis ten nie powinien mieć tu zastosowania, ponieważ dokonując zgłoszenia celnego Spółka działała w charakterze przedstawiciela E. Sp. z o.o. i była umocowana do działania
w takim charakterze, co zostało udokumentowane złożonym do tego zgłoszenia upoważnieniem. Zdaniem Skarżącej naruszenie przez organ wymienionego przepisu prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że pomimo złożenia pełnomocnictwa do działania
w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, na skutek omyłki w zadeklarowaniu rodzaju przedstawicielstwa w zgłoszeniu celnym, Spółkę należy traktować na równi
z osobą, która nie ma umocowania do działania w charakterze przedstawiciela,
a w konsekwencji dokonuje tego zgłoszenia we własnym imieniu i na własną rzecz.
Skarżąca podnosi również, że nawet gdyby art. 19 ust. 1 UKC mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie - co zdaniem Skarżącej jest niezasadne - to możliwe jest dokonanie korekty oczywistej omyłki zawartej w zgłoszeniu celnym,
w trybie art. 48 UKC, ewentualnie, dokonanie sprostowania zgłoszenia celnego
w trybie art. 173 ust. 3 UKC. Wynika to wprost z treści tych przepisów, a ponadto zostało potwierdzone w orzecznictwie TSUE. Ponadto powołanym przepisom UKC odpowiadają przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia
12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1 ze zm.), dalej jako "WkC", na gruncie których nie było wątpliwości co do możliwości dokonania korekty zgłoszenia celnego na wniosek zgłaszającego po zwolnieniu towarów. Takimi odpowiednikami dzisiejszych art. 48 i 173 UKC, umożliwiającymi na gruncie WKC korygowanie danych zawartych w zgłoszeniu celnym były przepisy art. 78 oraz 65 WKC. Na gruncie obowiązujących w poprzednim stanie prawnym przepisów WKC możliwe było dokonanie weryfikacji treści zgłoszenia po zwolnieniu towarów w trybie art. 78 WKC, która mogła nastąpić z urzędu lub na wniosek zgłaszającego oraz sprostowanie danych zawartych w zgłoszeniu celnym na podstawie art. 65 WKC, ale wyłącznie do momentu zwolnienia towarów przez organy celne.
Obecnie art. 48 UKC, będący odpowiednikiem art. 78 ust. 1 WKC, nie przewiduje już możliwości weryfikacji treści zgłoszenia na wniosek, ale wyłącznie
z urzędu. Natomiast w art. 173 (w ust. 3 tego przepisu), będącym odpowiednikiem art. 65 WKC, została dodana możliwość sprostowania zgłoszenia na wniosek strony również po zwolnieniu towarów. Wobec tego, za aktualny na gruncie obowiązujących przepisów należy uznać dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"), wynikający z interpretacji przepisów WKC,
a w szczególności art. 78 ust. 3 WKC, który dotyczył korekty zgłoszenia po zwolnieniu towarów. W orzecznictwie tym zostało przedstawione stanowisko, że
art. 78 ust. 3 WKC należy interpretować w ten sposób, że pozwala on, z urzędu lub na wniosek zgłaszającego, na dokonanie kontroli i sprostowania zgłoszenia celnego tak, że możliwe jest dokonanie zmiany informacji dotyczących osoby zgłaszającego w sposób pozwalający ujawnić rzeczywisty rodzaj udzielonego pełnomocnictwa
(por. wyrok TSUE z dnia 16 lipca 2020 r., w sprawie C-97/19 Pfeifer & Langen).
TSUE wyraźnie potwierdził, że korekta zgłoszenia celnego jest dopuszczalna, jeżeli spełnia dwa warunki, tj. prowadzi do dostosowania procedury celnej do rzeczywistej sytuacji i nie stanowi nadużycia prawa. Co istotne, TSUE uznał, że art. 78 WKC ma zastosowanie pomimo brzmienia art. 5 ust. 4 WKC (obecnie art. 19 ust. 1 UKC). TSUE wprawdzie przyznał, że art. 78 WKC nie może być interpretowany
w sposób naruszający art. 5 ust. 4 WKC, a w szczególności przewidziany w nim obowiązek wyraźnego ujawnienia upoważnienia do reprezentowania, ale jednocześnie zauważył, że przepis ten nie mógł zostać naruszony skoro przy składaniu zgłoszenia celnego przedłożono umocowanie do reprezentowania.
Skoro, w ocenie TSUE możliwa jest weryfikacja i zmiana danych w zakresie rodzaju przedstawicielstwa w sytuacji, gdy zgłaszający omyłkowo całkowicie pominął w zgłoszeniu fakt bycia przedstawicielem, to zdaniem Spółki, tym bardziej możliwa jest taka weryfikacja i zmiana w sytuacji, gdy zgłaszający omyłkowo wskazał
w zgłoszeniu celnym nieprawidłowy rodzaj przedstawicielstwa.
Dodatkowo weryfikacja taka prowadziłaby wyłącznie do dostosowania procedury celnej do rzeczywistej sytuacji poprzez wskazanie właściwego rodzaju przedstawicielstwa, którym dysponowała Spółka. Wykluczone jest również jakiekolwiek nadużycie w związku z weryfikacją rodzaju przedstawicielstwa
w zgłoszeniu celnym, ponieważ zostało do niego załączone upoważnienie wyraźnie wskazujące, że Spółka działa w charakterze przedstawiciela bezpośredniego.
Zdaniem Skarżącej wobec złożenia upoważnienia wraz ze zgłoszeniem celnym od początku możliwa była weryfikacja, że Skarżąca działa w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, a nie pośredniego. Wreszcie, symbol rodzaju przedstawicielstwa w zgłoszeniu celnym został podany w wyniku błędu, a nie świadomego wyboru, o czym świadczy treść dołączonego do tego zgłoszenia upoważnienia. Skarżąca zresztą nie posiadała upoważnienia E. Sp. z o.o. do działania w charakterze przedstawiciela pośredniego, a załączone do zgłoszenia celnego upoważnienie do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego było jedynym otrzymanym od Uczestnika i zarejestrowanym przez Spółkę.
W ocenie Skarżącej, organy celne mogły i powinny dokonać kontroli tego zgłoszenia jeszcze przed zwolnieniem towarów w trybie art. 188 UKC, ponieważ treść zgłoszenia celnego co do rodzaju przedstawicielstwa pozostawała
w sprzeczności z treścią upoważnienia załączonego do tego zgłoszenia. Brak zastosowania przez organ art. 48 UKC miał wpływ na wynik sprawy, ponieważ
w rezultacie doprowadził do przyjęcia, niezgodnie z rzeczywistą sytuacją, że Spółka działała w charakterze przedstawiciela pośredniego E.
Sp. z o.o.
Zdaniem Spółki nawet gdyby uznać, że organ nie miał obowiązku zweryfikować prawidłowości zgłoszenia celnego z urzędu na podstawie art. 48 UKC, to powinien był dokonać sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym na podstawie art. 173 ust. 3 UKC tak, aby stan faktyczny pozostawał zgodny z treścią zgłoszenia celnego. W orzecznictwie polskich sądów administracyjnych wskazuje się, że instytucja zmiany zgłoszenia celnego, o której mowa w art. 173 ust. 3 UKC, powinna dotyczyć sytuacji, gdy w ten sposób przywrócona zostanie obiektywna zgodność pomiędzy treścią zgłoszenia, a rzeczywistością istniejącą w chwili dokonania zgłoszenia. Chodzi więc o rozbieżności, które powstały w chwili dokonania zgłoszenia. Instytucja sprostowania zgłoszenia celnego znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy treść zgłoszenia od początku nie odpowiada stanowi faktycznemu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 83/17).
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stan faktyczny w sprawie nie jest sporny pomiędzy stronami, natomiast istota sporu koncentruje się na wykładni przepisów UKC. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że skarżąca – posiadając upoważnienie udzielone przez Uczestnika do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego – w trzech przypadkach zgłoszeń celnych,
tj. w niniejszej sprawie oraz w zgłoszeniu Nr [...] z dnia 16 grudnia 2021 r. i Nr [...] z dnia 7 listopada 2021 r. wskazała, że działa
w charakterze przedstawiciela pośredniego. Bezsporne jest także, że w przypadku zgłoszenia celnego z dnia 7 listopada 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej ostateczną decyzją z dnia 24 maja 2024 r. sprostował dane dotyczące rodzaju przedstawicielstwa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów stanowiły przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia
9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny, które reguluje ogólne zasady i procedury, zapewniające stosowanie środków taryfowych i innych środków wspólnej polityki ustanowionych na szczeblu Unii, związanych z wymianą towarową pomiędzy Unią, a krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Unii, z uwzględnieniem wymogów tych wspólnych polityk. W praktyce unia celna oznacza, że organy celne wszystkich państw UE współpracują ze sobą tak, jakby były jednym organem. Stosują one te same taryfy celne w odniesieniu do towarów przywożonych na ich terytorium z zagranicy i nie stosują żadnych taryf na rynku wewnętrznym.
Zgodnie z UKC "zgłoszenie celne" oznacza czynność, przez którą osoba
w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie. Natomiast "procedurą celną" jest jedna
z następujących procedur, którą zgodnie z przepisami kodeksu można objąć towary:
a) dopuszczenie do obrotu;
b) procedury specjalne;
c) wywóz.
Zgłaszającym jest osoba, która składa zgłoszenie celne (...) we własnym imieniu, albo osobę, w której imieniu takie zgłoszenie (...) jest składane. "Przedstawienie towarów organom celnym" oznacza powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do kontroli celnych. Jednocześnie "zwolnienie towarów" oznacza czynność podjętą przez organy celne, umożliwiającą użycie towarów do celów określonych dla procedury celnej, którą zostały objęte.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że objęty zgłoszeniem celnym towar został zwolniony, tzn. podjęte zostało "rozstrzygnięcie" organu celnego umożliwiające dopuszczenie towaru do swobodnego obrotu. Zgodnie bowiem z art. 194 ust. 1 UKC jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji. Zwolnienie towarów stanowi końcowy etap obejmowania towaru daną procedurą celną.
W przedmiotowej sprawie nastąpiło przyjęcie zgłoszenia bez weryfikacji. Towar objęto procedurą 42 czyli dopuszczeniem do swobodnego obrotu
i wprowadzeniem do obrotu krajowego towarów, które podlegają dostawie zwolnionej z podatku VAT do innego państwa członkowskiego. Oznacza to, że po imporcie następuje wewnątrzunijna dostawa lub przemieszczenie towarów do innego państwa członkowskiego. W takim przypadku podatek VAT będzie należny w państwie członkowskim będącym końcowym miejscem przeznaczenia. W celu zastosowania niniejszej procedury osoby muszą spełnić warunki wymienione w art. 143 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE i w stosownych przypadkach warunki wymienione
w art. 16 ust. 1 lit. b) i ust. 2 dyrektywy Rady (UE) 2020/262.
W zakresie uszczegółowienia w zgłoszeniu celnym podano kod 1V1 czyli zwolnienie z podatku VAT na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2023 r., poz. 955 ze zm.).
Należy wskazać, że zgłoszenie celne jest w swojej postaci zbliżone do deklaracji podatkowej. Stanowi ono bowiem zasadniczo deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru, jego wartości i pochodzenia. Z tego też względu, z prawnego punktu widzenia, złożenie zgłoszenia celnego we właściwym organie celnym może się wiązać z ewentualnym rozpoczęciem postępowania celnego (a także podatkowego) mającego na celu stwierdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Jak zostało bowiem wspomniane wcześniej, zgłoszenie celne jest swoistym wnioskiem ze strony zgłaszającego o nadanie zgłaszanemu towarowi określonego przeznaczenia celnego (A. Milczarczyk [w:] Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, red. W. Morawski, Kraków-Warszawa 2007, art. 59.).
Co do zasady organy celne mogą przeprowadzać wszelkie kontrole celne, które uznają za niezbędne. Kontrole celne mogą polegać w szczególności na rewizji towarów, pobieraniu próbek, weryfikacji prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji lub powiadomieniu oraz istnienia, autentyczności, prawidłowości i ważności dokumentów, kontroli księgowości i pozostałej dokumentacji, kontroli środków transportu, kontroli bagażu i innych towarów przewożonych przez osoby lub na osobach oraz na przeprowadzaniu oficjalnych dochodzeń i innych podobnych czynności (art. 46 ust. 1 UKC). Jednocześnie przepisy przewidują, że kontrole celne, inne niż kontrole losowe, opierają się głównie na analizie ryzyka - przeprowadzanej z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych w celu identyfikacji i oceny ryzyka oraz podjęcia niezbędnych środków zapobiegawczych - na podstawie kryteriów opracowanych na szczeblu krajowym, unijnym oraz, w stosownych przypadkach, międzynarodowym (art. 46 ust. 2 UKC). Oznacza to, że w celu uproszczenia przepisów i procedur celnych oraz ułatwienia wydajniejszego przebiegu transakcji celnych kontrole celne przeprowadzane są nie w każdym przypadku, ale wówczas, gdy organy celne uznają je za niezbędne. Jest to uprawnienie, a nie obowiązek organu, który oceniając ryzyko podejmuje stosową decyzję w tym przedmiocie.
Jednocześnie zgodnie z art. 48 UKC do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, (...) a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.
W niniejszej sprawie – jak zostało to wskazane wyżej - nastąpiło przyjęcie zgłoszenia bez weryfikacji, a to oznacza, że organy celne nie przeprowadzały kontroli celnej.
Skarżąca w tym zakresie zarzuca, że organy celne nie zastosowały
art. 48 UKC. W jej ocenie organ zobowiązany był zweryfikować prawidłowość
i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym z uwagi na istnienie oczywistej sprzeczności pomiędzy informacją dotyczącą rodzaju przedstawicielstwa, a treścią upoważnienia załączonego do tego zgłoszenia.
Jednak podkreślić należy po pierwsze, że zgłoszenie celne zostało złożone przez profesjonalny podmiot – agenta celnego. Agentem celnym może być wyłącznie osoba wpisana na listę agentów celnych. Agent celny jest zawodem regulowanym,
a więc wykonywanie go możliwe jest po spełnieniu określonych przepisami prawa warunków. Oznacza to, że można i należy oczekiwać od niego najwyższej staranności w zakresie wykonywania obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów. W związku z tym, że zgłaszającym był agent celny,
a więc podmiot profesjonalnie zajmujący się dokonywaniem zgłoszeń celnych
to organy celne zasadnie mogły odstąpić od kontroli celnej po zwolnieniu towaru, analizując i oceniając potencjalne ryzyko naruszenia przepisów.
Po drugie, przeprowadzenie kontroli celnej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu. To organ celny decyduje, na podstawie posiadanych danych, czy zachodzi konieczność weryfikacji prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym. W związku z tym postawiony zarzut naruszenia
art. 48 UKC – w sytuacji, gdy to skarżąca odpowiadała za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego jest, w ocenie sądu, nieuzasadniony.
Przepisy unijnego kodeksu celnego przewidują oczywiście w określonych przypadkach możliwość korekty zgłoszenia celnego. Zgodnie bowiem z art. 173 UKC zgłaszający, na wniosek, za zgodą organu celnego może po przyjęciu zgłoszenia celnego sprostować jedną lub kilka jego danych. Sprostowanie nie może powodować, że zgłoszenie celne będzie dotyczyć towarów innych niż te, których dotyczyło pierwotnie (ust. 1). Sprostowanie nie jest możliwe, jeżeli wnioskowano
o nie po tym, jak organy celne:
a) poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów;
b) stwierdziły nieprawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu celnym;
c) zwolniły towary (ust. 2).
Na wniosek zgłaszającego, w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, można wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, co umożliwi zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną (ust. 3).
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 8 czerwca 2023 r.,
C-640/21 wskazał, że unijny kodeks celny opiera się na systemie zgłoszeniowym
w celu ograniczenia w jak największym stopniu formalności celnych i kontroli celnych, zapobiegając jednocześnie nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom mogącym przynieść szkodę budżetowi Unii. To ze względu na znaczenie, jakie dla prawidłowego funkcjonowania unii celnej mają owe uprzednie zgłoszenia, unijny kodeks celny w art. 15 nakłada na zgłaszających obowiązek dostarczenia prawidłowych i kompletnych informacji. Ów obowiązek jest powiązany z zasadą nieodwołalności zgłoszenia celnego z chwilą jego przyjęcia, od której wyjątki zostały ściśle określone w regulacji unijnej w tej dziedzinie. O ile ta zasada nieodwołalności została złagodzona pod rządami unijnego kodeksu celnego poprzez przewidzianą
w art. 173 tego kodeksu możliwość sprostowania zgłoszenia celnego, o tyle możliwość ta stanowi wyjątek od tej zasady, który należy interpretować ściśle.
Zasadą jest bowiem, że sprostowanie nie jest możliwe, jeżeli wnioskowano
o nie po tym, jak organy celne zwolniły towary. A w przedmiotowej sprawie – oczywiste jest, że towar w postaci oleju słonecznikowego został zwolniony.
Trzeba podkreślić, że instytucja sprostowania zgłoszenia celnego w zasadzie odpowiada instytucji sprostowania zgłoszenia celnego, która już funkcjonowała pod rządami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października
1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302 z dnia
19 października 1992 r., s. 1 ze zm.) – dalej jako "WKC".
Wprawdzie, instytucja sprostowania przewidziana w UKC, w odróżnieniu od przepisu obowiązującego pod rządami WKC, przewiduje obecnie możliwość sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, obwarowując to przede wszystkim terminem na złożenie takiego wniosku, jednak charakter i istota tej instytucji pozostaje niezmienna. W piśmiennictwie, na gruncie art. 65 WKC wskazywano, że charakter dozwolonych zmian na podstawie tego przepisu winien się ograniczyć do stosunkowo prostych czynności o charakterze doprecyzowującym określone dane i informacje zawarte w zgłoszeniu celnym (zob. W. Morawski
[red.], M. Krzewiński, K. Lasiński-Sulecki, R. Mateńka, A. Milczarczyk, R. Rosiak,
T. Rudyk, C. Sowiński, M. Śpiewak, Wspólnotowy kodeks celny, LEX 2007, Lex
nr 38280). Nie ulega wątpliwości, że w ramach instytucji sprostowania nie dokonuje się weryfikacji/kontroli zgłoszenia celnego. Jeżeli zaś zgłoszenie celne zawiera pewne oczywiste błędy, czy też nieścisłości, zgłaszający ma możliwość dokonania jego korekty, sprecyzowania i nadania mu brzmienia, jakiego w gruncie rzeczy oczekiwał, a na skutek niedopatrzenia w jego treści ujawniły się oczywiste niedokładności. O doprecyzowującym charakterze instytucji sprostowania zgłoszenia celnego świadczy to, że nie może ono powodować, że zgłoszenie celne będzie dotyczyć towarów innych niż te, których dotyczyło pierwotnie zgłoszenie.
Art. 173 UKC ust. 1 i ust. 2 tego artykułu zawiera treść zasadniczo odpowiadającą treści art. 65 WKC. Natomiast ust. 3 zawiera normę nową, zgodnie
z którą "na wniosek zgłaszającego, w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, można wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego, po zwolnieniu towarów, co umożliwi zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną".
Sąd zwraca uwagę, że ma on zastosowanie wówczas, gdy zgłaszający chce złożyć "korektę" zgłoszenia celem "dopełnienia obowiązków". Zauważyć też należy, że sformułowanie "można wyrazić zgodę" oznacza, że zależy to od uznania przez organ celno-skarbowy, że wystąpiły przesłanki do zmiany danych zawartych
w zgłoszeniu celnym.
Co istotne, w przywołanym wyroku C-640/21 Trybunał zauważył, że dokonywanie owej ścisłej wykładni odzwierciedla wolę prawodawcy. "Jak wynika bowiem z porównania art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego w postaci, w jakiej został on przyjęty przez tego prawodawcę, z tekstem zaproponowanym w tym względzie przez Komisję w art. 149 wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny kodeks celny [COM(2012) 64 final], prawodawca ten dodał do owego art. 173 przesłankę, przypomnianą w pkt 40 niniejszego wyroku, zgodnie z którą o takie sprostowanie można wystąpić po zwolnieniu towarów jedynie w celu umożliwienia wnioskodawcy wywiązania się
z obowiązków dotyczących objęcia towarów daną procedurą celną, wyrażając w ten sposób swoją wolę ograniczenia możliwości sprostowania zgłoszeń celnych" (p. 44). Przytoczony wyrok TSUE dotyczył wprawdzie możliwości sprostowania dotyczącego towarów odpowiadających ilości nadwyżkowej w stosunku do ilości wskazanej
w pierwotnym zgłoszeniu celnym (a zatem innego stanu niż ma to miejsce
w niniejszej sprawie), niemniej należy podkreślić istotne wskazanie Trybunału
w przedmiocie dokonywania ścisłej wykładni art. 173 ust. 3 UKC.
W niniejszej sprawie słusznie organy wskazały, że nie został spełniony warunek przewidziany w art. 173 ust. 3 UKC.
Zasadniczym powodem, który uniemożliwiał zastosowanie w sprawie
art. 173 ust. 3 UKC jest okoliczność, że określonym w tym przepisie celem dopuszczalnego sprostowania jest umożliwienie "spełnienia obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną". Zatem wykładając ściśle - przepis ten może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy składana korekta (sprostowanie) uprzednio dokonanego zgłoszenia służy realizacji (wypełnieniu) obowiązków ciążących na zgłaszającym.
Nie chodzi tu o wypełnienie innych obowiązków, np. podatkowych, ale
o wypełnienie obowiązków wynikających z uregulowań z prawa celnego.
Podstawowym i zasadniczym zaś obowiązkiem w przypadku sprowadzenia towarów nieunijnych na obszar celny Unii jest zapłata długu celnego.
W tym przypadku – wobec okoliczności, że ze zgłoszenia celnego nie wynikły obowiązki uiszczenia należności (wskazano metodę płatności "L") – po zwolnieniu towarów, na skarżącej nie spoczywały już żadne obowiązki wynikające z norm unijnego kodeksu cywilnego.
W przedmiotowej sprawie skarżąca domagając się sprostowania zgłoszenia celnego w zakresie zmiany rodzaju przedstawicielstwa, w istocie dąży do uchylenia się od solidarnej odpowiedzialności z tytułu podatku od towarów i usług wraz
z podatnikiem – E. Sp. z o.o. Jednak, zdaniem sądu, należy wyraźnie rozróżnić dwa reżimy prawne – podatkowy i celny. Sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów jest dopuszczalne jedynie w celu wywiązania się
z obowiązków nakładanych przez prawo celne, a nie prawo podatkowe.
Zdaniem sądu należy zaakcentować jeszcze jedną kwestię, a mianowicie art. 173 ust. 3 UKC przewiduje, że "można" wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego – pod pewnymi warunkami. Jest to więc uznaniowa decyzja organów celnych. Innymi słowy – nawet w przypadku spełnienia się warunków umożliwiających sprostowanie zgłoszenia celnego – nie przesądza to jeszcze, że podjęta zostanie decyzja uwzględniająca wniosek strony w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, zarzut naruszenia art. 173 ust. 3 UKC polegający na jego niezastosowaniu do ustalonego stanu sprawy jest nieuzasadniony.
W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji skarżącej, która podkreśla, że w wyroku TSUE z dnia 16 lipca 2020 r., w sprawie C-97/19 Pfeifer & Langen zaakceptowano stanowisko, zgodnie z którym art. 78 ust. 3 WKC należy interpretować w ten sposób, że pozwala on, z urzędu lub na wniosek zgłaszającego, na dokonanie kontroli i sprostowania zgłoszenia celnego tak, że możliwe jest dokonanie zmiany informacji dotyczących osoby zgłaszającego w sposób pozwalający ujawnić rzeczywisty rodzaj udzielonego pełnomocnictwa.
W istocie, TSUE w powołanym wyroku potwierdził, że żaden przepis WKC nie zabrania dokonania na podstawie jego art. 78 ust. 3 zmiany elementów zawartych
w zgłoszeniu celnym, takich jak informacje dotyczące osoby zgłaszającego,
a w szczególności istnienie stosunku przedstawicielstwa pośredniego. TSUE,
w związku z tym uznał, że art. 78 kodeksu celnego może znaleźć zastosowanie
w sytuacji, w której umocowany jest w stanie, również po zwolnieniu towarów, przedstawić umocowanie, w którym zlecono mu dokonanie zgłoszenia celnego.
Jednak nie można tracić z pola widzenia faktu, że równocześnie TSUE wyjaśnił, że ''art. 74 ust. 1 kodeksu celnego stanowi, że dług celny musi zostać zapłacony lub zabezpieczony zanim możliwe będzie zwolnienie danych towarów. Ze względu na to, że art. 78 tego kodeksu znajduje zastosowanie po zwolnieniu towarów, a tym samym po zapłaceniu lub zabezpieczeniu długu celnego, zmiana informacji dotyczących osoby zgłaszającego nie wiąże się z ryzykiem braku zapłaty długu celnego. Jest tak tym bardziej z tego względu, że - jak wynika z art. 4 pkt 18
i art. 5 ust. 2 w związku z art. 201 ust. 3 akapit pierwszy tego kodeksu - wskutek zmiany owych informacji w celu wykazania istnienia stosunku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem owego długu byłaby nie tylko osoba, która pierwotnie dokonała zgłoszenia celnego we własnym imieniu i na własną rzecz, lecz również osoba pośrednio reprezentowana''.
W przedmiotowej sprawie nie mamy jednak do czynienia z obowiązkiem zapłaty długu celnego.
Podkreślić należy bowiem raz jeszcze, że w zakresie obowiązków wynikających z uregulowań prawa celnego – w tym konkretnym przypadku – na skarżącej nie ciążą już takie obowiązki, a to w konsekwencji wyklucza możliwość sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów przez organy celne.
W zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że wniosek o sprostowanie zgłoszenia celnego skarżąca złożyła w okresie, w którym Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej prowadził kontrolę celną dotyczącą m.in. zgłoszenia [...] Pismem z 13 stycznia 2023 r. organ celny wezwał P. Sp. z o.o. do przedstawienia dokumentów dołączonych do zgłoszeń celnych. Kontrola dotyczyła prawidłowości rozliczenia podatku VAT w procedurze 4200. Pismem z 24 stycznia 2023 r. skarżąca przedłożyła organowi celnemu dokumenty dołączone do zgłoszeń celnych, jednocześnie dzień wcześniej złożyła do organu celnego wniosek o korektę zgłoszenia celnego w zakresie rodzaju przedstawicielstwa. Z powyższego można wywnioskować – zdaniem organu II instancji, że w sytuacji kontroli zgłoszenia
"z urzędu" przez organ w zakresie podatków zgłaszający próbuje wykazać, że nie jest współodpowiedzialny za należności podatkowe, składając do organu wniosek
o korektę zgłoszenia w zakresie rodzaju przedstawicielstwa - z pośredniego na bezpośrednie.
Sąd dostrzega, że w istocie taka mogła być motywacja skarżącej przy złożeniu wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego. Jednak, w świetle treści art. 173 ust. 3 UKC, jest to okoliczność bez znaczenia, z uwagi na fakt, że chodzi w powołanym przepisie o obowiązki celne, a nie podatkowe.
To na zgłaszającym spoczywa obowiązek wskazania w zgłoszeniu celnym prawidłowych danych dotyczących towaru. Dane zawarte w zgłoszeniu celnym, przyjętym przez organ celny po jego weryfikacji lub bez jej przeprowadzenia, są co do zasady wiążące, a skutki nieprawidłowego zadeklarowania tych danych obciążają zgłaszającego. Przedmiotowe zgłoszenie celne było złożone – jak zostało to podniesione wyżej - przez agencję celną. Od takiego przedstawiciela wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Przedstawiciel importera, jako profesjonalny podmiot zajmujący się zgłaszaniem towarów do procedury celnej, powinien mieć świadomość tego, że wskazanie rodzaju przedstawicielstwa jest bardzo istotnym elementem zgłoszenia, dotyczy bowiem określenia odpowiedzialności za należności celne i podatkowe
z tytułu importu towaru.
W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżąca dokonując zgłoszenia celnego dysponowała upoważnieniem do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 UKC każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego. Przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. Jednocześnie zgodnie z art. 19 ust. 1 UKC podczas kontaktu z organami celnymi przedstawiciel celny zgłasza fakt wykonywania czynności na rzecz osoby reprezentowanej i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie. Osoba, która nie deklaruje faktu wykonywania działalności
w charakterze przedstawiciela celnego lub osoba, która deklaruje, że działa
w charakterze przedstawiciela nie będąc do tego umocowana jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.
Skarżąca podnosi, że organ celny dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 19 ust. 1 UKC, przyjmując, że omyłkowe zadeklarowanie
w zgłoszeniu celnym przedstawicielstwa pośredniego przez osobę posiadającą upoważnienie do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego oznacza, że osoba ta działa w charakterze przedstawiciela nie będąc do tego umocowana,
a w konsekwencji uznanie, że zgłaszający działa we własnym imieniu i na własną rzecz, podczas gdy z przepisu nie wynika taki wniosek.
W ocenie sądu, rację jednak należy przyznać, w tym zakresie, organom celnym. Słusznie bowiem wskazuje w odpowiedzi na skargę organ II instancji, że zastosowanie odpowiedniego rodzaju upoważnienia i właściwe jego wskazanie
w każdym zgłoszeniu celnym ma dla organu celnego kluczowe znaczenie. W tym przypadku zgłaszający nie był prawidłowo umocowany. Skoro zadeklarował przedstawicielstwo pośrednie w zgłoszeniu, a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że takiego upoważnienia nie posiada, oznacza to, że skarżąca w świetle art. 19 ust. 1 UKC powinna być traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.
Jednak rozważania te nie mają w sprawie tak istotnego znaczenia w świetle treść art. 173 ust. 3 UKC. Bowiem to ten przepis stanowił istotę problemu prawnego występującego w sprawie.
Mając powyższe na względnie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) skargę należało oddalić.