III SA/LU 638/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Tarnogród na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie zmiany statutu gminy. Wojewoda uznał, że § 24 ust. 2 Statutu Gminy, który stanowił, że nagrania obrad sesji są udostępniane "przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy", narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 11b ust. 1 i 3, art. 20 ust. 1b) oraz art. 61 Konstytucji RP, ograniczając zasadę jawności działalności organów gminy. Gmina Tarnogród wniosła skargę, podnosząc, że ograniczenie czasowe wynika z realnych kosztów technicznych i finansowych związanych z przechowywaniem dużych plików z nagraniami, a także argumentując, że wieczyste przechowywanie nagrań może naruszać prawo do prywatności radnych po zakończeniu kadencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając stanowisko Wojewody za zasadne. Sąd podkreślił, że ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje możliwości ograniczania czasu udostępniania nagrań z sesji w statucie gminy, a takie ograniczenie narusza konstytucyjną zasadę jawności i prawo obywateli do informacji. Argumenty finansowe i dotyczące prywatności zostały uznane za nieprzekonujące w kontekście zgodności z prawem. Sąd wskazał, że dostęp do nagrań w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może wiązać się z wnioskiem i ewentualnymi kosztami, ale nie stanowi to podstawy do wprowadzania ograniczeń w Biuletynie Informacji Publicznej czy na stronie internetowej gminy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ograniczeń w zakresie jawności działalności organów samorządu terytorialnego, interpretacja przepisów dotyczących udostępniania nagrań z sesji rady gminy, zasada proporcjonalności i legalności w aktach prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia czasu udostępniania nagrań w statucie gminy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form udostępniania informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Rada Miejska może w statucie gminy ograniczyć czas udostępniania nagrań z obrad sesji Rady Miejskiej w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Rada Miejska nie może w statucie ograniczać czasu udostępniania nagrań z obrad sesji, gdyż narusza to ustawową zasadę jawności działalności organów gminy i prawo obywateli do informacji.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 11b, art. 20 ust. 1b) oraz Konstytucji RP (art. 61) gwarantują jawność działalności organów gminy i prawo obywateli do informacji, w tym dostępu do nagrań obrad. Ustawa nie przewiduje możliwości ograniczania czasu udostępniania tych nagrań w statucie gminy, a takie ograniczenie stanowiłoby nieuprawnione zawężenie zasady jawności.
Czy argumenty dotyczące kosztów przechowywania nagrań i potencjalnego naruszenia prawa do prywatności radnych mogą uzasadniać ograniczenie ustawowej zasady jawności dostępu do nagrań z sesji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, argumenty finansowe i dotyczące prywatności nie mogą stanowić podstawy do ograniczenia ustawowej zasady jawności dostępu do nagrań z sesji.
Uzasadnienie
Ocena zgodności z prawem musi być dokonywana z punktu widzenia przepisów prawa, a nie względów ekonomicznych. Prawo do informacji publicznej, w tym dostęp do nagrań obrad, jest gwarantowane konstytucyjnie i ustawowo, a ograniczenia mogą wynikać wyłącznie z ustawy i być konieczne dla ochrony innych dóbr. W tym przypadku nie ma podstaw do ograniczenia tego prawa.
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa tryb stwierdzania nieważności uchwały przez organ nadzoru i wymogi dotyczące rozstrzygnięcia nadzorczego.
u.s.g. art. 11b § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Jawność działalności organów gminy, ograniczenia mogą wynikać wyłącznie z ustaw.
u.s.g. art. 11b § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Jawność działania organów gminy obejmuje prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje i dostępu do dokumentów.
u.s.g. art. 20 § ust. 1b
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Obrady rady gminy są transmitowane i utrwalane; nagrania są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa do informacji mogą nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób, porządek publiczny, bezpieczeństwo lub ważny interes gospodarczy państwa.
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uzyskanie informacji, wgląd do dokumentów i dostęp do posiedzeń.
u.d.i.p. art. 7 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznych następuje m.in. przez udostępnianie materiałów audiowizualnych i teleinformatycznych dokumentujących posiedzenia.
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna nieudostępniona w BIP lub portalu danych jest udostępniana na wniosek.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni.
u.d.i.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Podmiot udostępniający informację publiczną na wniosek może pobrać opłatę od wnioskodawcy, jeśli udostępnienie wiąże się z dodatkowymi kosztami.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje skargi na akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 171 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności.
Konstytucja RP art. 171 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego sprawują między innymi wojewodowie.
u.s.g. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami.
u.s.g. art. 90 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia.
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 85
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem.
u.s.g. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Statut gminy określa organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwalanie statutu gminy należy do wyłącznej właściwości rady gminy.
Konstytucja RP art. 169 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój wewnętrzny jednostek samorządu terytorialnego określają, w granicach ustaw, ich organy stanowiące.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie czasu udostępniania nagrań z sesji w statucie gminy narusza ustawową zasadę jawności działalności organów gminy. • Rada Miejska nie miała podstaw prawnych do wprowadzenia w statucie ograniczenia czasowego udostępniania nagrań z sesji. • Argumenty dotyczące kosztów przechowywania nagrań i prawa do prywatności nie mogą uzasadniać ograniczenia ustawowej zasady jawności.
Odrzucone argumenty
Ograniczenie czasu udostępniania nagrań z sesji do 12 miesięcy jest uzasadnione względami technicznymi i finansowymi. • Wieczyste przechowywanie nagrań może naruszać prawo do prywatności radnych po zakończeniu kadencji. • Nawet jeśli nagrania nie są dostępne w BIP, mogą być udostępnione w trybie informacji publicznej na wniosek.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw prawnych do wprowadzania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego takiej regulacji • nagrania powinny być dostępne wieczyście • nie ma zatem podstaw do wprowadzania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego szczególnych regulacji prawnych dotyczących okresu udostępniania, gdyż byłoby to ograniczenie prawa ustawowego • nie jest dopuszczalne ograniczenie jawności na podstawie aktów podustawowych
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący
Ewa Ibrom
członek
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń w zakresie jawności działalności organów samorządu terytorialnego, interpretacja przepisów dotyczących udostępniania nagrań z sesji rady gminy, zasada proporcjonalności i legalności w aktach prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia czasu udostępniania nagrań w statucie gminy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form udostępniania informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady jawności życia publicznego i dostępu do informacji, co jest istotne dla obywateli i samorządów. Pokazuje konflikt między potrzebą transparentności a praktycznymi/finansowymi ograniczeniami.
“Czy gmina może ograniczyć dostęp do nagrań z sesji? Sąd administracyjny odpowiada: jawność przede wszystkim!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.