III SA/Lu 635/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagał się wpisania go jako władającego działkami nr [...] i [...], które jego zdaniem posiada samoistnie. Organy administracji pierwszej i drugiej instancji odmówiły aktualizacji, wskazując na nieuregulowany stan prawny lub niejednoznaczne ustalenie stanu faktycznego posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że działki te stanowią wspólnotę gruntową wsi L. na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r., co oznacza, że ich stan prawny jest uregulowany. W związku z tym, zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie jest możliwe ujawnienie w ewidencji skarżącego jako samoistnego posiadacza, gdyż warunkiem jest brak możliwości ustalenia właściciela. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Sąd odniósł się również do prób skarżącego podważenia decyzji z 1997 r., wskazując, że postępowania w tym zakresie zostały umorzone lub oddalone, a termin na wzruszenie decyzji upłynął. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a stan faktyczny został prawidłowo ustalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ujawniania samoistnych posiadaczy w ewidencji gruntów, zwłaszcza w kontekście nieruchomości stanowiących wspólnoty gruntowe oraz znaczenie ostatecznych decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot gruntowych i możliwości ujawnienia posiadaczy w ewidencji gruntów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków podmiotu władającego gruntem na zasadach samoistnego posiadania, gdy stan prawny gruntu jest uregulowany (np. stanowi wspólnotę gruntową)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ujawnienie samoistnego posiadacza jest możliwe tylko wtedy, gdy ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów nie można ustalić właścicieli gruntu. Uregulowany stan prawny, w tym istnienie wspólnoty gruntowej, wyklucza taką możliwość.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który jasno stanowi, że ujawnienie samoistnego posiadacza jest dopuszczalne jedynie w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela. Istnienie decyzji stwierdzającej, że działki stanowią wspólnotę gruntową, oznacza, że stan prawny jest uregulowany, a zatem warunek ten nie jest spełniony.
Czy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r. stwierdzająca istnienie wspólnoty gruntowej jest nadal prawnie wiążąca i czy można ją wzruszyć po upływie 5 lat od jej ostateczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja jest prawnie wiążąca i nie można jej wzruszyć po upływie 5 lat od jej ostateczności, zgodnie z art. 8o ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok NSA (znany sądowi z urzędu) oraz analizę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgodnie z którą upływ 5-letniego terminu od ostateczności decyzji o ustaleniu wspólnoty gruntowej uniemożliwia jej wzruszenie w trybie nadzwyczajnym, czyniąc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności bezprzedmiotowym.
Czy organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie ustalenia stanu faktycznego posiadania nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, że skarżący włada gruntami samodzielnie jak właściciel, a wyjaśnienia sołtysa były wiarygodne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena materiału dowodowego przez organy była prawidłowa i zgodna z zasadami postępowania administracyjnego, a zarzuty skarżącego dotyczące wybiórczej oceny dowodów nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przepisy (8)
Główne
p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków osób lub innych podmiotów, które władają gruntami na zasadach samoistnego posiadania, jest możliwe tylko wówczas, gdy dla gruntów tych ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
u.z.w.g. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Określa, jakie nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne są wspólnotami gruntowymi.
Pomocnicze
p.g.k. art. 24 § ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
u.z.w.g. art. 8o
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych wydanych na podstawie tej ustawy, nie stosuje się m.in. art 156 k.p.a., jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja o ustaleniu wspólnoty gruntowej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wątpliwości co do treści normy prawnej rozstrzygane są na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działki nr [...] i [...] stanowią wspólnotę gruntową wsi L. na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w H. z 1997 r., co oznacza, że ich stan prawny jest uregulowany. • Uregulowany stan prawny nieruchomości wyklucza możliwość ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków podmiotu władającego na zasadach samoistnego posiadania. • Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r. jest ostateczna i nie można jej wzruszyć po upływie 5 lat od jej ostateczności.
Odrzucone argumenty
Skarżący twierdził, że posiada samoistnie działki nr [...] i [...] i domagał się wpisania go do ewidencji. • Skarżący kwestionował istnienie wspólnoty gruntowej wsi L. i ważność decyzji z 1997 r.
Godne uwagi sformułowania
ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków podmiotu władającego gruntem na zasadach samoistnego posiadania jest instrumentem o charakterze wyjątkowym • warunkiem wpisania do ewidencji gruntów i budynków osoby lub innego podmiotu, które władają gruntami na zasadach samoistnego posiadania jest brak możliwości ustalenia ich właścicieli • instytucja wspólnot gruntowych uregulowana jest w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych • wspólnota gruntowa [...] stanowi współwłasność sui generis, niemającą odpowiednika w naszym prawie • ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie nowego
Skład orzekający
Ewa Ibrom
przewodniczący
Agnieszka Kosowska
sprawozdawca
Anna Strzelec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ujawniania samoistnych posiadaczy w ewidencji gruntów, zwłaszcza w kontekście nieruchomości stanowiących wspólnoty gruntowe oraz znaczenie ostatecznych decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot gruntowych i możliwości ujawnienia posiadaczy w ewidencji gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii prawnej związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz specyficzną formą własności jaką są wspólnoty gruntowe. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego nieruchomości.
“Wspólnota gruntowa czy prywatne posiadanie? Sąd wyjaśnia, kogo wpisać do ewidencji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.