III SA/Lu 631/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-05-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyegzaminunieważnienie egzaminuruch drogowy WSAorgan administracjikodeks postępowania administracyjnegoustawa o kierujących pojazdami

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę organizacji związkowej na decyzję SKO, utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa o unieważnieniu egzaminu na prawo jazdy, uznając, że egzaminator nie miał podstaw do przerwania egzaminu z powodu rzekomego nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu.

Sprawa dotyczyła skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o unieważnieniu praktycznego egzaminu na prawo jazdy. Organ I instancji uznał, że egzaminator P. B. nieprawidłowo przerwał egzamin G. D. z powodu rzekomego nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu na remontowanym skrzyżowaniu. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że zachowanie egzaminowanego nie zagrażało bezpośrednio życiu ani zdrowiu uczestników ruchu drogowego i nie stanowiło podstawy do przerwania egzaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Międzyzakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Pracowników W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 11 maja 2022 r. o unieważnieniu praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego przez egzaminatora P. B. w dniu 20 maja 2021 r. dla G. D.. Organ I instancji uznał, że egzaminator przerwał egzamin w sposób niezgodny z przepisami, ponieważ egzaminowany nie stworzył zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i nie doszło do nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu na remontowanym skrzyżowaniu. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że ocena organów była prawidłowa. Sąd stwierdził, że choć egzaminowany popełnił błąd, nie wykonując polecenia jazdy na wprost, to jego zachowanie nie zagrażało bezpośrednio życiu ani zdrowiu uczestników ruchu drogowego, co jest jedyną podstawą do przerwania egzaminu zgodnie z art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Sąd podkreślił, że potencjalne zagrożenie nie jest wystarczającą przesłanką do przerwania egzaminu, a w analizowanej sytuacji nie doszło do ewidentnego naruszenia zasad ruchu drogowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, egzamin można przerwać jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Potencjalne zagrożenie nie jest wystarczającą przesłanką.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi podstawę do przerwania egzaminu tylko w sytuacjach, gdy zachowanie zdającego wywołuje skorelowane w czasie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu. W analizowanej sprawie, mimo błędu w wykonaniu zadania egzaminacyjnego (nie wykonanie polecenia jazdy na wprost), nie doszło do bezpośredniego zagrożenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.k.p. art. 69 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Marszałek województwa w ramach kontroli sprawdza zgodność egzaminu z przepisami ustawy i przepisów wykonawczych.

u.k.p. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

u.k.p. art. 52 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich zadań, jedynie w przypadku gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

rozporządzenie w sprawie egzaminowania art. 16 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

Egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

rozporządzenie w sprawie egzaminowania art. 28 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

Osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.

Pomocnicze

rozporządzenie w sprawie egzaminowania art. 35 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

Nie ma zastosowania w sprawie dotyczącej unieważnienia egzaminu praktycznego.

rozporządzenie w sprawie egzaminowania art. 34 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

Przyczynę przerwania lub nieprzeprowadzenia egzaminu państwowego opisuje się szczegółowo, odpowiednio w protokole egzaminacyjnym lub w odrębnej notatce.

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu.

prd art. 2 § 23

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja 'ustąpienia pierwszeństwa'.

u.k.p. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Zapis z praktycznej części egzaminu przechowuje się przez okres 21 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu.

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych art. 11 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach

Znaki U-21a i U-21b oznaczają krawędzie zawężonego pasa ruchu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie egzaminowanego nie zagrażało bezpośrednio życiu ani zdrowiu uczestników ruchu drogowego, co jest jedyną podstawą do przerwania egzaminu. Okres 21 dni na przechowywanie zapisu z egzaminu jest okresem minimalnym, a nie ograniczeniem jego wykorzystania jako dowodu. Arkusz przebiegu egzaminu, wraz z nagraniem, stanowi wystarczający materiał dowodowy do oceny prawidłowości przerwania egzaminu.

Odrzucone argumenty

Egzaminator miał podstawy do przerwania egzaminu z powodu nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu i potencjalnego zagrożenia. Dowody w postaci nagrania i arkusza przebiegu egzaminu były niedopuszczalne z uwagi na przekroczenie terminu przechowywania. Brak protokołu egzaminacyjnego lub notatki egzaminatora dyskwalifikuje arkusz jako dowód. Organ I instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania. Dopuszczenie dowodu z nagrania naruszało przepisy o ochronie danych osobowych. Odmowa dostępu do akt uniemożliwiła czynny udział w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego potencjalna możliwość stworzenia zagrożenia powinna być rozpatrywana raczej w kategoriach przesłanki błędu w wykonaniu danego zadania, a nie jako przesłanka przerwania egzaminu nie każdy zatem błąd egzaminowanego określony w przedmiotowej tabeli sam w sobie skutkuje przerwaniem egzaminu państwowego nie można mówić o stworzeniu zagrożenia w ruchu drogowym, i to w stopniu bezpośrednim

Skład orzekający

Anna Strzelec

sprawozdawca

Iwona Tchórzewska

członek

Robert Hałabis

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania egzaminu na prawo jazdy i wymogów bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerwania egzaminu na prawo jazdy przez egzaminatora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego doświadczenia jakim jest egzamin na prawo jazdy, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące granic uprawnień egzaminatora i interpretacji przepisów o bezpieczeństwie ruchu drogowego.

Czy błąd na egzaminie na prawo jazdy zawsze oznacza jego przerwanie? Sąd wyjaśnia granice uprawnień egzaminatora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 631/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 69 ust. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Pracowników W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań P. B. oraz M. O. Z. Z. Z. P. W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą w Ł., od decyzji Marszałka Województwa L. (dalej też jako "organ I instancji", "Marszałek Województwa") z dnia 11 maja 2022 r. w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego G. D. na prawo jazdy w zakresie kategorii B, przeprowadzonego przez egzaminatora P. B. w dniu 20 maja 2021 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 20 maja 2021 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. Oddziale Terenowym w K. egzaminator P. B. przeprowadził praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy G. D.. Egzamin został zakończony wynikiem negatywnym.
Marszałek Województwa w ramach kompleksowej kontroli Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L., zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622), dalej powoływanej także jako "u.k.p., przeprowadził kontrolę praktycznego egzaminu państwowego G. D. z dnia 20 maja 2021 r.
Pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił prowadzącego egzamin P. B. (dalej też jako "egzaminator") oraz egzaminowanego G. D. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2022 r. organ I instancji dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony M. O. Z. Z. Z. P. W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą przy Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Ł. (dalej powoływaną także jako "M. O. Z." lub "Organizacja").
Następnie decyzją z dnia 11 maja 2022 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 69 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., unieważnił praktyczny egzamin państwowy G. D. (dalej też jako "egzaminowany"). W ocenie Marszałka Województwa, egzaminator przerwał egzamin w sposób niezgodny z przepisami ustawy o kierujących pojazdami oraz przepisami wykonawczymi do ustawy. W opinii organu I instancji decyzja egzaminatora o przerwaniu egzaminu była nieprawidłowa, gdyż egzaminowany nie stworzył zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i nie doszło do nieustąpienia przez niego pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu.
Organ I instancji stwierdził, że jak wynika z nagrania przebiegu egzaminu egzaminator wydał polecenie egzaminowanemu jazdy na wprost na skrzyżowaniu, na którym prowadzony był remont drogi. Egzaminowany zatrzymał pojazd egzaminacyjny przed jezdnią drogi poprzecznej na skrzyżowaniu, w związku z obowiązywaniem umieszczonego w obrębie skrzyżowania znaku drogowego B-20 "stop". Pod znakiem drogowym B-20 "stop" umieszczona była tabliczka T-6c wskazująca rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie (umieszczana na drodze podporządkowanej). Według tabliczki T-6c, droga z pierwszeństwem przejazdu przebiegała przez skrzyżowanie od strony lewej na wprost. Organ I instancji podniósł, iż jak wynika z nagrania egzaminu jezdnia drogi, po której poruszał się egzaminowany, była w trakcie remontu i posiadała jeden pas ruchu, który wystarczał do ruchu jednego rzędu pojazdów wielośladowych. Na jezdni, na której zatrzymał się przed skrzyżowaniem egzaminowany, niemożliwe było wymijanie się dwóch pojazdów. Na skrzyżowaniu dla pojazdów jadących z kierunku przeciwnego przed skrzyżowaniem ustawiony byt znak B-20 "stop", który zidentyfikowano po kształcie ośmiokąta równobocznego, charakterystycznym wyłącznie dla tego znaku drogowego. Po zatrzymaniu przez egzaminowanego pojazdu na skrzyżowaniu, na jezdni zatrzymał się inny pojazd, poruszający się z kierunku przeciwnego. Następnie egzaminowany ruszył pojazdem i skręcił w lewo na skrzyżowaniu. W chwili zmiany kierunku jazdy w lewo przez egzaminowanego, pojazd znajdujący się na wjeździe na skrzyżowanie z kierunku przeciwnego w dalszym ciągu nie rozpoczynał jazdy. Z nagrania widać, że pojazd ten rozpoczął jazdę dopiero po opuszczeniu przez egzaminowanego skrzyżowania.
W ocenie organu I instancji z nagrania egzaminu bezsprzecznie wynika, że organizacja ruchu na przebudowywanym skrzyżowaniu nie pozwalała, aby pojazd jadący z kierunku przeciwnego wjechał w jezdnię drogi, z której wyjeżdżał pojazd egzaminacyjny, ponieważ nie był możliwy manewr wymijania dwóch pojazdów na jezdni po której poruszał się pojazd egzaminacyjny. Na tej jezdni znajdował się jeden, ograniczony znakami drogowymi pas ruchu.
Organ I instancji uznał, że nie można stwierdzić, że egzaminowany podczas egzaminu nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdowi, który oczekiwał aż pojazd egzaminacyjny zjedzie z jezdni. Skoro zaś kierujący pojazdem z kierunku przeciwnego oczekiwał z kontynuowaniem jazdy na opuszczenie jezdni przez pojazd kierowany przez egzaminowanego, to nie można uznać, że egzaminowany przejeżdżając przez skrzyżowanie nie zastosował się do regulacji art. 2 pkt 23 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze. zm.) zawierającej definicję "ustąpienia pierwszeństwa".
Reasumując, Marszałek Województwa stwierdził, że wprawdzie podczas przejazdu przez skrzyżowanie G. D. nie wykonał polecenia egzaminatora, dotyczącego jazdy na wprost przez skrzyżowanie, co egzaminator powinien uznać jako nieprawidłowe wykonanie zadania egzaminacyjnego, jednak nie wystąpiły przesłanki wyczerpujące znamiona nieustąpienia pierwszeństwa podczas przejazdu przez skrzyżowanie i egzamin powinien być kontynuowany.
W zakresie wniosków dowodowych złożonych przez M. O. Z. organ I instancji wyjaśnił, że wniosek o przesłuchanie G. D., oraz egzaminatora P. B. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ dysponuje dowodami w postaci nagrania z przedmiotowego egzaminu oraz arkusza z przebiegu części praktycznej egzaminu, z których jednoznacznie wynika, z jakich przyczyn egzamin został przerwany. Także jako bezzasadny organ uznał wniosek w zakresie przeprowadzenia dowodu z projektu tymczasowej organizacji ruchu obowiązującej na skrzyżowaniu ulicy [...] z ulicą J. S. w K. na czas budowy skrzyżowania, z uwagi na dysponowanie nagraniem z przebiegu egzaminu, na którym widoczne są znaki drogowe obowiązujące na skrzyżowaniu. Organ I instancji przychylił się natomiast do wniosku Organizacji o włączenie w poczet materiału dowodowego protokołu kontroli kompleksowej WORD w L..
Odwołania od decyzji organu I instancji zostały wniesione przez M. O. Z. oraz przez egzaminatora P. B..
Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2022 r. M. O. Z. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako "Kolegium", "organ odwoławczy") o wykonanie i nadesłanie na jej adres lub sporządzenie zdygitalizowanej kopii akt sprawy zgromadzonych po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. Kolegium odmówiło uwzględnienia wniosku.
Następnie, po rozpatrzeniu wniesionych odwołań Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej decyzji wskazało, że podziela w pełni ustalenia organu I instancji, iż z nagrania egzaminu wynika, że jezdnia drogi po której poruszał się egzaminowany, była w trakcie remontu i posiadała jeden pas ruchu, który wystarczał do ruchu jednego rzędu pojazdów wielośladowych. Z obydwu stron krawędzie pasa ruchu, po którym poruszał się pojazd egzaminacyjny były oznaczone tablicami kierującymi U-21a i U-21b, które stosownie do punkt 11.3. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2311 ze zm.), dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych", oznaczają krawędzie zawężonego pasa ruchu. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że aby pojazd jadący z kierunku przeciwnego mógł wjechać w jezdnię drogi, którą opuszczał pojazd egzaminacyjny, musiał powstrzymać się od ruchu do czasu, kiedy pojazd egzaminacyjny i ewentualnie inne pojazdy znajdujące się na tej jezdni zjadą z niej. Nie można zatem stwierdzić, ze egzaminowany podczas egzaminu nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdowi, który oczekiwał aż pojazd egzaminacyjny zjedzie z jezdni.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie Organizacji z dnia 3 czerwca 2022 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że nie można w ogóle mówić o tym, że zdający egzamin swoim zachowaniem stworzył zagrożenie w ruchu drogowym. Na skrzyżowaniu znajdował się bowiem jeszcze jeden pojazd, który nie był w ruchu, a ruszył dopiero w momencie, gdy jakakolwiek kolizja z pojazdem egzaminacyjnym nie była możliwa, a tym samym nie doszło do bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia uczestnikowi ruchu drogowego. Kolegium zwróciło uwagę, że użycie w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1206 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie egzaminowania", zwrotu "zagrażające bezpośrednio" życiu lub zdrowiu uczestnikowi ruchu drogowego, wskazuje na to, że nie może to być tylko hipotetyczne zagrożenie. Za organem I instancji Kolegium wskazało, że niewątpliwie egzaminowany popełnił błąd w zadaniu egzaminacyjnym, gdyż nie wykonał polecenia egzaminatora, zgodnie z którym winien jechać na wprost przez skrzyżowanie, co było równoznaczne z błędem w wykonaniu zadania, ale nie powinno automatycznie skutkować przerwaniem egzaminu oraz oceną negatywną.
Kolegium wyjaśniło również, iż skierowane przez M. O. Z. zarzuty, iż organ I instancji ma na celu usuniecie egzaminatora P. B. z ewidencji egzaminatorów nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym w sprawie. W kontekście zaś zarzutu Organizacji co do oparcia rozstrzygnięcia jedynie na kopii arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu oraz zapis audio-wideo przebiegu egzaminu, w sytuacji, gdy oba te dokumenty nie mogły stanowić dowodu w sprawie z uwagi na fakt, że w dacie wszczęcia postępowania były sprzeczne z obowiązującym prawem, w tym z regulacją § 35 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie egzaminowania i art. 54 ust. 2 u.k.p., Kolegium tej argumentacji nie podzieliło. Kolegium wyjaśniło, że przepis § 35 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie egzaminowania nie ma zastosowania w sprawie dotyczącej unieważnienia egzaminu praktycznego, a zatem nie mógł zostać naruszony przez organ I instancji. Natomiast wskazanie w art. 54 ust. 2 u.k.p. okresu przechowywania zapisu praktycznej części egzaminu (przez okres 21 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu) należy odczytywać jako wskazanie minimalnego okresu przechowywania tego zapisu. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że powód przerwania egzaminu wskazany był wprost, bezpośrednio po zakończeniu egzaminu, co znajduje potwierdzenie na nagraniu i jest spójny z powodem wyjawionym w rubryce "Uwagi" arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu. Natomiast brak dołączenia do akt sprawy protokołu egzaminacyjnego nie ma wpływu na wynik sprawy, skoro z samej jego konstrukcji wynika, iż jego treść nie może być bardziej szczegółowa niż treść arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego.
Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji w zakresie składanych przez M. O. Z. wniosków dowodowych.
W konkluzji Kolegium uznało, że w ustalonym stanie faktycznym należy stwierdzić, że egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Egzamin był przeprowadzony w sposób naruszający § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania w zw. z art. 52 ust. 2 u.k.p., poprzez jego przerwanie, w sytuacji, gdy nie zaszły do tego przesłanki, a szczególnie, gdy nie doszło do nieustąpienia pierwszeństwa na skrzyżowaniu oraz nie doszło do zachowania osoby egzaminowanej zagrażającego bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
W skardze na decyzję Kolegium M. O. Z. Z. Z. P. W. O. R. D., Ośrodków Szkolenia Kandydatów na Kierowców i Innych Podmiotów (dalej też jako "strona skarżąca") wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Strona skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w szczególności poprzez:
- brak odniesienia się do zarzutów zawartych w treści odwołania, a w szczególności do zarzutu niedopuszczalności dowodów w postaci arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu oraz zapisu audio-wideo z przebiegu egzaminu z dnia 20 maja 2021 r., w świetle regulacji art. 54 ust. 2 u.k.p.;
- dopuszczenie dowodu z zapisu audio-wideo z przebiegu egzaminu, co w ocenie skarżącej narusza przepisy o ochronie danych osobowych;
- brak w aktach sprawy notatki egzaminatora z przebiegu egzaminu lub protokołu egzaminacyjnego zawierającego taką notatkę, które w ocenie strony skarżącej jako jedyne mogą stanowić dowód na okoliczność przyczyny przerwania egzaminu, w świetle regulacji § 34 ust. 3 rozporządzenia w sprawie egzaminowania;
- odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania egzaminatora na okoliczności przerwania egzaminu na prawo jazdy;
- uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu oraz bezzasadną odmowę sporządzenia kopii akt sprawy.
Strona skarżąca wskazała, że nie zgadza się z się z ustaleniami organów, że nie doszło do nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu. W jej ocenie zdający zmusił kierującego nadjeżdżającego z kierunku przeciwnego do zatrzymania się, natomiast bezpieczeństwo ruchu w tej sytuacji zależne było jedynie od dobrej woli innego kierującego. Organ błędnie przyjął że jedynie rzeczywiste tj. realne zagrożenie dla zdrowia i życia upoważnia egzaminatora do zakończenia egzaminu, co nie jest prawdą. Strona skarżąca zarzuciła również, że organ nie wskazał też z jaką normą prawną zachowanie egzaminatora było sprzeczne.
W ocenie strony skarżącej w opisanych okolicznościach wydaną decyzję uznać należy co najmniej za przedwczesną.
W piśmie z dnia 7 marca 2023 r. skarżąca uzupełniła zarzuty poprzez wskazanie na uchybienie organu co do naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez odmowę dostępu do akt przez co Organizacja nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz nie zgłosiła żądań i wniosków dowodowych. Strona skarżąca wskazała na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt III SA/Lu 600/22 uchylające postanowienie Kolegium wydane w niniejszej sprawie w przedmiocie odmowy wykonania i przesłania kopii akt postępowania.
Skargę na decyzję Kolegium złożył także egzaminator P. B.. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Lu 632/22. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę P. B. odrzucił, z uwagi na jej nieopłacenie. Postanowienie jest prawomocne.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium poddanej sądowej kontroli legalności stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami.
Zgodnie z art. 69 u.k.p. Marszałek województwa kontroluje wojewódzki ośrodek ruchu drogowego:
1) co najmniej raz na pół roku;
2) jeżeli analizy, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 8, wskazują na nieprawidłowe działanie ośrodka.
Analizę, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 8 lit. a u.k.p., sporządza marszałek województwa na podstawie danych uzyskanych z wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 2).
Zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 8 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych (...), w ramach którego między innymi prowadzi analizę: a) kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku, b) bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek.
Art. 69 ust. 3 u.k.p. stanowi z kolei, że marszałek województwa w ramach kontroli działalności wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów państwowych sprawdza w szczególności:
1) spełnianie przez ośrodek wymagań dotyczących wyposażenia, warunków lokalowych oraz placu manewrowego;
2) zgodność egzaminu z wymaganiami określonymi w ustawie i przepisach wydanych na podstawie art. 66;
3) kwalifikacje osób przeprowadzających egzamin.
Kontrolę przeprowadza upoważniona przez marszałka województwa osoba, która ma prawo:
1) żądania od egzaminatorów i pracowników wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji, w szczególności zapisów, o których mowa w art. 54, oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli;
2) wstępu na teren i do pomieszczeń wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego oraz do pojazdów wykorzystywanych do przeprowadzania egzaminów;
3) wstępu na teren podmiotu wykonującego przewozy tramwajem, o którym mowa w art. 51 ust. 5;
4) uczestnictwa w przeprowadzanym egzaminie państwowym (art. 69 ust. 4 u.k.p.).
Po przeprowadzeniu kontroli osoba ją przeprowadzająca sporządza pisemny protokół z dokonanych czynności i stwierdzonego w ich wyniku stanu faktycznego. Protokół podpisuje osoba reprezentująca, odpowiednio do miejsca prowadzenia kontroli, wojewódzki ośrodek ruchu drogowego lub podmiot wykonujący przewozy tramwajem, która może wnieść do protokołu ewentualne zastrzeżenia lub odmówić jego podpisania. W przypadku odmowy podpisania protokołu sporządza się stosowną adnotację w protokole.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p.). Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 3 u.k.p.).
Użyty przez ustawodawcę zwrot "niezgodnie z przepisami ustawy", co jest stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie oznacza nie tylko niezgodności z przepisami ustawy, lecz także niezgodności z przepisami wykonawczymi do ustawy, tj. rozporządzenia w sprawie egzaminowania.
Jak wynika z dołączonego do akt (k.90-99 akt adm. organu I instancji) protokołu kontroli kompleksowej przeprowadzonej w dniach od 13 maja 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. (dalej WORD w L.) przeprowadzonej na podstawie "Planu kontroli na 2021 r. (...)", kontrola egzaminowania wykazała między innymi nieprawidłowości podczas egzaminu G. D. przeprowadzonego w dniu 20 maja 2021 r. w WORD w L. Odział terenowy w K. przez egzaminatora P. B..
Konsekwencją powyższego było wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego i wydanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem organów egzaminator nieprawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do przerwania praktycznej części egzaminu G. D., z uwagi na nieustąpienie przez egzaminowanego pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu, stosowanie do zapisu określonego w poz. 10.1 tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania, co skutkowało zaistnieniem okoliczności wskazanych w § 16 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, a mianowicie do zachowania osoby egzaminowanej zagrażającego bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skargi, ta ocena organów jest prawidłowa i zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W pierwszej kolejności za nietrafne uznać należy zarzuty skargi co do oparcia przez organy swojego rozstrzygnięcia na niedopuszczalnych dowodach, w postaci arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu i zapisie audio-wideo. W ocenie strony skarżącej przedmiotowe dowodowy nie powinny zostać wykorzystane przede wszystkim z uwagi na skorzystanie z zapisu audio- wideo po terminie wskazanym w art. 54 ust. 2 u.k.p., co stanowiło również naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, jak też z uwagi na brak wymaganego § 34 ust. 3 rozporządzenia w sprawie egzaminowania protokołu egzaminacyjnego lub notatki egzaminatora.
Istotnie zgodnie z art. 54 ust. 2 u.k.p. zapis z praktycznej części egzaminu przechowuje się przez okres 21 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu.
Sąd podziela jednak stanowisko Kolegium, że wskazany w tym przepisie okres przechowywania zapisu praktycznej części egzaminu należy odczytywać jako wskazanie minimalnego okresu przechowywania tego zapisu, oraz że ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył możliwości skorzystania z tego dowodu po wskazanym 21-dniowym terminie. Taka wykładnia komentowanego przepisu pozostaje w zgodzie z treścią i celem przytoczonych wyżej przepisów dotyczących kompetencji marszałka województwa w zakresie kontroli co najmniej raz na pół roku wojewódzkiego ośrodku ruchu drogowego, w oparciu właśnie o dane pozyskanego z tego ośrodka, a w szczególności w postaci zapisów, o których mowa w art. 54 u.k.p. (art. 69 ust. 1-4 u.k.p.). Zatem gdyby przyjąć stanowisko skargi z prawidłowe kontrola przez marszałka województwa działalności ośrodka byłaby znacznie utrudniona, a czasami niemożliwa. Tym samym wykorzystanie w niniejszej sprawie dowodu z zapisu audio-wideo dotyczącego spornego egzaminu było nie tylko prawnie możliwe ale i koniecznie, a zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy za nietrafne.
W zakresie natomiast oparcia się przez organy na dowodzie z dokumentu w postaci arkusz przebiegu praktycznej części egzaminu, to przede wszystkim strona skarżąca nie może pomijać, że w świetle brzmienia art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Stosownie do § 27 pkt 7 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, egzaminator wypełnia odpowiedni arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego według jednego ze wzorów określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Arkusz może być sporządzony w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu funkcjonalności systemu teleinformatycznego ośrodka egzaminowania, przy czym wynik egzaminu państwowego egzaminator potwierdza kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym. Wzór arkusza, o którym mowa w powołanym przepisie wskazuje na obowiązek egzaminatora co do konieczność zaznaczenia każdego zdania, które nie było poprawnie zaliczone. W arkuszu jest miejsce na uwagi i na wynik egzaminu.
Bez wątpienia więc informacje w tym dokumencie zawarte wraz z dowodem z nagrania części praktycznej egzaminu mogły stanowić podstawę ustaleń organów i ich oceny w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Brak w aktach wskazywanego prze stronę skarżącą protokołu egzaminacyjnego nie niweczy waloru dowodowego dokumentu w postaci arkusza egzaminacyjnego.
Zgodnie z § 34 ust. 2 rozporządzenia w sprawie egzaminowania po przeprowadzeniu wszystkich egzaminów państwowych w danym dniu sporządza się w tym dniu protokół egzaminacyjny według wzoru określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia, na podstawie danych: 1) przekazanych przez komputerowe urządzenie egzaminacyjne, 2) zawartych w listach osób zakwalifikowanych na egzamin, przekazanych przez egzaminatorów umieszczając w odpowiednich rubrykach litery, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 (tj. miedzy innymi litery "P" - jeżeli wynik jest pozytywny, "N" - jeżeli wynik jest negatywny, "X" - jeżeli osoba nie przystąpiła do egzaminu).
Zgodnie z § 34 ust. 3 rozporządzenia w sprawie egzaminowania przyczynę przerwania lub nieprzeprowadzenia egzaminu państwowego opisuje się szczegółowo, odpowiednio w protokole egzaminacyjnym lub w odrębnej notatce.
Jak trafnie zauważa organ odwoławczy wzór protokołu wynika wprost z rozporządzenia (załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania). Analiza tego załącznika prowadzi do wniosku, iż nie przewiduje on możliwości szczegółowego, opisowego wskazania przyczyny przerwania egzaminu, a jedynie wpisanie odpowiedniego symbolu w tabelę. Tym samym zasadne jest stanowisko Kolegium, że brak dołączenia do akt sprawy protokołu egzaminacyjnego nie ma wpływu na wynik sprawy, skoro z samej jego konstrukcji wynika, iż jego treść nie może być bardziej szczegółowa niż treść arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego.
Dodać tylko należy, że informacje, które powinny znaleźć się w treści protokołu egzaminacyjnego są zbieżne z dokumentem, który znajduje się w aktach sprawy – Historia egzaminowania kandydata (k.[...] akt adm. organu I instancji), z której wynika miedzy innymi zarówno data i rodzaj egzaminu, jak i jego wynik.
Nie sposób też pominąć, że egzaminator, któremu zapewniono czynny udział w postępowaniu, doręczając mu zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i przesyłając mu na jego wniosek 2 płyty DVD zawierające nagranie oraz akta postępowania, a także informację o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (k. [...] akt adm. organu I instancji) żadnych wyjaśnień w sprawie nie złożył. Swojego stanowiska nie przedstawił także w złożonym odwołaniu, jak i w trakcie postępowania odwoławczego, pomimo, że został skutecznie pouczony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i prawie wypowiedzenia się co do jego treści (k.[...] akt adm. organu odwoławczego).
W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.
Przede wszystkim powód przerwania egzaminu określony w rubryce "Uwagi" arkusza egzaminacyjnego, który jest zbieżny z wynikającym z nagrania audiowizualnego powodem wystawienia oceny negatywnej egzaminu, a także stanowisko egzaminatora w tym względzie nie budzą wątpliwości.
Egzaminator w polu "Uwagi" w arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego wpisał: "Poz. [...]/33 - nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu - egzamin przerwany. Wynik egzaminu oceniono jako "negatywny" Z arkusza egzaminacyjnego (k. [...] akt adm. organu I inst.) wynika też wyraźnie, że jednokrotnie negatywnie oceniono zadania ruch drogowy wskazane w poz. 6 "Przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu", poz. 30 "Zachowanie w odniesieniu do znaków pionowych", poz. 33 "Zachowanie w odniesieniu do innych uczestników ruchu" i poz. 34 "Respektowanie zasad techniki kierowania pojazdem".
Jak dalej ustalił organ, w oparciu o zapis audio-wideo egzaminator po zakończeniu egzaminu wyjaśnił egzaminowanemu (godz. 9:25:44 na nagraniu), że "wobec tego wszyscy powinni pojechać, a my na końcu. Wobec tego mamy nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu. Zachowanie mogące świadczyć o możliwości stworzenia zagrożenia (...). I w jednym i drugim przypadku przepisy egzaminacyjne nakazują przerwać egzamin z negatywnym wynikiem". Tym samym powód przerwania egzaminu wskazany był przez egzaminatora wprost.
W tych okolicznościach brak dodatkowej notatki sporządzonej przez egzaminatora, który z własnej woli nie składał dodatkowych wyjaśnień i wniosków dowodowych, nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy.
Skoro art. 75 § 1 k.p.a. nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz zawiera jedynie wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" w zdaniu drugim tego przepisu, to nie sposób podzielić zarzutu skargi, że przyczyny przerwania egzaminu zostały oparte na założeniach własnych organu, a nie na wymaganym materiale dowodnym, a zapis przebiegu lub arkusz przebiegu egzaminu nie są dokumentami dowodzącymi przyczyn przerwania egzaminu.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja wskazuje także normę prawną, której naruszenia dopuścił się egzaminator. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wprost (str. [...]), że "(...) należy uznać, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy - § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez przerwanie egzaminu, w sytuacji, gdy nie zaszły do tego przesłanki, a szczególnie, gdy nie doszło do nieustąpienia pierwszeństwa na skrzyżowaniu oraz nie doszło do zachowania osoby egzaminowanej zagrażającego bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego (poz. 10.1 tabeli nr 1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia.".
Ta ocena Kolegium, jak już powiedziano na wstępie, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, jest prawidłowa.
Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie egzaminowania osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli: a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne, b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.
Zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia.
Art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, jedynie w przypadku gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Kontrolowany egzamin, został przerwany z powodu stwierdzenia przez egzaminatora, że zaistniała okoliczność określona w art. 52 ust. 2 u.k.p. Jak wynika z akt sprawy egzaminator uznał, że zaistniał przypadek z tabeli nr 1 załącznika nr 2 określającej zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego, a mianowicie nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu (zachowanie z pkt 10.1 tabeli nr 1).
W orzecznictwie podkreśla się, i skład orzekający to stanowisko podziela, że art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi podstawę przerwania części praktycznej egzaminu na prawo jazdy jedynie wtedy, gdy egzaminowany wykonuje zadania w ruchu drogowym w stopniu tak wadliwym, że wywołuje to skorelowane w czasie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników tego ruchu. Chodzi tu więc wyłącznie o takie sytuacje, gdy nie można kontynuować części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym bez narażania jego uczestników na szkody na zdrowiu. Wskazane w rozporządzeniu tj. w tabeli nr 1 załącznika nr 2 sytuacje nie mogą być zatem rozpatrywane w oderwaniu od treści art. 52 ust. 2 u.k.p. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 971/21, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 4/22, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 1110/20 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Posłużenie się w art. 52 ust. 2 u.k.p. przez ustawodawcę sformułowaniem "jedynie w przypadku" stanowi wyraźne wskazanie, że tylko zaistnienie sytuacji, w której "zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego" jest podstawą do przerwania egzaminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt I OSK 366/18, CBOSA). Ponadto, przy rozważaniu zaistnienia przesłanki określonej w art. 52 ust. 2 u.k.p. podkreślenia wymaga również, że cechami zachowania osoby zdającej egzamin, które decydują, iż jest to zachowanie skutkujące zakończeniem egzaminu są rodzaj i bliskość zagrożenia (zagrożenie dla życia i zdrowia, zagrożenie bezpośrednie).
Dlatego też podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że potencjalna możliwość stworzenia zagrożenia powinna być rozpatrywana raczej w kategoriach przesłanki błędu w wykonaniu danego zadania, a nie jako przesłanka przerwania egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Egzaminator nie może przerwać egzaminu jedynie wobec potencjalnego, hipotetycznego stworzenia zagrożenia ruchu drogowego przez osobę egzaminowaną. Nazwa tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania jasno wskazuje, że chodzi o zachowania zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie każdy zatem błąd egzaminowanego określony w przedmiotowej tabeli sam w sobie skutkuje przerwaniem egzaminu państwowego. Można założyć, że zdarzenia wskazujące na możliwość stworzenia zagrożenia dla ruchu drogowego, mogłyby stanowić podstawę przerwania egzaminu, ale tylko takie zdarzenia w ruchu drogowym, których interpretacja w świetle zebranych dowodów jest ewidentna (np. przejechanie bez zatrzymania na ruchliwym skrzyżowaniu ze znakiem STOP lub na czerwonym świetle, itp.). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy taki przypadek nie miał miejsca.
Zdaniem sądu, na podstawie zapisu audio-wideo z przebiegu egzaminu, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w okolicznościach rozpatrywanego przypadku, nie można mówić, iż egzaminowany naruszył art. 2 pkt 23 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem - ustąpienie pierwszeństwa to powstrzymanie się od ruchu, jeżeli ruch mógłby zmusić kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości. Nie można tym bardziej w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć, że egzaminowany swoim zachowaniem stworzył zagrożenie i to bezpośrednie w ruchu drogowym.
Z nagrania wynika, że egzaminator wydał polecenie egzaminowanemu jazdy na wprost na skrzyżowaniu, na którym prowadzony był remont drogi. Z obydwu stron krawędzie pasa ruchu, po którym poruszał się pojazd egzaminacyjny były oznaczone tablicami kierującymi U-21a i U-21b, które według zapisu w punkcie 11.3. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oznaczają krawędzie zawężonego pasa ruchu. Trafna jest ocena Kolegium, co wyraźnie widać na nagraniu, iż szerokość jezdni, po której poruszał się egzaminowany uniemożliwiała wymijanie się dwóch pojazdów. Egzaminowany zatrzymał się przed jezdnią drogi poprzecznej w związku z umieszczonym znakiem B-20 "stop" oznaczającym zakaz wjazdu na skrzyżowanie bez zatrzymania się przed drogą z pierwszeństwem oraz obowiązek ustąpienia pierwszeństwa kierującym poruszającym się tą drogą (§ 21 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. z 2019 r. poz. 2310 ze zm.). Jak dalej wynika z nagrania na skrzyżowaniu dla pojazdów jadących z kierunku przeciwnego przed skrzyżowaniem również był ustawiony znak B-20 "stop" (okoliczność niesporna). Z tych już względów nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, że egzaminowany zmusił kierującego nadjeżdżającego z kierunku przeciwnego do zatrzymania się.
Dla kierujących poruszających się z kierunku, jak pojazd egzaminacyjny, ze znakiem B-20 "stop" ustawiona była tabliczka T-6c, według której pierwszeństw przysługiwało pojazdom jadącym z kierunku przeciwnego oraz z lewej strony, patrząc od kierunku poruszania pojazdu egzaminacyjnego. Po zatrzymaniu przez G. D. pojazdu na skrzyżowaniu, na jezdni zatrzymał się też inny pojazd, poruszający się z kierunku przeciwnego. Pojazd ten ewidentnie oczekiwał aż pojazd egzaminacyjny opuści jezdnię drogi, w którą zamierzał wjechać. Jak bowiem wynika z nagrana jezdnia drogi, po której poruszał się pojazd egzaminacyjny posiadała w istocie jeden pas ruchu do jazdy w obu kierunkach.
Aby pojazd jadący z kierunku przeciwnego mógł wjechać w jezdnię drogi, którą opuszczał pojazd egzaminacyjny, musiał powstrzymać się od ruchu do czasu, kiedy pojazd egzaminacyjny i ewentualnie inne pojazdy znajdujące się na tej jezdni zjadą z niej. Kierujący pojazdem jadącym z kierunku przeciwnego nie mógł kontynuować jazdy w sytuacji gdy jechał na wprost, a z przeciwka pojazd egzaminacyjny skręcał w lewo. Trafna jest ocena Kolegium, że kierujący pojazdem jadącym z kierunku przeciwnego musiał oczekiwać aż pojazd egzaminacyjny opuści jezdnie drogi, w którą zamierzał wjechać kierujący pojazdem z naprzeciwka.
Istotne jest też, co widać na nagraniu, że kiedy G. D. ruszył pojazdem i skręcił w lewo na skrzyżowaniu w chwili zmiany kierunku jazdy w lewo przez egzaminowanego, pojazd znajdujący się na wjeździe na skrzyżowanie z kierunku przeciwnego w dalszym ciągu nie rozpoczynał jazdy. Z nagrania zarejestrowanego kamerą umieszczoną za tylną szybą pojazdu egzaminacyjnego wynika, że pojazd z kierunku przeciwnego rozpoczął jazdę dopiero po opuszczeniu skrzyżowania przez egzaminowanego (godz. 9:24:10 na nagraniu). Trudno w takiej sytuacji mówić o stworzeniu zagrożenia w ruchu drogowym, i to w stopniu bezpośrednim.
Podzielić należy stanowisko organów, że nie można, w świetle definicji ustąpienia przejazdu, w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć, że egzaminowany nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdowi, który oczekiwał aż pojazd egzaminacyjny zjedzie z jezdni. Pojazd który zatrzymał się na skrzyżowaniu na jezdni z przeciwnej strony nie był w ruchu i powstrzymywał się od jazdy do czasu opuszczenia jezdni, w którą mógł wjechać, przez pojazd egzaminacyjny. Jak ustaliły organy a strona skarżąca tych ustaleń nie podważała, pojazd jadący z kierunku przeciwnego nie miał możliwości obrania innego kierunku jazdy, jak wjazd w jezdnię, z której wyjeżdżał pojazd egzaminacyjny. Nie było więc możliwości aby pojazdy w innej kolejności przejechały przez skrzyżowanie, gdyż dwa pojazdy nie mogły wyminąć się na jezdni drogi, którą poruszał się pojazd egzaminacyjny.
W ocenie stromy skarżącej była możliwość wyminięcia się pojazdów, choćby przy wykorzystaniu wolnej nawierzchni po prawej stronie od egzaminowanego. Strona skarżącą nie może jednak pomijać, że pojazd egzaminacyjny poruszał się wytyczonym znakami specjalnymi torem jazdy, oraz że manewr, o którym mówi strona skarżąca utrudniłby (w wręcz zablokowałby poruszanie sią pojazdu znajdującego się na drodze z pierwszeństwem przejazdu od lewej strony). Najistotniejszej jednak jest to, jak trafnie zauważa organ odwoławczy, że ta okoliczność, nawet jakby możliwość wykorzystania tej przestrzeni zaistniała nie ma zasadniczego znaczenia dla wyniku sprawy, albowiem kwestią sporna jest, czy egzaminator prawidłowo ocenił zachowanie skarżącego jako zagrażające bezpośrednio zdrowiu i życiu. W ocenie sądu takiego zagrożenia nie było.
Tylko, jak już powiedziano, sytuacja zagrażająca bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego jest podstawą do przerwania egzaminu. Chodzi przy tym o takie zdarzenia, których interpretacja w świetle zebranych dowodów jest ewidentna. Chodzi o tak wadliwe wykonanie zadania, które uniemożliwia kontynuowanie egzaminu bez narażenia jego uczestników na szkody w zdrowiu i życiu. W okolicznościach niniejszej sprawy takiej tezy postawić nie można. W okolicznościach niniejszej sprawy egzaminowany popełniał błędy w zadaniach egzaminacyjnych. W tym zadaniu nie wykonał polecenia egzaminatora, zgodnie z którym powinien jechać na wprost przez skrzyżowanie, co było równoznaczne z błędem w wykonaniu zadania, ale nie powinno automatycznie skutkować przerwaniem egzaminu oraz oceną negatywną z tego powodu.
Podnieść też trzeba, że jak wynika z akt egzaminator nie ocenił, iż egzaminowany dwukrotnie wykonał ten sam błąd (nie wynika to ani z arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu, ani z wyjaśnień egzaminatora wynikających z nagrania audio –wideo uzasadniających podstawę oceny negatywnej z egzaminu. Tym samym błąd egzaminatora w zakresie zaistnienia podstawy do przerwania egzaminu niewątpliwie miał wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby ten błąd nie wystąpił byłaby szansa na inny wynik egzaminu. Zaistniały więc podstawy z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uzasadniające unieważnienie egzaminu państwowego G. D. na prawo jazdy w zakresie kategorii B, przeprowadzonego przez egzaminatora P. B. w dniu 20 maja 2021 r.
W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wszystkie istotne dla jej wyniku fakty zostały wyjaśnione a zgromadzony materiał dowodowy był zupełny dla jej rozstrzygnięcia. Tym samym nie zaistniały wskazane w art. 86 k.p.a. podstawy do skorzystania z dowodu z przesłuchania strony. Ponadto, jak wskazano powyższej egzaminator P. B. miał zapełniony czynny udział w postępowaniu mógł składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe, choć jego stanowisko w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości. Nie sposób też podzielić zarzutu skargi co do pozbawienia strony skarżącej prawa do udziału w postępowaniu poprzez odmowę dostępu do akt przez co M. O. Z., jak wskazała, nie mogła złożyć żądań i wniosków dowodowych. Otóż po pierwsze wskazane prze stronę skarżącą wyroki tutejszego sądu, w tym w sprawie sygn. akt III SA/Lu 600/22 dotyczą odmowy wykonania i przesłania kopii akt postępowania zgromadzonych po dacie wydania decyzji przez organ I instancji. Po drugie, jak wynika z akt, prawa strony wynikające m.in. z art. 10 § 1 k.p.a. zostały zagwarantowane zarówno przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy (k. [...] akt adm. organu I instancji i k. [...] akt adm. organu odwoławczego). Po trzecie strona skarżąca złożyła wnioski dowodowe (pismo z dnia 6 marca 2022 r.) i przedstawiła swoje obszerne stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 3 czerwca 2022 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania.
W ocenie sądu zasadna była również odmowa dopuszczenia dowodu z projektu tymczasowej organizacji ruchu na spornym skrzyżowaniu, gdyż jak trafnie, w tym przedmiocie, zwróciły uwagę organy zebrany w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia rzeczywistego przebiegu egzaminu, do którego G. D. przystąpił w dniu 20 maja 2021 r. Na nagraniu z zarejestrowanym przebiegiem przedmiotowego egzaminu widoczne są znaki drogowe obowiązujące na skrzyżowaniu, dla którego strona skarżąca wniosła o pozyskanie projektu tymczasowej organizacji ruchu. Tym samym okoliczności mające znaczenie dla sprawy wynikają ze zgromadzonego już przez organ materiału dowodowego. Dlatego też, zgodnie z celem regulacji art. 78 § 1 k.p.a., dowód z innego dokumentu na te same okoliczności był zbędny, zwłaszcza, że zapis audio-wideo nie był przez stronę skarżącą ani uczestników postępowania w żaden sposób podważany.
Podsumowując, w ocenie sądu, zebrany w sprawie materiał dowody, zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, nie pozwala na uznanie za zasadne zarzutów skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, jak i procesowego,
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się także do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego nie uznał ich za zasadne.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI