III SA/Lu 628/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Komendanta Policji utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżący został zwolniony ze służby w 2011 r., a ekwiwalent został mu wypłacony według zasad obowiązujących wówczas, tj. w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia za dzień urlopu. Podstawą odmowy było nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji oraz przepis przejściowy (art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r.), który nakazywał stosowanie starych zasad do spraw dotyczących okresu przed 6 listopada 2018 r. Sąd administracyjny uznał jednak, że przepis przejściowy jest wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ powtarza rozwiązanie uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją (wyrok K 7/15). Sąd podkreślił, że wyroki TK mają moc powszechnie obowiązującą i wiążą również ustawodawcę. W związku z tym, organy administracji nie mogły stosować przepisu, który naruszał konstytucyjną zasadę równości i moc wiążącą wyroków TK. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy i wyliczenie ekwiwalentu zgodnie z konstytucyjną interpretacją. Sąd odmówił natomiast zobowiązania organu do wypłaty wyrównania w określonym terminie, wskazując, że jest to czynność materialno-techniczna, a nie decyzja administracyjna. Żądanie odsetek zostało oddalone z uwagi na brak podstaw prawnych do ich dochodzenia w postępowaniu administracyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich moc wiążąca dla ustawodawcy oraz organów administracji, problem wtórnej niekonstytucyjności przepisów przejściowych, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i interpretacji przepisów przejściowych po wyroku TK K 7/15.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis przejściowy ustawy nowelizującej (art. 9 ust. 1 ustawy z 2020 r.) może nakazywać stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne (art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed 2018 r.) do spraw dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantów zwolnionych przed datą wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis przejściowy jest wtórnie niekonstytucyjny i nie może stanowić podstawy odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu, ponieważ narusza moc wiążącą wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz zasadę równości wobec prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis przejściowy powtarza rozwiązanie uznane za niekonstytucyjne przez TK, co narusza zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK i zasadę równości. Organy powinny interpretować prawo zgodnie z Konstytucją, a nie stosować przepisy sprzeczne z wyrokami TK.
Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do dokonania czynności materialno-technicznej (wypłaty wyrównania ekwiwalentu) w określonym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może zobowiązać organu do dokonania czynności materialno-technicznej, takiej jak wypłata pieniędzy, gdyż wykracza to poza jego kompetencje określone w P.p.s.a. (art. 145a § 1).
Uzasadnienie
Przepis art. 145a § 1 P.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy następuje w formie decyzji lub postanowienia. Wypłata ekwiwalentu jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną.
Czy roszczenie o odsetki ustawowe od niewypłaconego w terminie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop może być dochodzone w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o odsetki ustawowe od niewypłaconego w terminie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym, ponieważ przepisy ustawy o Policji nie przewidują kompetencji organu administracji do rozstrzygania takich spraw w drodze decyzji.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji oraz akty wykonawcze nie zawierają regulacji przyznających organom Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych. Takie roszczenia można dochodzić jedynie na drodze cywilnoprawnej.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie, w jakim została ona rozpoznana przez organ pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub postanowienia naruszającego prawo materialne lub przepisy postępowania.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.
u.o. Policji art. 114 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe.
u. o szczególnych rozwiązaniach art. 9 § 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie starych zasad (niekonstytucyjnych) do spraw dotyczących ekwiwalentu za urlop policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. Uznany za wtórnie niekonstytucyjny.
u. o szczególnych rozwiązaniach art. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji, wprowadzające współczynnik 1/21.
p.p.s.a. art. 145a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zobowiązać organ do wydania decyzji lub postanowienia, ale nie do dokonania czynności materialno-technicznej.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis przejściowy ustawy z 2020 r. (art. 9 ust. 1) jest wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ powiela rozwiązanie uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. • Stosowanie przepisu uznanego za niekonstytucyjny narusza zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK oraz zasadę równości wobec prawa. • Organy administracji mają obowiązek interpretować prawo w zgodzie z Konstytucją i orzecznictwem TK.
Odrzucone argumenty
Organy administracji miały obowiązek stosować literalne brzmienie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, który nakazywał stosowanie starych, niekonstytucyjnych przepisów do spraw dotyczących okresu przed 6 listopada 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest przykładem tzw. wtórnej niekonstytucyjności • norma prawna, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny, została ponownie powtórzona w procesie stanowienia prawa, stwarzając jedynie pozory restytucji konstytucyjności • oczywista niekonstytucyjność w niniejszej sprawie wynika natomiast z faktu, że norma prawna, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny, została ponownie powtórzona w procesie stanowienia prawa
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Brygida Myszyńska-Guziur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich moc wiążąca dla ustawodawcy oraz organów administracji, problem wtórnej niekonstytucyjności przepisów przejściowych, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i interpretacji przepisów przejściowych po wyroku TK K 7/15.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego związanego z prawem do urlopu i jego ekwiwalentem, a także z mocą obowiązującą wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje konflikt między literalnym brzmieniem przepisów a ich zgodnością z Konstytucją.
“Policjancie, czy Twój ekwiwalent za urlop jest zgodny z Konstytucją? Sąd administracyjny rozstrzyga spór o niekonstytucyjne przepisy przejściowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.